က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Thursday, November 22, 2012

Venous insufficiency ေသြးမဝျခင္းေရာဂါ

Thu, Nov 22, 2012 at 12:04 PM
May I know about chronic Venus insufficiency and how to sure it? Please kindly advise me in Burmese.

Chronic venous insufficiency or CVI ဆိုတာ နာတာရွည္ ေသြးျပန္ေၾကာက ေသြးမလံုေလာက္တာကို ေခၚပါတယ္။ အဲလိုဆိုရင္ ေအာက္စီဂ်င္မဝတာ ျဖစ္ေနမယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာေတြ ပ်က္စီးေနတာကို Impaired musculovenous pump ၾကြက္သား ေသြးမဝတာလို႔ ေခၚတယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာေတြထဲက အဆို႔ရွင္ေလးေတြ ေကာင္းေကာင္း အလုပ္မလုပ္ႏိုင္လို႔ ျဖစ္ရတယ္။

တဆက္တည္းျဖစ္တာေတြကေတာ့ Deep vein thrombosis ဆိုတာက အတြင္းပိုင္းေနရာက ေသြးျပန္ေၾကာၾကီးေတြမွာ ေသြးခဲပိတ္လို႔ျဖစ္တယ္။ Phlebitis ဆိုတာ ေသြးျပန္ေၾကာေရာင္ျခင္းကို ေခၚတယ္။ အမ်ိဳးသမီး အသက္ၾကီးသူေတြမွာ ပိုျဖစ္ၾကတယ္။ အလုပ္အကိုင္သေဘာကေန ျဖစ္တာေတြလဲ ရွိတယ္။ ဥပမာ ေလထီးခုန္သူေတြ။ ဒီေရာဂါဟာ ေနရာအမ်ိဳးမ်ိဳးမွာျဖစ္ႏိုင္တယ္။
- Venous insufficiency in the legs ေျခေထာက္၊
- May-Thurner syndrome ေပါင္ျခံေသြးျပန္ေၾကာ၊
- Venous insufficiency in the central nervous system ဗဟိုအာရံုေၾကာစနစ္၊
- Venous insufficiency in the liver အသဲ။

My mother is suffering it on her legs (itch, red spots, and allergy sign) for more than 1 year. But cannot be cured it so far. She is living in Yangon. Please kindly advise me how to cure it? What kind of medicine should she take? What kind of treatment should follow up?

Chronic venous insufficiency of legs ေျခေထာက္ ေသြးျပန္ေၾကာေရာဂါ
နာတာရွည္ျဖစ္ေနတာကို Postphlebitic syndrome and Postthrombotic syndrome လို႔လဲ အရင္ကေခၚတယ္။

ေျခေထာက္ကေန ႏွလံုးဆီျပန္လာတဲ့ ေသြးျပန္ေၾကာမွာ ျပႆနာျဖစ္ေနလို႔ ဒီေရာဂါခံစားရတယ္။ နာတာရွည္ျဖစ္တယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာေတြမွာ တဖက္သပ္သာ ေသြးသြားေစေအာင္လုပ္ေပးတဲ့ အဆို႔ရွင္ေလးေတြ ရွိေနရတယ္။ အဲဒါေလးေတြ ခ်ိဳ႕ယြင္းရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ ရွိမေနရင္ ဒီလိုျဖစ္ေစတယ္။ ေမြးရာပါ အဆို႔ရွင္မေကာင္းတာ၊ ေမြးရာပါ ေသြးျပန္ေၾကာနံရံ မေကာင္းတာလဲ ရွိတယ္။ ထိခိုက္မိရာကေနလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မတ္တပ္ရက္တဲ့အခါ သိသာမယ္။

ဘယ္လိုခံစားရမလဲ
ထံုျပင္းျပင္းနာမယ္၊ ေလးလံေနမယ္၊ ၾကြက္တက္မယ္၊ ယားမယ္၊ က်င္မယ္၊ ရပ္ေနရင္ နာတာပိုတိုးမယ္၊ ေျခေထာက္ ေရာင္မယ္၊ နာတာရွည္ျဖစ္ေနသူဆိုရင္ ျဖစ္တဲ့ေနရာ နီရဲေနမယ္၊ အေရျပားအေရာင္ေျပာင္းလာမယ္၊ ေသြးေၾကာထံုးမယ္၊ အေပၚကအေရျပား ထူထဲေနမယ္၊ အနာျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

၁။ Deep venous thrombosis အတြင္းပိုင္းမွာရွိတဲ့ ေသြးျပန္ေၾကာေတြမွာ ေသြးခဲပိတ္ေနရာကေနလဲျဖစ္မယ္။ ပံုမွန္သြားလာလႈတ္ရွာေနရင္ ေသြးျပန္လာမႈဟာ နားေနတာထက္ ျမန္တယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာမေကာင္းရင္ ပိုဆိုးမယ္။
၂။ Superficial venous insufficiency အေပၚယံေသြးမတာ နဲ႔ အတြင္းပိုင္းေသြးမဝတာရွိတယ္။

အျဖစ္မနည္းဘူး။ အေမရိကားမွာ ၂-၅% လူေတြမယ္ တနည္းနည္းနဲ႔ဒါမ်ိဳးခံစားေနၾကရတယ္။ အသက္ၾကီးသူ၊ အမ်ိဳးသမီး၊ အရပ္ရွည္သူ၊ မ်ိဳးရိုးရွိသူ၊ ဝသူ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္၊ အၾကာၾကီးထိုင္ေန၊ ရပ္ေနရသူေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အသက္ ၄ဝ-၄၉ ၾကား အမ်ားဆံုးျဖစ္တာေတြ႔ရတယ္။ ေယာက္်ားေတြဆိုရင္ အသက္ ၇ဝ-၇၉ ၾကား မ်ားတယ္။

ၾကာရင္ လမ္းေလွ်ာက္ရတာ လႈတ္ရွားရတာကိုထိခိုက္ျပီး ဒုကၡိတလိုျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ေဆးမကုသရင္ ၾကာေလဆိုးေလ ျဖစ္မယ္။ အနာျဖစ္လို႔ မက်က္ႏိုင္ျဖစ္လာရင္ ကုရတာခက္တယ္။ ေဆးရံုမွာ ၾကာၾကာတက္ေနရျပီး အသက္ၾကီးသူဆိုရင္ ဒါျဖစ္လာတတ္တယ္။ ေသြးယိုတာကေန ေသြးလြန္တာဟာ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတယ္။

ကုသနည္းေတြ
 ေဆးနဲ႔ကုသလို႔ မရေသးပါ။
 Graduated compression နည္းကိုသံုးေနပါတယ္။ ၃ဝ-၄ဝ ဒါမွမဟုတ္ ၄ဝ-၅ဝ mm Hg ဖိအားသံုးရတယ္။ ေျချခင္းဝတ္ေနရာမွာ လုပ္တယ္။ တေျဖးေျဖးခ်င္း ဖိအားကို ေလွ်ာ့ခ်ရတယ္။
 Surgical ခြဲစိတ္မႈနဲ႔ Endovenous therapy ကို အနာေၾကာင့္ အေနရခက္တာအတြက္ လုပ္တယ္။
 Valvuloplasty ခြဲစိတ္နည္းကေန အတြင္းပိုင္းေသြးလႊတ္ေၾကာပိတ္လာမွာကို သတိထားရတယ္။
 Venous bypass ကိုလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။
 External vein valve banding devices နည္း၊ Thermally induced collagen shrinkage procedures နည္းေတြလဲ လုပ္တယ္။
 လိုအပ္သူေတြကို Ablating the refluxing vessels နည္းလုပ္ရတယ္။
 Venoablation နည္းကို အေနရခက္သူ၊ အနာျဖစ္သူေတြအတြက္သာလုပ္တယ္။ Ligation with stripping, Simple ligation and division, Sclerotherapy, Stab evulsion, Radiofrequency ablation နဲ႔ Endovenous laser therapy နည္းေတြ ရွိတယ္။
 Sclerotherapy နည္းဆိုတာ ေသြးေၾကာထဲကို ေဆးထိုးျပီး ပိတ္ျပစ္တာျဖစ္တယ္။
 EVLT နည္းမွာ ေလဆာသံုးတယ္။
 Radiofrequency catheter နဲ႔ Subfascial endoscopic perforator surgery ခြဲစိတ္နည္းေတြလဲ ရွိေသးတယ္။

ကုသနည္း အခ်ဳပ္ကေတာ့
ေရာင္ေနတာအတြက္ Compression stockings အထူးေျခအိတ္စြပ္ထားပါ။ တတ္ႏိုင္သမွ်ၾကာၾကာ ဝတ္ဆင္ထားပါ။ နားေနတံုးမွာ ေျခေထာက္ကိုျမွင့္ထားပါ။ အၾကာၾကီးမရပ္-မထိုင္ပါနဲ႔။ ခရီးသြားေနရရင္ ေျခေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။ လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ကုသမႈခံယူပါ။ ၈% ေလာက္သာ ခြဲစိတ္ဘို႔လိုတယ္။ အနာရွိရင္ ေဆးထည့္ပါ။ ပိုးေသေဆးေသာက္ပါ။ ပိုးဝင္တာက အထူးသတိထားဘို႔လိုမယ္။ Antibiotics ပိုးေသေဆးကုိ အနာျဖစ္တိုင္းလဲ မလိုပါ။ Varicose bleeding ေသြးေၾကာထံုး တာကေန ေသြးထြက္ရင္ အေရးေပၚကုသရမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၂-၁၁-၂ဝ၁၂