က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Monday, February 11, 2013

Congenital Heart Disease ေမြးရာပါ ႏွလံုးေရာဂါ

Sun, Feb 10, 2013 at 2:37 PM
ေမြးရာပါ ႏွစ္လံုးေရာအေၾကာင္း ေဆာင္းပါေလး သိဖြယ္ေလး ေဆးပညာမွတ္စုေလးမ်ားရိွရင္ ပို႔ေပးေစလိုပါသည္။

ေမြးရာပါ ႏွလံုးေရာဂါ အမ်ားစုကို ဘာလို႔လာျဖစ္သလဲ ဆရာဝန္ေတြ မသိၾကပါ။ ဒါလိုမ်ိဳးေရာဂါေတြကို ေတြ႔တိုင္း ကံတရားရဲ႕သေဘာကို နားလည္ေအာင္၊ ကံေကာင္းေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဘို႔ တြန္းအားေတြ ရလာေစတယ္။ စာဖတ္သူမ်ားကိုလည္း အေလးအနက္ တိုက္တြန္းပါရေစ။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခအလားအလာရွိတာေတြေတာ့ သိပါတယ္။
၁။ Genetic or chromosomal abnormalities မ်ိဳးဗီဇ ဒါမွမဟုတ္ ခရိုမိုဇုန္း ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္၊ ဥပမာ Down syndrome ေဒါင္-ဆင္ဒရုပ္း၊
၂။ Taking certain medications or alcohol or drug abuse during pregnancy တခ်ိဳ႕ေဆးးေတြကို ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုး သံုးစြဲလို႔၊
၃။ Maternal viral infection ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးဝင္လို႔၊ ဥပမာ ကိုယ္ဝန္ ပဌမ ၃ လအတြင္းမွာ rubella (German measles) ဂ်ာမန္ ဝက္သက္ျဖစ္လို႔။

ေမြးရာပါ ႏွလံုးေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ေမြးေမြးခ်င္း လကၡဏာခံစားရတာ၊ နဲနဲၾကီးလာမွ ခံစားရတာ မတူပါ။ တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ ေရာဂါပါလာမွန္း မသိဘူး။ အေမရိကားမွာ ကေလးေပါင္း ၅ သိန္းရွိတယ္။ အမ်ိဳးထဲမွာ ကေလးတေယာက္က ဒါမ်ိဳးရွိရင္ ေနာက္ကေလးလဲ ျဖစ္ႏိုင္ေျခပိုမ်ားတာေတြ႔ရတယ္။
အျဖစ္မ်ားတဲ့ အမ်ိဳးအစားေတြ -
၁။ Heart valve defects ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္မ်ား၊ အဆို႔ရွင္ က်ဥ္းေနတာ၊ လံုးဝပိတ္ေနတာ၊ မလံုတာ၊
၂။ Defects in the walls between the atria and ventricles of the heart ႏွလံုးအခန္းေတြၾကားက အကန္႔မွာ အေပါက္ျဖစ္ေနတာ၊ ဥပမာ Atrial and ventricular septal defects မ်ား၊
၃။ Heart muscle abnormalities ႏွလံုးၾကိက္သား အားနည္းျခင္း။

Congenital Heart Defects in Children ေမြးရာပါႏွလံုးေရာဂါမ်ားႏွင့္ကေလး
• Patent ductus arteriosus (ေပးတင့္ ဒတ္တပ္စ္-အာတီရီယိုးဆပ္စ္)
• Tetralogy of Fallot ႏွလံုးခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ ၄ မ်ိဳးတြဲရွိျခင္း၊
• Transposition of the great vessels ႏွလံုးေသြးေၾကာၾကီးမ်ား ေနရာလြဲေနျခင္း၊
• Coarctation of the aorta ႏွလံုးေသြးေၾကာမၾကီး တေနရာမွာက်ဥ္းေနျခင္း၊
• Heart valve problems ႏွလံုးအဆို႔ရွင္မ်ား မေကာင္းျခင္းမ်ား။

ဆရာဝန္ကေန နားၾကပ္နဲ႔ နားေထာင္တာနဲ႔လဲ တခ်ိဳ႕ႏွလံုးေရာဂါကို သိတယ္။ Heart murmur ဆိုတဲ့အသံကိုၾကားရတယ္။ ေသခ်ာေစေအာင္ ဒါေတြဆက္စစ္ေဆးႏိုင္တယ္။
• Echocardiogram or transesophageal echocardiogram (TEE)
• Cardiac catheterization
• Chest X-ray
• Electrocardiogram (ECG or EKG)
• MRI

ဘာေတြခံစားရမလဲ -
ႏွလံုးမွာ ေရာဂါရွိေနတာကို ကေလး မေမြးခင္ကတည္းက သိေအာင္လုပ္ႏိုင္တယ္။ ေမြးျပီးမွလဲ အခ်ိန္မေရြးသိႏိုင္တယ္။
၁။ Shortness of breath အသက္ရွဴမဝတာ၊
၂။ Limited ability to exercise သြားလာ လႈတ္ရွား၊ အလုပ္လုပ္တာ သူမ်ားလို၊ အရင္လို မလုပ္ႏိုင္တာေတြ ေတြ႔ရလိမ့္မယ္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား
• Cyanosis ႏုတ္ခမ္း၊ လက္သည္း၊ အေရျပား ျပာႏွမ္းေနျခင္း၊
• Fast breathing အသက္ရွဴျမန္ေနျခင္း၊
• Poor feeding အစားအစာ ေကာင္းေကာင္းမစားျခင္း
• Poor weight gain ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အတက္ေႏွးျခင္း၊
• Recurrent lung infections အဆုပ္ခဏခဏေရာင္ျခင္း၊
• Inability to exercise ကိုယ္လက္လႈတ္ရွားမႈ ေကာင္းေကာင္းမလုပ္ႏိုင္ျခင္း၊ မေဆာ့ႏိုင္ျခင္း။

ဘယ္လိုကုသမလဲ -
• တခ်ိဳ႕ကေဆးကုဘို႔ တကူးတက မလိုၾကပါ။ တခ်ိဳ႕ေဆးေပးမယ္။ တခ်ိဳ႕က ခြဲစိတ္ရမယ္။ တသက္တာ ႏွလံုးအထူးကုဆရာဝန္နဲ႔ ျပသ၊ စစ္ေဆး၊ ကုသမႈလိုတတ္တယ္။
• ေမြးရာပါ ႏွလံုးေရာဂါရွိေနသူတိုင္းမွာ လာျဖစ္တတ္တဲ့ Endocarditis ႏွလံုးသားေရာင္တာမ်ိဳးက ၾကိဳတင္ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ႏွလံုးခြဲစိတ္ရသူေတြမွာ ပိုသတိထားရမယ္။

လည္ေခ်ာင္းနာရင္၊ ဖ်ားရင္၊ ကိုယ္လက္ေတြကိုက္ခဲရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ သြားႏုတ္စရာ၊ ခြဲစိတ္စရာရွိရင္ Antibiotics ပဋိဇီဝေဆး ေသာက္ရမယ္။
• Amoxicillin လူၾကီး = 2 g နဲ႔ ကေလး = 50 mg/kg
• ပါးစပ္ကမေသာက္ႏိုင္သူမ်ားအတြက္ Ampicillin 2 g IM or IV ကေလး = 50 mg/kg IM or IV သို႔မဟုတ္ Cefazolin 1 g IM or IV သို႔မဟုတ္ Ceftriaxone ကေလး = 50 mg/kg IM or IV
• ပနယ္စလင္ မတည့္သူမ်ား Cephalexin 2 g 50 mg/kg သို႔မဟုတ္ Clindamycin 600 mg ကေလး = 20 mg/kg သို႔မဟုတ္ Azithromycin သို႔မဟုတ္ Clarithromycin 500 mg ကေလး = 15 mg/kg
• ပါးစပ္ကမေသာက္ႏိုင္သူမ်ားအတြက္ Ampicillin သို႔မဟုတ္ Cefazolin သို႔မဟုတ္ Ceftriaxone 2 g IM or IV1 g IM or IV ကေလး = 50 mg/kg IM or IV50 mg/kg IM or IV
• ပနယ္စလင္ မတည့္သူမ်ား၊ ပါးစပ္ကမေသာက္ႏိုင္သူမ်ားအတြက္ Cefazolin or ceftriaxone or Clindamycin 1 g IM or IV600 mg IM or IV ကေလး = 50 mg/kg IM or IV20 mg/kg IM or IV

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၁-၂-၂ဝ၁၃