က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Thursday, February 16, 2012

Frequent Urination ဆီးသြားမ်ားျခင္း

Thu, Feb 16, 2012 at 6:24 AM
ကြ်န္ေတာ့္ အသက္ ၂၆ နွစ္ပါ။ အခု နိုင္ငံျခားမွာ အလုပ္လုပ္ေနပါတယ္။ ေသြးခ်ိဳနဲ႔ ဆီးခ်ဳိအေၾကာင္းသိခ်င္လို႔ပါ။ ကြ်န္ေတာ္ ညဘက္ အိပ္ရင္ ဆီးသြားဖို႔ ခဏခဏ ထရပါတယ္။ ၅ ခါထက္ မနည္းပါ။ အိပ္ေရးလည္း အရမ္းပ်က္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလ ဆီးသြားတာ မ်ားလို႔ ေကာင္းေကာင္းကို မအိပ္လို႔ မရပါဘူး။ ေရကိုေတာ့ ေနေရာညေရာ မ်ားမ်ား ေသာက္ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးစစ္ၾကည့္ေတာ့လည္း ေသြးေရာ ဆီးေရာ ပံုမွန္ပါပဲ ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ပိုေသခ်ာေအာင္လို႔ ကြ်န္ေတာ့္ ဆီး အနည္းငယ္ကို လွ်ာနဲ႔တို႔ၾကည့္ေတာ့ ခ်ိဳေတာ့ မခ်ဳိပါဘူး ငံတယ့္အရသာပဲ ရပါတယ္။ မ်ိဳးရိုးလည္း မရွိပါဘူး။ အဲေရာဂါေတြကဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာလဲဆရာ။ မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လို ေနထိုင္ စားေသာက္ရမလဲ။ ဆီးအရမ္းသြားတာက ေရေသာက္မ်ားတာနဲ႔ေရာ ပတ္သက္ေနလား။ ေန႔ဘက္မွာလည္း ဆီးခဏခဏ သြားရပါတယ္။

ေမးတဲ့သူက ဆီးခ်ိဳကို အရင္သံသယရွိတာ မွန္တယ္။ ေဆးစစ္လိုက္တာလဲ ေကာင္းတယ္။ ဆီးသြားမ်ားျခင္း အေၾကာင္းခံေတြ မ်ားတယ္။
1. Urinary tract infection ဆီးလမ္းပိုးဝင္ျခင္း၊
2. Diabetes ဆီးခ်ိဳ၊
3. Pregnancy ကိုယ္ဝန္၊
4. Prostate gland enlargement ဆိးက်ိတ္ၾကီး၊
5. Prostatitis ဆီးက်ိတ္ေရာင္၊
6. Diuretic use ဆီးသြားေဆး၊
7. Stroke or other neurological diseases ေလျဖတ္၊
8. Bladder cancer ဆီးအိမ္-ကင္ဆာ၊
9. Bladder dysfunction ဆီးအိမ္အားနည္း၊
10. Radiation therapy ဓါတ္ကင္ရျခင္း၊
11. Beverages အေသာက္-အစား၊
12. Bladder stones ဆီးအိမ္-ေက်ာက္၊
13. Cystocele ဆီးအိမ္က်၊
14. Overactive bladder ဆီးအိမ္ အလုပ္မ်ားျခင္း၊
15. Urinary incontinence ဆီးမလံုျခင္း၊
16. Hheart failure ႏွလံုး ႏိုင္ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ျခင္း၊

ေဆးစစ္ရမယ္။
• Urinalysis and urine culture ဆီးစစ္ျခင္း၊
• Ultrasonography (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊
• Cystometry ဆီးအိမ္ ဖိအားစစ္ျခင္း၊
• Cystoscopy ဆီးအိမ္ထဲ ကရိယာထည့္စစ္ျခင္း၊
• Neurological tests, Urodynamics, Imaging, EEG, and EMG

Medical Treatment ေဆးနည္းမ်ား
• Urinary tract infection ဆီးလမ္းပိုးဝင္ေနရင္ ဆီးခဏခဏသြားမယ္၊ ဆီးပူမယ္၊ ဆီးသြားရင္ နာမယ္၊ ဆီးစပ္ေနရာနာမယ္။ Antibiotics ေဆးေပးမယ္။ ေရ-အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္ရမယ္။
• Diabetes ဆီးခ်ိဳျဖစ္ရင္ ကုသနည္းအတိုင္းကုသ၊ လိုက္နာရမယ္။
• Prostate problems ဆီးက်ိတ္ေရာဂါအတြက္ 5ARIs (5-alpha-reductase inhibitors) ေဆးနဲ႔ Alpha blockers ေဆးေတြသံုးရတယ္။ လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ရမယ္။
• Pregnancy ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ ဆီးမ်ားတာျဖစ္ရင္ အစား-အေသာက္ဆင္ျခင္ခိုင္းတာကလြဲရင္ သိပ္လုပ္မေပးႏိုင္ဘူး။
• Interstitial cystitis ဆီးအိမ္ေရာင္ေရာဂါတမ်ိဳးအတြက္ Pentosan polysulfate sodium (Elmiron), Tricyclic antidepressants ေဆးေတြ၊ Pain medications ေဆးေတြနဲ႔ Antihistamines ေဆးေတြသံုးတယ္။ လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ရမယ္။
• Stroke or other neurological diseases ေလျဖတ္ စတာေတြဆိုရင္ သူ႔နည္းလမ္းနဲ႔သူ ကုသမႈခံယူရမယ္။
• Bladder cancer ဆီးအိမ္-ကင္ဆာ Chemotherapy, Radiation, and/or Surgery နည္းေတြနဲ႔ကုသမယ္။
• Overactive bladder syndrome ဆီးအိမ္က အလုပ္လုပ္တာ မ်ားလြန္းေနတာဆိုရင္ Bladder retraining ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရမယ္။ Tolterodine (Detrol LA), Oxybutynin (Ditropan), Darifenacin (Enablex), Transdermal oxybutynin (Oxytrol), Trospium (Sanctura XR), Imipramine (Tofranil) နဲ႔ Solifenacin (VESIcare) ေဆးေတြေပးမယ္။

Self-Care at Home ကိုယ့္ဖါသာ ဂရုစိုက္ျခင္း
(၁) Bladder retraining ဆီးအိမ္ ေလ့က်င့္ခန္း၊ Overactive bladder syndrome ျဖစ္ေနသူအတြက္ လိုအပ္တယ္။ ဆီးအိမ္မွာ ဆီးရွိ-တင္းလာလို႔ သြားခ်င္စိတ္ျဖစ္လာတာကို စိတ္နဲ႔ထိန္းေပးရမယ္။ ခါတိုင္းသြားမဲ့အခ်ိန္ကို ေနာက္ဆုတ္ႏိုင္သေလာက္ ဆုတ္နည္းျဖစ္တယ္။ တေျဖးေျဖးနဲ႔ အခ်ိန္ဆန္႔တာ ပိုရွည္ၾကာလာရမယ္။ ၁၂ ပါတ္ (၃ လ) အထိ အခ်ိန္ယူႏိုင္တယ္။

(၂) Kegel exercises (ကီဂယ္လ္) ေလ့က်င့္ခန္း၊
ဆီးသြားေနတံုး ဆီးမကုန္ခင္ ရပ္ဘို႔ ၾကိဳးစားတဲ့အခါ အတြင္းထဲက Pelvic floor muscles သက္ဆိုင္တဲ့ ၾကြက္သားေတြနဲ႔ အရြတ္ေတြကို တင္း-က်ံဳ႕ေပးမွ ရတယ္။ ဒီလို ၾကြက္သားနဲ႔ အရြတ္ေတြကို စိတ္နဲ႔သိသြားရင္ တကယ္ဆီးမသြားေပမဲ့ ေနရင္ထိုင္ရင္း Squeeze တင္းလိုက္၊ Relax ေလွ်ာ့လိုက္လုပ္ေပးနည္းျဖစ္တယ္။ Tone ေကာင္းလာေစမယ္။ တၾကိမ္မွာ ၃ စကၠန္႔ တင္းလိုက္၊ ၃ စကၠန္႔ ေလွ်ာ့လိုက္နဲ႔ ၁ဝ-၁၅ ခါလုပ္ပါ။ တေန႔ ၃ ခါလုပ္ပါ။

(၃) Modify your diet အစား-အေသာက္ဆင္ျခင္ပါ။ Caffeine (ေကဖင္း)၊ Alcohol (အရက္)၊ Carbonated drinks (ကာဗြန္ထည့္ထားတဲ့အရည္ေတြ၊ Artificial sweeteners ပိုခ်ိဳေအာင္လုပ္ထားတဲအရည္ေတြ၊Tomato-based products ခရမ္းခ်ဥ္းသီးနဲ႔လုပ္ထားတဲ့အရည္ေတြ၊ Chocolate (ေခ်ာ့ကလက္) နဲ႔ Spicy foods စပ္ပူတာေတြ ေရွာင္ပါ။ High-fiber diet အသီးအရြက္ မ်ားမ်ားစားပါ။ ဝမ္းခ်ဳပ္တာက ပိုဆိုးေစတယ္။

(၄) Monitor fluid intake ေရ-အရည္ေသာက္တာ ေလွ်ာ့ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၆-၂-၂ဝ၁၂