Sunday, June 30, 2013

HIV ေဆး ေစာေစာေပးေတာ့မည္

WHO ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ၾကီးကေန ပိုးရွိေနသူေတြကို အရင္သတ္မွတ္ထားတဲ့ကာလထက္ ေစာျပီး ေဆးတိုက္ေပးဘို႔ Guidelines လမ္းညႊန္အသစ္ ထုတ္လိုက္ပါတယ္။ ဒါကို မေလးရွားမွာ က်င္းပေနတဲ့ International AIDS conference အစည္းအေဝးမွာ ထုတ္ျပန္လိုက္တာပါ။

လူနာရဲ႕ CD4 count အေရအတြက္ 500 cells/cumm ၅ဝဝ ထက္ေအာက္ နည္းလာတာနဲ႔ ေဆးေပးရပါမယ္။ CD4 ဆိုတာ ဗိုင္းရပ္စ္ကေန တိုက္တာခံရတဲ့ ေသြးျဖဴဥေတြျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔အေရအတြက္ဟာ လူနာရဲ႕ ခုခံအားကို ညႊန္ျပေနပါတယ္။ ၅ဝဝ အထိရွိေနရင္ ပံုမွန္ျဖစ္ျပီး ၂ဝဝ အထိက်လာရင္ ကူးစက္ေရာဂါေတြဝင္လာဘို႔ အႏၠရာယ္ ရွိလာေနပါျပီ။

၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ကထုတ္ခဲ့တဲ့ လမ္းညႊန္ခ်က္ဟာ CD4 count ၃၅ဝ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁ဝ ႏွစ္ေက်ာ္တံုးကေတာ့ ၂ဝဝ ဆိုမွ ေဆးဝယ္ၾကရပါတယ္။ သီးျခား အုပ္စုေတြကိုေတာ့ HIV ပိုးေတြ႔တာနဲ႔ CD4 အေရအတြက္ ဘယ္ေလာက္ရွိေနေန၊ ေဆးေသာက္ေစရပါမယ္။ Active TB တီဘီပိုးလက္ရွိ ရွိေနသူေတြနဲ႔ Hepatitis B အသဲေရာင္ (ဘီ) ေရာဂါ ရေနသူေတြကို ေျပာတာပါ။ ေနာက္ျပီး လိင္အတူေနဘက္ဇနီးခင္ပြန္းမွာ ပိုးရွိေနျပီး ကုိယ့္မွာမရွိေသးသူေတြ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနသူေတြနဲ႔ ကေလးႏို႔တိုက္ေနရသူေတြလဲ ဒီစာရင္းထဲမွာပါသလို အသက္ ၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြကလဲ ပါပါေသးတယ္။

တခ်ိဳ႕ဆရာဝန္ေတြကေတာ CD4 levels ကိုၾကည့္မေနေတာ့ဘဲ ေဆးေပးပါမယ္။ ဒီလိုုလပ္ႏိုင္ရင္ ကူးစက္ေရာဂါပိုးေတြ ဝင္မွာကို တားဆီးႏိုင္မယ္၊ အသက္ပိုရွည္ႏိုင္မယ္လဲ ထင္ရတယ္။

WHO guidelines ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ ဆင္းရဲေသးတဲ့ႏိုင္ငံေတြက အစိုးရေတြအတြက္ ေပၚလစီခ်ဘို႔ရာ အကူအညီ ေပးဘို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ လမ္းညႊန္သစ္အရ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ မခ်မ္းသာတဲ့ႏိုင္ငံေတြက လူေပါင္း ၂၆ သန္းဟာ ေဆး စေသာက္ရပါလိမ့္မယ္။ အေဟာင္းအတိုင္းဆိုရင္ လူနာေပါင္း ၁၇ သန္းကသာေဆးေသာက္ရပါမယ္။ တကယ္ ေဆးေသာက္ေနရသူ (ေနႏိုင္သူ) ၁ဝ သန္းရွိပါတယ္။ ပိုးကူးစက္ခံေနရသူေပါင္း တကမာၻလံုးမွာ ၃၄ သန္းရွိပါတယ္။

ေဆးဘိုးနဲ႔ ေဆးစစ္ကုန္က်စရိတ္ေတြကို တြက္ခ်က္ရပါတယ္။ အားလံုးက ေစ်းႏွဳန္းက်လာေနပါတယ္။ က်န္းမာေရး ဘတ္ဂ်က္ တိုးလာႏိုင္တဲ့တိုင္းျပည္ေတြကလဲ အလွဴရွင္ေတြအေပၚမွီခိုရ သက္သာလာတယ္။ ဥပမာ ေတာင္အာဖရိကမွာ AIDS budget ကို ၅ဝဝ% အထိတိုးလာႏိုင္ပါျပီ။

လမ္းညႊန္သစ္အရ ရိုးရွင္းတဲ့ေဆး ၃ မ်ိဳးကို ေဆးတေတာင့္ထဲမွာသာ ထည့္ထားတာကို သံုးပါမယ္။ Tenofovir + Efavirenz နဲ႔ Lamivudine ဒါမွမဟုတ္ Emtricitabine ကိုေရာထားပါတယ္။ လမ္းညႊန္သစ္ကေန ကူးႏိုင္ေျခ ရွိေနသူတိုင္းကိုေတာ့ ေဆးေသာက္ဘို႔ ေျပာမထားပါ။ ဥပမာ မူးယစ္ေဆးစြဲေနသူေတြ၊ လိင္လုပ္ငန္း လုပ္ေနသူေတြ၊ ေဂးေတြ၊ ေယာက္်ား အက်ဥ္းသားေတြ၊ ဖနီးခင္ပြန္းမွာ ပိုးရွိေသူေတြျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ကို ေန႔စဥ္ Tenofovir pill ေပးေနရင္ ကူးလာမွာကို တားႏိုင္ပါတယ္။

WHO အဆိုအရ ဒီနည္းလမ္းသစ္ေၾကာင့္ ၂ဝ၂၅ အထိ လူေပါင္း ေနာက္ထပ္ ၃ သန္းကို ကယ္ရာက်ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ နည္းသစ္ကို လက္ရွိ အာဂ်င္တီးနား၊ ဘရာဇီးလ္နဲ႔ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယားႏိုင္ငံေတြမွာ လုပ္ေနျပီးျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးေပးသင့္တဲ့စာရင္းထဲမွာ လူနာ ၁၆ သန္းသာရွိရာကေန အခု ၂၆ သန္းအထိ ရွိလာပါမယ္။ ဒါဟာ ပိုးရွိေနသူေတြထဲက ၈ဝ% နဲ႔ညီပါတယ္။ ေငြအားျဖင့္ ၁ဝ% တိုးလာဘို႔ရွိပါတယ္။ ေဒၚလာ ၂၃ ဘီလီယန္နဲ႔ညီမွ်ပါတယ္။

AIDS, TB နဲ႔ ငွက္ဖ်ားတိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ေနတဲ့ Global Fund နဲ႔ Doctors Without Borders အဖြဲကေန ၂၁ ႏိုင္ငံက လူနာေပါင္း ၂၈၆ဝဝဝ ကိုေဆးကုေပးေနတဲ့ အဖြဲ႔ေတြက ၾကိဳဆိုလိုက္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ Health GAP အဖြဲ႔ကေတာ့ ေငြလွူသူေတြနဲ႔ ေဆးထုတ္သူေတြကို ဆက္ျပီးေဝဖန္လိုက္ပါတယ္။ ဒါဟာ အနိမ့္ဆံုးနဲ႔ အနည္းဆံုးကိုသာ လုပ္ေပးရာက်တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အလွဴရွင္ေတြေရာ၊ ကုလအရာရွိေတြေရာ၊ ေတာင္ပိုင္းကမာၻက အစိုးရေတြေရာဟာ ခြဲျခားမႈေတြ မ်ားေနတယ္လို႔ Asia Russell ကေနေျပာလိုက္ပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၆-၂ဝ၁၃

HIV ေဘးကေန ျမန္မာျပည္ ကင္းေဝးပါေစ

Khin Myint Oo - ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမွန္ရင္ တိုင္းမ္ မဂၢဇင္းကို မပိတ္ရဘူး။ ဖတ္ရမယ္။သံုးသပ္ရမယ္။ ခုေတာ့ ကိုယ္ခံအားက သုညဆိုေတာ့ ေလကေလးသလပ္ရင္ေတာင္ ဟတ္ခ်ိဳး ႏွာေခ်ေနတာ။ ဘာေလးစားမိစားမိ ၀မ္းေလ်ာ ခ်င္ေနတာ ကိုယ္ခံအားနည္းလို႔။

DTS - အစိုးရမွန္သမွ် ႏိုင္ငံေရးကိုတြက္ျပီး ဖြင့္မယ္၊ ပိတ္မယ္လုပ္ၾကတယ္။ (မီဒီယာ) ဆိုတာကလဲ ကိုယ့္ခံယူခ်က္အရ ေထာက္ျပတယ္။ အခုဟာက မဖတ္ဘူးသူ၊ မသိသူတေယာက္မွ မရွိေတာ့ပါ။

အိႏၵိယဆိုတဲ့ ဒီမိုကေရစီ မယ္ေတာ္ၾကီး တိုင္းျပည္မွာ (အယ္လ္ဂ်ာဇီးရာ) ကို တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ လႊင့္ခြင့္မေပးပါ။ ပါကစၥတန္တီဗြီကို ဖြင့္ေပးလိုက္၊ ပိတ္ျပစ္လိုက္လုပ္တယ္။

ဒီမိုကေရစီ သားေကာင္းၾကီး အေမရိကားမွာလဲ ဒါမ်ိဳးေတြရွိတာဘဲ။ (ယူက်ဳ) တို႔ (ဂူဂယ္လ္) တို႔ကို အပိတ္ခိုင္းတယ္။
• YouTube has blocked access to anti-Islamic film Innocence of Muslims in Saudi Arabia following a demand by Saudi ruler King Abdullah. http://www.bbc.co.uk/news/technology-19648808
• U.S. Asks Google to Block Anti-Muslim Video http://mije.org/richardprince/us-asks-google-block-anti-muslim-video

ကြ်န္ေတာ္ထင္တယ္၊ အစိုးရေရာ (မီဒီယာ) ပါ တခါတေလမွာ လူထုတရပ္လံုးကို ကိုယ္စားျပဳျပီး မလုပ္ၾကပါ။ ဒါကလဲ ေရွာင္လႊဲလို႔မရႏိုင္ပါ။

ေဒါက္တာေဒၚခင္ျမင့္ဦးေရ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ကိုယ္ခံအားနည္းေနသူေတြ ဆိုရင္ ေဆးကို အေတာ္ေရြးေပးရတာ ခင္ဗ်ားေရာ၊ ကြ်န္ေတာ္ပါ သိၾကတာဘဲ မဟုတ္လားဗ်ာ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၆-၂ဝ၁၃

Sunday, June 16, 2013

Colors for Health အေရာင္ေတြနဲ႔ က်န္းမာေရး

• အနီေရာင္ဟာ -
အင္အားရွိတယ္၊ ေရွ႕ဆက္သြားႏိုင္ လုပ္ႏိုင္စြမ္းရွိတာကိုျပတယ္။ မ်ိဳးပြါးစနစ္ကို လိုတာေတြျပည့္ေစတယ္။ ဆဲလ္ေတြဆီ ေသြးပိုျပီး စီးေလွ်ာက္တယ္။ အနီေရာင္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ Anemia ေသြးအားနည္းေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာဂါ၊ ေသြးဖိအားက်ေရာဂါ နဲ႔ အားအင္ကုန္ခမ္းျခင္းေတြ ျဖစ္တယ္။

• လိမ္ေမာ္ေရာင္ကေတာ့ -
ႏိႈးဆြမႈကိုျဖစ္ေစတယ္၊ စိတ္တက္ၾကြမႈနဲ႔ လုပ္ခ်င္ ကိုင္ခ်င္စိတ္ကို ျဖစ္ေစမယ္။ ဒီအေရာင္နဲ႔ ဆန္႔က်င္တာျဖစ္သူဟာ ေက်ာက္ကပ္ ေရာဂါေတြ၊ ဆီးအိမ္ေရာဂါေတြ၊ အူမၾကီး အလုပ္နည္းျခင္းေတြျဖစ္ေစပါတယ္။ လိမ္ေမာင္ေရာင္နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ အဆစ္နာ၊ ေလးဘက္နာ၊ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ အစာေခ်လမ္းေရာဂါေတြ၊ ေဘလံုးေရာဂါေတြျဖစ္ၾကတယ္။

• အဝါေရာင္ဟာ -
စိတ္ကိုဖြင့္ထားျခင္း နဲ႔ အေသးစိတ္ကိုစိတ္ဝင္ျခင္းကို ကိုယ္စားျပဳတယ္။ အာရံုေၾကာကိုအားေပးတယ္။ အသဲ၊ သည္းေျခအိတ္၊ သည္းေျခရာ္လုပ္ငန္းေတြကို အားေပးတယ္။ အစာေျခရည္ထုတ္ာကိုလဲ အားေပးတယ္။ အစာေျခလမ္းအလုပ္ကို အားေပးတယ္။ အဝါေရာင္နဲ႔ဆန္႔က်င္တဲ့ေရာဂါေတြကေတာ့ အာရံုေၾကာေရာဂါ၊ ၾကြက္သားနဲ႔ အာရံုေၾကာဆက္စပ္တဲ့ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳ နဲ႔ ထံုးဓါတ္ တင္က်န္ရစ္ျခင္းေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ အဝါေရာင္နည္းျခင္းနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ အဆစ္ေရာင္၊ အစာမေက်၊ အသဲမေကာင္းျခင္းနဲ႔ မွတ္ဥာဏ္နည္းျခင္းေတြျဖစ္ၾကတယ္။

• အစိမ္းေရာင္ကေတာ့ -
ပတ္ဝန္းက်င္မွာ တည္ျငိမ္၊ ေခ်ာေမြ႔ျပီး မွ်တေနတဲ့သေဘာကို ကိုယ္စားျပဳတယ္။ သဟဇာတျဖစ္ေနျခင္းဟာ အစိမ္းေရာင္ရဲ႕သေဘာျဖစ္တယ္။ အဆိပ္အေတာက္ေတြ ဖယ္ရွားေရးကို အားေပးတယ္။ ၾကြက္သားနဲ႔ အေရျပားေတြတည္ေဆာက္ေရးကို ေကာင္းေစတယ္။ Sympathetic nervous system (ဆင္ပသက္တစ္) အာရံုေၾကာစနစ္ကို ေကာင္းေစတယ္။ အစိမ္းေရာင္မွာ ေဆးကုသမႈအစြမ္းရွိတယ္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါေတြကို ကုသရာမွာ အစိမ္းေရာင္ကို သံုးႏိုင္တာေတြရွိတယ္။

Good Colors and Health က်န္းမာေရးအတြက္ေကာင္းတဲ့ အေရာင္ေတြ
• အေရာင္ရွိတဲ့ အရည္၊ အဝတ္အစား၊ လက္ဝတ္ရတနာ၊ အလင္းေရာင္ေတြမွာ သူ႔အစြမ္းနဲ႔သူရွိၾကတယ္။
• ေျပာ့ႏုတဲ့အေရာင္မ်ိဳးဟာ ေခါင္းကိုက္ေနတာ သက္သာေစမယ္။ ကိုယ္စိတ္ ေပါ့ပါးေစမယ္။
• ေတာက္ပတဲ့အေရာင္ေတြကေန ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ့မႈကိုေပးမယ္။ ေမြးေန႔လိုအခ်ိန္ကာလနဲ႔ ေနရာေတြမွာ အေရာင္ေတာက္ေတာက္ေတြ ဝတ္ဆင္ျပီး မီးခပ္ဝါဝါထြန္းတာသဘာဝက်တယ္။
• Ayurveda အာယုေဗဒေဆးကုနည္းမွာလဲ အေရာင္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတဲ့မီးေရာင္သံုးျပီး ေဆးကုတာရွိတယ္။ အျပာႏုႏု ဒါမွမဟုတ္ အစိမ္းႏုႏုအေရာင္ဆိုတာ စိတ္တိုေနသူေတြ၊ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ျဖစ္ေနသူေတြကို ကုသရာမွာသံုးတယ္။ အဝါေရာင္၊ လိမ္ေမာ္ေရာင္နဲ႔ ေရႊေရာင္ေတြကို စိုးရိမ္စိတ္ကဲေနသူေတြကို စိတ္တည္ျငိမ္ေစဘို႔သံုးတယ္။ အနီေရာင္ေတာက္ေတာက္နဲ႔ လိမ္ေမာ္ေရာင္ေတြကိုေတာ့ စိတ္ဓါတ္က်ေနသူေတြကို ကုရာမွာသံုးတယ္။

Colored fruits and vegetables အေရာင္ရွိ သစ္သီးဝလံေတြ
• အေရာင္အလိုက္ က်န္းမာေရးတန္ဘိုးမတူၾကပါ။ အေရာင္ေတြမ်ားတဲ့ အသီအႏွံေတြနဲ႔ အသီးအရြက္ေတြမွာ ေရာဂါဘယေတြကို တိုက္ဖ်က္ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ Phytonutrients (ဖိုက္တိုႏူထရိယင့္) ေတြပါတယ္။
• ခရမ္းခ်ဥ္းသီးနီရဲရဲကေန ႏွလံုးေရာဂါအႏၲရာယ္ကိုနည္းေစမယ္။
• ေပ်ာင္းဖူးရဲ႕ အဝါေရာင္ဟာ ၾကြက္သားေတြရဲ႕ အုိစာမႈျဖစ္စဥ္ကိုတားေပးတယ္။
• အေရာင္ရွိ အသီးအႏွံေတြထဲမွာ ေနာက္တမ်ိဳးပါေနတာက Antioxidants (အင္တီေအာက္စီဒင့္) ဓါတ္ျဖစ္ျပီး ေသြးေၾကာနံရံေတြ မာလာမွာကို တားႏိုင္လို႔ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါအတြက္ ေကာင္းက်ိဳးရေစမယ္။
• အဝါေရာင္ရွိတဲ့ မံုလာဥ၊ ကန္စြန္းဥ၊ သရက္သီး၊ ဖယံုသီး၊ ဖရဲသီး၊ ေပ်ာင္းဖူးေတြထဲမွာ Carotenoids (ကရိုတီႏိြဳက္) ဓါတ္ပါတယ္။ ကင္ဆာကို ဆန္႔က်င္ေစတယ္။
• (ဘရိုကိုလီ) မံုလာပြင့္အစိမ္းေရာင္ထဲမွာ Lutein (လူတိန္း) ဓါတ္ပါလို႔ အျမင္စူးရွျပီး ၾကည္လင္ေစမယ္။

Food Color and Health Hazards အေရာင္နဲ႔ က်န္းမာေရး သတိေပးခ်က္မ်ား
• FDA အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆးဝါးအာဏာပိုင္အဖြဲ႔ကေန Adverse Reaction Monitoring System (ARMS) ေျပာင္းျပန္သက္ေရာက္မႈ ေစာင့္ၾကည့္စနစ္ ဆိုတာလုပ္ထားပါတယ္။ အစားအေသာက္မွာ အေရာင္စြဲလမ္းမႈကို ကြန္ျပဴတာနဲ႔ ေဒတာေဘ့စ္ ျပဳစုထားတာျဖစ္တယ္။
• Advisory Committee on Hypersensitivity to Food Constituents အစားအေသာက္ထဲမွာပါတာေတြနဲ႔ မတည့္ျခင္း အၾကံျပဳေကာ္မတီရဲ႕ ၁၉၈၆ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ
 FD&C Yellow No. 5 အဝါေရာင္ နံပါတ္ (၅) ေၾကာင့္ လူ ၁ဝဝဝဝ မွာ တေယာက္ထက္နည္းျပီး အင္ျပင္ထတာကိုျဖစ္ေစျပီး တေယာက္မွ ပန္းနာမျဖစ္ပါလို႔ပါတယ္။ “ပန္းနာထတာ၊ အလာဂ်ီရလို႔ အင္ျပင္ထတာေတြဟာ ဟိုအသီး၊ ဒီအရြက္စားမိလို႔ဆိုျပီး အလြယ္ထင္တာေတြ မမွန္ဘူး” လို႔ ေထာက္ျပလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။
 Red No. 3 အနီေရာင္ နံပါတ္ (၃) ကိုေတာ့ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္မွာ လည္ပင္းၾကီးအက်ိတ္ (ကင္ဆာ) ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုျပီး ညႊန္ၾကားခ်က္အရမဟုတ္ဘဲ ေရာင္းကုန္ကေန ဖ်က္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။ FDA ကေတာ့ ခုထိ တရားဝင္မျဖဳတ္ေသးပါ။

Spa ေခၚတဲ့ေရခ်ိဳးခန္းေတြမွာ ကိုယ္ခႏၡာကို က်န္းမာေရးအရ ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ အေရာင္ရွိတဲ့ ကိုယ္ပတ္အဝတ္စသံုးတယ္။ တည္းခိုခန္းေတြ၊ ေဟာ္တယ္ခန္းေတြမွာ အျပင္အေရာင္နဲ႔ အတြင္းနံရံအေရာင္ေတြကေန လူ႔ ကိုယ္-စိတ္က်န္းမာေရးကို သက္ေရာက္ေစတယ္။ ေဆးရံုတခ်ိဳ႕မွာလဲ လူနာေရာဂါအလိုက္ အတြင္းနံရံအေရာင္ကို မတူတာမွာ ထားတာမ်ိဳးရွိတယ္။ ေသြးအားနည္းေနသူကို ပန္းေရာင္ရင့္ရင့္၊ ဒါမွမဟုတ္ အနီေရာက္ခန္းမွာထားတယ္။
ေလ့လာမႈေတြ သုေတသနေတြက အမ်ားဆံုးက အေမရိကားကေနလုပ္တာမ်ားလို႔ သူတို႔ဆီကလူေတြရဲ႕ ကိုယ္-စိတ္ က်န္းမာေရးကို ထင္ဟပ္ပါတယ္။ လူေတြဟာ အၾကိဳက္မတူတာမွ မ်ိဳးနဲ႔ရိုးနဲ႔ဆိုတယ္လို႔ေျပာတာ အင္မတန္မွန္တယ္။ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြအၾကိဳက္နဲ႔ တန္ဘိုးတားမႈေတြဟာ သီးျခားသေဘာရွိတယ္။ ေတာင္အာရွ (အိႏၵိယ၊ ပါကစၥတန္၊ ဘဂၤလားဒက္၊ သီရိလကၤာ၊ နီေပါ) ကလူေတြမွာ သီးျခားအၾကိဳက္ေတြရွိတယ္။ အေရွ႕ေတာင္-အာရွထဲမွာေတာင္မွ (ျမန္မာ၊ ထိုင္း၊ ဗီယက္နမ္၊ ကေမာၻဒီယား) ေတြက ခပ္တင္တင္တူၾကေပမဲ့ တရုပ္လႊမ္းမိုးမႈ မနည္းလွတဲ့ မေလးရွားနဲ႔ စကၤာပူမွာကတမ်ိဳး၊ မြတ္ဆလင္ၾကီးစိုးတဲ့ အင္ဒိုနီးရွား၊ ဘရူႏိုင္းေတြက တဘာသာရွိၾကတယ္။

ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြက သကၤန္းေရာင္ကို လူဆိုရင္ဘယ္သူမွ မဝတ္ၾကေပမဲ့ အိႏၵိယမွာ ေယာက္်ားေခါင္းေပါင္းေရာ မိန္းမဆာရီေတြဟာ သကၤန္းေရာင္အတိုင္းပါ။ မြတ္ဆလင္ေတြက အစိမ္းရင့္ေရာင္ကို ဘာသာေရးအတြက္ ထားတယ္။ တရုပ္ေတြက အနီ၊ အဝါနဲ႔ ေရႊေရာင္ကိုၾကိဳက္တယ္။

အၾကိဳက္မတူေတာ့ ျဖစ္တာလဲမတူ၊ ကုစားရာမွာ အေရာင္သံုးရတာလဲ မတူႏိုင္ပါ။ ဒါေပမဲ့ ေသြးဆိုတာ ေအာက္စီဂ်င္ ျပည့္ဝေနရင္ အားလံုးဟာ Bright red နီရဲရဲခ်ည္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၆-၆-၂ဝ၁၃

Saturday, June 15, 2013

Breast cancer risk has risen for South Asian women ရင္သားကင္ဆာ ေတာင္အာရွကေန ျဗိတိန္မွာလာေနသူမ်ား ပိုျဖစ္လာၾက

• University of Sheffield ရွဖီးလ္းလ္ တကၠသိုလ္မွာလုပ္တဲ့ သုေတသနကေတြ႔ရွိျပီး၊ ၁၄-၆-၂ဝ၁၃ ေန႔က National Cancer Intelligence Network Conference ကြန္ဖရင့္မွာ ထုတ္ေဖၚလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။
• ဒီသုေတသနကို ၂ဝဝဝ-၂ဝဝ၉ အတြင္း ေဒသမ်ိဳးစံုကလာၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၁၃၅ဝဝဝ ေယာက္ကို ေလ့လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
• ၂ဝဝဝ-၂ဝဝ၄ အတြင္း ေတာင္အာရွ (အိႏၵိယ၊ ပါကစၥတန္၊ သီရိလကၤာ၊ ဘဂၤလားဒက္ရွ္၊ နီေပါ) ကေနလာၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ တျခားအမ်ိဳးသမီးေတြထက္ ၄၅% အျဖစ္နည္းခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ၂ဝဝ၅-၂ဝဝ၉ အတြင္းမွာ အသားအျဖဴအမ်ိဳးသမီးေတြထက္ ၈% ပိုျဖစ္လာတာေတြ႔ရတယ္။
• ဘာလို႔ အဲလိုေျပာင္းလာသလဲဆိုတာ တိတိက်က်ေတာ့ ေျပာမရေသးပါ။
• Lifestyle factors လူေနမႈပံုစံက စဥ္းစားစရာျဖစ္တယ္။
သူတို႔တေတြဟာ အေျခခံ ေနာက္ေၾကာင္းမွာ စီးပြါးေရးသိပ္မေကာင္းတဲ့ မိသားစုကေန လာၾကတယ္။
အဝလြန္ျခင္းကလည္း အခ်က္တခုျဖစ္တယ္။
သူတို႔တေတြ ျဗိတိန္မွာလာေနၾကေတာ့ ကေလးယူတာနည္းလာၾကတဲ့အခ်က္၊
ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြ ပိုသံုးလာၾကတဲ့အခ်က္၊
ေဆးလိပ္နဲ႔ အရက္ေသာက္လာၾကတဲ့အခ်က္ေတြကေန သက္ေရာက္ေစသလား စဥ္းစာစရာ ျဖစ္ပါတယ္။
“ေခတ္မီ ႏိုင္ငံတကာယဥ္ေက်းမႈကို အမီလိုက္ခ်င္သူမ်ား သတိထားေစခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။”
http://www.bbc.co.uk/news/health-22891645
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၅-၆-၂ဝ၁၃

Friday, June 14, 2013

Cancer 1 dozen ကင္ဆာ ဆင္ျခင္စရာ တဒါဇင္

ျမန္မာႏိုင္ငံ စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရး အသင္း Consumer Protection Association (Myanmar)

ကမၻာ့ က်န္းမာေရး အဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာအရ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ကမၻာေပၚက ကင္ဆာအျဖစ္ဆံုး ၁ဝ ႏုိင္ငံထဲမွာ နံပါတ္ ၂ ေနရာကိုေရာက္ေနၿပီး ကင္ဆာျဖစ္ေစတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းအရင္းေတြကေတာ့ -

1. ကင္ဆာေၾကာက္ရင္ ပလတ္စတစ္နဲ႔ ေဖာ့ဘူးေရွာင္
အလြယ္ႀကိဳက္တတ္တဲ့ ျမန္မာေတြဟာ မုန္႔ဟင္းခါးပဲ ဝယ္ဝယ္၊ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီ၊ အသုပ္စံုေတြ၊ ထံုခ်ိဳင္းေတြ၊ အေၾကာ္စံုေတြ၊ အကင္ေတြပဲ ထုပ္ထုပ္ ပလတ္စတစ္ေတြ၊ ၾကြပ္ၾကြပ္အိတ္ေတြနဲ႔ခ်ည္းပဲ သံုးေနၾကပါတယ္။ ပလတ္စတစ္ထဲမွာပါတဲ့ ပလတ္စတစ္ဆုိက္ဇာဆိုတဲ့ ဓာတ္နဲ႔ေတြ႔ရင္ စတုိင္ရင္း (Styrene) ဆိုတဲ့ ဓာတု ပစၥည္းေတြဟာ အပူဓာတ္နဲ႔ပဲ ေတြ႔ေတြ႔ ဆီပါတဲ့ အစားအေသာက္နဲ႔ပဲ ေတြ႔ေတြ႔ အစားအေသာက္ေတြထဲကို ဓာတ္ျပဳေပ်ာ္ဝင္ေတာ့တာပါပဲ။ ေနာက္ၿပီး ကေလးႏို႔ဘူးေတြ ျပဳလုပ္တဲ့ PVC ပလတ္စတစ္နဲ႔ ပလတ္စတစ္ေရပိုက္ေတြမွာ မုိႏုိ္မာ (Monomer) ဆုိတဲ့ အင္မတန္ အဆိပ္ျပင္းၿပီး ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ ဓာတ္တစ္မ်ိဳးပါဝင္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီဓာတုပစၥည္းေတြ အကုန္လံုး ဆုိးရြားတဲ့ ကင္ဆာေရာဂါေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တာမုိ႔ အရင္တုန္းကလုိ စကၠဴေတြ၊ အင္ဖက္ေတြ၊ ဗန္ဒါရြက္ေတြ၊ စတီးခ်ိဳင့္ေတြ၊ ဖန္ဘူးေတြနဲ႔ပဲ အစားအေသာက္ေတြကို ေျပာင္းလဲ ထုပ္ပိုးၾကပါစို႔။ ဒန္ေပါက္ဆုိင္ေတြ စားေသာက္ဆုိင္ေတြမွာ အသံုးျပဳေနတဲ့ ေဖာ့ဘူးေတြဟာလည္း စတုိင္းရင္း (Styrene) ဓာတ္ပါတဲ့ ပလတ္စတစ္ အုပ္စုဝင္ေတြ ျဖစ္လုိ႔ ေဖာ့ဘူးေတြ တစ္ခါသံုး ပလတ္စတစ္ေတြ လံုးဝအသံုးမျပဳဘဲ ေတာ္လွန္ဆန္႔က်င္ ေျပာင္းလဲၾကပါစုိ႔။

2. အခ်ဥ္ရည္နဲ႔ ကင္ဆာေရာဂါ
အသုတ္ဆုိင္ေတြ အေၾကာ္ဆုိင္ေတြ ထံုခ်ိဳင္းဆုိင္ေတြ၊ အကင္ဆုိင္ေတြ၊ တုတ္ထုိးဆုိင္ေတြမွာ ေန႔စဥ္ လူေတြ ျမိန္ရည္ ယွက္ရည္ စားေနၾကတာကေတာ့ အႏၱရာယ္ရွိ တားျမစ္ဆုိးေဆး နီနီရဲရဲေတြရယ္၊ အစာအိမ္ အူလမ္းေၾကာင္း၊ ကင္ဆာ ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ ဆာ(လ္)ဖ်ဴရစ္ အက္ဆစ္ျပင္း (H2SO4) ေရာစပ္ထားတဲ့ အခ်ဥ္ရည္လုိ႔ ေခၚတဲ့ အဆိပ္ရည္ေတြပါပဲ ဆာ(လ္)ဖ်ဴရစ္ အက္ဆစ္က နည္းနည္းေလးထည့္ရံုနဲ႔ အခ်ဥ္ရည္ အရသာကို ျဖစ္ေပၚေစၿပီး ဘက္ထရီအုိးမွာသံုးတဲ့ အက္ဆစ္ပါ။ ေရရွည္စားသံုးရင္ေတာ့ အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္း ကင္ဆာ၊ အူမႀကီး ကင္ဆာ အသည္းကင္ဆာေတြကို က်ိန္းေသျဖစ္ႏိုင္တာမို႔ လံုးဝေရွာင္ရွားၾကဖို႔ တုိက္တြန္းလိုက္ပါရေစ။

3. ႏွာေခါင္းကင္ဆာ၊ အဆုတ္ကင္ဆာနဲ႔ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းကင္ဆာေတြ ျဖစ္ပြားေစတဲ့ ျခင္ေဆးေခြ
ျခင္ေဆးေခြတြင္ ဓာတုပုိးသတ္ေဆးမ်ားထဲတြင္ အျပင္းထန္ဆံုးလို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ S.2 ပိုးသတ္ေဆး၊ လႊစာမွဳန္႔၊ ဗိုင္ဒါေကာ္၊ ဆုိးေဆးနဲ႔ ဓာတု အေမႊးအႀကိဳင္တုိ႔ ပါဝင္သည္။ ထုိ႔အျပင္ အျပင္းထန္ဆံုး အဆိပ္တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည့္ Benzene (ဘန္ဇုိင္း) ကာစီႏိုဂ်င္ တစ္မ်ိဳးပါဝင္ၿပီး အာရံုေၾကာမွ စကာ ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီအထိ အဆိပ္ျဖစ္ေစသည္။ ျခင္ေဆးေခြတစ္ေခြဧ။္အဆိပ္ဓာတ္သည္ စီးကရက္ အလိပ္ေပါင္း ၁၃၇ လိပ္မွထြက္ရွိေသာ အဆိပ္မွဳန္ အေရအတြက္ႏွင့္ ညီမွ်သျဖင့္ ေဝးေဝးကေရွာင္ၾကဖုိ႔ သတိေပးလိုက္ရပါသည္။ အေမႊးတုိင္မ်ားသည္လည္း ျခင္ေဆးေခြကဲ့သို႔ပင္ အႏၱရာယ္ရွိသျဖင့္ လံုးဝမသံုးအပ္ေပ။

4. အခ်ိဳရည္ႏွင့္ ဂ်ယ္ရီမ်ား
အခ်ိဳရည္ဘူးမ်ားတြင္ တားျမစ္ဆုိးေဆး၊ ကင္ဆာျဖစ္ေစေသာ တာရွည္ခံေဆး၊ သၾကားထက္ အဆ ၂ဝဝ ပိုမို ခ်ိဳေစေသာ ပါဝါသၾကားႏွင့္ ကာဗြန္ဒုိင္ေအာက္ဆုိဒ္ဖိန္း ဓာတ္မ်ား ပါဝင္သျဖင့္ ခံတြင္းကင္ဆာ၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါႏွင့္ အဝလြန္ေရာဂါ၊ အသည္းကင္ဆာေရာဂါတုိ႔ကို ျဖစ္ပြားေစသည္။ ထုိ႔အတူ ဂ်ယ္ရီဘူးမ်ားတြင္လည္း တရုတ္မွ လာေသာ ဂ်ယ္ရီေပါင္ဒါ၊ ဆီထရစ္အက္ဆစ္၊ Sodium Benzorate ေခၚ တာရွည္ခံေဆးပါဝင္သျဖင့္ ကေလးမ်ားကို လံုးဝ မေကြ်းသင့္၊ မေရာင္းသင့္ပါ။

5. မယ္လမင္း (ဖိုက္ဘာ) ပစၥည္းမ်ား
ထိုပစၥည္းမ်ားသည္ အပူႏွင့္ ထိေတြ႔လွ်င္ ဓာတ္ျပဳသျဖင့္ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးျခင္းႏွင့္ ကင္ဆာေရာဂါမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစသျဖင့္ လံုးဝ အသံုးမျပဳသင့္ပါ။

6. တရုတ္ႏို႔မွဳန္႕ႏွင့္ ၄င္းႏွင့္ ျပဳလုပ္ေသာ မုန္႔မ်ား
တရုတ္ႏို႔မွဳန္႔ကို ေဖ်ာ္ကာ ေခြးေပါက္စ၊ ေၾကာင္ေပါက္စေလးမ်ားကို တုိက္ေကြ်းရာ ထိုေခြးကေလး ေၾကာင္ကေလးမ်ားသည္ အေၾကာဆြဲကာ ၁၈ ေကာင္ထက္မနည္း ေသဆံုးကုန္ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တရုတ္ျပည္မွ တံဆိပ္မ်ိဳးစံုႏွင့္ တင္သြင္းေသာ ႏုိ႔မွဳန္႔မ်ားႏွင့္ ၄င္းတုိ႔ျဖင့္ ျပဳလုပ္ေသာ မုန္႔ပဲ သေရစာမ်ားကို ကေလးမ်ားကုိ လံုးဝ မတုိက္ေကြ်းသင့္ပါ။

7. ေကာ္ဖီမစ္မ်ား (Coffeemix)
ကဖိန္း၊ တာရွည္ခံ ဓာတုေဆး၊ ေကာ္ဖီအနံ႔၊ အုန္းသီးခြံအမွဳန္႔မ်ားႏွင့္ သၾကား၊ အျခားကုန္ၾကမ္းပစၥည္းမ်ား ပါဝင္သည္ကို ေတြ႔ရသျဖင့္ မေသာက္သံုးသင့္ပါ။ ၄င္းရယ္ဒီမိတ္ ေကာ္ဖီမ်ားကို ေသာက္သံုးပါက ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ ေသြးတုိးေရာဂါ၊ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးျခင္း၊ ႏွလံုးေသြးတုိးေရာဂါ၊ စိတ္က်ေရာဂါႏွင့္ ရင္သားကင္ဆာ၊ ဆီးအိမ္ကင္ဆာ၊ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ၊ ပန္ကရိယ ကင္ဆာႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ျမံဳျခင္းႏွင့္ ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်ျခင္းတုိ႔ကို ျဖစ္ေစသျဖင့္ လံုးဝ မေသာက္သံုးသင့္ပါ။ ထုိ႔ျပင္ ေကာ္ဖီမစ္တြင္ ႏို႔ဆီႏွင့္ ႏို႔မွဳန္႔အစား အသံုးျပဳေသာ creamer မွာ မေလးရွားတြင္ စားအုန္းဆီကုိ အဆီထုတ္ၿပီး က်န္ေသာ ႀကိတ္ဖတ္မ်ားကို တရုတ္ႏိုင္ငံမွ ဝယ္ယူကာ မွဳန္႔ေနေအာင္ ၾကိတ္ေခ်ၿပီး Creamer အျဖစ္ ျပန္လည္ေရာင္းခ်ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ ထို ၾကိတ္ဖတ္မွဳန္႔မ်ားသည္ ေသြးတိုးေရာဂါ၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါ၊ ေလျဖတ္ေရာဂါႏွင့္ ကင္ဆာေရာဂါမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစသည္။

8. အေရာင္ခြ်တ္ထားေသာ အစားအေသာက္မ်ား
ႏုိင္ငံျခားတုိင္းျပည္မ်ားတြင္ သၾကားကို မူလသဘာဝအေရာင္အတုိင္း ဝါညစ္ညစ္ သၾကားမ်ားကို စားသံုးၾကေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္မူ ဟုိက္ဒရိုဟု ေခၚေသာ Chemical ခြ်တ္ေဆးသံုးကာ ျဖဴေဖြးေသာ သၾကားမ်ာကို ေရြးခ်ယ္စားသံုးၾက၏။ ထန္းညက္သည္လည္း မူလ အညိဳေရာင္ ေပ်ာက္ကာ ခြ်တ္ေဆးေၾကာင့္ ျဖဴေဖြးသြားကာ ေန႔စဥ္သံုးသည့္ အိမ္သံုးဆားသည္ပင္လွ်င္ ဓာတု ခြ်တ္ေဆးသံုးၿပီး ျဖဴေဖြးေအာင္ လုပ္ၾက၏။ ထုိဓာတုခြ်တ္ေဆးမ်ားသည္ ကင္ဆာေရာဂါကို ျဖစ္ပြားေစသျဖင့္ သဘာဝ အေရာင္ကုိ ေရြးခ်ယ္ စားေသာက္ၾကပါစို႔။

9. ေရာင္စံုဆုိးေဆးမ်ားႏွင့္ အစားအေသာက္မ်ား
တားျမစ္ အႏၱရာယ္ရွိ ဆုိးေဆးမ်ား အသံုးျပဳထားေသာ မွ်စ္နီ၊ မွ်စ္ဝါ၊ ပုစြန္ခ်ဥ္နီနီ၊ အဝါေရာင္ဆုိးထားေသာ ငါးပုဏား၊ ငါးေျမြထုိး၊ ေရႊငါး၊ ၾကက္သားမ်ားႏွင့္ အနီေရာင္ဆုိးထားေသာ ငရုတ္သီးမွဳန္႔၊ ပုစြန္ေျခာက္၊ ပတၱျမားေျပာင္းဖူး၊ ငါးပိ၊ ပဲနီေလး၊ ပဲဝါေလး၊ မက္မန္းသီး၊ ဆီးထုတ္စသည္တုိ႔သည္ အသည္းႏွင့္ ကင္ဆာေရာဂါမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစသျဖင့္ လံုးဝေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါ၏။

10. သတိထားသင့္ေသာ အသီးအႏွံမ်ား
ဓာတုေဟာ္မုန္းေဆးမ်ား အသံုးျပဳထားကာ အဆမတန္ ႀကီးထြားေနေသာ မုန္လာဥအျဖဴမ်ား၊ အျမစ္တုိတို အလံုးတုတ္တုတ္ႏွင့္ ပဲပင္ေပါက္မ်ား၊ ပိုးသတ္ေဆး အျပင္းစား သံုးထားသည့္ ေဂၚဖီထုပ္၊ ပန္းမုန္လာထုပ္၊ မုန္ညင္းထုပ္မ်ားႏွင့္ ေဆးစိမ္ ေဆးဖ်န္းကာ မွည့္ေနေသာ သရက္သီး၊ သေဘၤာသီး၊ လိေမၼာ္သီး၊ ပန္းသီး၊ ငွက္ေပ်ာသီး စသည္တုိ႔သည္ ကင္ဆာ ျဖစ္ေစႏုိင္သျဖင့္ ေရွာင္ရွားသင့္သည္။ ထို႔အျပင္ လူေသေကာင္ မပုပ္ေအာင္ ျပဳလုပ္သည့္ ေဖာ္မလင္ႏွင့္ အသံုးျပဳထားေသာ ပဲျပား၊ မဲနယ္ဆုိးထားေသာ ပုစြန္၊ ယူရီးယား ဓာတ္ေျမၾသဇာပါေသာ ငါးပိေရက်ိဳတုိ႔ကိုလည္း ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္မွာ ေၾကာက္လွ်င္ ေရွာင္ရွားသင့္ပါသည္။ အေစ့မပါတဲ့ စပ်စ္၊ ကီလုိမာလကာႏွင့္ ဆီးသီး၊ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ျပဳျပင္ထားတဲ့ အသီးမွန္သမွ် ကင္ဆာကို ျဖစ္ေစသတဲ့။ ပလတ္စတစ္ ပါကင္လွလွ၊ တံဆိပ္မ်ိဳးစံုျဖင့္ ထုတ္လုပ္ေသာ ငါးမုန္႔ေၾကာ္၊ အာလူးေၾကာ္၊ တုိဟူးေၾကာ္၊ ၾကက္သြန္ေၾကာ္မ်ားသည္ အာဟာရတန္ဖုိး လံုးဝမရွိသည့္အျပင္ ပလတ္စတစ္ဆုိက္ဇာဓာတ္မ်ား ပါဝင္သျဖင့္ ကင္ဆာေရာဂါကို ျဖစ္ပြားေစပါသည္။

11. ပဲဆီ၊ ႏွမ္းဆီအတုမ်ား ကင္ဆာေရာဂါ သတိထား
အခု စားအုန္းဆီေတြထဲကို အနည္က်ေအာင္ အီလန္ ဆပ္ျပာမွဳန္႔၊ ဒါမွမဟုတ္ ဆပ္ျပာတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို ထည့္ၿပီး ဆပ္ျပာထဲက ဟုိက္ေျဒာဆုိဒ္ ဓာတုပစၥည္းက စားအုန္းဆီထဲက ခဲေစတတ္တဲ့ အနည္ေတြကို ေအာက္မွာသြားထုိင္ၿပီး တျခားစားအုန္းဆီေတြကို မခဲေတာ့ဘူး။ ဒီေတာ့မွ ၂၇ လမ္း ၂၈ လမ္းက ဝယ္ထားတဲ့ ၂၅ဝက်ပ္တန္ ပဲဆီအနံ႔၊ ႏွမ္းဆီအနံ႔ ဓာတုေဆးရည္ကိုထည့္လုိက္ေတာ့ ပဲဆီ၊ ႏွမ္းဆီ အစစ္ထက္ေတာင္ ပိုေမႊးသြားေရာ။ ဒါေပမယ့္ ဆပ္ျပာထဲက ဟုိက္ေျဒာဆုိဒ္ဓာတ္နဲ႔ အက္ဆစ္ဓာတ္ေတြက ကင္ဆာေရာဂါမ်ိဳးစံုကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ျမန္မာ့ဆီေစ်းကြက္မွာ ထြက္သမွ်ေျမပဲဆံေတြကို တရုတ္ႏုိင္ငံက ေစ်းေကာင္းေပးဝယ္သြားလုိ႔ ျမန္မာျပည္မွာ ၾကိတ္စရာ ေျမပဲဆံ မက်န္ေတာ့ဘူး။ ေစ်းကြက္ထဲမွာ ၈ဝ% ေသာ ပဲဆီေတြက အနံ႔ထည့္ထားတဲ့ ပဲဆီ အတုေတြလုိ႔ ဆီလုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးက ကြ်ႏု္ပ္တုိ႔ CPAM သို႔ အေၾကာင္းၾကားပါတယ္း

12. အခ်ိဳမွဳန္႔ႏွင့္ ၾကက္သားမွဳန္႔မ်ား
အခ်ိဳမွဳန္႔တြင္ ပါဝင္ေသာ ဓာတုပစၥည္းမ်ားသည္ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ အာရံုေၾကာထိခုိက္ေစကာ ေလျဖတ္ေလငန္းေရာဂါ၊ ေလးဖက္နာေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေက်ာက္ကပ္ခ်ိဳ႕ယြင္းပ်က္စီးေစေသာ ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳ ေသြးခ်ိဳႏွင့္ ေသြးတုိးေရာဂါမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစသျဖင့္ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါသည္။ ၾကက္သားမွဳန္႔တြင္လည္း အခ်ိဳမွဳန္႔ႏွင့္ တာရွည္ခံ မွဳိသတ္ေဆးမ်ား၊ ဓာတုပစၥည္းမ်ား ပါဝင္သျဖင့္ အခ်ိဳမွဳန္႔ထက္ပင္ ပိုမို ဆုိးရြားေစပါသည္။

စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရး အသင္းသို႔ ဝင္ေရာက္လုိသူမ်ား၊ ဆက္သြယ္အကူအညီေတာင္းခံလုိသူမ်ားႏွင့္ လွဴဒါန္းလုိသူမ်ား
အသင္းရံုး ၁
စာေရးဆရာ ဗအုပ္ခုိင္(သဘာဝ သမားေတာ္ အသည္းအထူးကု)
မင္းေစတီလမ္း၊ မင္းေစတီ စာၾကည့္တုိက္ေရွ႕၊ အင္းစိန္ၿမိဳ႔နယ္။ ဖုန္း 01-644090/ 09-421121890

အသင္းရံုး ၂
ေပါက္ေစတီ ေက်ာင္းတုိက္ဝင္း၊ ၈မိုင္လမ္းဆံုအနီး၊ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္။ ဖုန္း - 01-661732
ဇီဝိတ ဒါနေဆးကုခန္းတြင္ သံဃာေတာ္၊ သီလရွင္မ်ားႏွင့္ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားကို အခမဲ့ ကုသေပးပါသည္။
တည္ေနရာ
ေပါက္ေစတီ ေက်ာင္းတုိက္ဝင္း၊ ၈မိုင္လမ္းဆံုအနီး၊ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္။ ဖုန္း 01-661732
(ျမန္မာႏုိင္ငံ စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရးအသင္းမွ လက္ကမ္းစာေစာင္)

Alcohol and Coffee အရက္မူးတာကို ေကာ္ဖီကထူးေစသလား

ေကာ္ဖီေသာက္လိုက္ရင္ ေသာက္ထားတဲ့အရက္ရွိန္ (မူးေနတာ) ေျပသြားမယ္လို႔ယူဆခ်က္ဟာ နားေထာင္ရင္ အဟုတ္လို႔ ထင္စရာပါ။ ဒါေပမဲ့ ေလ့လာမႈေတြလုပ္ၾကည့္ေတာ့ အဲလိုမဟုတ္ပါ။

ႏွစ္အနည္းငယ္တံုးက မိတ္ေဆြတခ်ိဳ႕နဲ႔အတူ က်မ ဇာတ္ရံုတခုကကပြဲမွာ အသံုးေတာ္ခံခဲ့ပါတယ္။ က်မခင္ပြန္းက အေရာက္ေနာက္က်ပါတယ္။ သူက ခရစ္မတ္ေန႔လည္စာနဲ႔ ေကာ္ဖီေသာက္ျပီး မြန္းလဲေနာက္ပိုင္းတခုလံုးမွာ ဝိုင္ေတြ ေသာက္ေနခဲ့တာပါ။ ကံေကာင္းတာက ျပဇာတ္က ဟာသျဖစ္ပါတယ္။ က်မေယာက္်ားဟာ လိုတာထက္ပိုျပီး ရယ္ေမာေနလို႔ သူနဲ႔တြဲသရုပ္ေဆာင္ရသူကေတာင္ အံ့ၾသေနၾကရပါတယ္။

အားလပ္ခ်ိန္မွာေတာ့ ေနာက္က်ိေနတာ သက္သာသြားေအာင္ဆိုျပီး က်မသူ႔အတြက္ ေကာ္ဖီ ဝယ္တိုက္ပါတယ္။ ျပဇာတ္ ဒုတိယပိုင္းမွာ သူ အေတာ္ျငိမ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါျဖစ္ရင္ က်မတြက္ထားသလို ေကာ္ဖီကေန မ်က္လွည့္ျပသလိုသတိၲိ တကယ္ရွိသတဲ့လား။

Sedative effects အရက္ဆိုတာ မ်ားေလေလ အိပ္ခ်င္စိတ္မ်ားေလေလဆိုတာ လူတိုင္း သိတဲ့အခ်က္ပါ။ ပဌမ ၁ နာရီခြဲအတြင္းမွာ ေသြးထဲမွာ အရက္ပမာဏ မ်ားေနခ်ိန္မယ္ အရက္ေသာက္သူဟာ တက္ၾကြေနပါတယ္။ ၂ နာရီ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ၆ နာရီ အထိ အိပ္ခ်င္စိတ္ဟာ တိုးတိုးလာပါတယ္။

ေကာ္ဖီထဲမွာပါတဲ့ Caffeine (ေကဖင္း) ဓါတ္ကေတာ့ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ပါတယ္။ လူေတြကို တက္ၾကြေနေစပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေၾကာင့္ ဘီယာတပိုင့္ေသာက္ျပီး ေကာ္ဖီတခြက္နဲ႔ေျဖတာ သဘာဝက်ပါတယ္။

စိတ္မေကာင္းစရာ လာပါျပီ။ အရက္သုေတသနသမိုင္းမွာ ဓါတ္ခြဲခန္းေတြထဲ အရက္ေသာက္ထားသူေတြကို ေကာ္ဖီ တိုက္ျပီး စမ္းသပ္တဲ့အခါ အေျဖေတြက ဆန္႔က်င္တာေတြ ထြက္လာပါတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Alcohol အရက္ေၾကာင့္ Reaction times ျပန္လည္ တုန္႔ျပန္ႏိုင္တဲ့ ၾကားကာလအခ်ိန္ဟာ ေကာ္ဖီေၾကာင့္ တိုးလာေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ ဘာမွမထူးပါ။

၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္မွာ (အရက္ + ေကာ္ဖီ) အစြမ္းကို ပိုျပီး အေသးစိတ္ထုတ္ျပန္လာႏိုင္ပါတယ္။ ၾကြက္ေတြကို အရက္ တိုက္ပါတယ္။ ဒိေနာက္မွာ လူေတြဆို ၈ ခြက္နဲ႔ညီတဲ့ ေကာ္ဖီကို တိုက္ျပန္ပါတယ္။ ေကဖင္းဝင္ျပီးတဲ့ေနာက္မွာ ၾကြက္ေတြဟာ ပိုျပီး တက္ၾကြေနပံုရေပမဲ့ ဒီအေကာင္ေတြဟာ ေကာ္ဖီမေသာက္ရတဲ့ၾကြက္ေတြထက္ ဝကၤဘာထဲမွာ အေျခအေနဆိုးတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ေကာ္ဖီဟာ အရက္ေၾကာင့္ျဖစ္ေစတဲ့ Tiredness ေမာပမ္းမႈကို တန္ျပန္ႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေန႔စာ၊ ညစာစားျပီးဆိုင္း ေကာ္ဖီနဲ႔ အစာပိတ္တဲ့သေဘာက မွန္ကန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အရက္ေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ Cognitive deficits မွတ္သားမႈ-ဥာဏ္ထုတ္မႈအစြမ္း နည္းပါးေနတာကိုေတာ့ ေကာ္ဖီကေန ေဖ်ာက္မေပးႏိုင္ပါ။ Drunkenness feelings အရက္သမားခံစားမႈဆိုတာ အဲဒါပါ။

ဇီဝကမၼ၊ ေရာဂါေဗဒလိုေျပာရရင္ အရက္ကို ကိုယ္ခႏၶာေန ခ်က္လုပ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ေန႔ရက္ေတြ မနည္းမေနာ ယူပါမယ္။ ဒီအလုပ္အတြက္ အသဲက (အင္ဇိုင္းမ္) ၂ မ်ိဳးသံုးရပါတယ္။ Alcohol dehydrogenase (အယ္လ္ကိုေဟာ ဒီဟိုက္ဒရိုဂ်င္ေန႔စ္) နဲ႔ Aldehyde dehydrogenase (အယ္လ္ဒီဟိုက္ ဒီဟိုက္ဒရိုဂ်င္ေန႔စ္) ေတြျဖစ္ပါတယ္။ အဆင့္ေတြ အဆင့္ေတြ အမ်ားၾကီးအျပီးမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ရက္ေတြတံုးက ေသာက္ထားတဲ့ အရက္ဟာ ေရနဲ႔ Carbon dioxide (ကာဗြန္ေအာက္ဆိုက္) အျဖစ္ ေခြ်းနဲ႔ ဆီးထဲကေန စြန္႔ထုတ္ပါတယ္။

One unit of alcohol အရက္တယူနစ္ (10 ml in UK = 10 grams [12.7 ml] in Australia) ကို (မက္တာေဘာ္လိုက္စ္) ခ်က္လုပ္ဘို႔ရာ ၁ နာရီပ်မ္းမွ် အခ်ိန္ယူပါတယ္။ မ်ိဳးဗီဇ၊ အစာစားထားမထား၊ အရက္ရာႏွဳန္းေတြအရ အေႏွးအျမန္ ကြာပါမယ္။ ေကာ္ဖီထဲမွာပါတဲ့ ေကဖင္းကေန ဒီျဖစ္စဥ္ကို ျမန္ေစေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ပါ။ ေနာက္ထပ္ သုေတသနအရ (ေကဖင္း) မ်ားတာကေန အရက္ေၾကာင့္ မွတ္ဥာဏ္ကို သက္ေရာက္တာကို တန္ျပန္ႏိုင္တယ္။ Dizziness မူးေနာက္ ေနတာကိုေတာ့ မေျပေစဘူးလို႔ သိရပါတယ္။

ေကဖင္းေၾကာင့္ ပိုဆိုးတယ္လို႔ ေျပာသူေတြလဲ မနည္းပါ။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ထဲမွာ အေမရိကန္ ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားေတြကို ေလ့လာတဲ့အခါ Vodka နဲ႔ Red Bull လို အရက္ထဲမွာ (အယ္လ္ကိုေဟာ + ေကဖင္း) ပါတာမို႔ ေသာက္သူေတြဟာ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာ ပိုမ်ားၾကျပီး၊ လမ္းေပၚမွာ ျမန္ႏွဳန္းသတ္မွတ္တာထက္ ပိုေမာင္းသူေတြကေန လိုက္ခ်င္လိုက္ခဲ့လို႔ ကားေပၚတင္ရင္လိုက္ၾကသူက ၂ ဆ မက မ်ားတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ဒီအခ်က္ဟာ ေသာက္ထားတဲ့အရက္ နည္းတာ မ်ားတာနဲ႔ တိုက္ရိုက္အခ်ိဳးမက်ပါ။

ဒီသတင္းပို႔ခ်က္ကိုေရးသူ Claudia Hammond (ကေလာ္ဒီယာ) ဟာ စာေရးသူ၊ အသံလႊင့္သူ၊ စိတ္ပညာကထိက ျဖစ္ပါတယ္။ သူမဟာ Health Check on BBC World Service ဘီဘီစီ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈဆိုတဲ့အစီအစဥ္ကို ဗုဒၶဟူးေန႔တိုင္း တင္ဆက္ေနသူ ျဖစ္ပါတယ္။

Does coffee really sober you up when drunk? http://www.bbc.com/future/story/20130611-does-coffee-sober-you-up/2

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၄-၆-၂ဝ၁၃

ESL အဂၤလိပ္စာ

ေက်ာင္းစဖြင္ျပီလို႔ေရးေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဘာသင္တဲ့ေက်ာင္းလဲ ဆရာတဲ့။  ေက်ာင္းအေၾကာင္း နည္းနည္း နည္းနည္း ေရးထားျပီး။ တေယာက္က ေမးဖူးတယ္။ အခုမွ...