က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Monday, July 29, 2013

Liver Transplant Matching Criteria အသဲခ်င္း တူၾကရ့ဲလား

အသဲအစားထိုးဘို႔အတြက္ အသဲလွဴမဲ့သူကို (က) Blood and tissue type ေသြးနဲ႔ (တစ္ရွဴး) အမ်ိဳးအစား၊ (ခ) Condition and size of the organ အသဲအေျခအေနနဲ႔ အရြယ္အစားေတြကို စစ္ေဆးပါမယ္။

(၁) Blood and Tissue Compatibility ေသြးနဲ႔ (တစ္ရွဴး) အမ်ိဳးအစား တူ-မတူ၊
• ေသြးအုပ္စု A ကေန A နဲ႔ AB ကိုလွဴႏိုင္တယ္။
• ေသြးအုပ္စု B ကေန B နဲ႔ AB ကိုလွဴႏိုင္တယ္။
• ေသြးအုပ္စု AB ကေန AB ကိုလွဴႏိုင္တယ္။
• ေသြးအုပ္စု O ကေန A, B, AB, နဲ႔ O ကိုလွဴႏိုင္တယ္။

Tissue type (တစ္ရွဴး) အမ်ိဳးအစား တူ-မတူစစ္ေဆးျခင္း
ေဆးရံုတခုနဲ႔တခု မတူပါ။ Tissue compatibility (တစ္ရွဴး) အမ်ိဳးအစား တူ-မတူ ဆိုတာမွာ Human leukocyte antigens (HLA) ကိုစစ္ပါတယ္။ တူေလေကာင္းေလျဖစ္တယ္။ ေတာ္ေတာ္တန္တန္မတူလဲ Anti-rejection drugs ေဆးေတြ ေပးမွာမို႔ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။

Cross-matching တိုက္ရိုက္ တူ-မတူ စစ္ေဆးျခင္း
White blood cells ေသြးျဖဴဥေတြခ်င္း ေပါင္းစပ္ၾကည့္ပါမယ္။ ေသြးျဖဴဥေတြေသေက်ပ်က္စီးရင္ Positive ေခၚျပီး လွဴလို႔မရပါ။ Negative ဆိုရင္ လွဴႏိုင္တယ္။

(၂) General Health အေထြေထြက်န္းမာေရး စစ္ေဆးျခင္း
Chest x-ray ရင္ပတ္ဓါတ္မွန္၊ Electrocardiogram (ECG) အီးစီဂ်ီ၊ Blood tests ေသြးစစ္၊ Urine tests ဆီးစစ္တာေတြ လုပ္ပါမယ္။ လွဴမဲ့သူက အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ေနရင္ သားဖြါးမီးယပ္ဆိုင္ရာကို စစ္ပါမယ္။ ရာသီ၊ ကိုယ္ဝန္၊ (မင္မိုဂရမ္)။
• No heart, renal, or liver problems or abnormalities ႏွလံုး၊ ေက်ာကပ္နဲ႔ အသဲ၊
• No history of deep vein thrombosis or history of bleeding problems ေသြးယို-ေသြးခဲဘူးတဲ့ရာဇဝင္၊
• Negative for Hepatitis B and C and for HIV ဘီပိုး၊ စီပိုးနဲ႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ၊
• No history of diabetes ဆီးခ်ိဳ၊
• No prior liver surgery အရင္ကအသဲခြဲစိတ္ဘူးျခင္းမရွိ၊
• No alcoholism or frequent and heavy alcohol intake အရက္၊
• No history of cancer ကင္ဆာရာဇဝင္၊
• No psychiatric illness under treatment စိတ္၊
• Height and weight ကိုယ္အေလးခ်ိန္နဲ႔ အရပ္အေမာင္း၊
• Age limit အသက္ ၄၅-၅၅-၆ဝ ထက္မၾကီးရ။

• (၃) Health of Liver အသဲအေျခအေန စစ္ေဆးျခင္း
• Hepatic angiogram အသဲသြားေသြးေၾကာေတြအေျခအေနကို သိရမယ္။ ေသြးလႊတေၾကာထဲကို ေဆးထိုးေပးျပီးမွ ရိုက္မယ္။
• Computed tomography (CT) angiography (CT scan) ေသြးျပန္ေၾကာထဲကို ေဆးထိုးျပီးမွ ရိုက္မယ္။

(၄) Other Assessments တျခား စစ္ေဆးခ်က္မ်ား
• Psychological စိတ္ပိုင္းစစ္ေဆးမႈနဲ႔
• Financial reviews ေငြေၾကးစစ္ေဆးမႈ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၇-၂ဝ၁၃