က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Monday, February 25, 2013

Vegetarianism သက္သတ္လြတ္ ႏွင့္ က်န္းမာေရး

Fri, Feb 22, 2013 at 5:03 PM
အစားအေသာက္စားရင္ သက္သတ္လြတ္ အသီးအႏွံခ်ည္းပဲစားတာ လူအတြက္ ေကာင္းပါသလားဆရာ။ အဲ့လိုစားရင္ အာဟာရဓါတ္ေတြ ဘာေတြမ်ား ခ်ိဳ႕ယြင္းႏိုင္ပါသလဲဆရာ။

ဆရာဝန္ေတြကေတာ့ သက္သတ္လြတ္စားပါလို႔ မတိုက္တြန္းပါ။ အာဟာရအေၾကာင္းေရးထားတာကို ပို႔လိုက္တယ္။ လူေတြဘယ္ဓါတ္ေတြ ဘယ္ေလာက္လိုသလဲ၊ ဘယ္အစာေတြကရသလဲ ဆိုတာေတြေတြ႔မွာပါ။ ဒီဓါတ္ေတြ ဘယ္ကေနရရ ျပည့္ဝ မွ်တဘို႔သာ ဆရာဝန္ေတြက တိုက္တြန္းပါတယ္။ သိထားဘို႔က လူေတြဟာ အစံုစားသက္ရွိျဖစ္တယ္။ မိဘဘိုးဘြား အစံုစားသူေတြကေန ေမြးလာသူေတြရဲ႕ ပင္ကို္ယ္ဟာ အစံုလိုတယ္။ အသားထဲကသာ ရတာတုိင္းကိုေတာ့ အသားမစားသူေတြ မရႏိုင္ပါ။ အားေဆးဆိုတိုင္းလဲ အစားအစာ ေလာက္မျပည့္စံုပါ၊ မေကာင္းလွပါ။

သက္သတ္လြတ္ စားတာမွာ က်န္းမာေရးေဒါင့္ကၾကည့္ရင္ အက်ိဳးေတြေရာ စိုးရိမ္စရာေတြပါရွိတယ္။ သုေတသန အေျဖေတြအရ အဝလြန္သူနည္းတယ္၊ ႏွလံုး-ေသြးေၾကာေရာဂါ နည္းတယ္။ ေသြးတိုးေၾကာင့္ ေသဆံုးရတာ နည္းတယ္လို႔ သိရတယ္။ (ကယ္လိုရီ) အဆီကေနရတာ နည္းတယ္။ (ဖိုက္ဘာ) ပိုရမယ္။ ပိုတက္ဆီယမ္ နဲ႔ ဗီတာမင္ (စီ)။ (အီး) ေတြရမယ္။ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ ေလ့လာမႈတခုအရ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းလို႔ ေသဆံုးရသူ ေယာက္်ား ၃ဝ% နဲ႔ မိန္းမ ၂ဝ% ပိုနည္းတယ္။ ဒါဟာ Saturated fat, Cholesterol and Animal protein အဆီဓါတ္ေတြနည္းလို႔ျဖစ္တယ္။

အားနည္းမွာေတြကေတာ့ -
• Fatty acids ဖက္တီး-အက္စစ္ Omega 3 (အိုမီဂါ-၃) ကို Olive oil, soy, walnuts, pumpkin seeds, canola oil, kiwifruit, hempseed, algae, chia seed, flaxseed, echium seed, lettuce, spinach, cabbage နဲ႔ purslane ေတြကရမယ္။ ပဲပုတ္စားပါ။ အေစ့အဆံစားပါ။
• Protein intake (ပရိုတင္း) နည္းနည္းေလး နည္းတယ္။ အားကစားသမားေတြဆိုရင္ သိပ္မဆင္မေျပဘူး။ စံုေအာင္စားသူဆိုရင္ေတာ့ နည္းတာ မေတြ႔ဘူးလို႔ ႏိုင္ငံစံုက ေလ့လာမႈေတြက ဆိုတယ္။
• Iron သံဓါတ္ပါဝင္မႈမွာ အေလးခ်ိန္အရ အတူတူပဲပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႔အသံုးခ်ဘို႔ အစြမ္းမွာေတာ့ နည္းတဲ့အမ်ိဳးအစားျဖစ္ေနတယ္။ မဲနက္၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ မုန္လာပြင့္စိမ္း၊ မုန္လာထုပ္၊ မုန္လာျဖဴ၊ သီဟိုေစ့၊ နတ္ေတာ္ပဲ၊ ပဲပုပ္၊ ဟင္းႏုႏြယ္၊ စတာေတြမွာ သံဓါတ္ပါတယ္။ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳးစားပါ။
• Vitamin B12 ဗီတာမင္ ဘီ (၁၂) ဆိုတာ အသီးအႏွံကရတာ မဟုတ္ပါ။ ဘီ ၁၂ ကို ကိုယ္ကလိုတာ နည္းနည္းေလးေပမဲ့ ခ်ိဳ႕တဲ့ရင္ ဆိုးတာေတြျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အာရံုေၾကာအားနည္းေစမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မွာ နည္းရင္ အထဲကကေလးကို ထိခိုက္မယ္။ ဝ-၆ လ ကေလး = 0.4 mcg (မိုက္ခရိုဂရမ္)၊ ၉-၁၃ ကေလး = 1.8 mcg (မိုက္ခရိုဂရမ္)၊ ၁၄ ႏွစ္သား = 2.4 mcg (မိုက္ခရိုဂရမ္)၊ ႏို႔တိုက္မိခင္ = 2.8 mcg (မိုက္ခရိုဂရမ္)။
• ကယ္လ္စီယမ္ကို အသားစာသူေတြနဲ႔ အတူရႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာေတာ့ ကိုယ္ထဲဓါတ္ျပဳမႈ အားနည္းတာေတြ႔ရတယ္။ ႏြားႏို႔ပါ ေသာက္သူေတြဆိုရင္ ေကာင္းမယ္။ မုန္လာပြင့္စိမ္း၊ ပဲသီး၊ ပဲစို၊ ပဲနီေလး၊ မုန္လာထုပ္၊ မုန္လာျဖဴ၊ ဟင္းႏုႏြယ္ေတြမွာ ကယ္လ္စီယမ္ ပါတယ္။ စိမ္းတဲ့အသီးအရြက္ အမယ္စံုေအာင္စားပါ။

လူေတြဟာ အေကာင္ေတြလိုပဲ၊ စားတဲ့အစာအေပၚမူတည္ျပီး ရုပ္ေရာ စိတ္ကိုပါ မတူၾကပါ။ ဘာသာေရးအရ အသားေရွာင္ရင္ ဘာသာေရးအက်ိဳး ရပါလိမ့္မယ္။ လူတိုင္းဟာ ဘယ္ဟာကို ဦးစားေပးမလဲဆိုတဲ့ ဒိြဟကို ၾကံဳရျပီး၊ ကိုယ့္သေဘာအရ ဆံုးျဖတ္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။

ဟင္ဒူဘာသာဝင္ေတြက ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြထက္ ပိုျပီးအသား မစားၾကပါ။ ႏြားႏို႔ကိုေတာ့ အေတာ္ေသာက္ၾကတယ္။ ဒိထက္ ပိုသူေတြက ၾကက္ဥ စားတယ္။ ေနာက္တဆင့္သမားေတြက ငါး၊ ၾကက္သားစားတယ္။ အမဲသား ကိုေတာ့ ေရွာင္ၾကတယ္။ အသက္သတ္လြတ္မ်ားတဲ့ ဟင္ဒူဘာသာဝင္ေတြကလဲ သန္းေထာင္ဂဏန္းရွိျပီး၊ အမဲသားကို ပင္မစားတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြကလဲ သန္းေထာင္နဲ႔ ရွိၾကတယ္။ က်န္းမာေရးကေနဆိုရင္ ဘယ္ဘာသာကိုမွ ခြဲမၾကည့္ပါ။

- Nutrition Facts အျမစ္-အသဲ ခြဲသိရေအာင္ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2011/03/nutrition-facts.html
- Nutrition အာဟာရ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2009/12/nutrition.html
- Folic acid ေဖါလစ္-အက္စစ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/folic-acid.html
- Calcium blood test (ကယ္လ္စီယမ္) စစ္ေဆးျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/02/calcium-blood-test.html
- Iodine ပင္လယ္နဲ႔မနီး လည္ပင္းၾကီး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/01/iodine.html
- Iron supplements သံဓါတ္အားေဆး http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/01/iron-supplements.html
- Iron supplement and Liver diseases သံဓါတ္နဲ႔ အသဲေရာဂါ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/iron-supplement-and-liver-diseases.html
- Omega-3 (အိုမီဂါ သရီး) ဘာလို႔ နာမည္ၾကီး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/omega-3.html
- High Calorie Food (ကယ္လိုရီ) မ်ားတဲ့ အစားအစာမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/07/high-calorie-food.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၂-၂ဝ၁၃