က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Thursday, February 23, 2012

Animal-borne diseases တိရစၧာန္ေတြကေန ေရာဂါေတြရႏိုင္သလား

Wed, Feb 22, 2012 at 2:40 PM
က်မမွာ သမီးေလးတစ္ေယာက္ ရွိပါတယ္။ ေလးလရွိပါျပီ။ က်မ ကေလးမရခင္ ေခြးကေလးတစ္ေကာင္ကို ေမြးခဲ့ပါတယ္။ သူကိုလည္း က်မသိပ္ခ်စ္ပါတယ္။ က်မေခြးေလးကို ဆက္ေမြးဖို႔ က်မအမ်ိဳးသားက ခြင့္မျပဳဘူးျဖစ္ေနပါတယ္။ က်မလည္း ေခြးေလးကို မစြန္႔လြတ္နိုင္ပါဘူးရွင္။ ေနတာတေတာ့ တိုက္ခန္းမွာပါ။ သိခ်င္တာကေတာ့ သမီးေလးက သိပ္ငယ္ေတာ့ က်မေမြးထားတဲ့ ေခြးေလးေၾကာင့္ သူေရာဂါေတြ ျဖစ္နိုင္ပါသလား။ ျဖစ္နိုင္တဲ့ေရာဂါရွိရင္ ေျပာျပေပးေစလိုပါတယ္။ ၾကိဳတင္ကာကြယ္လို႔ ရပါသလား။ ေခြးေလးကို ကာကြယ္ေဆး ထိုးထားပါတယ္။ သံခ်ေဆးတိုက္ပါတယ္။ သန္းသတ္ေဆးထည့္ပါတယ္။ တစ္ပတ္တခါ ေရခ်ိဳးေပးပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ အေပါ့အပါးကိစၥအတြက္ တရက္သံုးေခါက္ အျပင္လြတ္ပါတယ္။ အိမ္ကိုလည္း ပိုးသတ္ေဆးနဲ႔ တစ္ပတ္တစ္ခါ ၾကမ္းတိုက္ပါတယ္။

အေကာင္ေတြလဲ လူေတြလိုဘဲ Bacteria, Viruses, Parasites, and Fungi ေရာဂါပိုးေတြ ရွိေနတယ္။ အိမ္ေမြး-တိရစၧာန္ေတြကေန လူေတြကို ေရာဂါရေစႏိုင္တယ္။ Animal-borne diseases လို႔ သပ္သပ္ေခၚတယ္။အထူးသျဖင့္ ကေလးေတြကို ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ခုခံစနစ္က ေကာင္းေကာင္း မဖြံ႕ျဖိဳးေသးလို႔ျဖစ္တယ္။

Bitten အကိုက္ခံရတာ၊ Scratched ကုပ္ဖဲ့ခံရတာ၊ ေနာက္ျပီး တိရစၧာန္ေတြရဲ႕ Waste အညစ္အေၾကး၊ Saliva သြားရည္၊ Dander အမံႈေတြနဲ႔ ထိစပ္ခံရတာေတြေၾကာင့္ ကူးစက္တယ္။

• Brucella canis Infection ဆိုတာ Brucellosis ျဖစ္တယ္။ Unpasteurized milk ႏြားႏို႔ကေနကူးစက္တယ္။
• Campylobacter Infection ဆိုတာ Campylobacteriosis ျဖစ္တယ္။ ကြ်ဲ၊ ႏြား၊ ဝက္၊ ေၾကာင္၊ ေခြး ေတြကေနကူးစက္တယ္။
• Cryptosporidium Infection ဆိုတာ Cryptosporidiosis ပါရာဆိုက္ေရာဂါ ျဖစ္တယ္။ ႏြားကေန ကူးစက္လာႏိုင္တယ္။
• Dipylidium Infection ဆိုတာ Dog and Cat Flea Tapeworm သန္ေကာင္ေရာဂါျဖစ္တယ္။ ေခြးသန္း၊ ေၾကာင္သန္းေတြကတဆင့္ ကူးစက္တယ္။
• Giardia Infection ဆိုတာ Giardiasis ပါရာဆိုက္ေရာဂါ ျဖစ္တယ္။ လူ နဲ႔ တိရစၧာန္ေတြရဲ႕ အညစ္အေၾကးထဲမွာ ပါေနတယ္။
• Hookworm Infection ဆိုတာ ခ်ိတ္ပံု သန္ေကာင္ေရာဂါျဖစ္တယ္။ လူ၊ ေခြး၊ ေၾကာင္ေတြမွာျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Leishmania Infection (Leishmaniasis) ဆိုတာ (ပါရာဆိုက္) ေရာဂါ ျဖစ္တယ္။ Sand flies ယင္ေကာင္ အမ်ိဳးအစားကေန ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• Leptospira Infection (Leptospirosis) ဆိုတာ (ဗက္တီးရီးယား) ေရာဂါျဖစ္တယ္။ လူနဲ႔ ေခြး အပါအဝင္ တိရစၧာန္ေတြမွာ ျဖစ္တယ္။
• Lyme Disease ဆိုတာ ဗက္တီးရီးယားေရာဂါျဖစ္တယ္။ Tick-borne infection မွက္ေကာင္ေတြကေန ကူးစက္တယ္။
• Q Fever (Coxiella burnetii) ဗက္တီးရီးယားေရာဂါျဖစ္တယ္။ လူ နဲ႔ တိရစၧာန္ေတြမွာျဖစ္တယ္။
• Rabies ေခြးရူးေရာဂါ၊ ေသျခာေပါက္ ေသႏိုင္တယ္။
• Ringworm ဆိုတာ Fungal disease မိႈေရာဂါျဖစ္တယ္။
• Rocky Mountain Spotted Fever ဆိုတာ ဗက္တီးရီးယားေရာဂါျဖစ္တယ္။ Tick-borne infection မွက္ေကာင္ေတြကေန ကူးစက္တယ္။
• Roundworm ဆိုတာ တီေကာင္ပံု သန္ေကာင္ေရာဂါျဖစ္တယ္။
• Salmonella Infection (Salmonellosis) ဆိုတာ ဗက္တီးရီးယားေရာဂါျဖစ္တယ္။ တိရစၧာန္ေတြကေနကူးတဲ့ အစာဆိပ္သင့္ေရာဂါျဖစ္တယ္။
• Tapeworm (Flea tapeworm) ဆိုတာ တိပ္ျပားပံု သန္ေကာင္ေရာဂါျဖစ္တယ္။
• Toxocara Infection ဆိုတာ (ပါရာဆိုက္) ေရာဂါ ျဖစ္တယ္။ ေၾကာင္နဲ႔ ေခြးေတြရဲ႕ မစင္ကေနကူးစက္တယ္။

အိမ္မွာ တိရစၧာန္ေမြးထားရင္ ATT ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆး အိမ္ရွိလူကုန္ ထိုးထားပါ။ အကိုက္ခံရရင္ တျခားဒဏ္ရာရသလို ေရွးဦးသူနာျပဳလုပ္ပါ။ ဆရာဝန္က လိုမယ္ထင္ရင္ ATT ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆး ထပ္ထိုးေပးမယ္။

အေကာင္ကိုက္လို႔ သြားရည္က ကိုယ့္ေသြးထဲဝင္လာရင္ မတည့္တာေတြျဖစ္မယ္။ လူလူခ်င္းကိုက္တာလဲ အတူဘဲ။ သြားရည္ထဲေနတဲ့ (ဗက္တီးရီးယား) အမ်ိဳးအစားသစ္ျဖစ္ေနလို႔ ျဖစ္တယ္။ တိရစၧာန္ ေမြးခ်င္ရင္ သတိထားစရာေတြရွိတယ္။ ကိုယ့္ကေလး ၅ ႏွစ္ေအာက္၊ ခုခံအားက်ေရာဂါရွိေနတဲ့ ကေလး-လူၾကီး၊ ႏွင္းခူးနာလို ေပ်ာက္ႏိုင္ခဲလွတဲ့ အေရျပားနာရွိသူ၊ ကင္ဆာေဆး၊ (စတီရြိဳက္) ေဆးေပးေနသူေတြက အႏၲရာယ္ရွိႏိုင္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၃-၂-၂ဝ၁၂