Monday, February 25, 2013

Vegetarianism သက္သတ္လြတ္ ႏွင့္ က်န္းမာေရး

Fri, Feb 22, 2013 at 5:03 PM
အစားအေသာက္စားရင္ သက္သတ္လြတ္ အသီးအႏွံခ်ည္းပဲစားတာ လူအတြက္ ေကာင္းပါသလားဆရာ။ အဲ့လိုစားရင္ အာဟာရဓါတ္ေတြ ဘာေတြမ်ား ခ်ိဳ႕ယြင္းႏိုင္ပါသလဲဆရာ။

ဆရာဝန္ေတြကေတာ့ သက္သတ္လြတ္စားပါလို႔ မတိုက္တြန္းပါ။ အာဟာရအေၾကာင္းေရးထားတာကို ပို႔လိုက္တယ္။ လူေတြဘယ္ဓါတ္ေတြ ဘယ္ေလာက္လိုသလဲ၊ ဘယ္အစာေတြကရသလဲ ဆိုတာေတြေတြ႔မွာပါ။ ဒီဓါတ္ေတြ ဘယ္ကေနရရ ျပည့္ဝ မွ်တဘို႔သာ ဆရာဝန္ေတြက တိုက္တြန္းပါတယ္။ သိထားဘို႔က လူေတြဟာ အစံုစားသက္ရွိျဖစ္တယ္။ မိဘဘိုးဘြား အစံုစားသူေတြကေန ေမြးလာသူေတြရဲ႕ ပင္ကို္ယ္ဟာ အစံုလိုတယ္။ အသားထဲကသာ ရတာတုိင္းကိုေတာ့ အသားမစားသူေတြ မရႏိုင္ပါ။ အားေဆးဆိုတိုင္းလဲ အစားအစာ ေလာက္မျပည့္စံုပါ၊ မေကာင္းလွပါ။

သက္သတ္လြတ္ စားတာမွာ က်န္းမာေရးေဒါင့္ကၾကည့္ရင္ အက်ိဳးေတြေရာ စိုးရိမ္စရာေတြပါရွိတယ္။ သုေတသန အေျဖေတြအရ အဝလြန္သူနည္းတယ္၊ ႏွလံုး-ေသြးေၾကာေရာဂါ နည္းတယ္။ ေသြးတိုးေၾကာင့္ ေသဆံုးရတာ နည္းတယ္လို႔ သိရတယ္။ (ကယ္လိုရီ) အဆီကေနရတာ နည္းတယ္။ (ဖိုက္ဘာ) ပိုရမယ္။ ပိုတက္ဆီယမ္ နဲ႔ ဗီတာမင္ (စီ)။ (အီး) ေတြရမယ္။ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ ေလ့လာမႈတခုအရ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းလို႔ ေသဆံုးရသူ ေယာက္်ား ၃ဝ% နဲ႔ မိန္းမ ၂ဝ% ပိုနည္းတယ္။ ဒါဟာ Saturated fat, Cholesterol and Animal protein အဆီဓါတ္ေတြနည္းလို႔ျဖစ္တယ္။

အားနည္းမွာေတြကေတာ့ -
• Fatty acids ဖက္တီး-အက္စစ္ Omega 3 (အိုမီဂါ-၃) ကို Olive oil, soy, walnuts, pumpkin seeds, canola oil, kiwifruit, hempseed, algae, chia seed, flaxseed, echium seed, lettuce, spinach, cabbage နဲ႔ purslane ေတြကရမယ္။ ပဲပုတ္စားပါ။ အေစ့အဆံစားပါ။
• Protein intake (ပရိုတင္း) နည္းနည္းေလး နည္းတယ္။ အားကစားသမားေတြဆိုရင္ သိပ္မဆင္မေျပဘူး။ စံုေအာင္စားသူဆိုရင္ေတာ့ နည္းတာ မေတြ႔ဘူးလို႔ ႏိုင္ငံစံုက ေလ့လာမႈေတြက ဆိုတယ္။
• Iron သံဓါတ္ပါဝင္မႈမွာ အေလးခ်ိန္အရ အတူတူပဲပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႔အသံုးခ်ဘို႔ အစြမ္းမွာေတာ့ နည္းတဲ့အမ်ိဳးအစားျဖစ္ေနတယ္။ မဲနက္၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ မုန္လာပြင့္စိမ္း၊ မုန္လာထုပ္၊ မုန္လာျဖဴ၊ သီဟိုေစ့၊ နတ္ေတာ္ပဲ၊ ပဲပုပ္၊ ဟင္းႏုႏြယ္၊ စတာေတြမွာ သံဓါတ္ပါတယ္။ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳးစားပါ။
• Vitamin B12 ဗီတာမင္ ဘီ (၁၂) ဆိုတာ အသီးအႏွံကရတာ မဟုတ္ပါ။ ဘီ ၁၂ ကို ကိုယ္ကလိုတာ နည္းနည္းေလးေပမဲ့ ခ်ိဳ႕တဲ့ရင္ ဆိုးတာေတြျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အာရံုေၾကာအားနည္းေစမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မွာ နည္းရင္ အထဲကကေလးကို ထိခိုက္မယ္။ ဝ-၆ လ ကေလး = 0.4 mcg (မိုက္ခရိုဂရမ္)၊ ၉-၁၃ ကေလး = 1.8 mcg (မိုက္ခရိုဂရမ္)၊ ၁၄ ႏွစ္သား = 2.4 mcg (မိုက္ခရိုဂရမ္)၊ ႏို႔တိုက္မိခင္ = 2.8 mcg (မိုက္ခရိုဂရမ္)။
• ကယ္လ္စီယမ္ကို အသားစာသူေတြနဲ႔ အတူရႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာေတာ့ ကိုယ္ထဲဓါတ္ျပဳမႈ အားနည္းတာေတြ႔ရတယ္။ ႏြားႏို႔ပါ ေသာက္သူေတြဆိုရင္ ေကာင္းမယ္။ မုန္လာပြင့္စိမ္း၊ ပဲသီး၊ ပဲစို၊ ပဲနီေလး၊ မုန္လာထုပ္၊ မုန္လာျဖဴ၊ ဟင္းႏုႏြယ္ေတြမွာ ကယ္လ္စီယမ္ ပါတယ္။ စိမ္းတဲ့အသီးအရြက္ အမယ္စံုေအာင္စားပါ။

လူေတြဟာ အေကာင္ေတြလိုပဲ၊ စားတဲ့အစာအေပၚမူတည္ျပီး ရုပ္ေရာ စိတ္ကိုပါ မတူၾကပါ။ ဘာသာေရးအရ အသားေရွာင္ရင္ ဘာသာေရးအက်ိဳး ရပါလိမ့္မယ္။ လူတိုင္းဟာ ဘယ္ဟာကို ဦးစားေပးမလဲဆိုတဲ့ ဒိြဟကို ၾကံဳရျပီး၊ ကိုယ့္သေဘာအရ ဆံုးျဖတ္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။

ဟင္ဒူဘာသာဝင္ေတြက ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြထက္ ပိုျပီးအသား မစားၾကပါ။ ႏြားႏို႔ကိုေတာ့ အေတာ္ေသာက္ၾကတယ္။ ဒိထက္ ပိုသူေတြက ၾကက္ဥ စားတယ္။ ေနာက္တဆင့္သမားေတြက ငါး၊ ၾကက္သားစားတယ္။ အမဲသား ကိုေတာ့ ေရွာင္ၾကတယ္။ အသက္သတ္လြတ္မ်ားတဲ့ ဟင္ဒူဘာသာဝင္ေတြကလဲ သန္းေထာင္ဂဏန္းရွိျပီး၊ အမဲသားကို ပင္မစားတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြကလဲ သန္းေထာင္နဲ႔ ရွိၾကတယ္။ က်န္းမာေရးကေနဆိုရင္ ဘယ္ဘာသာကိုမွ ခြဲမၾကည့္ပါ။

- Nutrition Facts အျမစ္-အသဲ ခြဲသိရေအာင္ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2011/03/nutrition-facts.html
- Nutrition အာဟာရ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2009/12/nutrition.html
- Folic acid ေဖါလစ္-အက္စစ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/folic-acid.html
- Calcium blood test (ကယ္လ္စီယမ္) စစ္ေဆးျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/02/calcium-blood-test.html
- Iodine ပင္လယ္နဲ႔မနီး လည္ပင္းၾကီး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/01/iodine.html
- Iron supplements သံဓါတ္အားေဆး http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/01/iron-supplements.html
- Iron supplement and Liver diseases သံဓါတ္နဲ႔ အသဲေရာဂါ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/iron-supplement-and-liver-diseases.html
- Omega-3 (အိုမီဂါ သရီး) ဘာလို႔ နာမည္ၾကီး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/omega-3.html
- High Calorie Food (ကယ္လိုရီ) မ်ားတဲ့ အစားအစာမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/07/high-calorie-food.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၂-၂ဝ၁၃

ESL အဂၤလိပ္စာ

ေက်ာင္းစဖြင္ျပီလို႔ေရးေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဘာသင္တဲ့ေက်ာင္းလဲ ဆရာတဲ့။  ေက်ာင္းအေၾကာင္း နည္းနည္း နည္းနည္း ေရးထားျပီး။ တေယာက္က ေမးဖူးတယ္။ အခုမွ...