Friday, June 29, 2012

Diabetic neuropathy ဆီးခ်ိဳေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ အာရံုေၾကာေရာဂါ

Thu, Jun 28, 2012 at 4:26 PM
ဆီးခ်ိဳေရာဂါသည္ေတြ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လိုေဆးေတြကို သံုးသင့္ပါသလဲ။ ၾကြက္သားေတြ အားေပ်ာ့ၿပီး လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုင္ျဖစ္ေနပါတယ္။ အင္အားအတြက္ သံုးစြဲသင့္ေသာ ေဆးဝါးမ်ား ႏွင့္ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးမ်ားကို ေျဖၾကားေပးပါ။ အစားအေသာက္ေတာ့ ေကာင္းေကာင္း စားႏိုင္ပါတယ္။ အားအင္ေတြ ကုန္ခမ္းၿပီး ၾကြက္သားေတြ တင္းေနပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳျဖစ္ေနတာ ၾကာသူေတြမွာ အာရံုေၾကာေတြကို ထိခိုက္တာကို Diabetic neuropathy ေခၚတယ္။ ေျခေထာက္မွာ ခံစားမႈ နည္းလာတာကေန စတယ္။ ဘယ္-ညာ ႏွစ္ဘက္လံုး ညီတူညာတူလို ျဖစ္မယ္။ တေျဖးေျဖးနဲ႔ အထက္ တက္လာတယ္။ ထံုသလိုျဖစ္ေနလို႔ ထိခိုက္မိမွာကို ပိုးျပီးသတိထားရမယ္။ ထိခိုက္မိရင္ အာရံုေၾကာ အားနည္းတာေရာ ေသြးေလွ်ာက္တာ နည္းတာေတြေၾကာင့္ အနာျဖစ္မယ္။ ပိုးဝင္မယ္။ ေပ်ာက္ခဲတယ္။

Diabetic neuropathies ရွိေနေပမဲ့ ဘာမွ မခံစားဘဲလဲ ေနေသးတယ္။ ဆီးခ်ိဳရွိေနသူေတြထဲ ၆ဝ-၇ဝ% မွာ တခ်ိန္မွာ ဒီအဆင့္ရွိလာတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၂၅ ႏွစ္ၾကာရင္ျဖစ္တယ္။ ေျခ-လက္ေတြမွာ Pain နာတာ၊ Tingling က်င္တာ၊ Numbness ထံုတာ၊ ေျခ-လက္ေတြက ၾကြက္သားေတြ လွီလာတာ၊ ပံုသဏၭာန္ေျပာင္းတာ၊ Reflexes ေခၚတဲ့တုန္႔ျပန္မႈ ပ်က္စီးတာ၊ လမ္းသြားပံုမမွန္တာ၊ ထံုေနတာ သိပ္မသိ၊ ဖိတာကို သတိမထားမိရာကေန Blisters and sores အပူူဖူးနဲ႔ အနာ ျဖစ္လာတတ္တယ္။

အာရံုေၾကာကို သက္ေရာက္တာက ခ်က္ခ်င္း ျဖစ္လာတာနဲ႔ နာတာရွည္ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ Acute neuropathy (Neuritis) ရက္တိုျဖစ္တာက ဆီးခ်ိဳကို ထိန္းႏိုင္ရင္ သက္သာသြားတယ္။ ျဖစ္ေနရင္ ပူေလာင္သလို ခံစားရႏိုင္တယ္။ ညပိုင္းမွာ ပိုဆိုးတယ္။ အိပ္ေရးပ်က္တဲ့အထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Chronic neuropathy နာတာရွည္က ပိုဆိုးတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ ရွိတယ္။

Diabetic neuropathy ကို အစဆံုး သိႏိုင္တဲ့ လကၡဏာက Vibrations တုန္ခါမႈကို မသိတာျဖစ္တယ္။ အျဖစ္နည္းေပမဲ့ လက္မွာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆိုးတာက ပ်က္စီးမႈဟာ ရာသက္ပန္ျဖစ္တယ္။ ဆီးခ်ိဳကို ထိန္းႏိုင္ေပမဲ့ ဒီလို ျဖစ္ေနတာက ေပ်ာက္မသြားဘူး။ ေနာက္ အာရံုေၾကာေရာဂါတမ်ိဳးက Paralysis involving single nerves အာရံုေၾကာတခုက ေလျဖတ္တာ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တမ်ိဳးက Painful types of neuralgia နာေနတဲ့ အာရံုေၾကာေရာဂါ ျဖစ္တယ္။ ဒါေတြကေတာ့ ဆီးခ်ိဳကို ထိန္းႏိုင္ရင္ သက္သာပါမယ္။

- Peripheral neuropathy အဖ်ားပိုင္းအာရံုေၾကာေတြ ထိခိုက္တာက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ Peripheral neuropathy ကို Distal symmetric neuropathy လဲေခၚတယ္။ sensorimotor neuropathy လို႔လဲေခၚတယ္။
- Autonomic neuropathy ထဲမွာ ေခြ်းထြက္မ်ားတာလဲပါတယ္။ ေသြးဖိအား၊ အဆုပ္နဲ႔ မ်က္စိ အာရံုေၾကာေတြ၊ ေနာက္ျပီး ေသြးထဲမွာ သၾကားဓါတ္က်ေနတာကို သတိေပးစနစ္အားနည္းမယ္။ Hypoglycemia Unawareness ေသြးထဲမွာ သၾကားဓါတ္ နည္းလာရင္ (Blood glucose below 70 mg/dL) လက္-ေျခတုန္လာမယ္၊ ေခြ်းျပန္မယ္၊ ရင္တုန္မယ္။ အခုေရာဂါရလာရင္ ဒီလိုသတိေပးခ်က္ေတြ အားနည္းလာမယ္။
- Proximal neuropathy ေၾကာင့္ ေပါင္၊ တင္ပါးေနရာေတြနာမယ္။ ေျခေထာက္ပိုင္း အားနည္းေနမယ္။
- Focal neuropathy ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ေနရာက အာရံုေၾကာ အလုပ္လုပ္တဲ့ေနရာမွာ အားနည္းေနမယ္။ နာေနမယ္။ ဥပမာ မ်က္စိ၊ မ်က္ႏွာၾကြက္သား၊ နား၊ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္း၊ ရင္ပတ္၊ ဗိုက္၊ ေပါင္၊ ေျခသလံုး၊ ေျခေထာက္။

Autonomic nervous system (ANS) (ေအာ္တိုေနာမစ္) အာရံုေၾကာစနစ္ကိုလဲ ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။ အစာစားျပီး ဗိုက္ကယ္ေနမယ္။ အစာမေက်၊ ပ်ိဳ႕ခ်င္၊ အန္ခ်င္၊ ဝမ္းပ်က္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ မတ္တပ္ရပ္ခ်ိန္မွာ ေခါင္းမူးတာ၊ ဆီးအသြားရခက္၊ အားယုတ္၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်ျပီး၊ စိတ္ဓါတ္လဲက်။ မတ္တပ္ရပ္ခ်ိန္ ေသြးဖိအားတက္၊ မတ္တပ္ရပ္ရင္ ေခါင္းမူးမယ္။ Fainting ျဖစ္မယ္။ Erectile dysfunction (ED or Impotence) ေယာက္်ား ပန္းေသ-ပန္းညိႇဳး၊ မိန္းမ ဗဂ်ိဳင္းနား ေျခာက္ေသြ႔မယ္။

နာတာအတြက္
• Mild painkillers အနာသက္သာေဆး သိပ္မျပင္းတဲ့ Paracetamol or Aspirin တခုခု၊
• Antidepresant drugs စိတ္မက်ေဆးျဖစ္တဲ့ Antidepressants (Amitriptyline, Imipramine, Desipramine, Duloxetine (Cymbalta), Venlafaxine, Bupropion (Wellbutrin), Paroxetine (Paxil), and Citalopram (Celexa) ေတြ၊
• Anticonvulsants အတက္သက္သာေဆး = Pregabalin (Lyrica), Gabapentin (Gabarone, Neurontin), Carbamazepine, and Lamotrigine (Lamictal) ေဆးေတြ၊
• Opioid painkillers ဘိန္းပါတဲ့ အနာသက္သာေဆး အျပင္းစား Tramadol (Zydol) or Dextropropoxyphene ကိုလဲ တျခားေဆးေတြနဲ႔ မရရင္ သံုးႏိုင္တယ္။

• Lidocaine patches (Lidoderm, Lidopain) ေဆးကပ္ခြါ၊
• Nitrate sprays or patches ျဖန္းေဆး၊
• Alpha-lipoic acid Evening primrose oil တိုင္းရင္းေဆး၊
• Capsaicin cream (Zacin) ေျခေထာက္နာေနတာကို လိမ္းႏိုင္တယ္။

• Electrical stimulator (TENS machine) လွ်ပ္စစ္နည္းနဲ႔ ေဆးရံုမွာ လုပ္ေပးႏိုင္တယ္။
• Compression stockings ေျခအိပ္ၾကပ္တာ စြပ္ထားရင္ မတ္တပ္ရပ္လို႔ မူးတာ သက္သာေစမယ္။
• Nausea and vomiting အန္ခ်င္တာအတြက္ Metoclopramide ေသာက္ႏိုင္တယ္။
• Codeine phosphate နဲ႔ တျခား ဝမ္းရပ္ေဆးတခုခုကို ဝမ္းပ်က္တာ မရပ္ရင္ ေသာက္ပါ။

Good advice အၾကံေပးခ်က္မ်ား
• ဆီးခ်ိဳကို ေန႔စဥ္ထိန္းေနပါ။
• ဖိနပ္၊ ရွဴး အေနေတာ္တာကိုသာ စီးပါ။
• ေျခသည္း၊ လက္သည္းျဖတ္တာ ဂရုစိုက္ပါ။
• ေျခေထာက္ကို ေန႔စဥ္စစ္ေဆးပါ။
• ထိခိုက္တာ၊ အနာေပါက္တာျဖစ္ရင္ ေသးေသး ၾကီးၾကီး ဆရာဝန္ျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက အစားအေသာက္ေတာ့ ေကာင္းေကာင္းစားႏိုင္တယ္ဆိုေပမဲ့ ဆီးခ်ိဳရွိသူေတြ စားရမွာေတြကိုသာ စားပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၉-၆-၂ဝ၁၂

Thursday, June 28, 2012

Ear Infections (2) နားပိုးဝင္ျခင္း (၂)

အလြန္အျဖစ္မ်ားတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကေလးေတြ ႏွာရည္ယိုရာကေန သိပ္ျဖစ္တတ္တယ္။ ကေလး အေအးမိသူထဲက ၆၁% မွာ နားပါ ေရာင္တယ္လို႔ ေလ့လာမႈတခုက ဆိုတယ္။ နားေရာင္ေနတာေသျခာေအာင္ နားကို ဆရာဝန္ကေန Otoscope ကရိယာနဲ႔ ၾကည့္မယ္။

Inside Your Ear နားထဲမွာ
Eustachian tube နားျပြန္ရွိတယ္။ သူက Middle ear နားအလည္ပိုင္းနဲ႔ Throat လည္ေခ်ာင္း (အာေခါင္) ကို ဆက္ေပးထားတယ္။ ျပြန္မွာ ႏွာေခါင္းထဲ၊ လည္ေခ်ာင္းထဲမွာလိုမ်ိဳး Mucus အခြ်ဲရွိတယ္။ ဒါရွိေနလို႔ နားအလည္ပိုင္းကေန အရည္ရွိရင္ ထုတ္ေပးႏိုင္တယ္။ နားထဲက ဖိအားကိုလည္း ထိန္းေပးတယ္။

Eardrum နားစည္ ေကာင္းေနဘို႔က အေရးၾကီးတယ္။
ၾကည့္လိုက္ရင္ ေကာင္းေနတဲ့ နားစည္က ၾကည္လင္ေနရတယ္။ ပန္းေရာင္နဲ႔ မီးခိုးေရာင္ ေရာေနသလို ရွိရတယ္။ ပိုးဝင္ထားတာဆိုရင္ နီျပီး ေရာင္ေနမယ္။ Colds အေအးမိတာ၊ Flu တုပ္ေကြးမိတာ နဲ႔ Allergies (အလာဂ်ီ) ရတာေတြကေန နားျပြန္ကို ထိခိုက္ေစျပီး ေရာင္လာေစတယ္။

Fluid in the Ear နားထဲအရည္ဝင္ျခင္း
Eustachian tube နားျပြန္မွာ လာပိတ္ရင္ အလည္နားထဲ အရည္ေတြ ေအာင္းေနေတာ့မယ္။ ဗက္တီးရီးယားေတြ ဗိုင္ရပ္ေတြ ေပါက္ပြါး မ်ားျပားလာလိမ့္မယ္။ ေရာဂါရလာမယ္။ Pneumatic Otoscope ကရိယာနဲ႔ ေလနဲနဲသြင္းၾကည့္ရင္ လႈတ္လာရမဲ့ နားစည္က အထဲမွာ အရည္ရွိေနရင္ မလႈတ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။

Ruptured Eardrum နားစည္ေပါက္ျခင္း
အရည္ေတြမ်ားလာရင္ ဖိအားမ်ားလာမယ္။ ၾကာေတာ့ နားစည္ေပါက္သြားမယ္။ Ruptured eardrum ျဖစ္ေနရင္ အျဖဴ၊ အဝါ၊ အညိဳ အရည္ထြက္လာမယ္။ နာတာကသက္သာလာမယ္။ သူ႔ဖါသူ ၂-၃ ပါတ္ေနရင္ ျပန္ပိတ္ႏိုင္တယ္။ ခဏခဏ ေပါက္တာ ျဖစ္ရင္ေတာ့ နားအၾကားကိုပါ ရာသက္ပန္ ထိခိုက္ေစမယ္။

Ear Infection Symptoms ကေလးငယ္ေလးေတြမွာျဖစ္ရင္ သိဘို႔ခက္တတ္တယ္။ မအိပ္ႏိုင္၊ မစားႏိုင္၊ အငိုမတိတ္ႏိုင္တာ ဆိုရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ Ear Infection Symptoms နားပိုးဝင္ျခင္း လကၡဏာေတြကေတာ့ -
• Piercing pain နားကို ထိုးေဖါက္သလို နာမယ္။ လွဲလိုက္ရင္ ပိုနာမယ္။ အိပ္ေရးပ်က္မယ္။
• Trouble hearing နားအၾကားကို ထိခိုက္မယ္။
• Fever ကိုယ္ပူမယ္။ Fluid drainage from ears နားထဲက အရည္ထြက္မယ္။
• Dizziness ေခါင္းမူးမယ္။ Congestion နီရဲေနတာျမင္ရမယ္။

Home Care for Ear Infections အိမ္မွာ လုပ္ႏိုင္တာေတြ ရွိတယ္။ Warm washcloth အပူကပ္ေပးပါ။ Ear drops နားခပ္ေဆးလိုမယ္။ Painkillers အနာသက္သာေဆးတမ်ိဳးမ်ိဳး လိုမယ္။ ဥပမာ Ibuprofen နဲ႔ Acetaminophen ေဆးေတြ။

Complications of Ear infections ဘာဆက္ျဖစ္လာႏိုင္သလဲ
• Scarring of the eardrum with hearing loss နားစည္ အမာရြတ္ျဖစ္မယ္။ အၾကားထိခိုက္မယ္။ Speech and language developmental problems စကားေျပာ ေနာက္က်မယ္။ Meningitis ဦးေႏွာက္ေျမွးေရာင္မယ္။

Ear Tubes နားထဲ ပိုက္ထည့္ေပးျခင္း
Recurrent ear infections or fluid က ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မေပ်ာက္ရင္ ကေလး စကားေျပာတာ ေႏွးေစမယ္။ Eardrum ကို Tubes ပိုက္ကေလး တပ္ထားေပးႏိုင္တယ္။ Middle ear အလည္နားထဲက အရည္ကို ထုတ္ေပးေနလို႔ သက္သာေစမယ္။ ၈-၁၈ လအထိ ထည့္ထားတတ္တယ္။ သူ႔ဖါသူ ထြက္က်လာတတ္တယ္။

Surgery to Remove the Adenoids တက္ေစ့ေတြေရာင္ရင္ ခြဲထုတ္ႏိုင္တယ္။
Adenoids ေတြဆိုတာ လည္ေခ်ာင္း ေနာက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ Glands (ဂလင္း) ေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒါေတြေရာင္လာရင္ Eustachian tubes ကို ထိခိုက္ေစမယ္။ Adenoidectomy ခြဲထုတ္သင့္တယ္။

Preventing Ear Infections ဘယ္လို ကာကြယ္မလဲ
Common cold ကေန အမ်ားဆံုးျဖစ္ရတယ္။ အေအးမမိေအာင္ေနပါ။ လက္ခဏခဏေဆးပါ။ ကေလးကို ကာကြယ္ေဆးေတြ စနစ္တက်ထိုးပါ။
အေအးမိတာလိုဘဲ Allergies (အလာဂ်ီ) ကေန နားပိုးဝင္ႏိုင္တယ္။

Swimmer’s Ear ေရကူးသူေတြနား
ေရကူးေနရင္းယင္း ေရျဖစ္ျဖစ္၊ အမႈံ-အမိႈက္ျဖစ္ျဖစ္ နားထဲဝင္ျပီး ျပန္မထြက္ရင္ ဗက္တီးရီးယားေတြ ေပါက္ပြါးေစႏိုင္တယ္။ နားအျပင္ပိုင္းမွာ နာတာ၊ ေရာင္တာ၊ ယားတာေတြျဖစ္လာမယ္။ ေရကူးတာက မဟုတ္ဘဲ တျခား အေျခအေနေတြကေနလဲ အဲလိုျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ နားသန္႔ရွင္းေပးရင္ ထိခိုက္ရာကေနလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Medicated ear drops နားေဆးခပ္ပါ၊ နားကို ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္ထားပါ။

Ear infections ဝင္တဲ့ ကေလး ၅ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္သာလိုတယ္။ က်န္ ၄ ေယာက္မွာ ၄၈ နာရီ ေနရင္ ေကာင္းသြားႏိုင္တယ္။ ကေလးရ့ဲကိုယ္ခံစနစ္ကေန ေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးတယ္။ Bacterial ear infection အတြက္ ပဋိဇီဝေဆးေတြက အသံုးက်တယ္။ Virus ေၾကာင့္ျဖစ္ရင္ အသံုးမဝင္ဘူး။

Antibiotics for Ear Infections နားပိုးဝင္ရင္ ဘယ္လို ပဋိဇီဝေဆးေတြသံုးႏိုင္သလဲ
1. Penicillins
a. Amoxicillin
b. Augmentin
2. Sulfonamides
a. Bactrim and Septra
b. Gantrisin
3. Cephalosporins
a. Cefdinir (Third generation oral cephalosporin)
b. Cefixime (Suprax)
c. Cefpodoxime = Vantin (Third generation cephalosporin)
d. Ceftriaxone (Third generation cephalosporin)
e. Cefuroxime = Ceftin (Second generation parenteral cephalosporin)
f. Cefzil (Cefprozil)
g. Lorabid = Loracarbef (Second-generation cephalosporin antibiotics)
4. Erythromycins
5. Clarithromycin (Macrolide antibiotic)
6. Azithromycin
7. Combination Antibiotics for Ear Infections
a. Pediazole (Erythromycin + Sulfisoxazole)

• Ear infections (1) နားပိုးဝင္ျခင္း (၁) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/04/ear-infection.html
• Ear Infections (2) နားပိုးဝင္ျခင္း (၂) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/ear-infections.html
• Earache နားကိုက္ရင္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/earache.html
• Perforated eardrum နားစည္ေပါက္ျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/04/perforated-eardrum.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၈-၆-၂ဝ၁၂

Tuesday, June 26, 2012

Beauty medication အလွေဗဒ

Date: 2012/6/25
ရင္သား ဖြံ႔ၿဖိဳးေအာင္၊ ကိုယ္ခႏၶာ အခ်ိဳးအစားလွေအာင္ ေဆးေသာက္လို႔ရတယ္လို႔ ႀကားဖူးပါတယ္။ အက်ိဳး-အၿပစ္ေတြကို သိခ်င္ပါတယ္ရွင္။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ဖို႔ အဆင္မေၿပလို႔ပါရွင္။

အေမ ေမြးေပးထားတဲ့ ရုပ္အဂၤါကို ျပင္ခ်င္တာဟာ အခက္ဆံုးေတြထဲမွာ ပါတယ္။ ဒါကို ဆရာဝန္က ေျပာတာပါ။ ဆရာဝန္က ေဆးေပးမယ္၊ နည္းလမ္းေပးမယ္၊ ခြဲစိတ္ေပးမယ္။ ခြဲစိတ္တာကိုေတာ့ ဆရာဝန္ဘက္က ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ လုပ္ႏိုင္တာေပါ့။ က်န္တာကို လုိက္နာရမွာက ကာယကံရွင္ ျဖစ္တယ္။ ညႊန္းတဲ့ေဆး ေသာက္တာ၊ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္တာ၊ ေရွာင္စရာ-ေဆာင္စရာေတြကို လုိက္နာဘို႔ကေတာ့ ေကာင္းခ်င္၊ ေပ်ာက္ခ်င္သူေတြက လုပ္ၾကရတယ္။ ဆရာဝန္ေတြမွာလဲ လုပ္ေပးႏိုင္တာထက္ မလုပ္ႏိုင္တာေတြက ပိုမ်ားမလားဘဲ။

ပိန္ခ်င္၊ ဝခ်င္၊ လွခ်င္၊ ရွည္ခ်င္၊ ျဖဴခ်င္၊ ညိဳတိုတို ျဖစ္ခ်င္၊ ေသးတာကိုၾကီးခ်င္၊ ၾကီးတာကိုေသးခ်င္ လိုအင္ဆႏၵေတြ လူမ်ိဳးတိုင္းမွာရွိတယ္။ က်ား-မ မေရြးလဲရွိတယ္။ အရြယ္ မေရြးလဲ ရွိေသးတာဘဲ။ ျဖစ္ခ်င္သူကို အျပစ္ျမင္စရာ မရွိသင့္ၾကပါ။ ဆရာဝန္ ညႊန္တာကို ရခ်င္တာလဲ ေကာင္းတာဘဲ။ အက်ိဳး-အျပစ္ သိခ်င္တာလဲ ပညာရွိရာက်တယ္။

ၾကြက္သားကိုေတာ့ ဖြံ႔ထြားေစဘို႔ မခက္လွပါ။ အေလးမသူေတြသာ ၾကည့္ပါ။ ၾကြက္သား မဟုတ္တဲ့ အရိုး၊ အဆီ နဲ႔ တျခား (တစ္ရွဴး) ေတြကို ဖြံ႔ထြား၊ မ်ားျပားလာဘို႔ ေလ့က်င့္ခန္းနဲ႔ေတာ့ မရပါ။ ရင္သားက ၾကြက္သား မဟုတ္ဘူး။ အေထာက္အကူ ျပဳႏိုင္တာေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရင္သား၊ တင္ပါးအတြက္ နည္းေတြ ေရးထားပါတယ္။ ေမးတဲ့သူက အေျခအေန မေပးလို႔ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္မရေတာ့ ခက္ျပန္ေပါ့။ ခက္တာကို ရေအာင္ယူႏိုင္ရင္ လူေတာ္လို႔ ဆိုၾကတာမို႔ ေတာ္ခ်င္လိုက္စမ္းပါ။ တခုေလးေတာ့ သတိေပးပါရေစ။ ျဖစ္သင့္တာကိုသာ ရခ်င္သင့္တယ္။ မရႏိုင္တာ၊ မရေသးတာအတြက္ စိတ္ပ်က္မေနပါနဲ႔။ ကံတရား အားကိုးႏိုင္ေသးတာဘဲ။ ကံေကာင္းခ်င္ရင္ စိတ္ေကာင္း အရင္ေမြးလို႔ ဆရာေတာ္မ်ားက ဆံုးမေလ့ရွိတယ္။

ေဆးပဲ ေသာက္ခ်င္သူကေမးလို႔ ေဆးကိုသာ အဓိကထား ေရးပါရေစ။ ေဆးေတြလဲ ရွိပါတယ္။ (ေအလိုပက္သစ္) ေဆး၊ (ဟိုမီယိုပက္သစ္) ေဆး၊ (အာယုေဗဒ) ေဆး၊ တိုင္းရင္းေဆး၊ (ဟာဗယ္) ေဆး၊ တရုပ္ေဆး၊ အိႏၵိယေဆး၊ အစံုပါဘဲ။ ေၾကာ္ညာေတြက အမ်ားၾကီး။ တျခားေဆးနည္းေတြကို သင္မထားရလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ ကိုယ့္ေဆးပညာနဲ႔ ဆိုင္တာဘဲ ေရးပါမယ္။

Anabolic steroids (အင္နာေဘာလစ္-စတီရြိဳက္) ေတြရွိတယ္။ ၁၉၃ဝ ေက်ာ္ကတည္းက သံုးလာတယ္။
Medical uses ေဆးကုရာမွာ အသံုးျပဳႏိုင္တာေတြက
- Bone marrow stimulation ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေစ့ေဆာ္ေပးျခင္း၊
- Growth stimulation ၾကီးထြားေစေအာင္ ေစ့ေဆာ္ေပးျခင္း၊
- Stimulation of appetite and preservation and increase of muscle mass စားခ်င္စိတ္ကဲေစျပီး၊ ၾကြက္သား ထုထည္ ၾကီးေစျခင္း၊
- Induction of male puberty ေယာက္်ားေလး ေစာေစာ လူပ်ိဳျဖစ္ေစျခင္း၊
- Male contraception (Testosterone enanthate) ေယာက္်ားသံုး သားသမီးမရေဆး၊
- Stimulation of lean body mass and prevention of bone loss in elderly men ကိုယ္ခႏၶာေသးေနသူေတြကို ေစ့ေဆာ္ေပးျခင္း နဲ႔ အသက္ၾကီးသူေတြမွာ အရိုးပ်က္စီးတာ သက္သာေစျခင္း၊
- Hormone replacement for men ေယာက္်ား-ေဟာ္မုန္း အစားထိုးကုသျခင္း၊
- Gender Identity Disorder ေယာက္်ား-မိန္းမ ပီသေစျခင္း၊

Ergogenic use and abuse တလြဲ အသံုးျပဳေနတာလဲရွိတယ္။
အေမရိကားမွာ လူဦးေရရဲ႕ ၁% ဟာ ဒီေဆးမ်ိဳးကို တလြဲသံုးေနၾကတယ္။ လူလတ္တန္းစားေတြကေန အားကစား ျပိဳင္ပြဲဝင္ဘို႔ မဟုတ္ဘဲ Cosmetic purposes ကိုယ္ခႏၶာလွခ်င္လို႔ လုပ္ၾကတာျဖစ္တယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳးသံုးသူေတြဟာ မီဒီယာမွာ ေဖၚျပတာေတြကို ၾကည့္-ဖတ္ျပီး စိတ္ထဲ တလြဲထင္မွတ္ေနၾကတယ္။ အားကစား နယ္ပယ္မွာေတာ့ ေယာက္်ားေတြေရာ မိန္းမေတြပါ ကိုယ္ကာယ၊ အေလးမ၊ သံလံုးျပစ္၊ ေျပး-ခုန္-ျပစ္၊ စက္ဘီးစီး၊ (ေဘ့စ္-ေဘာလ္)၊ နဘမ္းသတ္၊ သိုင္း၊ လက္ေဝွ႔၊ ေဘာလံုး၊ ခရစ္ကက္၊ အားကစား နည္းေတြမွာ သံုးၾကတယ္။

ဒီလို လူမ်ိဳးေတြထဲက ၅၆% ဟာ ဆရာဝန္ေတြ ေျပာတာကို မယံုၾကဘူး။
ေဆးေတြကို လူသာမက တိရစၧာန္ေတြကိုပါ သံုးတာရွိတယ္။
ဆိုင္ကၾကက္သား ဝယ္မစားရဲေအာင္ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ျဖစ္ေနျပီ။
ျမန္မာေတြကေတာ့ အေကာင္အတြက္ေဆး လူသံုးလို႔ အေကာင္နဲ႔ တူသူေတြ မ်က္ေစ့ေအာက္မွာတင္ ရွိတယ္။
သဘာဝ ေဟာ္မုန္း (၃) မ်ိဳး (Estradiol, Testosterone, and Progesterone) နဲ႔ တည္ေဆာက္ ေဟာ္မုန္း ၃ မ်ိဳး (Estrogen compound zeranol, Androgen trenbolone acetate, and Progestin melengestrol acetate) ေတြကို တိရစၧာန္ေတြကို အသားတိုးေအာင္ ထိုးေပးတယ္။

Bodybuilding drug ကိုယ္ခႏၶာ သန္မာၾကံ့ခိုင္ေအာင္ သံုးၾကတဲ့ေဆးေတြကို ဆရာဝန္ေတြေတာင္မွ အံ့ၾသရတယ္။ ေဆး နမူနာ (၃) ခုေရးျပပါမယ္။ (၁) Lasix ဆီးေဆးလို႔ အလြယ္ေခၚတဲ့ ကိုယ္ေရာင္ေနသူ၊ ေသြးတိုးရွိသူ၊ ႏွလံုး အလုပ္ မလုပ္ႏိုင္သူေတြကို ေပးတဲ့ေဆး။ (၂) Cytomel ဆိုတာ Thyroid drugs လည္ပင္းၾကီးေဆး ျဖစ္တယ္။ (၃) Human chorionic gondotropin (HCG) အလြယ္ေျပာရင္ အခ်င္းေဟာ္မုန္း။ အမ်ား နားလည္ေအာင္ ေျပာရရင္ ကိုယ္ဝန္ရွိ-မရွိစစ္တယ္ဆိုတာ ဆီးထဲ-ေသြးထဲမွာ ဒီဟာ ပါေန-မေန စစ္တာျဖစ္တယ္။

Breast augmentation ရင္သားကို ခြဲစိတ္ျပဳျပင္နည္းေတြလဲ ရွိတယ္။ Breast implant ရင္သားအတုထည့္တာ နဲ႔ Fat-graft mammoplasty procedures အဆီကို ေနရာေျပာင္းထည့္ေပးတာေတြဟာ ရင္သား မလွတာကို လွေစဘို႔၊ ပိုျပီး အရြယ္အစားၾကီးေစဘို႔ နဲ႔ ထိေတြ႔မႈမွာ သာေစဘို႔ အတြက္လုပ္တယ္။ ရင္သားခြဲစိတ္ျပဳျပင္နည္းေတြမွာ Saline-filled (ေစလိုင္း) သံုးနည္း နဲ႔ Silicone-filled prosthetic breast (စီလီကြန္) သံုးနည္း လုပ္ႏိုင္တယ္။ Post–mastectomy ရင္သား ခြဲစိတ္ထုတ္ထားရသူေတြကို Breast reconstruction ရင္သား အသစ္တပ္ေပးတာ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ရင္သား ဝိုင္းစက္-ေဖါင္းၾကြေနတာ ဓါတ္ပံုမွာ အသားေပးထားရင္ အဲဒါသာမွတ္။
• Breast implant ရင္သားအတု http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2012/01/breast-implant.html
• Breast Reconstruction ရင္သား အသစ္တပ္ေပးျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2012/01/breast-reconstruction.html ေတြ ေရးထားပါတယ္။

အျပင္ပမ္း ၾကည့္ျပီး ရုပ္လွ-မလွ စသျဖင့္ အကဲျဖတ္ေလ့ရွိတယ္။ အျမင္မွာ သာေစဘို႔ အခုအခံလဲ လုပ္ၾကပါတယ္။ Camouflage ေခၚတယ္။ ပံုဖ်က္ထားတာေပါ့။ အမွန္က သူမ်ားအျမင္ကို အာရံုေျပာင္းေစနည္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေရးမွာ (စပါယ္ရွယ္လစ္) ေတြ ေျပာတာက ရင္သားကို ပိုၾကီးခ်င္သူအေရအတြက္နဲ႔ ၾကီးေနတာကို ေသးခ်င္သူ အေရအတြက္ မကြာဘူးတဲ့။

ရင္သား ၾကီးေနတာကို ေဆးမပါ၊ ဆရာဝန္မပါဘဲ လွည့္စားနည္းေတြ ရွိပါတယ္။
• Baggy and wavy blouses ေခ်ာင္က်ျပီး လိႈင္းထေနတဲ့ အဝတ္အစား ေရြးဝတ္ပါ။
• Classic dark, black or navy blue အနက္ေရာင္၊ အေရာင္ရင့္၊ (ေနဗီ-ဘလူး) ဝတ္ဆင္ပါ။
• Avoid exposing it ကိုယ့္ဟာကို သူမ်ားကို မျမင္သာပါေစနဲ႔။
• Tops with higher collar and neckline ေကာ္လာပါတာ ဝတ္ပါ။ လည္မဟိုက္ေစပါနဲ႔။ ဆြဲၾကိဳးဝတ္ပါ။ ပုလဲပုတီးဆြဲပါ။
• Stripes and different patterns အစဥ္းေၾကာင္းပါတဲ့ (ပက္တန္) မတူတဲ့ အဆင္ေရြးဝတ္ပါ။
• Seamless bra (ဘရာစီယာ) အခြက္ဝိုင္းမွာ ဘာအစဥ္း၊ ဒီဇိုင္းမွမပါတဲ့ ေျပာင္ေခ်ာေနတာ ဝတ္ပါ။
• လူကပိန္ျပီး ရင္သားကထြားေနသူဆိုရင္ ေအာက္က Skinny jeans ဂ်င္းေဘာင္းဘီ ၾကပ္တာဝတ္ပါ။ ၾကည့္တဲ့သူ မ်က္စိကို တေနရာလႊဲေစပါ။

ဒီေတာ့ ရင္သားေသးေနသူေတြက ေျပာင္းျပန္ယူက ရမလားဘဲ။

ကိုယ္ခႏၶာ အခ်ိဳးအစားက်ဘို႔ရာ တကယ္လိုပါတယ္။ မိန္းမေတြအလွကို "ခါးေသး-ရင္ခ်ီ" လို႔ သတ္မွတ္ေသးရင္ ရင္နဲ႔ တင္ကို ျပင္ဘို႔ လိုမယ္။ ရင္သားဟာ ရင္ေခါင္းပိုင္း အရိုးစုအေပၚမွာ ရွိတယ္။ တင္ဆိုတာ ေဘးကားတာနဲ႔ ေနာက္ေကာ့ေနတာဟာ အရိုးပံုပန္းအေပၚ မူတည္တယ္။ လူကိုယ္ခႏၶာဟာ အရိုးေပၚမွာ တည္ေဆာက္ထားတယ္။ အရိုးကို အလွအပအတြက္ ျပင္ေပးဘို႔ရာ မရသေလာက္ ခက္ပါတယ္။ ေခမာမိဖုရားၾကီး တရားခြ်တ္ခန္း ပန္းခ်ီ ေတြ႔ဘူးသူ မ်ားမွာပါ။ အရိုးပေဒသာေပၚကေန ၾကြက္သားေတြ၊ အရြတ္ေတြ၊ အဆီေတြ နဲ႔ အေပၚကေန အေရျပား ဖံုးထားတယ္။ အတြင္းထဲမွာ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြရွိတယ္။

လွခ်င္သူေတြက အလွေဗဒ နားလည္ၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။ (ဗီးနပ္စ္) ဂရိလက္ရာ ရုပ္ထုဟာ သမိုင္းမွာ အခ်စ္နဲ႔ အလွကို ကိုယ္စားျပဳတယ္။ လက္ေတြ ျပတ္ေနတာေတာင္ ခုထိ တန္ဘိုးထားတံုးဘဲ။ သတိျပဳဘို႔က ခါးမေသးပါ။ ရင္ကလဲ သူလိုကိုယ္လိုပါ။ သက္ရွိလူေတြကို လွတယ္လို႔ သတ္မွတ္တာေတာ့ ရုပ္တုေတြနဲ႔ မတူႏိုင္ပါ။ ကိုယ္ေနဟန္ထား၊ အဝတ္အစား၊ မ်က္ႏွာေပး၊ မူယာ--မာယာ၊ စတာစတာေတြနဲ႔ အလွကို အသက္ဝင္ေစႏိုင္တယ္။ ဖက္ရွင္ ဘန္းစကားတခု ျဖစ္တဲ့ Catwalk ေလွ်ာက္လမ္းမွာ လမ္းေလွ်ာက္ျပရတဲ့ ဖက္ရွင္မယ္ေတြဟာ အသစ္ေပၚ အဝတ္အစား၊ အသံုးအေဆာင္ေတြဝတ္ျပီး၊ အင္မတန္ ပိန္ပါးျပီး တအားအရပ္ရွည္ၾကရတာကုိ စံလို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ရင္မထြားတာလဲ တန္ဘိုးတရပ္ မဟုတ္ပါလား။

ပုဗၺေစတနာ ပ်က္စီးမႈေၾကာင့္ အရုပ္ဆုိးရသူ (ပဥၥပါပီ) ဟာ ေဖာ႒ာဗၺာရံုမွာေတာ့ နာမည္ၾကီးတယ္လို႔ ဖတ္ရတယ္။ အာရံုခံစားမႈ အရည္အခ်င္း အလြန္႔အလြန္ကို ေကာင္းလွသတဲ့။ အာရံုေၾကာေတြ ေကာင္းဘို႔ရာ က်န္းမာဘို႔ မလိုပါလား။ ဗီတာမင္ (ဘီ) ေတြက အာရံုေၾကာအတြက္ ေကာင္းတယ္။ ဆီးခ်ိဳရွိေနသူေတြ ေျခလက္ ထံုတာဟာ B6 နဲ႔ B12 နည္းလို႔ ျဖစ္တယ္။ B1 ဟာ စိုးရိမ္စိတ္ကို သက္သာေစတာက အာရံုေၾကာေတြအေပၚ သက္ေရာက္လို႔ ျဖစ္တယ္။ E လဲနည္းရင္ Neuron degeneration အာရံုေၾကာေရာဂါ ရေစႏိုင္တယ္။ ဗီတာမင္ (စီ) ကလဲ စိုးရိမ္စိတ္ကို သက္ေသာေစတဲ့အျပင္ ဦးေႏွာက္-ဓါတုအလုပ္ နဲ႔ (အျဒီနယ္-ဂလင္း) ေတြကို ကူညီတယ္။ ဓါတ္ဆားေတြထဲက (ကယ္လ္စီယမ္) နဲ႔ (မဂၢနီဆီယမ္) ေတြလဲ အာရံုေၾကာေတြအတြက္ လိုတယ္။

ၾကြက္သားေတြအတြက္လဲ ဗီတာမင္ေတြက အေရးပါတယ္။ A ကေန ၾကြက္သားေတြ တင္းအားနည္းတာကို ကူညီမယ္။ B နည္းရင္ အားယုတ္ျပီး ၾကြက္သာေတြနာေနမယ္။ B-1 နည္းရင္၊ B-6 နည္းရင္၊ B-12 နည္းရင္ ၾကြက္သားေတြ အားယုတ္ေနတယ္။ B-12 က ၾကြက္သား ျပန္အသစ္ျဖစ္တာ ကူညီမယ္။ E ထဲမွာ Antioxidant and Anti-inflammatory သတိၲိေတြ ရွိလို႔ ၾကြက္သားပ်က္စီးတာျပင္ဘို႔ အသံုးက်တယ္။ C ကလဲ ၾကြက္သား ထိခိုက္တာအတြက္ ေကာင္းတယ္။ နည္းရင္ တင္းအားနည္းမယ္။ D က ၾကြက္သား အေကြး-အဆန္႔ အတြက္လိုတယ္။ D အလြန္နည္းရင္ ကေလးေတြမွာ Rickets အရိုးေပ်ာ့ေရာဂါ ျဖစ္မယ္။ လူၾကီးေတြမွာ Osteomalacia အရိုးမသန္တာ ျဖစ္မယ္။

အေရၾကီးဆံုးတခုနဲ႔ နိဂံုးခ်ဳပ္ပါမယ္။ ကိုယ္ခႏၶာ အခ်ိဳးအစား၊ အဝတ္အစား၊ တန္ဆာပလာ၊ လူေနဟန္၊ စတာေတြရဲ႕ အတြင္းဘက္မွာ မျမင္ရတဲ့ အလွဆိုတာ သိၾကတဲ့အတိုင္း စိတ္အလွျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္ မတတ္ႏိုင္ပါ။ ကိုယ္တိုင္ေတာ့ ေကာင္းေကာင္း ေမြးျမဴ၊ သင္ယူ-က်င့္ေဆာင္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ မျမင္ရတဲ့ အလွဆိုတာ မၾကည့္ဘဲလဲ သိႏိုင္ၾကတယ္။ အရာတိုင္းမွာ လွၾကပါေစ။

• Beauty of Breast ရင္သားအလွ http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/04/beauty-of-breast.html
• Better Butt ေအာက္ပိုင္း-ေနာက္ပိုင္း ေလ့က်င့္ခန္း http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/04/better-butt.html
• Beauty Questions လွခ်င္ရက္ စက္စက္ယို (၁) http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/03/beauty-questions.html
• Cosmetic Procedures လွခ်င္ရက္ စက္စက္ယို (၂) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/03/cosmetic-procedures.html
• Beauty Product Dangers အလွအပသံုးပစၥည္းေတြရဲ႕ အမွန္တရား http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/03/beauty-product-dangers.html
• Bodily Changes ေသြးသားေျပာင္းလဲမႈမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/02/bodily-changes.html
• Body building Amino acids (ပရိုတင္း) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/01/body-building-amino-acids.html
• Body hair တလြဲဆံပင္ေကာင္းသူမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/12/body-hair.html
• Misuse တလြဲမသံုးပါနဲ႔ လံုးရာကျပားလိမ့္မယ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2010/12/blog-post.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၆-၆-၂ဝ၁၂

Sunday, June 24, 2012

Narcotic Analgesics မူးယစ္ေဆးပါ အနာသက္ေသာေဆးမ်ား

မူးယစ္ေဆးပါတဲ့ အနာသက္ေသာေဆးေတြက (၂) မ်ိဳးရွိတယ္။ Opiates ဘိန္း နဲ႔ Opioids ဘိန္းနဲ႔ဆင္တာ ျဖစ္တယ္။

Opioids ဘိန္းပါတဲ့ေဆးက (၄) မ်ိဳးရွိတယ္။
1. Endogenous opioid peptides ကိုယ္ခႏၶာကေန အလိုလိုထုတ္ေပးေနတာမ်ိဳး။ ဒါထဲမွာ Endorphins, Dynorphins, Enkephalins ေတြပါတယ္။
2. Opium alkaloids (အယ္လ္ကာလြိဳက္) Morphine, Codeine, Thebaine ေတြျဖစ္တယ္။
3. Semi-synthetic opioids တစိတ္တပိုင္း ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ ေဖၚစပ္တာမ်ိဳး။ Heroin, Oxycodone, Hydrocodone, Dihydrocodeine, Hydromorphone, Oxymorphone, Nicomorphine ေတြျဖစ္တယ္။
4. Fully synthetic opioids လံုးဝ ဓါတ္ခြဲခန္းမွာသာ ေဖၚစပ္တာမ်ိဳး။ Demerol, Methadone, Fentanyl, Propoxyphene, Pentazocine, Buprenorphine, Butorphanol, Tramadol ေတြျဖစ္တယ္။

• Oxycodone ေဆးဟာ ျပင္းတယ္။ စြဲတယ္။ နာတာရွည္ မခံႏိုင္ေအာင္ နာေနသူေတြအတြက္ ေသာက္ေဆး ျဖစ္တယ္။ OxyContin နာမည္နဲ႔ 5, 10, 20, 40, 80, and 160 mg ေဆးျပားေတြ လာတယ္။ ၈-၁၂ နာရီအထိ ေဆးစြမ္းရွိတယ္။

• Morphine (ေမာ္ဖိန္း) ေဆးဟာ ျပင္းတယ္။ စြဲတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့ စိတ္ရဲ႕ ပံုမွန္အလုပ္ေတြ ပ်က္ယြင္းမယ္၊ ေကာင္းတာေတြခ်ည္း ထင္ျမင္ေနမယ္၊ အိပ္ခ်င္မယ္၊ မလႈတ္ခ်င္ဘဲ ျငိမ္ေနမယ္၊ မ်က္စိ ေဝဝါးေနမယ္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္မယ္။

• Tramadol ေဆးဟာ ျပင္းတယ္။ စြဲတယ္။ စားေဆး၊ ထိုးေဆးရွိတယ္။ Morphine (ေမာ္ဖိန္း) အစြမ္းရ့ဲ ၁ဝ% ရွိတယ္။ စားေဆးဆိုရင္ တေန႔မွာ 50–400 mg ေပးျပီး ထိုးေဆးဆိုရင္ တေန႔မွာ 600 mg IV/IM ေပးတယ္။

• Codeine (ကိုဒင္း) ေဆးကို Acetaminophen နဲ႔ ေရာသံုးတာမ်ားတယ္။ Tylenol, Tylenol with Codeine, Empirin and Phenaphen with Codeine နာမည္ေတြနဲ႔ေရာင္းတယ္။ Aspirin နဲ႔လဲ တြဲတာ ရွိတယ္။

• Darvocet ကိုလဲ တြဲလာတယ္။ Propoxy နဲ႔ Acetaminophen တြဲတာကို Propacet, Wygesic နာမည္နဲ႔ ေရာင္းတယ္။

• Propoxyphene ေဆးကို Acetaminophen နဲ႔တြဲျပီး Darvon and PP-Cap နာမည္ေတြနဲ႔ လာတယ္။ ေဆးျပား၊ ေဆးေတာင့္ နဲ႔ ေဆးရည္ေတြ ေရာင္းတယ္။

• Duragesic ေဆးကို အေရျပား ေဆးကပ္ခြါအေနနဲ႔ ေရာင္းတယ္။ Generic နာမည္က Fentanyl ျဖစ္တယ္။

• Marijuana (မာရီဂြါးနား) ေဆးေျခာက္၊ ေဆးကုရာမွာ သံုးသင့္-မသင့္ ျငင္းေနၾကတယ္။ နာတာလဲ သက္သာတယ္၊ အစာလဲ စားခ်င္မယ္၊ ပန္းနာ နဲ႔ (မိုင္ဂရင္း) ေရာဂါ၊ မ်က္စိေရတိမ္၊ (မာလ္တီပယ္-စကယ္လရိုးဆစ္) ေရာဂါေတြအတြက္ပါ သံုးႏိုင္တယ္။ ေဆးစြဲတယ္။ ေဆးျဖတ္ရင္ ပ်ိဳ႕တာ၊ အန္တာ၊ အိပ္မရတာ နဲ႔ စိတ္ဓါတ္က်တာေတြျဖစ္မယ္။

Opioids ေဆးေတြရ့ဲ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့
ပ်ိဳ႕၊ အန္၊ အိပ္ခ်င္၊ ဆီးအိမ္တင္း၊ သူငယ္အိမ္က်ဥ္း၊ ႏွလံုးခုန္ေႏွး၊ ႏွလံုးခုန္ျမန္၊စိတ္ရႈတ္ေထြး၊ သူမ်ား မျမင္မၾကားတာေတြ ထင္ျမင္၊ အာေခါင္ေျခာက္၊ ယား၊ ဂေယာက္ေျခာက္ျခားျဖစ္၊ ေခါင္းထဲဖိအားတက္၊ အေရျပားအနီကြက္ေတြထြက္၊ ကိုယ္အပူခ်ိန္က်၊ ၾကြက္သားေတြတင္း၊ အသက္ရွဴမေကာင္း၊ ေဆးလြန္ရင္ ေသဆံုး။

- NSAIDs (1) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/nsaids.html
- NSAIDs (2) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြကို ေလ့လာျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/nsaid.html
- Painkillers အနာသက္သာေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/painkillers.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၄-၆-၂ဝ၁၂

Friday, June 22, 2012

Lumbar spondylosis ခါးရိုး က်ီးေပါင္းတက္ျခင္း

Fri, Jun 22, 2012 at 7:21 AM
အမည္ (႕႕႕႕႕)၊ အသက္ ၅ဝ၊ က်ား၊ ရန္ကုန္။ ကၽြန္ေတာ္ ခါးနည္းနည္းေအာင့္တာေၾကာင့္ ဆရာဝန္ကိုသြားျပေတာ့ ဓါတ္မွန္ရိုက္ၾကည့္တာ ေၾကာရိုးမွာ အရိုးအတက္ထြက္ေနတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ဘယ္လိုေၾကာင့္ ဘာေရာဂါေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာလဲဆရာ။ ဘာေဆးေတြက ထိေရာက္ေအာင္ ကုသေပးႏိုင္ပါသလဲ။

“Cervical Spondylosis လည္ပင္း က်ီးေပါင္းတက္ေနပါတယ္” ဆိုတာကို ေရးထားျပီးျဖစ္ပါတယ္။ အခု ေမးတာက ခါးမွာျဖစ္တာ။ သိပ္ေတာ့ မကြာလွပါ။ ခါးရိုးမၾကီးဆိုတာ အရိုးေလးေတြထပ္ေနျပီး အထက္ေအာက္ တန္းေနတယ္။ လည္ပင္း၊ ရင္ေခါင္၊ ခါး၊ အပိုင္းလိုက္ ခြဲျခားထားတယ္။ အရိုးေတြၾကား အရိုးႏုအျပားေလးေတြရွိတယ္။

ပံုမွန္ဆိုရင္ ေခ်ာေမြ႔ေနရမဲ့ ခါးရိုးအနားသတ္ေတြမွာ အပိုေတြျဖစ္တာကို ခါးရိုး က်ီးေပါင္းတက္တယ္လို႔ ေခၚတယ္။ အရိုး (ေဘာ္ဒီ) ပင္မေနရာရ့ဲ ေရွ႕ပိုင္း၊ ေဘးပိုင္းေနရာေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ အထက္-ေအာက္ ေနရာေတြရ့ဲ ေနာက္ဖက္မွာ အျဖစ္နည္းတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ေနရင္ အသက္ရလာေလေလ တိုး-ဆိုးလာေလေလျဖစ္မယ္။ ျဖစ္ကာစမွာ ၂၇-၃၇% မယ္ ဘာမွမခံစားရေသးဘူး။ နာရင္ Back Pains ခါးနာတာ နဲ႔ Sciatic pains ေပါင္တေလွ်ာက္ ေနာက္ဖက္မွာ တန္းေနေအာင္ နာတယ္။

အမ်ားထင္သလို Lifestyle လုေနမႈပံုစံ၊ Height အရပ္၊ Weight အေလးခ်ိန္၊ Body mass ကိုယ္ခႏၶာထုထည္၊ Physical activity ကိုယ္လက္လႈတ္ရွားမႈ၊ Cigarette and Alcohol consumption ေဆးေသာက္-အရက္ေသာက္၊ Reproductive history မ်ိဳးပြါးျခင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျခင္းမရွိဘူးလို႔ သိလာရတယ္။ အေမရိကားမွာ အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္သူေတြထဲမွာ ၈ဝ% အဲလိုျဖစ္ေနၾကတယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာ ၈၄%၊ မိန္းမေတြမွာ ၇၄% ျဖစ္တယ္။ အမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ အရိုးနံပါတ္ေတြကေတာ့ T9-10 (ရင္ေခါင္း ၉-၁ဝ) နဲ႔ L3 (ခါး ၃) ေနရာေတြမွာ ျဖစ္ၾကတယ္။

ဓါတ္မွန္၊ CT scans (စီတီ-စကင္) နဲ႔ MRIs (အမ္အာရ္အိုင္) ေတြကလဲ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္တာ ရွိေနသူအတြက္သာ လုိတယ္။ Bone density scan ဆိုတာလဲ လုပ္တယ္။

Complications ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္လာႏိုင္တာကေတာ့
• Posterior osteophytes ေနာက္မွာျဖစ္လာတဲ့ အရိုးစြန္းေတြကေန Nerve compression အာရံုေၾကာ အဖိခံရတာ ျဖစ္လာလို႔ျဖစ္ရတယ္။ ဒါကလဲ Neuroforamen ေနရာက ပံုမွန္ထက္ ၃ဝ% ထက္နည္းလာမွျဖစ္တယ္။
• Posterior disk အရိုးရ့ဲ ေနာက္ဖက္အျမင့္က 4 mm ထက္နည္းတာနဲ႔ Foram အျမင့္က 15 mm ထက္ နည္းတာ ဆိုရင္ အာရံုေၾကာ အဖိခံရတာ ျဖစ္ေနျပီလို႔ သတ္မွတ္တယ္။
• တကယ္လို႔ Spinal canal ခါးရိုး အေခါင္းထဲဝင္လာရင္ Spinal stenosis ခါးရိုးအေခါင္း က်ဥ္းတယ္လို႔ ေခၚတယ္။
• တကယ္လို႔ Osteophytes (ေအာ္စတီယိုဆိုက္) ေတြ ေပ်ာက္သြားရင္ Aortic aneurysm (ေအယိုတာ) ေသြးေၾကာမၾကီး ေဖါင္းတဲ့ေရာဂါကို စစ္ေဆးရမယ္။
• Transverse foramen ထဲကို Vertebral artery ေသြးလႊတ္ေၾကာ ျဖတ္တဲ့ေနရာမွာ ပိတ္ဆို႔တာကေန Vertebrobasilar insufficiency ျဖစ္တယ္။
• Spinal joints အဆစ္ေတြက တင္းေတာင့္လာမယ္။ Disc အရိုးၾကား အရိုးႏုျပားေတြထဲက Chondrocytes ေတြ အာဟာရ မရလို႔ ေသတာ ျဖစ္လာမယ္။ အားနည္းလာတဲ့ Disc Herniation အရိုးႏုျပား စူထြက္လာမယ္။ Drop attack ေခၚတယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြမွာ လာျဖစ္တယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ
• Lumbar spondylosis ခါးရိုး က်ီးေပါင္းတက္ျခင္းကေန ဒုကၡိတ မျဖစ္ေစပါ။
• Complete bed rest ၂ ရက္တိတိ အိပ္ရာထဲမွာ အနားယူျခင္းဟာ ဘယ္ေဆး၊ ဘယ္ခြဲစိတ္မႈမွ မပါဘဲ ေကာင္းသြားႏိုင္တယ္။
• Lumbar supports အထူးခါးပတ္ စည္းေပးထားႏိုင္တယ္။
• Medical Therapy ေဆးေပးတာကို ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္တာ မရွိရင္ မလိုအပ္ပါ။ ေဆးေတြကေတာ့ -
o Nonsteroidal anti-inflammatory drugs NSAIDS (စတီရြိဳက္) မပါတဲ့ အနာသက္သာေဆးေတြကို အမ်ားဆံုး သံုးတယ္။
o Opioid medications ဘိန္းပါတဲ့ အနာသက္သာေဆးေတြလဲ သံုးတယ္။
o Antidepressants စိတ္မက်ေဆးလဲ သံုးတယ္။
o Muscle relaxants ၾကြက္သားေျပေလွ်ာ့ေဆးလဲ သံုးတယ္။
• Epidural steroid injections ခါးရိုးဆစ္ထဲ (စတီရြိဳက္) ေဆးထိုးနည္းလဲရွိတယ္။
• Surgery ခြဲစိတ္ကုသေပးနည္းကို ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္တာရွိေနသူေတြမွာ ၂ ရက္တိတိ အိပ္ရာထဲမွာ အနားယူလို႔ မသက္သာမွ လုပ္ရတယ္။
• တျခားနည္းေတြကို ဆရာဝန္တိုင္းက ေထာက္ခံခ်က္ မေပးပါ။ တခ်ိဳ႕နည္းက တခ်ိဳ႕လူနာေတြအတြက္ အက်ိဳး ရွိႏိုင္ပါတယ္။
o Exercise-based and behavioral interventions ေလ့က်င့္ခန္းနည္းေတြကို တဦးခ်င္းအတြက္ ေရြးခ်ယ္ရတယ္။ Aerobic exercise (ေအရိုးဘစ္) နည္း၊ Muscle strengthening ၾကြက္သား သန္မာေစနည္း၊ Stretching exercises ဆန္႔တန္းနည္းေတြ ရွိတယ္။
o Transcutaneous electrical nerve stimulation လ်ွပ္စစ္သံုးကုသနည္းလဲရွိတယ္။
o Back School နည္းဆိုတာ ဆြီဒင္မွာ စသံုးတယ္။ Lumbar traction ခါးဆန္႔ေပးနည္း၊ Spine manipulation ခါးႏွိပ္နယ္ေပးနည္း၊ Massage therapy အႏွိပ္သည္နည္း၊ Osteopathic manipulation treatment (OMT) အရိုးႏွိပ္နည္း၊ Yoga ေယာဂနည္း၊ Acupuncture အပ္စိုက္ကုသနည္းေတြလဲ ရွိတယ္။

• Cervical Spondylosis လည္ပင္း က်ီးေပါင္းတက္ေနပါတယ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/12/q-and-cervical-spondylosis.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၂-၆-၂ဝ၁၂

တေခတ္တခါက ျမန္မာစာကို မွန္ကန္စြာ ေရးသားၾက၏

တခါက တခါတုန္းက တခါက တဘဝ တေခတ္ တခါက တခါက ေမြးဌာနီ တခါက မေၾကးစည္ တေခတ္တခါက ျမန္မာစာကို မွန္ကန္စြာ ေရးသားၾက၏။ ေဒါက...