Saturday, August 31, 2013

Body odor ကိုယ္နံ႔

2011/8/27
Facebook 6 hours ago 31-8-2013 ဆရာရွင့္ သမီးမွာျဖစ္ေနတဲ့ျပႆနာကို လူသိရွင္ၾကားမေမးရဲလို႔ပါရွင့္။ သမီးမွာ အရမ္းျပင္းတဲ့ ကိုယ္နံ႔ရွိပါတယ္ရွင္။ ေဘးကလူေတြ အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ရေလာက္ေအာင္ပါ။ သမီး ၁၅ ႏွစ္ေလာက္ကစျပီး အခု ၂၄ ႏွစ္ရွိပါျပီရွင္။ တခါတရံ သက္သာသလိုရွိေပမယ့္ တခါတခါအရမ္းဆိုးပါတယ္ရွင္။ ေခြ်းနံေပ်ာက္ေဆး roll on မ်ားသံုးလို႔မရပါ။ ပိုဆိုးေစပါတယ္ရွင္။ ဒါနဲ႔ ေက်ာက္ခ်ဥ္ ထံုးရည္ၾကည္ စတဲ့သဘာ၀ပစၥည္းမ်ား အသံုးျပဳေသာ္လည္း ခဏသာထိမ္းႏုိင္ျပီး ေခြ်းထြက္လာရင္ ျပန္ဆိုးသြားပါတယ္ရွင္။ ေရလည္းပံုမွန္ခ်ိဳးပါရဲ႕ဘာလို႔မွန္းမသိပါရွင္။ အစားအေသာက္ေၾကာင့္ ျဖစ္မွာဆိုးလို႔ အနံျပင္းတဲ့ ၾကက္သြန္နီ ျဖဴမ်ိဳးေတြ မစားပါရွင္။ မိန္းကေလးတေယာက္အတြက္ အရမ္းကိုအေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ရပါတယ္ရွင္။ ကိုယ့္ကိုကိုယ္လည္း ယံုၾကည္မႈမရွိေတာ့ပါရွင္။ ေသာက္ရမည့္ေဆးနဲ့ သင့္ေတာ္တဲ့ဆရာဝန္ရွိလ်င္ ညႊန္ၾကားေပးပါရွင္။

2011/8/27
က်ေနာ္ နာမည္က (႕႕႕႕႕) ပါ။ က်ေနာ့္ ေကာင္မေလး နာမည္က (႕႕႕႕႕) ပါ။ အသက္က ၂၆ ႏွစ္ရိွပါၿပီ အပ်ိဳပါဆရာ။ ခႏၶာကိုယ္ အနံနဲ႔ ပက္သတ္ၿပီး သိခ်င္လို႔ပါ။ သူ႔မွာ ဘာမွန္းမသိတဲ့ အနံတစ္ခု ရေနလို႔ပါ။ သူနဲ႔ ရည္းစားမျဖစ္ခင္ အခ်ိန္ေတြတုန္းကေတာ့ သိပ္ၿပီးအနံ မရမိဘူး။ ရည္းစားျဖစ္ၿပီးေတာ့ ပူးပူးကပ္ကပ္လဲ ရိွလာေတာ့ သူ႔ဆီက အနံ႔တစ္ခုကို သတိထားမိလားတယ္။ က်ေနာ္ထင္တာ သူခံတြင္းနံ႔ ဆိုးတယ္လို႔ပဲ ထင္ခဲ႔မိပါတယ္။ သူ႔ကို Listerine နဲ႔လဲ ပလုပ္က်င္းခိုင္းပါတယ္။ အနံ႔ကေပ်ာက္မသြားပါဘူး။ ေနာက္ေတာ့မွ သူအိပ္ေနတဲ့အခ်ိန္ ပါးစပ္ ပိတ္ေနတုန္း ႏွာေခါင္းကေလကို အထုတ္အသြင္း လုပ္တိုင္း အဲဒီအနံဆိုး ထြက္ေနတာပါ။ သူ႔ခံတြင္းအနံ႔က လံုးဝမဆိုးပါဘူး။ အသက္ရွဴတဲ့အခ်ိန္ ခႏၶာကိုယ္တြင္းက ထုတ္တဲ႔ေလက အနံ႔ဆိုးပါလားတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ အနံစၿပီး ရခါစက ျမင္းရဲ့ မစင္အနံနဲ႔ တူပါတယ္။ ေနာက္ တစ္ေျဖးေျဖးနဲ႔ေတာ့ မွ်စ္ခ်ဥ္နံ႔လိုလို ဘာလိုလိုနဲ႔ ခ်ဥ္စူးစူး အနံရပါတယ္။ က်ေနာ္ပဲ အနံ႔ ယဥ္လာတာလား သူအနံ႔ကပဲ ေျပာင္းတာလားေတာ့ မသိပါခင္ဗ်ာ။ ဘယ္လို႔ ကုသရင္ ေပ်ာက္ကင္းနိုင္မယ္ ဆိုတာကို လမ္းညြန္ ေပးပါခင္ဗ်ာ။

ဆိုးတဲ့ လူ႔ကိုယ္နံ႔ကို Smell of bacteria ဗက္တီးရီးယားနံ႔လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ေခြ်းထြက္ရင္ ဒီအေကာင္ေတြက ေပါက္ပြါးတယ္။ ေခြ်းနံ႔သက္သက္မွာ အနံ႔မရွိပါ။ ကိုယ္နံ႔ေတြကို Bromhidrosis, Apocrine Bromhidrosis, Bromidrosis, Osmidrosis, Ozochrotia, Fetid sweat လို႔ ေဆးပညာအရ အမ်ိဳးမ်ိဳး ခြဲထားတယ္။

- Diet စားတဲ့အစားအေသာက္၊

- Lifestyle လူေနမႈပံုစံ၊
- Gender က်ား-မ၊
- Genetics မ်ိဳးဗီဇ၊
- Health က်န္းမာေရးအေျခအေန၊
- Medication ေဆးဝါး ေတြကေန သက္ေရာက္ေစတယ္။

• ကိုယ္ကေန ခ်င္စူးစူး၊ Vinegar-like smell (ဗနီဂါ) န႔ံလိုရတာဟာ Propionic acid ျဖစ္လာ-ရွိလာလို႔ပါ။ ဗက္တီးရီးယားကေနလာတယ္။
• Staphylococcus ဗက္တီးရီးယားကေန ျဖစ္ရင္ Isovaleric acid ဆိုတာမ်ိဳး ရွိေနမယ္။ cheese types ဒိန္ခဲနံ႔လို ျဖစ္ေနမယ္။
• Skin flora အေရျပားမွာ ေနၾကတဲ့ ပိုးေတြထဲမွာ Corynebacterium ေတြပါတယ္။ Lipases enzymes (အင္ဇိုင္းမ္) ေတြထြက္ေစတယ္။ ဒါေတြကေန ေခြ်းထဲက အဆီနဲ႔ ဓါတ္ျပဳမယ္။ ထြက္လာတာေတြကေန Body odor ကိုယ္န႔ံရဲ႕ Characteristic aroma အနံ႔ထူးျခားမႈကို ရေစတယ္။
• Genetics မ်ိဳးဗီဇ ကေနလဲ သက္ေရာက္တယ္။ Major histocompatibility complex (MHC) (ေမာ္လီက်ဴး) ေတြကေန ျဖစ္ေစတယ္။ ေရာဂါျပီးစနစ္နဲ႔ ဆိုင္တယ္။ စမ္းသပ္တဲ့အခါ လူေတြမွာေရာ အေကာင္ေတြမွာပါ MHC composition ကြဲျပားမႈ မ်ားရင္ ဆန္႔က်င္ဘက္ လိင္ကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္စြမ္းရွိတာ ေတြ႔ရတယ္။ သုေတသနတခု အလိုအရ မ်ိဳးဗီဇတခုဟာ Earwax နားဖါလိုဘဲ အန႔ံကို ျဖစ္ေစတဲ့ Codes မ်ိဳးရွိတယ္။

အန႔ံမၾကိဳက္တာ သက္သာခ်င္ရင္
- Deodorants အန႔ံေပ်ာက္ေဆး၊
- Antiperspirants ေခြ်းထြက္သက္သာေဆး၊
- Disinfectants (Triclosan) ပိုးသတ္ေဆး၊
- Antiseptic plant extracts ပိုးေသေဆးေတြပါတဲ့ သဘာဝထြက္ကေနလုပ္ထားတဲ့ Special soaps or foams အထူး-ဆပ္ျပာ ဥပမာ Ribwort and Liquorice ေတြသံုးႏိုင္တယ္။
- Chlorophyllin ointments လိမ္းေဆး၊ ဖ်န္းေဆး၊
- Chlorophyllin supplements စားေဆး ေတြကိုလဲ သံုးႏိုင္တယ္။
- Hygiene practices တကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရး ပိုလုပ္ရမယ္။
- Changes in diet အစားအေသာက္ ေရြးရမယ္။

အဆင္ေျပရင္ သက္သာမယ္။ မေျပရင္ ပိုဆိုးႏိုင္တာ သတိျပဳရမယ္။

Hyperhidrosis ေခြ်းထြက္ မ်ားလြန္းလို႔ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/11/hyperhidrosis.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၇-၈-၂ဝ၁၁
၃၁-၈-၂ဝ၁၃

Steroids and Moriamin အားေကာင္းလြန္းတဲ့ ေဆးေတြ

Fri, Aug 30, 2013 at 7:52 PM
က်ေတာ္ Gym ကစားပါတယ္ခင္ဗ်။ ဆရာ့ Blog မွာ ေရးထားတာေတြလဲ ဖတ္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲထဲက တရုတ္က ထုတ္တဲ့ Moriamin Forte ကို အခုစားေနပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ အဲဒါေတြစြဲစားရင္ side effect ဘာမ်ားရွိႏိုင္မလဲခင္ဗ်ာ။ ျပီးေတာ့ ဆရာ့ Blog ထဲမွာ ပါတဲ့ ေဟာ္မုန္းဓါတ္ဆိုတာ သံုးတတ္ရင္ တကယ္အသံုး၀င္ျပီး မသံုးတတ္ရင္ တလြဲျဖစ္တတ္တယ္ဆိုတာ ဘယ္လိုမ်ိဳးကို ေျပာတာပါလဲခင္ဗ်ာ။ ေဟာ္မုန္းကုိ က်ေတာ္ စနစ္တက်သံုးခ်င္လို႔ပါခင္ဗ်ာ။

Moriamin Forte (မိုရီယာမင္-ဖို႔ဒ္)
နာမည္ၾကီးပါတယ္။ အားေဆးျဖစ္ပါတယ္။ ေပၚတာလဲၾကာပါျပီ။ ေၾကာ္ညာအားလဲေကာင္းတယ္။ Indications for use ဘာအတြက္သံုးသလဲ
• Protein deficiency (ပရိုတင္း) ဓါတ္နည္းေရာဂါ၊
• nutritional imbalance အာဟာရမွ်တတဲ့ေရာဂါ၊
• hypovitaminosis ဗီတာမင္ေတြနည္းတဲ့ေရာဂါ၊
• Malnutrition အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ေရာဂါ၊
• Rapid fatigability, chronic fatigue, stress and compromised immunity အလွ်င္အျမန္အားယုတ္ျခင္း၊ နာတာရွည္လူမမာ၊ စိတ္ထိအားအလုပ္ဖိအားမ်ားျခင္း၊ ခုခံအားက်တင္းေနျခင္း၊
• Increased requirements for vitamins, trace elements and mineral substances ဗီတာမင္ေတြ ပိုလိျခင္း။

အဲတာေတြအျပင္ ဒီေနရာေတြမွာလဲ သံုးႏိုင္ပါေသးတယ္။
• In case of intensive physical and intellectual functioning ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အျပင္အထံလုပ္ရျခင္း၊
• In case of body debilitation and exhaustion အားအင္ကုန္ခမ္းလြန္းျဖင္း၊
• In case of large training load ေလ့က်င့္ခန္းျပင္းထံျခင္း၊
• During pregnancy and lactation ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္နဲ႔ ကေလးႏို႔တိုက္ေနရခ်ိန္၊
• During intensive growth of children and adolescents ကေလးကို ျမန္ျမန္ၾကီးထြားေစလိုျခင္း၊
• After past disease နလံထခ်ိန္၊
• After surgical operation အၾကီးစားခြဲစိတ္ကုသမႈလုပ္အျပီး၊
• After chemotherapy and radiotherapy ကင္ဆာေဆး၊ ဓါတ္ကင္ထားျခင္း။

ေရာဂါေတြေၾကာင့္လိုအပ္ျခင္းမ်ား
• Chronic liver disease နာတာရွည္ အသဲေရာဂါ၊
• Chronic renal insufficiency နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ။

Body building Steroids ကိုယ္ကာယၾကီးထြားေစတဲ့ စတီရြိဳက္ေဆး
• အေတာ္ၾကီး သတိထားသံုးရတယ္။ ေဆးသံုးလိုက္ရင္ ၇ ပါတ္ေနရင္ သိသာမယ္လို႔ ေဆးေရာင္းတဲ့ ဝက္ဘ္ဆိုက္ကေန ဆိုပါတယ္။
• တကယ္တိုးတက္မႈရွိမယ္ဆိုရင္ ကိုယ္ခႏၶာဟာ ေလထိုး၊ ေရထိုးထားသလိုမ်ိဳး ဆင္တူပါမယ္။ သက္ရွိ ကိုယ္ခႏၶာဆိုတာ သူ႔စည္းကမ္းနဲ႔သူရွိတယ္။ စည္းကိုေက်ာ္ဘို႔ ၾကိဳးစားမႈလို႔ေျပာရင္ သံုးစြဲခ်င္သူေတြကို စိတ္ပ်က္ေအာင္ေျပာသလို႔ ထင္ႏိုင္တယ္။
• ဒီေဆးမ်ိဳးက အေရာင္းရေကာင္းလို႔ ေဆးအတုေတြလဲ ေပါတဲ့အခ်က္ကိုလဲ သတိထားရမယ္။
• ေရတိုသံုးသူေတြမွာ အင္နာဂ်ီေတြပိုရမယ္။ ၾကြက္သားထုထည္ၾကီးထြားလာမယ္ ပန္းပုထုထားတဲ့အရုပ္လို ျဖစ္လာမယ္။
• ေရရွည္သံုးမိရင္ ဆက္တြဲျဖစ္လာတာေတြ ဆိုးဝါးတယ္။ ေရထိုး၊ ေလထိုးထားတာက ပိုပိုကားၾကီးလာမယ္။ စိတ္ပိုင္းနဲ႔ ရုပ္ပိုင္းထိခိုက္မႈေတြရွိလာမယ္။ ေရရွည္သံုးသူေတြမွာ ေက်ာက္ကပ္နဲ႔ အသဲကိုထိခိုက္မယ္။
• ေရတိုေပမဲ့ ေဆးအဆမ်ားသြားရင္ ထိေရာက္မႈနည္းတာသာမကဘဲ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးပါရွိလာမယ္။ ကို္ယ္ခႏၶာကေန လိုတာကိုသံုးျပီး က်န္ာ ပိုတာကို (အီစထိုဂ်င္) ေခၚတဲ့ အမ်ိဳးသမီး ေဟာ္မုန္းအျဖစ္ ေျပာင္းျပစ္လိမ့္မယ္။
• ေဆးသံုးေနသူေတြ ေသြးစစ္၊ ေဆးစစ္ေနရမယ္။ ေသြးထဲမွာ ေဟာ္မုန္းဘယ္ေလာက္မ်ားေနလဲ သိဘို႔လိုမယ္။ ဘယ္အစိတ္အပိုင္းေတြက ပံုမွအလုပ္လုပ္မလုပ္ကိုလဲ ေဆးစစ္ေနရမယ္။
• စတီရြိဳက္ေဆးသံုးေနသူေတြဟာ တေန႔မွာ ကယ္လိုရီ ၅ဝဝဝ ကေန ၇ဝဝဝ အထိရႏိုင္ေအာင္ အစာစားဘို႔ လိုမယ္။ ပံုမွန္ေယာက္်ားတေယာက္ဟာ တေန႔မွာ ကယ္လိုရီ ၂၈ဝဝ သာလိုမယ္။ စားဘို႔သင့္မွာက (ကာဘြန္ဟိုက္ဒရိတ္) နဲ႔ (ပရိုတင္း) မ်ားရမယ္။ (အဆီ) နည္းရမယ္။ အဆီကေနသာ ကယ္လိုရီ မ်ားမ်ားရေစတယ္။ အဲဒီအဟာရ ၃ မ်ိဳးမွာ ၁ း ၁ း ၄ ကယ္လိုရီရေစတယ္။
• ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေနသူေတြ စတီရြိဳက္သံုးရင္ ျပင္းျပင္းထံထံလုပ္ဘို႔လိုမယ္။
• သံုးၾကတာက တက္စတိုစတီရုန္ ေဟာ္မုန္းျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ကေနလဲ အလိုလိုထြက္ေနတာပါ။ အပိုေဆာင္းသံုးလို႔ အင္နာဂ်ီေတြပိုရမယ္။ ၾကြက္သားထုထည္ပိုၾကီးထြားမယ္။ ပိုျပီးခံႏိုင္ရည္ရွိလာမယ္။ အဲလိုလဲ ပံုမွန္ ျဖစ္ေနတာေပမဲ့ ေဆးေၾကာင့္ ပိုျမန္မယ္။
• စတီရြိဳက္ေဆးကို အသားထိုးေဆး၊ အေရျပာေအာက္ထိုးေဆး၊ အေရျပားေအာက္ထည့္ထားရတဲ့ေဆး၊ ကပ္ခြါ၊ ဂ်ယ္လီနဲ႔ စားေဆးအျဖစ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးလာတယ္။
• စတီရြိဳက္ (၂) မ်ိဳးရွိတယ္။ (၁) Anabolic Sterods (Anabolic androgenic steroids) = Testosterone ဆိုတာက ပရိုတင္းတည္ေဆာက္ေရးကို အားေပးတယ္။ (၂) Catabolic Steroids (Corticosteroids) ဆိုတာက ေရာင္ရမ္းတာေတြကု သက္သာေစ၊ က်ေစတယ္။ ေျပာင္းျပန္သေဘာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။
• ေနာက္ျပီး (၁) Legal Steroids ဥပေဒနဲ႔အက်ံုဳးဝင္တဲ့ စတီရြိဳက္ကို breast cancer, low red blood count, loss of functions of testicles, and delayed puberty ေရာဂါေတြအတြက္သံုးတယ္။ (၂) Illegal Steroids ဥပေဒနဲ႔အက်ံုးမဝင္တဲ့ စတီရြိဳက္ထဲမွာ nandrolone(Durabolin), stanozolol (Winstrol), luxoymesterone (Halotestin), testosterone, and methandrostenolone စတာေတြပါတယ္။
• အားကစားသမားေတြသံုးတဲ့ စတီရြိဳက္မ်ား (၁) Fluoxymesterone (Stenox and Halotestin) 2.5-40 mg/day ကို တေန႔တာအတြက္ခြဲေသာက္ရတယ္။ (၂)Methandrostenolone (Anabol, Dianabol, and Reforvit) (၃) Oxymetholone (Anadrol, Oxymetholone)

စနစ္တက်သံုးခ်င္တာဟာ ေကာင္းတဲ့ က်န္းမာေရးအသိျဖစ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ အားမေပးပါ။ ဒိထက္ အေသးစိတ္လဲ မေရးလိုပါ။ ဘာမဆို သဘာဝကိုသာ အားေပးပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃၁-၈-၂ဝ၁၃

Friday, August 30, 2013

Blood Grouping ေသြးအုပ္စုခဲြျခင္း

30-8-2013 6:56 PM 18 minutes ago
ကြ်န္ေတာ္ ၂၈ ရက္က ေသြးလွဴတာ၊ အဲဒီမွာ အလုပ္သင္ဆရာမေလးေတြ ထင္ပါတယ္၊ ငယ္ငယ္ ဆရာမေလးေတြက ေသြးလွဴဖို႔အတြက္ ကြ်န္ေတာ့္ေသြးအမ်ိုးစားစစ္တာ AB ေသြးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ မွတ္ပံုတင္ လုပ္တုန္းက ေသြးအမ်ိုးစားစစ္တာ O ေသြးလို႔ ေျပာတယ္။ ကြ်န္ေတာ္စစ္တဲ့ ေဆးရံုကလည္း မႏၲေလးမွာ နာမည္ႀကီးထဲမွာ ပါပါတယ္ဗ်ာ။ အဲဒါ ဆရာဝန္မေလးေတြ ငါးေယာက္လံုးက AB ေသြးမွန္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ေသြးလွဴတာ လက္ခံေတာ့လည္း AB အေနနဲ႔လွဴခဲ့ပါတယ္ဗ်ာ။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ နားမလည္ပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ့္ မွတ္ပံုတင္ထဲမွာလည္း O ေသြးအမ်ိဳးစားဆိုျပီး၊ အဲဒီေဆးရံုစစ္ေဆးခ်က္နဲ႔ ထည့္လိုက္ပါျပီ။ အဲဒီေဆးရံုက နာမည္ႀကီး ျဖစ္ေနျပီး၊ အဲဒီလိုမွားတာ ဆိုရင္ေတာ့ အဆင္မေျပဘူးဗ်ာ။

အသိေပးတာ ေက်းဇူးဘဲ။ စာတပုဒ္တင္မယ္။ ေဆးရံုနာမည္စတာေတြမထည့္တာအတြက္ ခ်ီးက်ဴးပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္လဲ ေကာင္းလာေစခ်င္တာသာရွိျပီး၊ သူမ်ားကို အျပစ္တင္မေစာမိေအာင္ ထိန္းသိမ္းပါတယ္။

အၾကံေပးခ်င္တာကေတာ့ အမွားဆိုတာရွိႏိုင္ပါတယ္။ အခုစစ္တာက အမွားလား၊ မွတ္ပံုတင္စဥ္ကစစ္တံုးက မွားတာလား။ အခုမွားတာ ဟုတ္-မဟုတ္အတြက္ ဓါတ္ခြဲခန္းတခုခုမွာ ကိုယ့္ေသြးအုပ္စုကို စစ္ပါ။ အေျဖထြက္ပါလိမ့္မယ္။ တကယ္လို႔ ေသြးအလွဴခံတဲ့ေဆးရံုကသာ မွားေနရင္ ေဆးရံုက တာဝန္ရွိသူဆီကို ေျပာပါ၊ ဒါမဟုတ္ စာေရးပါ။ ေဖါက္ယူ ထားလိုက္တဲ့ေသြးကုိ (ေအဘီ) ေသြးရွိတဲ့လူနာကိုသြင္းမိရင္ ဒုကၡေရာက္မယ္။

ေသြးအုပ္စုကို စစ္တဲ့အခါ ေဆးရည္ ၂ မ်ိဳးနဲ႔ ေသြးတစက္ကို ဖန္ျပားေလးေပၚမွာေရာၾကည့္ပါတယ္။ ေဆးရည္ ၂ မ်ိဳးကို (အင္တီ ေအ) နဲ႔ (အင္တီ ဘီ) လို႔ေခၚတယ္။ (အင္တီ) ဆိုတာ ဆန္႔က်င္တာကိုေျပာတာပါ။ (ေအ) ကို ဆန္႔က်င္တာနဲ႔ ေရာလို႔ ေသြးက အဆုပ္လိုပ္အဆုပ္လိုက္ ရႈတ္ေထြးတယ္ဆိုရင္ (ေအ) နဲ႔ မတည့္တာလို႔ မွတ္ယူတယ္။ (ဘီ) ဆန္႔က်င္တာနဲ႔လဲ ဒီအတိုင္းဘဲ။ တကယ္လို႔ -
• (အင္တီ ေအ) တခုတည္းနဲ႔သာ အဲလိုျဖစ္စဥ္ေပၚသူရဲ႕ေသြးဟာ (ဘီ) ေသြးျဖစ္တယ္။
• (အင္တီ ဘီ) တခုတည္းနဲ႔သာ အဲလိုျဖစ္စဥ္ေ႔းသူရဲ႕ေသြးဟာ (ေအ) ေသြးျဖစ္တယ္။
• ႏွစ္ခုလံုးနဲ႔ ဆန္႔က်င္တာလာျပေနရင္ ေသြးပိုင္ရွင္ကို (ေအဘီ) ေသြးလို႔ သတ္မွတ္မယ္။
• တခုနဲ႔မွ မဆန္႔က်င္ဘဲ နဂိုေသြးလိုသာျဖစ္ေနသူကို (အို) လို႔ သတ္မွတ္မယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၈-၂ဝ၁၃

Blood donation ျမတ္ေသာ နီေသာ ေသြး

Tue, Jan 10, 2012 at 8:51 AM
လူကို ပဌမဆံုး ေသြးသြင္းျပီး ေဆးကုသတာဟာ ၁၅-၆-၁၆၆၇ မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သမိုင္းတင္ထားတယ္။ ျပင္သစ္ဘုရင္ လူဝီ (၁၄) လက္ထက္မွာ သိုးရဲ႕ေသြးနဲ႔ ၁၅ ႏွစ္သားေလးကုိ သြင္းခဲ့တာပါ။ ကလး အသက္ရွင္ပါတယ္။ သြင္းေပးတဲ့ ေသြးကလည္း နည္းနည္းေလးသာ ျဖစ္တယ္။ လူ႔ေသြးကို လူသြင္းလို႔ ပဌမဆံုးေအာင္ျမင္ခဲ့တာကေတာ့ ၁၈၁၈ တံုးက ျဗိတိန္မွာျဖစ္တယ္။

လွဴတယ္-တန္းတယ္ဆိုတာ ကိုယ္ပိုင္တာတခုခုကို ေစတနာနဲ႔ အခမဲ့ အျပီးအပိုင္ ေပးအပ္လိုက္တာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ေမွ်ာ္ကိုးခ်က္ ဘာမွမထားဘူး။ အလွဴထဲမွာ ကိုယ့္ေသြးသားကို လွဴတာက ပိုၾကီးျမတ္တယ္လို႔လဲ ယူဆၾကတယ္။ ေစတနာေပါက္လို႔ ေသြးလွဴရမဲ့ ေနရာကိုလာလွဴျပီး ပီတိနဲ႔ ကုသိုလ္ယူျပီး ျပန္မယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ၾကက္ဥနဲ႔ အားေဆး ေပးတာကို လက္ခံယူခဲ့ရတတ္တယ္။ ေသြးေရာင္းသူေတြလဲ ရွိတယ္။ ဒီလို ေရာင္းသူေတြကိုလဲ ေက်းဇူးတင္ရမွာဘဲ။ ေဆးဆိုင္ေတြလိုေပါ့။ တခ်ိဳ႕ေသြးလွဴသင္းေတြကေတာ့ “ေသြးေရာင္းဝယ္ေရးစနစ္ ပေပ်ာက္ေရး။ ေစတနာ သက္သက္ျဖင့္ လွဴဒါန္းသည့္ ေသြးလွဴရွင္မ်ားအား ထုိက္ထုိက္တန္တန္ ဂုဏ္ျပဳခ်ီးျမွင့္ေရး” ဆိုျပီး ေဆာင္ပုဒ္ ရွိၾကပါတယ္။ ေကာင္းပါတယ္။

တခုခုုအေၾကာင္းျပဳျပီး၊ အုပ္စုလိုက္ ေသြးလွဴၾကတာလဲ ရွိတယ္။ ေမြးေန႔၊ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ စတာမ်ိဳး။ ဥပမာ “BG ေခၚ Blood Group ေသြးအကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔ တည္ေထာင္ျခင္း ႏွစ္ပတ္လည္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လြတ္ေျမာက္ျခင္း ႏွစ္ပတ္လည္ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ေသြးလွဴဒါန္းပြဲေတြကို ၁၃-၁၁-၂ဝ၁၁ ေန႔ကစျပီး ေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္” လို႔ ဖတ္ရတယ္။ စစ္ပြဲျဖစ္ေနခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ႏိုင္ငံေရးအသိစိတ္နဲ႔ လွဴၾကတာလဲရွိပါတယ္။ အိႏၵိယေရာက္ ျမန္မာ့အေရး လႈတ္ရွားသူေတြက (ကာေဂး) စစ္ပြဲမွာ အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံက စစ္သားေတြအတြက္ ေသြးလွဴဒါန္းခဲ့ၾကေသးတယ္။

ေသြးလွဴမဲ့သူေတြကို ဘယ္လို ဆန္ခါတင္မလဲ၊ သေဘာတူညီမႈကေန စတယ္။ ငယ္ရြယ္သူေတြကို သူတို႔မိဘကေန ကိုယ္စားေပးလို႔ မရဘူး။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ ေသြးလွဴသူနာမည္ကို မယူဘူး။ ေသြးတခါ လွဴမရသူဟာ တသက္လံုး မလွဴရေတာ့တာ ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္မယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနသူေတြ ေသြးလွဴရင္ အႏၲရာယ္ရွိတယ္လို႔ သက္ေသ မျပႏိုင္ပါ။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္မွာလာလွဴပါလို႔ ေမတၲာရပ္ခံပါမယ္။

ပဌမဆံုးအဆင့္ကေတာ့ ေသြးလွဴရွင္ကို Blood Type ေသြးအုပ္စုနဲ႔ Screen စစ္တာလုပ္ရတယ္။ ABO နဲ႔ Rh (D) ေတြကို စစ္တယ္။ O (အို) ေသြးကို Universal donor ေဝႆႏၲရာေသြးလို႔ ေခၚၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ Red blood cell ေသြးနီဥ အတြက္သာ မွန္ပါတယ္။ Plasma (ပလာစမာ) ေသြးရည္လွဴတာၾကေတာ့ AB ကသာ Universal donor ျဖစ္တယ္။

ေသြးေဖါက္မယူခင္ စစ္ေဆး-ေမးျမန္တာေလး လုပ္ရတယ္။ အရင္ေခတ္ကေတာ့ ခပ္လြယ္လြယ္ပါ။ ေနာက္ဆံုး ဘယ္တံုးက ေသြးလွဴခဲ့ဘူးတယ္ ေမးမယ္။ အျမင္အရ ျဖဴဖတ္-ျဖဴေရာ္ျဖစ္ေန-မေနၾကည့္မယ္။ ေသြးခုန္ႏွဳန္း၊ ေသြးဖိအား၊ ကိုယ္ပူခ်ိန္ ေလာက္သာ စစ္တယ္။ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ေနရာေတြမွာ Hematocrit or Hemoglobin (ဟီမိုဂလိုဘင္) စစ္မယ္။ “ေသြးလွဴမဲ့သူမွာ လွဴလိုက္ရင္ ဘာမွမျဖစ္ေစဘို႔သာျဖစ္တယ္။”

ခုေခတ္မွာေတာ့ ငွက္ဖ်ား၊ HIV (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ)၊ အသဲေရာင္ေရာဂါ (ဘီ) နဲ႔ (စီ)၊ ေသြးကတဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္တာေတြ ပါေန-မေန စစ္တယ္။ “ဒါၾကေတာ့ ေသြးသြင္းခံမဲ့သူအတြက္ ကူးစက္ေရာဂါ မဝင္ေစဘို႔ျဖစ္တယ္။” လိုအပ္ရင္ ရွားပါးတဲ့ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ဆိုတာလဲ စစ္မယ္။ Chagas disease နဲ႔ West Nile Virus ေတြလဲစစ္တယ္။ သိုေလွာင္ထားတံုးက ဝင္လာႏိုင္တဲ့ (ဗက္တီးရီးယား) ေသြးမံႈထဲမွာ ပါ-မပါစစ္ရေသးတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ Cross-match ေသြးလက္ခဲ့သူရဲ႕ ေသြးနဲ႔ တိုက္ရိုက္-စစ္ေဆးတာလဲ လုပ္ပါမယ္။

HIV antibody test ဆိုတာ လက္ငင္း ပိုးဝင္ထားသူကို စစ္ရင္ ေတြ႔မွာမဟုတ္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ p24 antigen ဒါမွမဟုတ္ HIV Nucleic acid test စစ္နည္းကို သံုးရတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ လွဴမဲ့ေသြးမွာ STDs လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ ပါ-မပါလဲ စစ္ပါတယ္။ သိထားဘို႔က ေသြးလွဴဘဏ္ကေန စစ္တာဟာ ေရာဂါရွာတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ တကယ္ေရာဂါမရွိဘဲနဲ႔ မွားျပီး အေပါင္းျပတာမ်ိဳး ရွိတတ္တယ္။ မွားျပီး အႏုတ္ျပတာကေတာ့ ရွားတယ္။

ကိုယ္ခံအားနည္းေနသူေတြနဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္း လွဴတာေတြဆိုရင္ Cytomegalovirus (CMV) ကိုပါ စစ္ေဆးရမယ္။ Neonatal transfusion ေမြးကင္းစကေလးေတြကို ေသြးသြင္းတဲ့အခါ ပိုျပီး ဂရုစိုက္ရတယ္။ Cytomegalovirus ဗိုင္ရပ္စ္ ကိုပါ စစ္ရတယ္။ WHO ကေန သတ္မွတ္-အၾကံျပဳခ်က္ေတြ ထုတ္တားေပမဲ့ ေနရာတိုင္းမွာ လိုက္နာႏိုင္ၾကတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဓါတ္ခြဲခန္း မျပည့္စံုတာ၊ ကြ်မ္းက်င္သူ နည္းတာ၊ သံုးတဲ့ဓါတ္ပစၥည္း မလုံေလာက္တာေတြရွိရင္ မတတ္ႏိုင္ဘူး။

ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ၾကီးကေန ေသြးစစ္နည္း ၄ မ်ိဳးလုပ္ဘို႔ လမ္းညႊန္ထားတယ္။
၁။ Hepatitis B Surface Antigen
၂။ Antibody to Hepatitis C
၃။ Antibody to HIV, usually subtypes 1 and 2
၄။ Serologic test for Syphilis
ဒါေပမဲ့ WHO ရဲ႕ ၂ဝဝ၆ ဆန္းစစ္မႈအရ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၂၄ ထဲမွာ ၅၆ ႏိုင္ငံက ဒီအေျခခံမူကို မလိုက္နာၾကဘူး။

လွဴတဲ့သူရဲ႕ ေသြးလႊတ္ေၾကာထဲကေန ေသြးကိုထုတ္ေနရင္း လူနာရဲ႕ ေသြးျပန္ေၾကာထဲကို တိုက္ရိုက္သြင္းေပးနည္းလဲ ရွိတယ္။ အခုေခတ္မွာ သိပ္မသံုးေတာ့ပါ။ ေသြးလွူျပီးတာနဲ႔ လွဴတဲ့သူကို ၁ဝ-၁၅ မိနစ္ၾကာနားေနေစရတယ္။ နားေနတံုးမွာ ေဖ်ာ္ရည္စတာမ်ိဳး ေသာက္ေစသင့္တယ္။ ေသြးဖါက္ယူထားတဲ့ေနရာကို အေသအျခာ ၾကာၾကာ ဖိထားရမယ္။ ေသြးရည္ၾကည္ဟာ လွဴျပီးေနာက္ ၂-၃ ရက္ဆိုရင္ ျပန္ျပည့္လာမယ္။ ေသြးနီဥကို ရိုးတြင္းျခင္ဆီကေန ထုတ္ေပးေနတာ ၾကာလို႔ ၃၆ ရက္အထိ အခ်ိန္ယူတယ္။ ေလ့လာမႈ တခုအရ နဂိုအေနအထားျပန္ေရာက္ဘို႔ ၂ဝ-၅၉ ရက္ၾကာတယ္။

ေသြးတခါလွဴျပီးရင္ ေနာက္တခါ ဘယ္ေတာ့ ထပ္လွဴႏိုင္သလဲဆိုတာ မတူဘူး။ ျမန္မာျပည္မွာက ၄ လ (ရက္ ၁၂ဝ) သတ္မွတ္တယ္။ အေမရိကားမွာေတာ့ ဥပေဒနဲ႔ျပဌာန္းထားတာက Whole blood donation ေသြးရိုးရိုးလွဴရင္ ၅၆ ရက္ ျဖစ္တယ္။ Plasmapheresis ေသြးရည္ၾကည္သာလွဴသူနဲ႔ Plateletpheresis ေသြးမံႈသာ လွဴသူေတြက ေစာျပီး လွဴႏိုင္တယ္။ ႏိုင္ငံအလိုက္ မတူၾကဘူး။ Plateletpheresis donation ေသြးမံႈလွဴတာအတြက္ တခါနဲ႔ေနာက္တခါ ၃ ရက္သာ ျခာရင္ရတယ္။ အေမရိကားမွာ Plasmapheresis donors ေတြဟာ ၂ ပါတ္ တခါလွဴႏိုင္တယ္။ တႏွစ္မွာ ၈၃ လီတာနဲ႔ ညီမွ်တယ္။ ဂ်ပန္မွာလဲ ၂ ပါတ္တခါေပမဲ့ တႏွစ္မွာ ၁၆ လီတာသာ လွဴႏိုင္တယ္။ ေဟာင္ေကာင္မွာ ေသြးနီဥဆိုရင္ အမ်ိဳးသားေတြက ၃ လတခါ၊ အမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ ၄ လ တခါ။ ၁၆-၁၇ ႏွစ္သားေတြက ၆ လ တခါ။ ကေနဒါနဲ႔ အေမရိကားမွာ ၅၆ ရက္တခါလို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။

Platelets ေသြးမႈံ သပ္သပ္ယူခ်င္ရင္ အလွဴရွင္ ၃-၁ဝ ေယာက္ဆီကေန ယူရတယ္။ ေသြးနီဥေတြ သပ္သပ္လိုခ်င္ရင္ Apheresis နည္းနဲ႔ လုပ္ရတယ္။ ေသြးျဖဴဥ လိုခ်င္လဲ အဲလိုဘဲ။

ေသြးထုတ္ယူပံုမွာ ဆရာဝန္-ဆရာမကေန လက္နဲ႔ထုတ္တာ မ်ားတယ္။ စက္နဲ႔လဲ ရွိေသးတယ္။ Automated equipment စက္က ေသြးထဲက လိုခ်င္တာကိုသာ သန္႔သန္႔ခြဲျခားေပးမယ္။ အေရးေပၚမဟုတ္ဘဲ ေသြးလွဴရင္ Centrifuge ဗဟိုခြါအားစက္ ဒါမွမဟုတ္ Filter စစ္တဲ့စက္မွာ ေသြးထဲက မတူေတာေတြကို ခြဲထုတ္ျပီး လိုတာကိုသာ အေသအျခာ သိမ္းဆီးထားျပီး၊ က်န္တာကို လွဴတဲ့သူထဲ ျပန္သြင္းေပးတယ္။ ဒီနည္းကို Apheresis ေခၚတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ Plasma ေသြးရည္ၾကည္နဲ႔ Platelets ေသြးမံႈကို ခြဲတာမ်ိဳးမွာ သံုးတယ္။ Red blood cells ေသြးနီဥ၊ Plasma (ပလာစမာ) ေသြးရည္ၾကည္၊ Platelets ေသြးမံႈ၊ Albumin protein (အယ္လ္ဗ်ဴမင္-ပရုိတင္း)၊ Clotting factor concentrates ေသြးခဲေစတဲ့ဓါတ္၊ Cryoprecipitate (ခရိုင္ယုိ-ပရစီပီတိတ္)၊ Fibrinogen concentrate (ဖိုင္ဘရင္ႏိုဂ်င္-ကြန္ဆန္ထရိတ္)၊ Antibodies (အင္တီေဘာ္ဒီ) ေတြလဲ ခြဲထုတ္ႏိုင္တယ္။

Bloodmobile ဆိုတာ ကားနဲ႔လွည့္ျပီး ေသြးလွဴတာကိ့ လက္ခံေပးတာကို ေခၚတယ္။ ခက္တာက Blood bank ေသြးလွဴဘဏ္ထဲမွာ ေသြးကို ၾကာၾကာထားမရဘူး။ ပိုျပီးၾကာၾကာထားႏိုင္ေအာင္ Glycerol နဲ႔ ေရာရင္ ရေတာ့ရတယ္ ကုန္က်စရိတ္ မ်ားတယ္။ Plasma ကိုေတာ့ တႏွစ္အထိ သိမ္းတားႏိုင္တယ္။ ေသြးမံႈေတြကိုေတာ့ အၾကာဆံုး ၇ ရက္ဘဲ။ Red blood cells ေသြးနီဥကို ၃၅-၄၂ ရက္ ထားသိုႏိုင္တယ္။

အမ်ားဆံုးက Cubital vein ဆိုတဲ့ လက္ဖ်ံက ေသြးျပန္ေၾကာကေန ေသြးေဖါက္ယူတယ္။ ေသြးေဖါက္အပ္ဟာ ပံုမွန္ထက္ ၾကီးရတယ္။ 16 to 17 gauge ကိုသံုးတယ္။ ေဖါက္မဲ့ေနရာရဲ႕ အထက္နားမွာ ၾကိဳးစတခုခုနဲ႔ စီးေပးထားမယ္။ Flexible plastic bag ပလပ္စတစ္ အိတ္ေျပာ့ထဲမွာ Anticoagulants ဆိုတဲ့ ေသြးမခဲေဆးေရာရတယ္။ Sodium citrate, Phosphate, Dextrose ေတြကို သံုးတယ္။ တခါတေလ Adenine လဲ ထည့္တယ္။

ေသြးတခါလွဴရင္ အမ်ားအားျဖင့္ 450-500 ml ကို ေဖါက္ယူတယ္။ သမိုင္းေၾကာင္းအရ အိႏၵိယမွာ 250-350 ml နဲ႔ တရုပ္ျပည္မွာ 200 ml ကိုသာ ေဖါက္ယူခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ 300-400 ml ယူတာ ျဖစ္လာတယ္။

ေသြးလွဴရင္ က်န္းမာေရးအရ ဘာျဖစ္ႏိုင္သလဲ၊ မတူၾကဘူး။ ပဌမအၾကိမ္လွဴသူ၊ လူငယ္ေလးေတြ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြဆိုရင္ ေသြးလွဴျပီး တခုခုျဖစ္တတ္ၾကတာ ၂% ေလာက္သာရွိပါတယ္။ ဆိုးတာေတာ့ မျဖစ္ၾကပါ။ မူးတာ-မိုက္တာနဲ႔ စိုးရိမ္စိတ္သာ ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ ေသြးလွဴသူေတြကို လူနာအတြက္ မလိုတာကုိ သူ႔ျပန္သြင္းေပးတဲ့အခါ ေသြးေဖါက္တံုးက ေသြးမခဲေအာင္ ထည့္ေပးထားတဲ့ Sodium citrate ေဆးေၾကာင့္ ဒီေဆးနဲ႔ ကိုယ္ထဲက (ကယ္လ္စီယန္) ေပါင္းစပ္ရာကေန Hypocalcemia (ကယ္လ္စီယန္) နည္းတဲ့အေျခအေနကို ရေစတတ္တယ္။ ပါးစပ္ ႏုပ္ခမ္းက်င္တာ၊ တက္တာ၊ ေသြးတိုးတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ (ကယ္လ္စီယန္) ျပန္ျဖည့္ေပးသင့္တယ္။

ေသြးသြင္းေပးရတဲ့ လူနာေတြမွာလဲ သတိထားစရာေတြ ရွိတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြကို အုပ္စုခြဲရင္ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။
၁။ Immunologic ေရာဂါျပီးစနစ္နဲ႔ ဆိုင္တာေတြ -
• Acute hemolytic reactions ေသြးပ်က္စီးတာမ်ိဳး၊ ေသြးနီဥ သြင္းရာကေန 0.016% ျဖစ္တယ္။ 0.003% ေသဆံုးတယ္။ ေသြးနီဥေတြကို ကိုယ့္ဆီက (အင္တီေဘာ္ဒီ) ေတြကေန ဖ်က္ဆီးျပစ္လုိ႔ျဖစ္ရတယ္။ ေသြးအုပ္စုခြဲတာနဲ႔ တိုက္ရိုက္ စစ္တာမွာ လိုသြားလို႔ျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ပူ၊ ခ်မ္း၊ ရင္ပတ္နာ၊ ေနာက္ေက်ာနာ၊ ေသြးယို၊ ႏွလံုးခုန္ျမန္၊ ေသြးဖိအားက်တာေတြ ျဖစ္မယ္။ သိသိခ်င္း ေသြးသြင္းတာကို ရပ္ရမယ္။ ျဖစ္ေနတာကို ကုသေပးရမယ္။
• ေသြးသြင္းေနတံုးမွာ မျဖစ္ဘဲ ေနာက္မွျဖစ္လာတာက ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။ 0.025% ေလာက္နီးနီးရွိတယ္။ ျဖစ္တာေတြက သိပ္မဆိုးဘူး။
• Febrile nonhemolytic reactions ဆိုတာက ၇% ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဖ်ားတာ မၾကာပါ။
• Allergic reactions လဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အင္ျပင္ထြက္မယ္၊ ယားမယ္၊ (ေရွာ့ခ္) ရမယ္။
• Post-transfusion purpura ဆိုတာ ျဖစ္တာနည္းတယ္။ IV Immunoglobulin နဲ႔ ကုရတယ္။
• Transfusion-associated acute lung injury (TRALI) ဆိုတာလဲ plasma components သြင္းရင္ ၂ဝဝဝ မွာ တေယာက္ရွိတယ္။ ရုတ္တရက္ အသက္ရွဴက်ပ္လာမယ္၊ ဖ်ားမယ္၊ အဆုပ္ေရာင္လာမယ္၊ ေသြးဖိအားက်မယ္။

၂။ Infections ကူးစက္ေရာဂါေတြနဲ႔ဆိုင္တာေတြ -
• Blood products ေသြးထဲမွာ (ဗက္တီးရီးယား) ပါေနရင္ တခါတေလ ေသဆံုးတဲ့အထိျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ေသြးနီဥသြင္းရင္ ၅ သိန္းမွာ တေယာက္။
• HIV testing ေၾကာင့္ ျဖစ္တာ အေတာ္ နည္းလာေနျပီျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ Window period ေခၚတဲ့ ပိုးက ေသြးထဲ ရွိေနျပီး (အင္တီေဘာ္ဒီ) မထြက္လာေသးခ်ိန္မ်ိဳးမွာ စစ္ရင္ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ဒီေသြးမ်ိဳးကို HIV Seropositive blood ေခၚတယ္။ Nucleic acid test for the HIV-1 RNA စစ္နည္းေၾကာင့္ အဲလိုျဖစ္တာ နည္းလာေစတယ္။ ယူနစ္ ၃ သန္းမွာ တေယာက္သာ ရွိေတာ့တယ္။
• Hepatitis C ကူးစက္တာကေတာ့ ယူနစ္ ၁-၂ သန္းမွာ တေယာက္ရွိတယ္။
• တျခားကူးစက္ေရာဂါေတြကေတာ့ Hepatitis B ဘီပိုး၊ Syphilis (ဆစ္ဖလစ္)၊ Chagas disease, Cytomegalovirus infections နဲ႔ HTLV ေတြ ျဖစ္တယ္။

တျခား သတိထားစေရာေတြလဲ ရွိပါေသးတယ္။
• Transfusion inefficacy ေသြးလိုသေလာက္ ထပ္သြင္းမေပးလို႔ ျဖစ္တာမ်ိဳး။ သိုေလွာင္ထားရလို႔ ေသြးစြမ္းအား နည္းသြာတာကို သြင္းမိရင္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Volume overload ေသြးထုထည္ လိုတာထက္မ်ားသြားျခင္းဆိုတာ လူနာမွာ ေက်ာက္ကပ္၊ ႏွလံုး သိပ္မေကာင္းေနလို႔ ျဖစ္တယ္။
• Hypothermia ကိုယ္ပူခ်ိန္က်ျခင္း၊ ေသြးေတြကို ေအးခဲခန္းမွာထားရလို႔ ေအးလြန္းတာကို မ်ားမ်ား သြင္းရာကေန ျဖစ္မယ္။
• ေသြးနီဥေတြ သြင္းတာကေန ေသြးယိုထြက္ေနသူမွာ ေသြးပိုယိုေစတာလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။
• Metabolic alkalosis ဆိုတာ ေသြးထဲက Citrate (ဆစ္ထရိတ္) ဓါတ္ေတြ နည္းေစတာေၾကာင့္ ျဖစ္ေစတယ္။
• Hypocalcemia (ကယ္လ္စီယန္) နည္းတာလဲ ျဖစ္ေစတယ္။

ႏွစ္စဥ္ ဇြန္လ ၁၄ ရက္ကို World Blood Donor Day လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ (ေအ-ဘီ-အို) ေသြးအုပ္စုခြဲတဲ့စနစ္ကို စေတြ႔ခြဲတဲ့ ပညာရွင္ Karl Landsteiner ရဲ႕ ေမြးေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ WHO ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ကမာၻတလႊား တႏွစ္မွာ ေသြးယူနစ္ေပါင္း ၈၁ သန္း သံုးစြဲတယ္။ ျမတ္ေသာဒါန ျပဳၾကပါခင္ဗ်ား။

America's Blood Centers ရဲ႕သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား -
• ေသြးလွဴႏိုင္တဲ့အသက္ အငယ္ဆံုး ၁၇ ႏွစ္ (တခ်ိဳ႕ျပည္နယ္ေတြမွာ ၁၆ ႏွစ္) ရွိရမယ္။ ေသြးလွဴရွင္ရဲ႕ အၾကီးဆံုးအသက္ သတ္မွတ္ခ်က္ မထားပါ။ ေသြးလွဴဘဏ္ကေန သားဖြါးမီးယပ္ေမးခြန္းေတြလဲ မေမးပါ။
• ေသြးလွဴဘို႔ ေသြးထုတ္ယူခ်ိန္ ၁ဝ မိနစ္သာၾကာမယ္။ စာရင္းမွတ္ပံုတင္တာ၊ ေသြးထုတ္တာ၊ ေသြးအလွဴရွင္ကို တခုခု ေၾကြးေမြးတာ အပါအဝင္ ေသြးလွဴျဖစ္စဥ္တခုလံုး တနာရီေလာက္ၾကာတယ္။ Apheresis (Platelet) collections ေသြးမံႈလွဴတာမ်ိဳးဆိုရင္ ၂ နာရီအထိၾကာႏိုင္တယ္။
• Whole blood ေသြးရိုးရိုးေရာ Platelet ေသြးမံႈလွဴတာပါ လွဴသူဆီကေန ေသြး (1 pint = 568 millilitres = 1 pound) ထုတ္ယူတယ္။ ၅ဝဝ စီစီ လို႔ မွတ္သားႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ ၄ဝဝ စီစီသာ ထုတ္တယ္။
• ေယာက္်ားေတြမွာ ပ်မ္းမွ် ေသြးထုထည္ 12 pints နဲ႔ မိန္းမေတြမွာ 10 pints ရွိၾကတယ္။
• ေသြးတခါနဲ႔တခါ လွဴတာ ရက္ေပါင္း ၅၆ ရက္ျခာသင့္တယ္။ အမွန္က ျပန္ျပည့္ဘို႔ ၂ ပတ္ေက်ာ္သာ ၾကာတယ္။
• Platelets ဆိုရင္ တပတ္မွာ ၂ ၾကိမ္အထိ၊ တႏွစ္မွာ ၂၄ ခါအထိ လွဴႏိုင္တယ္။ လွဴျပီးတဲ့ေနာက္ နာရီ နည္းနည္းေနရင္ ျပန္ျပည့္လာတယ္။
• ေသြးထဲက Plasma အရည္ပိုင္းက ျပန္ျပည့္ဘုိ႔ ၂-၃ ရက္ အခ်ိန္ယူတယ္။
• FDA-sponsored research protocol ေခၚတဲ့ အေမရိကန္ အစိုးရကေန တရားဝင္ သတ္မွတ္ခ်က္နည္း အတိုင္း လိုက္နာျပီးလွဴတဲ့ေသြးကို သြင္းယူတာဟာ စိတ္ခ်ရတယ္။ Nucleic acid Amplification Testing (NAT) လို႔ ေခၚတယ္။ လွဴတဲ့ေသြးတိုင္းကို HIV နဲ႔ Hepatitis C အပါအဝင္ စမ္းသပ္နည္းေပါင္း ၁၃ ခုလုပ္တယ္။ အဲဒီအထဲက ၁၁ နည္းဟာ ကူးစက္ေရာဂါေတြကို စစ္တယ္။ တခုက ေသြးအုပ္စုခြဲတာနဲ႔ တခုက တူ-မတူ စစ္တာ ျဖစ္တယ္။
• Universal blood type ေဝသႏၲရာေသြးဆိုတာ Type O negative ကိုေခၚတယ္။ လူဦးေရရဲ႕ ၈% ရွိတယ္။
• Universal recipient စူဇကာေသြးဆိုတာ AB positive ျဖစ္တယ္။ ၂႕၅% ရွိတယ္။
• Red blood cells လွဴထားတဲ့ ေသြးနီဥေတြကို စနစ္တက်ထားရင္ ၄၂ ရက္အထိ သိမ္းထားႏိုင္တယ္။
• Plasma ေသြးရည္ၾကည္ဆိုရင္ ၁၂ လအထိ ထားႏိုင္တယ္။
• Platelets ေသြးမံႈဆိုရင္ ၅ ရက္ ထားႏိုင္တယ္။

- Blood Grouping (A, B, AB, O) ေအ၊ ဘီ၊ ေအဘီ၊ အို ေသြးအုပ္စု ဇယား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/b-ab-o.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၁-၁-၂ဝ၁၂
၃ဝ-၈-၂ဝ၁၃

Instant noodles ေခါက္ဆြဲေျခာက္ထုပ္

Fri, Aug 30, 2013 at 5:12 PM
သမီး အခုတေလာ လံုးဝထမင္းစားခ်င္စိတ္မရွိဘူးျဖစ္ေနတယ္။ ထမင္းဟင္းဆို ၾကည့္ခ်င္စိတ္ေတာင္ မရွိဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ယမ္ယမ္ ၾကာဇံျပဳတ္ပဲ ျပဳတ္စားျဖစ္တယ္။ ႀကိဳက္လည္းႀကိဳက္လို႔ပါ။ သိခ်င္တာက ေန႔တိုင္းစားရင္ ေဘးဥပါဒ္ ျဖစ္မျဖစ္ကိုပါ။ အာဟာရဓာတ္ေတြေကာ ပါပါ့မလားလို႔ပါ။ ေန႔တိုင္းပံုမွန္စားသင့္တဲ့ အစားအစာထက္ ကိုယ္စားခ်င္တာပဲ ေရြးစားမယ္ဆိုရင္ေကာ ေကာင္းပါ့မလား။ ေခါက္ဆြဲျပဳတ္အထုတ္ေတြကေတာ့ ေန႔တိုင္းစားရင္ ၆ လ ဆို လူေတာင္ ေသႏိုင္တယ္လို႔ ဖတ္ဖူးပါတယ္။

Mon, Dec 10, 2012 at 4:34 PM
အသက္ကေတာ့ ၃၄ ႏွစ္ပါ။ သမီးသိခ်င္တာက အသင့္စားသံုးႏိုင္တဲ့ ေခါက္ဆြဲေျခာက္ထုပ္ အေၾကာင္းပါ။ ဗဟုသုတ အေနျဖင့္ သိခ်င္ပါတယ္။ သမီးတို႔မိသားစုက ျပင္ပမွာေနၾကတာပါ။ အျမဲလိုလို ေခါက္ဆြဲေျခာက္ထုပ္ စားျဖစ္ေနလို႔ သိခ်င္ပါတယ္။

Instant noodles အသင့္စားသံုးလို႔ရတဲ့ ေခါက္ဆြဲေျခာက္ထုပ္ေတြဟာ Dried noodles ေျခာက္ေအာင္ လုပ္ထားတာ ျဖစ္ျဖစ္ Precooked noodles ၾကိဳတင္ျပဳတ္ထားတာျဖစ္ျဖစ္ ရွိတယ္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက Momofuku Andō of Nissin Foods ကေန ၁၉၅၈ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္တီထြင္ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ခဲ့တာပါ။ ၁၉၇၁ ခုမွာ Nissin နစ္ဆန္ကေန Cup Noodles ဆိုတာ စထုတ္တယ္။ ေရစိုခံခြက္ Polystyrene cup ခြက္နဲ႔လာတယ္။ ၂ဝ၁ဝ စာရင္းအရ တကမာၻလံုးမွာ ႏွစ္စဥ္ ေခါက္ဆြဲေျခာက္ထုပ္ေပါင္း ၉၅ ဘီလ်န္စားသံုးေနၾကတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ ၄၂ ဘီလ်န္စားသံုးတာမို႔ ၄၄% ရွိိတယ္။

Health concerns က်န္းမာေရးရႈေဒါင့္
ေဝဖန္သူေတြက ေခါက္ဆြဲေျခာက္ထုပ္ကို Junk food စာရင္းထဲထည့္ျပီး၊ က်န္းမာေရးနဲ႔မညီဘူးလို႔ ေထာက္ျပၾကတယ္။ (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရတ္) နဲ႔ အဆီမ်ားတယ္။ (ဖိုက္ဘာ)၊ ဗီတာမင္ေတြနဲ႔ ဓါတ္ဆားေတြ နည္းတယ္္တဲ့။ ဒါေပမဲ့ PFC balance (Protein/Fat/Carbohydrate) ကို စစ္ေဆးရင္ Protein က 12-13% ရွိသင့္တာမွာ 9% ပါတယ္။ Fat က 20-30% ရွိသင့္တာမွာ 36% ပါတယ္။ Carbohydrate က 57-58% ရွိသင့္တာမွာ 55% ပါတယ္။ တဖက္ေစာင္းနင္းမျဖစ္ဘူး။ ပိုေကာင္းေစခ်င္ရင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္၊ အသား-ငါးကိုပါ ေရာစားႏိုင္ပါတယ္။

ဆား (ဆိုဒီယမ္) မ်ားတယ္လို႔ ေထာက္ျပတာလဲရွိတယ္။ အေမရိကန္စံႏုန္းအရ အသက္ ၄ ႏွစ္ေက်ာ္ကေလးကေန လူၾကီးတိုင္း 1,500 mg/day ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပိုေျပာေနၾကာတာလို႔ ျပန္ျငင္းဆိုတယ္။ လူေတြ ေကာင္းတယ္ ေျပာေျပာေနၾကတဲ့ Soup (ဆုပ္) ထက္ ဆားနည္းပါတယ္။

စစ္စစ္ေပါက္ေပါက္ေျပာရရင္ ထုပ္ပိုးပစၥည္းကေန ဘာေတြပါေနႏိုင္သလဲ။ ေဟာမုန္းလိုဟာ ပါသလား။ စစ္ေဆးသူေတြက မေတြ႔ဘူးလို႔ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ လူအမ်ား စိတ္ခ်လက္ခ် စားသံုးႏိုင္ေအာင္ဆိုျပီး World Instant Noodles Association နဲ႔ ဂ်ပန္ Convenience Food Industry Association စတာေတြကေန အရည္အေသြးအတြက္ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြ ထုတ္ထားပါတယ္။

၁။ အထဲမွာ အဓိက (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) ေတြပါတယ္။ လူတိုင္းအထြက္ ေန႔တိုင္းလိုတာမ်ိဳးပါ။ သတိထားရမွာက တေန႔မွာ လိုတာထက္ ပိုစားလိုက္ရင္ အပိုကို သၾကားဓါတ္အေနနဲ႔ ကိုယ္ထဲမွာ သိုေလွာင္ထားတယ္။ ဒါကို ထုတ္မသံုးႏိုင္ရင္ အဆီအျဖစ္ သိုေလွာင္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ လိုတက္ပိုမစားရင္ က်န္းမာေရးအတြက္ မထိခိုက္ႏိုင္ဘူး။ ဆီးခ်ိဳရွိသူေတြက မမ်ားရပါ။
၂။ Ingredients ဘယ္လိုဟာေတြပါေနသလဲသိသင့္တယ္။ နာမည္ရေနတဲ့ Maggi Noodles ကို Atta Noodles လို႔ ေၾကာ္ညာထားတယ္။ ဂ်ံဳညိဳနဲ႔လုပ္တာက ဂ်ံဳျဖဴထက္ေကာင္းတယ္။ မ်ားရင္ေတာ့ မေကာင္းလွပါ။
၃။ ေခါက္ဆြဲထုပ္နဲ႔တြဲစားမဲ့အစာေတြ သတိျပဳပါ။ (ပရိုတင္း) ရေအာင္ ၾကက္သား၊ ၾကက္ဥေရာမယ္ဆိုရင္ ဒါေတြကိုပါ သတိထားပါ။ အလားတူ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ အနံ႔ေမႊးေတြ ပါေနတာလဲ သတိထားပါ။
၄။ ဘယ္ဆီသံုးသလဲ။ ေထာပတ္ပါလား။ ဆီ (အဆီ) ၁၈% ပါတယ္။

ဂ်ပန္မွာ အႏုျမဴဓါတ္ေပါင္းဖို မေတာ္တဆျဖစ္ျပီးေနာက္ ဂ်ပန္ကလာတဲ့ ေခါက္ဆြဲေျခာက္ထုပ္ေတြကို အေတာ္ သတိထားၾကရတယ္။ ၂၈-၃-၂ဝ၁၂ ေန႔ တိုင္ဝမ္ကသတင္းတပုဒ္မွာ ဂ်ပန္ေခါက္ဆြဲေျခာက္ထုပ္ေတြထဲမွာ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ သင့္ထားတယ္လို႔ ဖတ္ရတယ္။ Iodine 131, cesium 134 and cesium 137 ေတြ ပါေနသတဲ့။

ေခါက္ဆြဲအေရာင္ ဝါလာေအာင္၊ ဝါးလို႔ေကာင္းေအာင္ Potassium carbonate (ပိုတက္စီယမ္-ကာဗြန္နိတ္) ကို ထည့္တယ္။ အာဟာရတန္ဘိုး မရွိပါ။

“ျပည္ပေရာက္ေတြ ဖိုက္စတားသြားျပီး ဒိုင္းနင္း-ဝိုင္းနင္း လုပ္ၾကတယ္” လို႔ေတာ့ အေျပာခံရတာဘဲ၊ ဒါေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္ ကိုယ္တိုင္ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ရင္း ဟိုႏိုင္ငံသည္ႏိုင္ငံေတြ ခရီးထြက္ရေတာ့ စီစဥ္သူေတြက ခရီးစရိတ္နဲ႔ တည္းခိုတာဘဲ စီစဥ္ေပးတဲ့အခါဆိုရင္ ေဟာ္တယ္မွာတည္းျပီး၊ ပါလာတဲ့ ေခါက္ဆြဲေျခာက္ထုပ္ဘဲ အားေပးရပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁ဝ-၁၂-၂ဝ၁၂
၃ဝ-၈-၂ဝ၁၃

CT Scan ရိုက္တာ ဘာအႏၲရာယ္ရွိသလဲ

Apr 1, 2011 at 11:21 AM
က်မ သမီးေလးက ႏွလံုးမွာ ေမြးရာအေပါက္ရွိေနတဲ့အၿပင္ ႏွလံုးေသြးေၾကာကလည္း မွားဝင္ေနပါတယ္တဲ့။ ဘယ္ဘက္အခန္းကို ဝင္ရမယ့္ ေသြးေၾကာက ညာဘက္အခန္းကို ဝင္ေနတာေၾကာင့္ ညာဘက္ႏွလံုးက ၾကီးေနပါတယ္တဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ခြဲစိတ္ရမယ္လို႔ ေၿပာပါတယ္။ က်မတို႔က လက္ရွိ (႕႕႕႕႕) မွာ ေနၾကပါတယ္။ သမီးေလးက ၁ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ သမီးေလးက အခုခ်ိန္ထိကေတာ့ က်န္းက်န္းမာမာပါပဲ။ တခါပဲဖ်ားဘူးပါတယ္။ ႏွလံုးခုန္ႏွံဳးကေတာ့ က်မတို႔ထက္ တဆေလာက္ ၿမန္ပါတယ္။ ကေလးငယ္ေတြက လူၾကီးေတြထက္ ႏွလံုးခုန္ႏွံဳး ၿမန္ပါသလား။ တမိနွစ္မွာ ၾကိမ္ႏွဳံး ဘယ္ေလာက္ရွိပါသလဲ။

မခြဲဘဲထားရင္ အသက္ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ရွည္ေနႏိုင္ပါသလဲ။ ေသြးလႊက္ေၾကာနဲ႔ ေသြးၿပန္ေၾကာက ႏွလံုးက တခုတည္းမွာ ဝင္ေနတဲ့ လူတေယာက္က အသက္ရွင္နိုင္ပါသလား။ CT ရိုက္တဲ့အခါ သံုးတဲ့ ေဆးက သိပ္ၿပင္းတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ က်မလည္း တခါရိုက္ဘူးပါတယ္။ ေဆးနဲ႔ မတည့္လို႔ ခ်က္ခ်င္း ရပ္လိုက္ရဘူးပါတယ္။ သမီးေလးကို ေနာက္လထဲမွာ ရိုက္ပါမယ္တဲ့ CT ရိုက္ၿခင္းရဲ့ အကိ်ဳးအၿပစ္ေတြကို သိပါရေစ။ ဒီမွာ ေဆးရံုၾကီးေတြက ေဆးတကၠသိုလ္နဲ႔ တြဲထားတာဆိုေတာ့ သမီးေလးက အစမ္းသပ္ခံ ၿဖစ္သြားမွာကို စိုးရိမ္ေနပါတယ္။ သမီးေလးကို ၇ လ ပိုင္းမွာ ခြဲဖို႔ လ်ာထားပါတယ္။ က်မတို႔ကေတာ့ ဆရာဝန္ကို စဥ္းစားဦးမယ္လို႔ ေၿပာထားဆဲပါ။

30-8-2013 Eai wrote: "CT Scean ကိုေခါင္းကိုရိုက္ရင္ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္ ဆိုတာ ဟုတ္ လား ဆရာ"

• CT ရိုက္တာကို Very low-risk procedure အလြန္အႏၲရာယ္နည္းတဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။
• ဆရာဝန္ေတြက မလိုအပ္ဘဲ ရိုက္ဘို႔ မခိုင္းပါ။
• သတိထားစရာေတြ ရွိပါတယ္။ ရိုးရိုး X-rays ထက္ ပိုျပီး X-rays သံုးရတယ္။
• ထိုးတဲ့ေဆးေၾကာင့္ ပ်ိဳ႕တာ၊ အေနရခက္တာ၊ ေႏြးလာတာ၊ စိုထိုင္းထိုင္း ခံစားရတာမ်ိဳး ခဏျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
• Side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြထဲမွာ ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ထိုးေပးရတဲ့ Liquid dye နဲ႔ Allergic reactions မတည့္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမတည့္သူ ၁ သိန္းမွာ ၁ ေယာက္သာ ရွိတယ္။ မထိုးခင္ တည့္-မတည့္ စမ္းေသးတယ္။
• ဒါ့ေၾကာင့္ Asthma ပန္းနာရွိသူ၊ Emphysema အဆုပ္ေရာဂါရွိသူေတြကို သတိထားရမယ္။
• ေက်ာက္ကပ္ ေကာင္းေနရင္ ကိစၥမရွိပါ။ ရိုက္ျပီးရင္ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္တာ ေကာင္းတယ္။
• ရွားရွားပါးပါး ဒီေဆးက သိပ္မေကာင္းတဲ့ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ႏိုင္လို႔ အထူးသတိထားရတယ္။ ေဆးေလ်ာ့ ထိုးရတတ္တယ္။
• ဆီးခ်ိဳရွိသူေတြလဲ သတိထားရသူမဲ့ စာရင္းထဲ ပါတယ္။
• ႏွလံုးေရာဂါ ဆိုးဝါးသူေတြကိုလဲ သတိထားရတယ္။
• X-rays သံုးတာမို႔ ေနာင္တခ်ိန္မွာ ကင္ဆာ ျဖစ္မလားလဲ သုေတသနေတြ လုပ္ေနဆဲျဖစ္တယ္။ ျငင္းခံုေနဆဲ ျဖစ္တယ္။ ကင္ဆာ ျဖစ္မွာကို သက္ေသျပခ်က္ေတာ့ မရွိေသးပါ။
• ကေလးေတြက လူၾကီးထက္ ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားမယ္လို႔ ယူဆၾကတယ္။ ၁ ႏွစ္သားကေလး ဗိုက္ကို ရိုက္ရင္ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခ ဝ႕၁၈%၊ ေခါင္းကိုရိုက္ရင္ ဝ႕ဝ၇% လို႔ သုေတသနတခုက ဆိုထားတယ္။
• ဒါေပမဲ့ အေမရိကားမွာ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေပါင္း တႏွစ္မွာ ၆ သိန္းကို ရိုက္ေပးနတယ္။
• တကယ္တန္း ေျပာရရင္ မရိုက္သူေတြမွာလဲ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ ေျပာရင္ ထူးျပီးပိုတာဟာ မေျပာပေလာက္ပါ။

ကေလး ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္း
ကေလးေတြက လူၾကီးေတြထက္ ႏွလံုးခုန္ျမန္တယ္။ ဒါ ပံုမွန္ျဖစ္တယ္။
• ၁ ႏွစ္ေအာက္ကေလး = တမိနစ္မွာ ၁၁ဝ-၁၆ဝ
• ၁-၂ ႏွစ္ ကေလး = တမိနစ္မွာ ၁ဝဝ-၁၅ဝ
• ၂-၅ ႏွစ္ကေလး = တမိနစ္မွာ ၉၅-၁၄ဝ
• ၅-၁၂ ႏွစ္ကေလး = တမိနစ္မွာ ၈ဝ-၁၂ဝ
• ၁၂ ႏွစ္အထက္ကေလး = တမိနစ္မွာ ၆ဝ-၁ဝဝ

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁-၄-၂ဝ၁၁
၃ဝ-၈-၂ဝ၁၃

Loss of smell ႏွာေခါင္းက အနံ႔မရ ဘာလုပ္ပါ့မလဲ

Q: ဟိုေန႔ကလည္း ေခါင္းကို CT Scean ဆြဲတယ္။ ဘာမွေတာ့ေတြ႔ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အနံ႔ကေတာ့မရေသးလို႔ အဲ႔ေဆးေတြေပးၿပီးေနာက္ ၄ လ ျပန္ခ်ိန္းလိုက္ပါတယ္ရွင္။

A: အဲတာ စိတ္သက္သာရာရေစတယ္။ ဆိုင္းနပ္လို႔ေခၚတာ မျဖစ္တာကို သိရတယ္။ အနံ႔ရေစတဲ့ အာရံုေၾကာေလးေတြကို ထိခိုက္မႈက ျပန္မေလွ်ာ့ေသးလို႔ အဲလိုျဖစ္ေနေသးတာပါ။ သက္သာလာရင္ ေကာင္းလာပါမယ္။

ႏွာေခါင္းကအနံ႔မရတာဟာ အမ်ားဆံုးက ႏွာေခါင္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ေနရာေလးေတြမွာ Nasal congestion ေခၚတဲ့ ပိတ္ဆို႔မႈကေန ဆက္တာပါ။ Mucous membranes ဖံုးထားတဲ့အလႊာေလးေတြ ေရာက္ရမ္းျပီး ေသြးေၾကာေလးေတြ ပိုမ်ားရာက ေနဆက္တာ ျဖစ္တယ္။ အန႔ံျဖစ္လို႔ အာရံုေၾကာလကၡဏာျဖစ္တယ္။ ေဆးစာလို ပိတ္တာကို Nasal blockage ႏွာေခါင္းပိတ္တာနဲ႔ အနံ႔မရတာကို Anosmia လို႔ေခၚတယ္။ Allergic reactions (အလာဂ်ီ) ရတာကေန အမ်ားဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ Upper respiratory infections အသက္ရွဴလမ္းအထက္ပိုင္း ပိုးဝင္တာကေနလဲ ျဖစ္ပါေသးတယ္။ Common cold အေအးမိတာ၊ Rhinitis နဲ႔ Sinusitis ဆိုင္းနပ္စ္ေရာင္တာ၊ Influenza တုပ္ေကြး စတာေတြကိုေျပာတာပါ။ ဗက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ ဖန္းဂတ္စ္ ပိုးမ်ိဳးစံုကေနျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

ေနာက္ျပီး Nasal polyps ႏွာေခါင္းထဲမွာ အလံုးေလးျဖစ္တာ၊ Nasal deformities ႏွာေခါင္းပံုပန္းမမွန္ျဖစ္တာ၊ Nasal tumors အကိတ္အလံုး (ကင္ဆာ) ျဖစ္တာေတြကလဲ အနံ႔မရျဖစ္ေစတယ္ ဦးေႏွာက္ေရာဂါတခ်ိဳ႕ကေနလဲျဖစ္တယ္။ ဥပမာ Brain aneurysm ေသြးေၾကာေဖါင္းတာ နဲ႔ Tumor အက်ိတ္။ Stroke ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာမေတာ္တဆျဖစ္ရင္လဲ ႏွာေခါင္းအနံ႔မရျဖစ္တာခံစားရႏိုင္တယ္။ အသက္ၾကီးဆာ၊ Alzheimer’s disease (အဇာမိုင္ယား) ေရာဂါ၊Chemical exposure ဓါတုေဆးေတြနဲ႔ ထိေတြ႔မိတာ၊ Medication side effects တခ်ိဳ႕ေဆးေတြ (ေသြးတိုးက်ေဆး) ရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး၊ Radiation therapy ဓါတ္ကင္တာေတြေၾကာင့္လဲ အနံ႔မရ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ Zinc deficiency (ဇင့္) သြပ္ဓါတ္ နည္းရင္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

အေၾကာင္းရင္းေတြကို ကုသဘို႔ကမဌမျဖစ္တယ္။ အေအးမိရာကေန၊ (အလာဂ်ီ) ရတာကေနျဖစ္တာဆိုရင္ Oral glucocorticoids ေခၚတဲ့ Prednisone ေသာက္ေဆးကို ေဆးပါတ္လည္ေအာင္ တိတိက်က်ေပးတယ္။ စားေဆးေပးျပီး ေနာက္မွာ Topical glucocorticoid nasal spray ဒီေဆးအမ်ိဳးအစားကိုဘဲ ႏွာေခါင္းထဲပန္းေဆးသံုးတယ္။

Nasal steroid sprays (စတီရြိဳက္) ႏွာေခါင္းထဲထည့္တဲ့ေဆးေတြကေတာ့ Ffluticasone propionate (Flonase), Mometasone (Nasonex), Budesonide (Rhinocort Aqua), Flunisolide (Nasarel), Triamcinolone (Nasacort AQ), Beclomethasone (Beconase AQ) နဲ႔ Fluticasone furoate (Veramyst) စတဲ့နာမည္ေတြနဲ႔လာတယ္။

ပံုထဲကျပထားတဲ့ေဆးကို Avamys nasal spray ေခၚတယ္။ Fluticasone furoate ေဆးပါတယ္။ Corticosteroid (စတီရြိဳက္) ေဆးအမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါတယ္။ ႏွာေခါင္းအတြင္းမွာ ဖံုးထားတဲ့အလႊာေလးမွာ ေရာင္ရမ္းလာတာကို သက္သာေစမယ္။ Allergic rhinitis (အလာဂ်ီ) ရလို႔ ႏွာေခါင္းမွာျဖစ္လာတာကို သက္သာေစမယ္။ အသက္ ၁၂ ႏွစ္အထက္လူေတြကို တခါသံုးရင္ ၂ ခ်က္ပန္းပါ၊ တေန႔မွာ ၂ ခါ၊ အခ်ိန္တိုမွာသံုးပါ။ သက္သာလာရင္ တေန႔ ၁ ခါသာသံုးပါ။ ေရရွည္မသံုးပါနဲ႔။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၈-၂ဝ၁၃

Thursday, August 29, 2013

Tinea Versicolor ညွင္း

Pityriasis Versicolor ညွင္းဆိုတာ Malassezia furfur ေၾကာင့္ျဖစ္ျပီး၊ အျဖဴ-ပန္းေရာင္ ကတၱီပါလို ႏူးညံ့တယ္။ ခႏၶာကိုယ္အေပၚပိုင္းမွာ ျဖစ္တယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ အစစအရာရာ အလြန္ရွားပါးတဲ့ (မဆလ) ေခတ္မွာ ေဆးရွာရတာ အေတာ္ခက္ခဲခဲ့တယ္။ ညွင္း ေပါက္ေနသူေတြကို အခုေရးမဲ့ေဆးေတြ မေပးႏိုင္ဘူး။ နည္းပညာေခတ္ကလဲ ဖလင္နဲ႔ရိုက္တဲ့ ကင္မရာေခတ္မို႔၊ ဖလင္ေဆးတဲ့ (ဟိုက္ပို) ေဆးရည္အက်ကို ဓါတ္ပံုဆိုင္ကေတာင္းျပီး အလိမ္းခိုင္းခဲ့ရဘူးတယ္။ ေနာက္ျပီး Sodium thiosulfate ေဆးရည္ လိုက္ရွာျပီး ေပးခဲ့ရေသးတယ္။ ဒီေဆးရည္က ေဆးပညာမွာလဲ အေတာ္အသံုးက်တယ္။ Cyanide poisoning (စိုင္းယာႏိုက္) အဆိပ္သင့္တာ၊ Sulfur mustard poisoning မံုညင္းအဆိပ္သင့္တာေတြမွာလဲ သံုးတယ္။ Calciphylaxis ေက်ာက္ကပ္ေဆးေနရသူေတြ အေျခအေနဆိုရင္လဲ ေပးတတ္တယ္။ Ringworm ေပြး၊ Tinea versicolor ညွင္းအတြက္လဲ ေပးတယ္။

ေခတ္ေပၚလိမ္းေဆးေတြ -
• Clotrimazole 1% solution တေန႔တခါ၊ တပါတ္ၾကာလိမ္းပါ။ Clotrimazole (1%) + Selenium sulfide (2.5%) (Candid-TV) ေတြကို ေရာသံုးႏိုင္တယ္။ Clotrimazole (Lotrimin, Mycelex) and Miconazole (Lotrimin) လိမ္းေဆးကို တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁ဝ-၁၄ ရက္ၾကာ လိမ္းပါ။ Clotrimazole, Miconazole or Terbinafine လိမ္းေဆးေတြက ခံစားရတာကို သက္သာေစတယ္။
• Fluconazole 150-300-400 mg ကို ၂ ပါတ္ျခားျပီး ၂ ခါေပးတာနဲ႔ ထိေရာက္တယ္။
• Hydrogen peroxide ကလဲ အတူတူဘဲ။ ဒါေပမဲ့ အမာရြတ္ျဖစ္မွာ စိုးရတယ္။
• Ketoconazole (Nizoral ointment and shampoo) လိမ္းေဆးဆိုရင္ ၁ဝ မိနစ္ၾကာ၊ ေန႔စဥ္၊ ၂ ပါတ္လိမ္းပါ။ Ketoconazole shampoo 1% or 2% လဲ ထပ္မျဖစ္ေအာင္ ၃ပါတ္ၾကာေအာင္ လိမ္းပါ။
• Selenium sulfide 2.5% lotion or Shampoo လိမ္းေဆး ၇-၁၄ ရက္ လိမ္းပါ။ Selenium sulfide shampoo 1% (Selsun Blue) or 1% Ketoconazole shampoo (Nizoral) လိမ္းေဆးကို ၁၅ မိနစ္ၾကာ၊ တပါတ္မွာ ၂ ၾကိမ္၊ ၂-၄ ပါတ္ၾကာလိမ္းပါ။ Selsun Blue ထဲမွာ 1% Selenium sulfide သာပါလို႔ တခ်ိဳ႕ကိုသာ ေပ်ာက္ေစတယ္။
• Terbinafine 1% solution တေန႔ႏွစ္ခါ တပါတ္ၾကာလိမ္းပါ။

ေခတ္ေပၚေသာက္ေဆးေတြ -
• Fluconazole 400 mg (၁) ၾကိမ္တည္းေသာက္ပါ၊
• Itraconazole (Sporanox) ၅ ရက္ေသာက္ပါ။ Itraconazole 200-400 mg တရက္ျခား ၇ ရက္ေသာက္ပါ။ Itraconazole 400 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၃-၇ ရက္ေသာက္ပါ။ သတိထားဘို႔က Atorvastatin (Lipitor) ေခၚတဲ့ (ကိုလက္စေထာ) က်ေဆးနဲ႔ တြဲမေပးသင့္ပါ။
• Ketoconazole 200 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၇ ရက္ေသာက္ပါ။ Ketoconazole 400 mg (၁) ၾကိမ္တည္းေသာက္ပါ၊ (၁) ၾကိမ္တည္းေသာက္ေဆးေသာက္ျပီးေနာက္ ၁-၂ နာရီအၾကာမွာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္လို႔ ေခြ်းထြက္ရင္ ပိုေကာင္းတယ္။
• Ciclopirox (Ciclopirox olamine) ေဆးကိုလဲ အစားထိုးသံုးႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ၂၉-၈-၂ဝ၁၃

Wednesday, August 28, 2013

Petechiae ေသြးျခည္ဥ

Tue, Apr 2, 2013 at 10:12 AM
ပံုပါအတိုင္း က်ေနာ့္ သမီးေလး၏ ေျခသလံုးတြင္ ေသြးေၾကာမွ်င္မ်ား ျဖစ္ေနပါသည္။ သမီး၏အသက္ ၁၅ ႏွစ္၊ လြန္ခဲ့ေသာ ၄ ႏွစ္က ေသြးလြန္တုတ္ေကြးျဖစ္ခဲ့၊ တစ္ခါတစ္ရံ ႏွစ္လံုးေအာင့္၍ အသက္႐ွဴၾကပ္၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈနည္း၊ (အားကစား မရွိ)။ ယခုလို ေျခသလံုးတြင္ ေသြးေၾကားမွ်င္မ်ားျဖစ္ေနသည္မွာ ၂ ႏွစ္ေလာက္ ရွိေနပါျပီ။ ဦးခ်စ္ေကာင္း သီခ်င္းထဲကလို `ေျခသံုးသားက အလွတပါးပါကြယ္ သူဟာ ထမီတိုတို´ အခုမွာေတာ့ သမီးေလးက သရီးကြာတားေတာင္ ဝတ္ဖို႔ ခက္ေနျပီဆရာေရ ကူပါအံုးခင္ဗ်ာ။ သရီးကြာတား ဝတ္ဖို႔အေရး ေမးတာေတာ့ မဟုတ္ရပါခင္ဗ်ာ။ က်ေနာ့္သမီးႏွင့္ သမီးကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနသူမ်ားသိရွိႏိုင္ရန္ ေျဖၾကားေပးေစလိုပါတယ္။

Sun, Aug 25, 2013 at 12:02 AM
အေရျပားက အထိအခိုက္မခံဘူးျဖစ္ေနလို႔ပါ။ တစ္ခါတစ္ရံ ယားၿပီး အနီကြက္လို အနီဖုလိုျဖစ္တယ္ဆရာ။ ေလးလံတဲ့ အထုပ္အပိုးေတြဆြဲရင္ လက္ဖဝါးနဲ႔ လက္ေခ်ာင္းေတြမွာ ေသြးေျခဥ သလို နီရဲၿပီး အျဖဴဖု ေလးေတြ ျဖစ္တယ္ဆရာ။ တစ္ခါတစ္ခါ လည္ပင္းကယားျပီးနီတယ္ဆရာ။ စာေရးခံုေပၚလက္ေထာက္ျပီးတင္ထားရင္ ခံုနဲ႔လက္နဲ႔ထိတဲ့ ေနရာမွာ အနီဖုေလးေတြျဖစ္ပါတယ္။ အဲလိုျဖစ္တာ ၉ လေလာက္ရွိပါျပီ။

Capillaries ေသြးေၾကာမွ်ဥ္ေလးေတြကေနေသြးထြက္ေနတာကို မ်က္စိနဲ႔ျမင္ရရင္ ေသြးခ်ည္ဥလို႔ေခၚတယ္။ ျဖစ္စႏိုင္တာေတြကို စာရင္းခ်ရင္ အရွည္ၾကီးရွိတယ္။

(၁) Prolonged straining ေသြးေၾကာအေပၚဖိအားသက္ေရာက္ျခင္းေတြက အရိုးရွင္းဆံုးသိႏိုင္တာေတြျဖစ္တယ္။
• Crying ငိုျခင္း၊
• Coughing ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊
• Vomiting အန္ျခင္း၊
• Childbirth ကေလးမီးဖြါးရျခင္း၊
• Weightlifting အေလးမျခင္း၊
• Aging skin အသက္ၾကီးျခင္း၊
• Alcoholism အရက္ေသာက္ျခင္း၊
• Trauma ထိခိုက္မိျခင္း၊
• Newborns right after birth ကေလးဖြားကာစ၊
• Penis pump side effect က်ားလိင္အဂၤါ ေလဟာနယ္ကရိယာျဖင့္ စုပ္ျခင္း၊
• Toxic chemical exposure (Pesticides, Arsenic, Benzene) အဆိပ္သင့္ျခင္း

(၂) Certain medications ေဆးဝါးေတြကေနျဖစ္ေစျခင္း
• Aspirin, Ibuprofen အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြက ထိပ္မွာရွိတယ္။
• Atropine (Atropen)
• Carbamazepine (Carbatrol, Epitol, Tegretol, others)
• Chemotherapy drugs side effect
• Chloral hydrate (Somnote)
• Cimetidine (Tagamet)
• Cortisone
• Desipramine (Norpramin)
• Gold salts
• Heparin
• Indomethacin (Indocin)
• Morphine (Avinza, Ms Contin, others)
• Naproxen (Aleve, Anaprox, Naprosyn)
• Nitrofurantoin (Furadantin, Macrobid, Macrodantin)
• Penicillin
• Quinidine
• Quinine (Qualaquin)
• Rifampin
• Sulfa antibiotics
• Warfarin (Coumadin) ေရာဂါမ်ား
• AIDS ေအအိုင္ဒီအက္စ္၊
• Allergic reactions အလာဂ်ီရျခင္း (တခုခုႏွင့္မတည့္ျခင္း)၊
• Aplastic anemia ေသြးအားနည္းေရာဂါတမ်ိဳး၊
• Chickenpox ေရေၾကာက္၊
• Cytomegalovirus (CMV) infection
• Endocarditis ႏွလံုးေရာင္ျခင္း၊
• Hantavirus pulmonary syndrome
• Leukemia လူကီးမီးယား၊
• Lupus လူးပတ္စ္ေရာဂါ၊
• Lymphoma လင္ဖိုးမား
• Meningococcal meningitis ဦးေႏွာက္ေျမွးေရာင္ျခင္း၊
• Mononucleosis မိုႏိုနယူကလီယိုးဆစ္၊
• Mumps ပသိေရာင္ျခင္း၊
• Parvovirus infection
• Parvovirus ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါတမ်ိဳး
• Rheumatoid arthritis ေလးဘက္နာ၊
• Rocky Mountain spotted fever
• Rocky Mountain spotted fever ေရာ့ကီးေတာင္တန္းအဖ်ားေရာဂါ၊
• Rubella ဂ်ာမန္ဝက္သက္၊
• Scleroderma စကယ္လရိုဒါးမား၊
• Sepsis ပိုးဝင္ျခင္း၊
• Strep throat လည္ေခ်ာင္းနာ၊
• Thrombocytopenic purpura ေသြးမံႈနည္းျခင္း၊
• Vasculitis ေသြးေၾကာေရာင္ျခင္း၊
• Vitamin C, K, B9, B12 ဗီတာင္မင္မ်ားခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊

(၃) Thrombocytopenia ေသြးမံႈအေရအတြက္ နည္းေနျခင္း
ေသြးလြန္တုတ္ေကြး Dengue Hemorrhagic Fever (ဒင္ေဂး-ဟမေရးဂ်စ္-ဖီဗာ) လို႔ ေခၚတယ္။ Thrombocytopenia ေသြးမံႈအေရအတြက္ နည္းေနမယ္။ Platelets ကိုစစ္ေဆးဘို႔လိုမယ္။ ပံုမွန္အေရအတြက္ဟာ 150,000 ကေန 450,000/microliter ရွိသင့္တယ္။ ဒါေပမဲ့ 50,000/microliter ထက္နည္းမွသာ တကယ္နည္းေနတဲ့ေရာဂါလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။

ေသြးမံႈနည္းေနတိုင္း ေရာဂါလကၡဏာမျပတတ္ပါ။ ျပျပီဆိုရင္ အေရျပားမွာ ေသြးမဲျပာျပာထြက္ေနတာ၊ ေသြးျခည္ဥေနတာ၊ အေရျပားနဲ႔ အေမွးပါးေအာက္ေတြမွာ ေသြးယိုေနတာ၊ ႏွာေခါင္းေသြးယိုတာ နဲ႔ သြားဖံုးေသြးယိုတာေတြ ျဖစ္လာမယ္။ ေသြးနီဥနဲ႔ ေသြးျဖဴဥ အမ်ိဳးအစားနဲ႔ အေရအတြက္ေတြကိုလည္း စစ္ေဆးရပါမယ္။ နည္းေနႏိုင္တယ္။ ေနမေကာင္းသလို ခံစားေနရႏိုင္တယ္၊ အားယုတ္ေနႏိုင္တယ္၊ အစားပ်က္ေနႏိုင္ေသးပါတယ္။

Decreased platelet counts ေသြးမံႈနည္းေနျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ား
(က) Decreased production ေသြးမံႈထုတ္ေပးမႈ နည္းေနရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ား
Vitamin B12 or folic acid deficiency, Leukemia or myelodysplastic syndrome, Liver failure, Sepsis, systemic viral or bacterial infection, Dengue fever (ေသြးလြန္တုပ္ေကြး), Hereditary syndromes, Congenital amegakaryocytic thrombocytopenia, Thrombocytopenia absent radius syndrome, Fanconi anemia, Bernard-Soulier syndrome, May-Hegglin anomaly, Grey platelet syndrome, Alport syndrome, Wiskott–Aldrich syndrome တို႔ျဖစ္ပါတယ္။

(ခ) Increased destruction ေသြးမံႈဖ်က္ဆီးခံေနရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ား
Idiopathic thrombocytopenic purpura, Thrombotic thrombocytopenic purpura, Hemolytic-uremic syndrome, Disseminated intravascular coagulation, Paroxysmal nocturnal hemoglobinuria, Antiphospholipid syndrome, SLE, Post-transfusion purpura, Neonatal alloimmune thrombocytopenia, Splenic sequestration, Dengue fever (ေသြးလြန္တုပ္ေကြး), HIV ေတြျဖစ္ပါတယ္။

(၈) Medication-induced ေဆးေတြေၾကာင့္ျဖစ္ရျခင္း
Valproic acid, Methotrexate, Carboplatin, Interferon, Isotretinoin, Panobinostat, Other chemotherapy drugs, Singulair, H2 blockers and proton-pump inhibitors

(ဃ) တျခားအေၾကာင္းရင္းမ်ား
Immunological platelet destruction (Heparin-induced) ေရာဂါျပီးစနစ္ေၾကာင့္ျဖစ္ရျခင္း၊ Snakebites (pit vipers) ေျမြေပြးကိုက္ခံရျခင္း။

ဘာေတြစစ္မလဲ
Coagulation tests ေသြးခဲမႈစစ္ေဆးနည္းလုပ္ရမယ္။ ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းမတူရင္ အေျဖမတူပါ။ ဥပမာ -
• Vitamin K deficiency ဗီတာမင္ (ေက) နည္းေနသူမွာ Prothrombin time ၾကာမယ္၊ Partial thromboplastin time ကပံုမွန္ျဖစ္မယ္၊ Bleeding time သက္ေရာက္မႈမရွိဘူး၊ Platelet count သက္ေရာက္မႈမရွိဘူး။
• Aspirin (အက္စ္ပရင္) ေဆးေၾကာင့္ျဖစ္တာဆိုရင္ Partial thromboplastin time ပိုၾကာတာတခုသာေတြ႔မယ္။
• Thrombocytopenia ေသြးမံႈနည္းေနရင္ Partial thromboplastin time ပိုၾကာတာ နဲ႔ Platelet count နည္းေနမယ္။
• Full blood count, Liver enzymes, Renal function, Vitamin B12 levels, Folic acid levels, ESR, Peripheral blood smear စစ္ေဆးနည္းေတြလုပ္ႏိုင္တယ္။

Treatment ဘယ္လိုကုသမလဲ
ဘာကိုမွ မစစ္ႏိုင္ေသးခင္ ဗီတာမင္ (စီ) ၅ဝဝ အား ေသာက္ၾကတယ္။ ဗီတာမင္ (ေက) ထိုးၾကတယ္။

Hematologist ေသြးဘက္ဆိုင္ရာအထူးကုဆရာဝန္ကို ျပရမယ္။ အေၾကာင္းရင္းအတိုင္း ကုသမႈမတူဘူး။ ဥပမာ -
• Thrombotic thrombocytopenic purpura ဆိုတာက အေရးေပၚျဖစ္တယ္။
• Idiopathic thrombocytopenic purpura ဆိုရင္ Prednisone and other corticosteroids, Intravenous immune globulin, Splenectomy, Danazol, Eltrombopag, Rituximab နဲ႔ Romiplostim နည္းေတြ လုပ္ေပးႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃-၄-၂ဝ၁၃
၂၈-၈-၂ဝ၁၃

Cortisone ေကာ္တီဇုန္းေဆး သတိနဲ႔ေပး

Steroid စတီရြိဳက္ေဆးလို႔လဲ ေခၚတယ္။ လူေတြမွာ (ပိုးဝင္တာ။ ထိခိုက္မိတာ၊ ခြဲစိတ္တာ) တခုခုျဖစ္ရင္ ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္ ဆိုတာ ဆက္ျဖစ္လာတယ္။ အဲလိုျဖစ္လာခ်ိန္မွာ ကိုယ္ကေန ဓါတ္ေတြထြက္လာမယ္။ အဲဒီဓါတ္ေတြ ထြက္မလာေစေအာင္ ေပးတဲ့ေဆးကို (ကော္တီဇုန္း) ေခၚပါတယ္။ (အလာဂ်ီ) ျဖစ္စဥ္၊ အေရျပားမွာ ျဖစ္တာေတြ၊ အူမၾကီးေရာဂါ၊ အဆစ္နာ၊ (လူးပတ္စ္)၊ (ဆိုရီေယးဆစ္)၊ အသက္ရွဴလမ္းေရာဂါေတြမွာလဲ ေပးပါတယ္။

စားေဆး၊ အသားထိုးေဆး၊ အေၾကာထိုးေဆး၊ အဆစ္ထဲထိုးေဆး၊ လိမ္းေဆး၊ မ်က္စဥ္း၊ နားထဲထည့္ေဆး၊ ရွဴေဆး၊ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။

အထူးသတိထားဘို႔က ဒီေဆးကို မတည့္သူေတြနဲ႔ (ဖန္းဂတ္စ္) မိႈ ေရာဂါရေနခ်ိန္မွာ ဒီေဆးမ်ိဳး မသံုးရပါ။ ကာကြယ္ေဆး အမ်ိဳးအစားထဲက Live vaccine ေခၚတဲ့ ေရာဂါပိုးအရွင္ကိုသံုးတာမ်ိဳး ထိုးခ်ိန္မွာလဲ ဒီေဆးမ်ိဳးမေပးရပါ။ ကာကြယ္ေဆး အာနိသင္နည္းေစမယ္။ Measles, Mumps, Rubella (MMR), Bacillus Calmette-Guérin (BCG), Oral Polio, Rotavirus, Smallpox, Typhoid, Yellow fever, Varicella (Chickenpox), H1N1 influenza နဲ႔ Nasal flu vaccine ေတြျဖစ္တယ္။ ခုခံအားစနစ္ကို ယာယီအားနည္းေစတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ကူးစက္ေရာဂါေတြ ဝင္လြယ္ေစမယ္။ ရွိေနတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါကိုလဲ ပိုဆိုးေစႏိုင္ေသးတယ္။

• Cirrhosis အသဲေျခာက္၊
• Kidney disease ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊
• Thyroid disorder လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ၊
• Diabetes ဆီးခ်ိဳ၊
• Malaria ငွက္ဖ်ားျဖစ္ဘူးသူ၊
• Tuberculosis တီဘီ၊
• Osteoporosis အရိုးပါးေရာဂါ၊
• Myasthenia gravis ၾကြက္သားအားနည္ေရာဂါ၊
• Glaucoma or Cataracts မ်က္စိေရတိမ္ + အတြင္းတိမ္၊
• Herpes infection of the eyes မ်က္စိ ေရယံု၊
• Stomach ulcers, ulcerative colitis, or diverticulitis အာလမ္းေရာဂါေတြ၊
• Depression or mental illness စိတ္က်ေရာဂါ၊
• Congestive heart failure ႏွလံုးအလုပ္မလုပ္ျခင္း၊
• High blood pressure ေသြးတိုးေရာဂါရွိေနသူေတြကို အထူးသတိထားေပးရမယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုးေပးရရင္ အထဲကကေလးကို ထိခိုက္မလားဆိုတာ မေသခ်ာပါ။ မိခင္ႏို႔ထဲပါေနႏိုင္တယ္။ ကေလးဖြံ႔ထြားမႈကိုလဲ သက္ေရာက္ႏိုင္တယ္။ Pregnancy and Prednisolone ကိုယ္ဝန္ႏွင့္ (ပရက္နဆိုလံုး) ကို ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဆရာဝန္ေတြသာ သိဘို႔လိုတဲ့ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြရွိတယ္။ အမ်ားသိသင့္တာေတြကေတာ့ အိပ္မေပ်ာ္၊ စိတ္မူေျပာင္း၊ ဝက္ျခံ၊ အေရျပားေျခာက္၊ အေရျပားပါး၊ ေသြးျခည္ဥ၊ အေရာင္ေျပာင္း၊ အနာက်က္ေႏွး၊ ေခြ်းထြက္မ်ား၊ ေခါင္းကိုက္၊ ေခါင္းမူး၊ ပ်ိဳ႕-အန္၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ မ်က္ႏွာ၊ လက္ေမာင္း၊ ေျခေထာက္၊ လည္ပင္း၊ ရင္သား ေဖါင္းျပည့္၊ ဒါေၾကာင့္ ဝလာ၊ ေရာင္လာ၊ ေဖါလာေစမယ္။

(ေကာ္တီဇုန္း) ေဆးေတြက ဓါတ္ျပဳႏိုင္လို႔ ေဆးတြဲေပးရာမွာ သတိထားရမယ္။ အက္စပရင္၊ ဆီးသြားေစတဲ့ေဆး၊ Warfarin ေသြးက်ဲေဆး၊ Cyclosporine (Gengraf, Neoral, Sandimmune) ခုခံအားအတြက္ေဆး၊ ဆီးခ်ိဳေဆးမ်ား၊ Ketoconazole (Nizoral) ဖန္းဂတ္စ္အတြက္ေဆး၊ Rifampin (Rifadin, Rifater, Rifamate, Rimactane) တီဘီေဆးမ်ား၊ Phenytoin (Dilantin) or Phenobarbital (Luminal, Solfoton) အတက္သက္သာေဆးမ်ား။

ေဆးအေလးခ်ိန္နဲ႔ တရက္မွာ ဘယ္ေလာက္ေသာက္ျပီး၊ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ေသာက္ရမယ္ဆိုတာ ဒီေဆးအတြက္ အလြန္အေရးၾကီးတယ္။ ဒီေဆးေပးေနသူတိုင္း ေဆးကို ခ်က္ခ်င္းရပ္မျပစ္ရပါ။ ဆရာဝန္ေတြ အေတာ္စိတ္ညစ္ရတယ္။ နားမေထာင္တဲ့ လူနာေတြ မၾကာမၾကာေတြ႔ရတယ္။ အရက္နဲ႔လဲ တြဲမေသာက္သင့္ပါ။

Hydrocortisone ဟိုက္ဒရိုေကာ္တီဇံုး ဆိုတာ (စတီရြိဳက္) ေဆးျဖစ္တယ္။ သိပ္အစြမ္းထက္ျပီး သိပ္သတိထား သံုးရတာမ်ိဳး။ ခက္တာက ေဆးလက္မွတ္ မပါဘဲ ဝယ္လို႔ရတယ္။ အေရျပားမွာ ယားယံတာ၊ ႏွင္းကူနာ၊ အေကာင္ ကိုက္တာ၊ တခုခုနဲ႔ မတည့္တာ၊ စအိုယားတာ၊ ေခါင္းယားတာ၊ စတာေတြအတြက္ 0.5% or 1% Hydrocortisone ေဆးေတြ ဝယ္လို႔လြယ္တယ္။ တေန႔ ၁-၄ ၾကိမ္သံုးရတယ္။

လိမ္းေဆးညွစ္ဘူး၊ ခရင္မ္၊ လိမ္းေဆးရည္၊ အရည္၊ ဂ်ဲလ္၊ စပေရး၊ အျမွဳပ္၊ စအိုထဲထည့္ေဆး၊ ပါးစပ္ထဲထည့္ေဆး၊ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ လာတယ္။ ေဆးနာမယ္ေတြကလဲ အမ်ိဳးမ်ိဳး။ ဒီေဆးကို ဆရာဝန္ မညႊန္ဘဲ မသံုးသင့္ဘူး။ ေဆးကို မွ်ဥ္းျဖတ္ရတယ္။

Colitis ဆိုတဲ့ အူမၾကီးေရာင္တာအတြက္ ညတိုင္း ျဖစ္ျဖစ္ တေန႔ ၂ ခါျဖစ္ျဖစ္ ၂-၃ ပါတ္ၾကာ ေပးရတယ္။ Proctitis ဆိုတဲ့ စအို-အစာေဟာင္းအိမ္ ေရာင္တာအတြက္ တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္၊ ၂-၃ ပါတ္ ေပးတယ္။ Hemorrhoids လိပ္ေခါင္းအတြက္ တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္၊ ၂-၇ ရက္ေပးတယ္။

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ တေလွၾကီးရွိတယ္။ အေရျပား ေျခာက္-ကြဲတယ္၊ ဝက္ျခံထြက္၊ ယားယံ၊ ပူေလာင္၊ အေရျပား အေရာင္ေျပာင္း၊ အစာမေက်၊ အန္၊ ေခါင္းမူး၊ အိပ္ေရးပ်က္၊ စိတ္က်၊ အေမႊးေပါက္တာပိုမ်ား၊ ခိုက္မိရင္ ေသြးျခည္ဥပိုျဖစ္၊ ရာသီ ထိန္ႏိုင္တယ္။ ပိုဆိုးတာေတြကေတာ့ အေရျပားအနီကြက္၊ အသက္ရွဴခက္၊ ရင္က်ပ္၊ အေရျပား အနာျဖစ္၊ ေသြးယိုတာေတြ။

မိႈေရာဂါ ရွိေနတံုး ဒီေဆး မသံုးရပါ။ ေက်ာက္ကပ္၊ အူ၊ ႏွလံုးေရာဂါရွိေနသူ၊ ဆီးခ်ိဳ၊ လည္ပင္းၾကီး၊ ေသြးတိုး၊ ေရယံု၊ တီဘီေရာဂါရွိေနသူေတြ ဒီေဆးသံုဘို႔ အထူးသတိထားရမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ကေလးႏို႔တိုက္ခ်ိန္လဲ သတိျပဳပါ။ ဒီေဆးေသာက္ေနတံုး အရက္ေသာက္ ေလွ်ာ့ရမယ္။ ေဆးေပးထားသူေတြကို ဆားေလွ်ာ့စားဘို႔၊ ပရိုတင္း နဲ႔ ပိုတက္စီယမ္ မ်ားမ်ားစားဘို႔ ဆရာဝန္က ညႊန္ၾကားမယ္။

Dexamethasone (ဒက္ဆာမီသဇုန္း) ဟာ Glucocorticoids ေဆးအုပ္စုဝင္တခုျဖစ္တယ္။ Steroid hormone ဆိုတာလဲ (ေကာ္တီဇုန္း) ေဆးျဖစ္တယ္။ လူကိုယ္ထဲမွာရွိတယ္။ ဓါတ္ခြဲခန္းမွာထုတ္တဲ့ Synthetic steroid hormones ေတြကေတာ့
• Glucocorticoids: Alclometasone, Prednisone, Dexamethasone, Triamcinolone
• Mineralocorticoid: Fludrocortisone
• Vitamin D: Dihydrotachysterol
• Androgens: Apoptone, Oxandrolone, Oxabolone, Testosterone, Nandrolone (Anabolic steroids)
• Oestrogens: Diethylstilbestrol (DES)
• Progestins: Danazol, Norethindrone, Medroxyprogesterone acetate, 17-Hydroxyprogesterone caproate

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၁-၁ဝ-၂ဝ၁ဝ
၂၈-၈-၂ဝ၁၃

Heat sensitivity သူမ်ားထက္ အပူ မခံႏိုင္ျဖစ္ျခင္း

Tue, Aug 27, 2013 at 3:03 PM
Q 1: ကြ်န္မအသက္ (၃ဝ)ခန္႔ရွိပါျပီ။ အိမ္ေထာင္မရွိအပ်ိဳျဖစ္ပါတယ္။ ကြ်န္မခႏၶာကိုယ္အတြင္း၊ အျပင္မွာ အပူေတြမ်ားျပီး ပူေလာင္ေနသလို ခံစားေနရပါတယ္။ အဲလိုျဖစ္တာအျမဲေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ သံုးလေလာက္ေနမွတစ္ခါ ျဖစ္တာပါ။ ႏွစ္ပါတ္ေလာက္ေနရင္ ပံုမွန္ျပန္ျဖစ္သြားပါတယ္။ ျဖစ္ေနတာေတာ့ ခန္႔မွန္းေခ် အသက္ (၂ဝ) ေက်ာ္ကတည္းကလို႔ ထင္ပါတယ္။ ေရာဂါလိုလည္းမဟုတ္ေတာ့ ေဆးခန္းမျပမိပါဘူး။ အပူျငိမ္းေဆးေတြပဲေသာက္ပါတယ္။ အပူမ်ားတဲ့အခ်ိန္မွာ မ်က္ႏွာမွာအပူဖုေလးေတြထြက္တာ အသားအေရေတြေျခာက္သြားသလိုျဖစ္တာ စိတ္ညစ္မိပါတယ္။ ေခြ်းထြက္ရင္လည္း မ်က္ႏွာမွာ အထြက္မ်ားပါတယ္။ ေရလည္းမ်ားမ်ားေသာက္ပါတယ္။ အပူ၊ အငန္၊ အစပ္လည္း အရင္ကတည္းက မၾကိဳက္ပါ။ သက္သက္လြတ္စားေနတာ ႏွစ္ႏွစ္နီးပါးရွိပါျပီ။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေသြးလည္း အျမဲလွဴခ်င္ပါတယ္။ ႏွစ္ၾကိမ္ပဲ လွဴခြင့္ရျပီး တစ္ၾကိမ္က Pressure မ်ားေနလို႔ပါ။ အဲလိုအပူေတြမမ်ားပဲ ပံုမွန္အတိုင္းျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္သင့္တယ္။ ေသြးအျမဲလွဴႏိုင္ေအာင္ ဘာေတြစားေသာက္ျပီး ဂရုစိုက္သင့္တယ္ဆိုတာ လမ္းညြန္ျပီး ေျပာျပေပးပါဦးေနာ္။

Q 2: ဆရာ ကိုယ္အပူခ်ိန္က သူမ်ားေတြနဲ႔ မတူပဲ လိုအပ္တာထက္ ပုိပူေနပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင္႔လဲ လူက အရမ္း ပိန္ေနလား မသိဘူး။ ညဘက္ဆို ပုိဆိုးပါတယ္ဆရာ။ တကိုယ္လံုးက ပူေနျပီး အဲကြန္း ဖြင္႔ေတာ႔လဲ ခ်မး္ျပီး ေစာင္ျခံဳထားရတယ္။ ဘာေၾကာင္႔ အဲေလာက္ အပူခ်ိန္မ်ားေနရတာလဲ။ အပူက်ေအာင္ဆိုျပီး ေရလည္း အမ်ားၾကီး ေသာက္တယ္။ ညဆိုပူတာက ပိုျပီးေတာ႔ ဆိုးတယ္။ အမ်ိဳးသားက ညဆို heat ကဘာျဖစ္လို႔ ပိုမ်ားရတာလဲတဲ႔။ အဲဒါ ဘယ္လို႔လဲဆိုတာ အၾကံေပးပါအံုး ဆရာ။ ေမးမယ္လို႔ စဥ္းစားေနတာၾကာျပီ။ ဘာမဟုတ္တဲ႔ ကိစၥေလးနဲ႔ ဆရာကို ဒုကၡမ်ားေပးသလို ျဖစ္ေနမွာေၾကာက္လို႔ပါ။ ျမန္မာေဆးေတြလဲ စားဘူးတယ္ ပိုပူလာသလိုခံစားရလို႔ မစားေတာ႔တာပါ။

ေဆးစာအရ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြ ဆယ့္ေလး-ငါးခုရွိပါတယ္။ အကုန္ေရးျပေနရင္ ျဖဲေျခာက္သလိုျဖစ္မွာ စိုးတယ္။

သူမ်ားထက္ အပူမခံႏိုင္ ျဖစ္ေနတာကေတာ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာနဲ႔ ေသြးဆံုးသူမ်ားမွာ အဲလိုလာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ဒီလို အေျခအေနေတြက သိသားပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ လည္ပင္းၾကီးသေဘာနဲ႔ ဆိုင္ႏိုင္တယ္။ စစ္ဘို႔လိုမွာကေတာ့ လည္ပင္းအၾကိတ္ေရာဂါ Thyroid diseases ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

(သိုင္းရြိဳက္) ေရာဂါေတြထဲမယ္ Goitre လည္ပင္းၾကီးလို႔ လူေတြက အလြယ္ေခၚေနၾကတဲ့ အရြယ္အစားၾကီးေနတာ တခုထဲေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ Thyroid ေဟာ္မုန္းေတြ မ်ားေနတာ၊ နည္းတာလည္း ပါတယ္။ ကင္ဆာ နဲ႔ ကင္ဆာမဟုတ္တဲ့ အၾကိတ္ေတြလဲ ပါတာေပါ့။ အခုေျပာေနတာက ေမးတဲ့လူမွာ ျဖစ္ႏိုင္တာကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ လည္ပင္းၾကီး ဆိုတာကို ရွင္းေနတာပါ။

အပူ-အေအး နဲ႔ ဆိုင္တာထဲမယ္ Grave’s disease (Hyperthyroidism) နဲ႔ Hashimoto’s thyroiditis (Hypothyroidism) ဆိုတာ ၂ မ်ိဳး ရွိတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုျဖစ္ၾကတယ္။ Autoimmune thyroid diseases ခုခံအားစနစ္ေၾကာင့္ (သိုင္းရြိဳက္) အလုပ္ေတြ ကေမာက္ကမ ျဖစ္တာပါ။ HIV နဲ႔ေတာ့ နည္းနည္းေလးမွ မဆိုင္ပါ။

(ဟာရွိမိုတို) က အသက္ ၃ဝ-၅ဝ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အျဖစ္ဆံုး။ မ်ိဳးရိုးလိုက္ႏိုင္ေသးတယ္။ ဒီထက္ အသက္ၾကီးသူေတြမွာ ေသြးတိုးလဲရွိ၊ ေသြးေၾကာမာ ေရာဂါလဲရွိရင္ (ဂေရ႕ဖ္) ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္တယ္။ (သိုင္းရြိဳက္) ေဟာ္မုန္းနည္းရင္ အားယုတ္၊ စိတ္က်၊ ဘာလုပ္လုပ္ ေႏွးေကြးသူမ်ိဳး ျဖစ္ေစတယ္။ (ဟာရွိမိုတို) ကေတာ့ ေျပာင္းျပန္။ ဘာလုပ္လုပ္ တက္ၾကြသလား မေမးနဲ႔။ ေနာက္ျပီး စိုးရိမ္တတ္တယ္။ ႏွလံုးခုန္ ျမန္ေနမယ္။ စိတ္တိုမယ္။ ပိန္လာမယ္။ ေသြးဖိအား တက္ႏိုင္တယ္။ ၾကာရင္ မ်က္လံုးျပဴးလာမယ္။ အပူမခံႏိုင္ဘူး။ အတူအိပ္သူ ခင္ပြန္းကအရင္ သတိထားမိတတ္တယ္။ ျပဴတင္းေပါက္၊ ပန္ကာ၊ ေလေအးစက္ကို ေရာဂါရွိသူကသာ ဖြင့္ခ်င္ေနလို႔ပါ။

ေသျခာေအာင္ Thyroid Function Test (Thyroid assay) ေသြးစစ္ရတယ္။ Thyroid stimulating hormone (TSH) မ်ားျပီး၊ Thyroxine ေဟာ္မုန္း နည္းေနရင္ (ဟာရွိမိုတို) ျဖစ္တယ္။ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ရင္ (ဂေရ႕ဖ္) ေရာဂါ။

ျဖစ္ရင္လည္း ကုလို႔ရပါတယ္။ ဆရာ့မိတ္ေဆြတဦးရဲ႕ဇနီး မ်က္လံုးကုိ ျမင္တာနဲ႔ သံသယဝင္တာေၾကာင့္ ေမးၾကည့္တယ္။ စိတ္တို၊ အိုက္တတ္၊ အလုပ္လုပ္ရင္ ေဟာေဟာဒိုင္းဒိုင္း၊ လက္ေကာက္ဝတ္ ေသြးခုန္တာ ျမန္ေနတယ္။ ေသြးစစ္ေတာ့ ေတြ႔ေရာ၊ ေဆးကုတာ ရိုးရိုးေဆးနဲ႔ မရတာမို႔ အႏုျမဴေဆးနဲ႔ ကုရတယ္။ ၾကားထဲမွာ ကိုယ္ဝန္ ကံမေကာင္းတာပါ ျဖစ္လိုက္ရရွာေသးတယ္။ အခု လံုးလံုးေကာင္းသြားျပီ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၆-၂ဝ၁ဝ
၂၈-၈-၂ဝ၁၃

Hepatitis Q and A အသဲေရာင္ျခင္း အမး-အေျဖ

Tue, Aug 27, 2013 at 10:21 AM
အေမးမ်ား -
(၁) Hepatitis ေရာဂါေတြဟာ ဘယ္အေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တာပါလဲ။
(၂) ဘယ္လုိကာကြယ္သင့္ပါသလဲ။
(၃) ကာကြယ္ေဆးကုိ ဘယ္ႏွစ္ၾကိမ္ေလာက္ထုိးမွ စိတ္ခ်ရပါသလဲ။
(၄) ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ Hepatitis A, B, C မွာ ဘယ္အမ်ဳိးအစားက ျဖစ္တာမ်ားေနပါသလဲဆရာ။
(၅) ေသဆုံးမႈအမ်ားဆုံးက ဘယ္အမ်ဳိးအစားပါလဲဆရာ။
(၆) ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ေသဆုံးႏႈန္း ဘယ္ေလာက္ရိွပါသလဲ။

အေျဖမ်ား -
1. အသဲေရာင္ေရာဂါေတြျဖစ္ၾကတဲ့ ေအ၊ ဘီ၊ စီ၊ ဒီ၊ အီး အားလံုးက ကူးစက္ေရာဂါေတြျဖစ္ၾကတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ အမ်ားမ်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္ရတယ္။
2. ကူးစက္နည္းေတြအလိုက္ ကာကြယရမယ္။ ကာကြယ္ေဆးရွိတဲ့ အမ်ိဳးအစားေတြဆိုရင္ ကာကြယ္ေဆးထိုးထားႏိုင္တယ္။ (စီ) ပိုးမွာ ကာကြယ္ေဆး မေပၚေသးဘူး။ (ေအ) က အမ်ားဆံုးျဖစ္ျပီး ပါးစပ္ကေနဝင္တဲ့ အစားအေသာက္နဲ႔ ေရကို သတိထားရတယ္။ (ေအ) အတြက္ ကာကြယ္ေဆးက လူဆိုင္းထိုးဘို႔မလိုဘူး။
3. ကာကြယ္ေဆးထဲမွာ အဓိက (ဘီ) အတြက္သာ သတိထားျပီး ေဆးပါတ္လည္ေအာာင္ထိုးဘို႔ သတိထားရမယ္။ ေရာဂါကလဲဆိုးလို႔ျဖစ္တယ္။ ေဆးထိုးနည္း စာတပုဒ္ေရးထားပါတယ္။ မိခင္မွာ (ဘီ) ပိုးရွိေနရင္ ေမးလာမဲ့ကေလးကို ပံုမွန္ (ဘီ) ကာကြယ္ေဆးအျပင္ ေနာက္တမ်ိဳးကိုပါ ေမြးျပီး ၁၂ နာရီအတြင္း ထိုးရမယ္။ တၾကိမ္တည္းျဖစ္တယ္။ အလားတူ ဆရာဝန္၊ ဆရာမ၊ ဓါတ္ခြဲခန္းမွာလုပ္သူေတြ (ဘီ) ပိုးပါတဲ့ေသြးဝင္မိတယ္ဆိုရင္ အဲဒီ ေဆးမ်ိဳး ခ်က္ခ်င္း ထိုးရတယ္။ ေဆးအဆက မ်ားတယ္။ ေစ်းအလြန္ၾကီးတယ္။ (ေအ) ကာကြယ္ေဆးကို တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာသာ အကန္႔အသတ္နဲ႔ ထိုးၾကတယ္။ (စီ) ကာကြယ္ေဆး မေပၚေသးပါ။
4. (ေအ) က အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။
5. ကုသရခက္တဲ့ (ဘီ) နဲ႔ (စီ) ေၾကာင့္ ဆက္ျဖစ္ရတဲ့ အသဲအလုပ္မလုပ္ႏိုင္တဲ့အခါမွာသာ ေသႏိုင္တယ္။ အသဲ အလုပ္ မလုပ္ႏိုင္တာအျပင္ ဆက္ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အသဲေျခာက္တာနဲ႔ အသဲကင္ဆာေၾကာင့္ ေသၾကရတာက မ်ားတယ္။ (ဘီ) ေရာ (စီ) က သိပ္မကြာလွဘူး။ အသဲေရာင္ သပ္သပ္ေၾကာင့္ေတာ့ မေသဘူး။
6. ျမန္မာျပည္က ကိန္းဂဏန္းကို ဆရာမသိပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဘီပိုးေတြ႔ရွိသူ ေလးဆခန္႔ျမင့္တက္လာဆိုတဲ့ သတင္းကို ၇-၁၂-၂ဝ၁၂ ေန႔က ဖတ္ရပါတယ္။

Hepatitis အသဲေရာင္ျခင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး
အရက္နဲ႔ ေဆးေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ေပမဲ့ အမ်ားဆံုးက (ဗိုင္းရပ္စ္) ပိုးေတြေၾကာင့္ အသဲေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္ရတယ္။ အျဖစ္အမ်ားဆံုးက (ေအ) ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ အရင္က အသဲေရာင္တယ္ဆိုရင္ ဒီတခုထဲရွိတယ္ ထင္မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ပိုဆိုးတဲ့ (ဘီ) နဲ႔ (စီ) ေတြ ထပ္တိုးသိလာတယ္။ (ဒီ) နဲ႔ (အီး) ကို သိပ္မေျပာၾကေသးပါ။

• Hepatitis Symptoms အသဲေရာင္ေရာဂါ လကၡဏာေတြ
တခ်ိဳ႕မွာ ပိုးဝင္တာခံေနရေပမဲ့ ကနဦးအဆင့္မွာ ဘာမွ မျဖစ္သလို ေနႏိုင္တယ္။ ခံစားရရင္ (ေအ-ဘီ-စီ) ေၾကာင့္ ျဖစ္တာတိုင္း အားယုတ္၊ ပ်ိဳ႕ခ်င္၊ အန္ခ်င္၊ မစားခ်င္၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ အသား-ဆီးဝါတာေတြ ခံၾကရမယ္။ (ဘီ) နဲ႔ (စီ) အဝင္ ခံေနရသူေတြ နာတာရွည္အဆင့္ ေရာက္လာေပမဲ့ ႏွစ္နဲ႔ခ်ည္ျပီး လူေကာင္းလိုလို ေနႏိုင္တယ္။ ျဖစ္ျပီဆိုရင္ေတာ့ အသဲက သိပ္မေကာင္းေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။

• Hepatitis A အသဲေရာင္ (ေအ)
အလြန္ကူးစက္ျမန္တယ္။ သာမန္ကာရွန္ကာပါဘဲ။ တခ်ိဳ႕ျဖစ္ေနတာေတာင္ မသိၾကဘူး။ အလိုလိုပိုးကလဲ ရွင္းသြာမယ္။ အစာနဲ႔ ေရကေနကူးစက္တယ္။ "စအိုကေနထြက္ျပီး ပါးစပ္ကေနဝင္နည္း" နဲ႔ ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြထဲက တခုျဖစ္တယ္။ သူ႔ဖါသူ ေပ်ာက္ပါမယ္။ ေဆးမလိုဘူးေျပာရင္ ရတယ္။ ေရ-အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ အရည္ဆိုတာ အရက္မပါဘူး။ အနားယူပါ။

• Hepatitis B အသဲေရာင္ (ဘီ)
ျဖစ္စ သိပ္ဆိုးတာ မခံစားရဘူး။ မၾကာခင္ ေနေကာင္းသြားမယ္။ ကေလးေတြျဖစ္ရင္ ဆိုးတယ္။ တႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြ ၉ဝ% မွာ တသက္လံုး ပိုးရွိေနလိမ့္မယ္။ ၾကာရင္ေတာ့ Liver damage အသဲထိခိုက္၊ Liver failure အသဲ အလုပ္ မလုပ္ႏိုင္တာ နဲ႔ Liver cancer အသဲ-ကင္ဆာျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ပိုးရွိတဲ့ ေသြးနဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာအရည္ေတြ ကိုယ့္ေသြးထဲ ဝင္တဲ့နည္းေတြနဲ႔ ကူးစက္တယ္။ အေမရိကားမွာေတာ့ အကာအကြယ္မပါတဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈကေန အေတာ္မ်ားမ်ား ကူးစက္ေနတယ္။ ေဆးထိုးအပ္၊ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓါး၊ သြားတိုက္တံ စတာေတြ အတူတြဲသံုးတာကေနလဲ ကူးႏိုင္တယ္။ မေအကေန ေမြးလာတဲ့ ကေလးကိုလဲ ကူးတယ္။ လိင္ဆက္ဆံဘက္ အေဖၚမ်ားသူေတြ၊ မူးယစ္ေဆး ထိုးသူေတြ၊ ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဓါတ္ခြဲခန္းေတြမွာ အလုပ္လုပ္သူတြမွာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။

• Chronic Hepatitis B နာတာရွည္ အသဲေရာင္ (ဘီ)
ေဆးကုတာရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ပိုးေတြကို ထိန္းထားဘို႔၊ အသဲကို မထခိုက္ေစဘို႔ျဖစ္တယ္။ ေဆးစစ္တာ ပံုမွန္ လုပ္ေနရမယ္။ Antiviral medications ဗိုင္းရပ္စ္ ေဆးကို တခ်ိဳ႕အတြက္ေပးမယ္။ ဆရာဝန္က ဆံုးျဖတ္ပါမယ္။

• Hepatitis C အသဲေရာင္ (စီ)
ပိုးအဝင္ခံရသူထဲက ၂၅% ျဖစ္ကာစေနာက္မွာ ပိုးကင္းသြားႏိုင္တယ္။ က်န္တဲ့သူေတြက ပိုးနဲ႔ေနၾကမယ္။ နာတာရွည္ Chronic hepatitis C ေၾကာင့္ ဆိုးဝါးတဲ့ ဆက္တြဲျဖစ္မွာေတြရွိတယ္။ သက္သာေစမဲ့ ေဆးကုနည္းေတြ ရွိပါတယ္။ ေသြးကေန အမ်ားဆံုး ကူးစက္တယ္။ ေသြးသြင္းတာ၊ ေဆးထိုးအပ္ အတူသံုးတာ၊ ထိုးကြင္းမင္ေၾကာင္ထိုးတာ၊ လွခ်င္လို႔ ကြင္းတပ္ဆင္တာ၊ သိပ္မမ်ားေပမဲ့ မေအကေန ကေလးကူးတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ လိင္ကေနကူးတာလဲ မ်ားေတာ့မမ်ားဘူး။ လိင္ဆက္ဆံဘက္ မ်ားရင္၊ HIV ပိုးရွိေနရင္ ျဖစ္ဘို႔ ပိုမ်ားတယ္။

• Chronic Hepatitis C နာတာရွည္ အသဲေရာင္ (စီ)
အမ်ားဆံုး သံုးတဲ့ေဆးက Antiviral medications ဗိုင္းရပ္စ္ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ Interferon ထိုးေဆး နဲ႔ Ribavirin စားေဆးကို ေရာေပးတယ္။ လူနာတဝက္ေလာက္မွာ ေပ်ာက္တာျဖစ္ျဖစ္ ထိန္းထားႏိုင္တာျဖစ္ျဖစ္ ရတာေတြ႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြေတာ့ ခံရမယ္။ လူတိုင္းကိုလဲ ေပးမရဘူး။

• Hepatitis Diagnosis ဘယ္လိုလုပ္ ေရာဂါမွန္းသိမလဲ
Chronic hepatitis နာတာရွည္ အသဲေရာင္ေနသူေတြ အမ်ားစုက ေရာဂါက အထဲမွာ ႏွစ္ေတြမ်ားစြာ တိတ္တိတ္ေလး ဒုကၡေပးေနတယ္။ ေရာဂါနာမည္ရွာ၊ အေသအျခာေစာင့္ၾကည္။ လိုအပ္ရင္ ေဆးကုတာေတြ မလုပ္ရင္ တေန႔မွာ ဆိုးဝါးတဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္လိမ့္မယ္။ ကံေကာင္းတာက ေသြးစစ္တာနဲ႔ ဘာဆိုတာသိႏိုင္တယ္။

• Complications ေနာက္ဆက္တြဲေတြ ဘာျဖစ္ႏိုင္သလဲ
- Cirrhosis အသဲေျခာက္ေရာဂါ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ အသဲမွာ အမာရြတ္လို ျဖစ္တဲ့သေဘာဘဲ။ Biopsy အသားစ ထုတ္ယူစစ္ေဆးနည္းနဲ႔ ေသျခာေအာင္သိမယ္။ အသဲက အရင္လို သူလုပ္ရမဲ့ အလုပ္ေတြ မလုပ္ႏိုင္ျဖစ္လာမယ္။ လံုးဝ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့တဲ့အဆင့္ ေရာက္လာႏိုင္တယ္။ အားယုတ္၊ ပ်ိဳ႕၊ ပိန္၊ ေရဖ်င္းစြဲ၊ ေျခေထာက္ေရာင္၊ အသား-ဆီးဝါတာေတြ ျဖစ္လာမယ္။ စိတ္ပါ မၾကည္လင္ ျဖစ္လာမယ္။
- Liver Cancer အသဲ-ကင္ဆာ ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းမွာ အသဲေရာင္ျခင္းဟာ ထိပ္မွာေနတယ္။ နာတာရွည္ အသဲေရာင္သူေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ေနရတာထဲမွာ ဒါလဲပါတယ္။ ေသြးစစ္ေနရင္း သိလာမယ္။ Ultrasounds, CT scans နဲ႔ MRIs ကေနလဲ သိမယ္။ Biopsy နဲ႔ေသျခာေစမယ္။

• ဘာလုပ္ရမလဲ
- Hepatitis A သာဆိုရင္ လက္ကိုသာ မၾကာမၾကာေဆးပါ။ B နဲ႔ C ဆိုရင္ လူအသံုးအေဆာင္ မွန္သမွ် သီးသန္႔သံုးပါ။ အိမ္ရွိလူကုန္ (ဘီ) ကာကြယ္ေဆးထိုးထားပါ။ အသဲအထူးကုဆရာဝန္ျပပါ။
- Monitoring Chronic Hepatitis နာတာရွည္ အသဲေရာင္တာကို ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း
နာတာရွည္ အသဲေရာင္ (ဘီ) နဲ႔ (စီ) အတြက္ မလုပ္မျဖစ္ လုပ္ရမယ္။ ေသြးပံုမွန္စစ္ေနရမယ္။ အသဲအေျခအေနကို သိခ်င္လို႔ျဖစ္တယ္။ Ultrasounds နဲ႔ CT scans ေတြလဲလိုမယ္။ အသဲအေျခအေန သင့္ေနသမွ် ေနာက္ထပ္ေဆးကုဘို႔ မလိုေသးဘူး။
- Liver Transplant အသဲအစားထိုးျခင္း
အသဲဆိုတာ ဇီဝျဖစ္စဥ္၊ အစာေျခစနစ္၊ အဆိပ္အေတာက္ ဖယ္ရွားေရးနဲ႔ အေရးပါတဲ့ (ပရိုတင္း) ေတြ လုပ္ေပးတာေတြ ေဆာင္ရြက္ေပးတယ္။ လိုသေလာက္ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ရင္ မျဖစ္ဘူး။ အသဲအစားထိုးတာ လုပ္ရေတာ့မယ္။

• Hepatitis A and B Vaccines (ေအ) နဲ႔ (ဘီ) အတြက္ ကာကြယ္ေဆး
အေမရိကားမွာ အသဲေရာင္ေပါတဲ့ အရပ္ေဒသေတြ မသြားခင္ ၁၂ လကေန ၂၃ လအရြယ္ ကေလးေတြကို (ေအ) ကာကြယ္ေဆး ထိုးေစတယ္။ နာတာရွည္ အသဲေရာင္ (ဘီ) နဲ႔ (စီ) ရွိသူေတြလဲ ေရာဂါမျပီးေလာက္ေသးဘူးဆိုရင္ ထိုးထားသင့္တယ္။ (ဘီ) ကာကြယ္ေဆးကို ေမြးကာစကေန စထိုးရမယ္။ လူၾကီးေတြလဲ ကူးႏိုင္တဲ့အႏၲရာယ္ရွိရင္ ထိုးရမယ္။ (စီ) ကာကြယ္ေဆး မရွိေသးပါ။

• Protecting Your Liver အသဲကို ဘယ္လို ကာကြယ္မလဲ
နာတာရွည္ အသဲေရာင္ေနသူတိုင္း အရက္ မေသာက္ပါနဲ႔။ ေဆးေသာက္တာလဲ ဆရာဝန္ညႊန္မွသာေသာက္ပါ။ ပံုမွန္ ေဆးစစ္ေနပါ။

• STDs လိင္ဆက္ဆံျခင္းနဲ႔ အသဲေရာင္ေရာဂါ
ေယာက္်ားခ်င္း လိင္တူဆက္ဆံရင္ ၁ဝ-၁၅ ဆ ပိုကူးစက္ႏိုင္တယ္။ အသဲေရာင္ေရာဂါေတြကို လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္တာ ေယာက္်ား-မိန္းမ အတူတူဘဲ။ အသဲေရာင္ (ဘီ) ဟာ HIV ထက္ လိင္ကတဆင့္ အဆ ၁ဝဝ ပိုကူးစက္ႏိုင္တယ္။ အသဲေရာင္ (ေအ)၊ (ဘီ) ေရာ (စီ) ပါ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္ေပမဲ့ (စီ) ကအျဖစ္ အေတာ္နည္းပါတယ္။

၂၁-၂-၂ဝ၁၂ ေန႔ကသတင္းမွာ အသဲေရာင္ (စီ) ေၾကာင့္ေသဆံုးရတာက HIV ေၾကာင့္ေသရတာထက္ မ်ားေနတယ္လို႔ ပါတယ္။ ဒါက အေမရိကားမွာပါ။ ဒီေရာဂါ ၂ မ်ိဳးလံုးက ကူးပံုကူးနည္းေတြ တူၾကတယ္။ ေသြး-ေဆးထိုအပ္၊ မိခင္ကေန ကေလး၊ လိင္ဆက္ဆံမႈ (HIV က ပိုမ်ားတယ္) ေတြကေန ကူးေစတယ္။ ေဆးသစ္ ၂ မ်ိဳးေပၚလာတယ္။ Protease inhibitors ေခၚတယ္။ လက္ရွိသံုးေနတဲ့ Pegylated interferon နဲ႔ Ribavirin ေတြထက္ ထိေရာက္တာ ေတြ႔ေနရတယ္။ ဒါေပမဲ့ Protease inhibitors အမ်ိဳး ေဆးသစ္ (Victrelis) က တပါတ္စာကို $1,100 ကုန္က်တယ္။ ေဆးသစ္ (Incivek) က တပါတ္စာ $4,100 က်တယ္။ ကုန္က်စရိတ္သာမကာ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြလဲ ၾကည့္ရတယ္။ သုေတသနေတြ လုပ္ေနဆဲျဖစ္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၅-၃-၂ဝ၁၂
၂၈-၈-၂ဝ၁၃

Monday, August 26, 2013

Caffeine (ေကဖင္း) ရဲ႕ေဆးစြမ္းသတၲိမ်ား

လက္ဖက္၊ လက္ဖက္ရည္နဲ႔ ေကာ္ဖီေတြထဲမွာပါတဲ့ (ေကဖင္း) ဓါတ္ရဲ႕သတၲိေတြအေၾကာင္း ခပ္တိုတိုေလးေရးပါရေစ။

ေလ့လာမႈေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔လုပ္ထားျပီးျပီ။ ေရတိုနဲ႔ ေရရွည္သက္ေရာက္မႈေတြကို ေကာင္းေကာင္းသိေနပါျပီ။ အသင့္အတင့္စားသံုးရင္ ေရတိုမွာ ေခါင္းကိုက္၊ ပ်ိဳ႕ခ်င္၊ စိုးရိမ္စိတ္ စတာေတြ ပါတယ္။ ေရရွည္ဆိုရင္ Parkinson (ပါကင္ဆိုနစ္ဇင္) ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳ (၂)၊ အသဲေရာဂါ၊ ႏွလံုး-ေသြးလႊတ္ေၾကာေရာဂါေတြ သက္သာေစတာေတြ႔ရတယ္။ ဗဟိုအာရံုေၾကာစနစ္ကို ႏိုးဆြေပးႏိုင္လို႔ ႏွလံုးၾကြက္သားနဲ႔ အႏုစားၾကြက္သားေတြကို ေျပေလွ်ာ့ေစတယ္၊ အစာေျခရည္ ပိုထြက္မယ္၊ ဆီးပိုသြားေစမယ္။

Positive effects အေပါင္းသေဘာေဆာင္တဲ့ အက်ိဳးေတြ -
• ေရရွည္ မ်ားမ်ားသံုးစြဲရင္ ႏွလံုး-ေသြးေၾကာေရာဂါနဲ႔ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေတြ အျဖစ္နည္းမယ္။
• Neurotransmitters ေခၚတဲ့ အာရံုေၾကာေတြကို ႏိုးဆြေပးလို႔ Acetylcholine, Dopamine, Serotonin, epinephrine and Glutamate ေတြပိုထြက္လာမယ္။
• Acetylcholine ဆိုတာ သတိထားမႈ၊ အာရံုစူးစိုက္မႈ၊ ေလ့လာမႈ၊ မွတ္ဥာဏ္ေတြအတြက္ အသံုးဝင္တယ္။
• Increased alertness သတိရွိမႈပိုမယ္။
• Decreased fatigue အားယုတ္တာ သက္သာမယ္။
• Increase the metabolic rate ကိုယ္ခႏၶာအလုပ္ေတြ ပိုေစမယ္။
• Cancer ကင္ဆာျဖစ္မွာလဲ နည္းေစႏိုင္တယ္။
• Parkinson's disease (ပါကင္ဆိုနဇင္) ေရာဂါ အျဖစ္နည္းေစမယ္။
• Type 2 diabetes ဆီးခ်ိဳ အမ်ိဳးအစား (၂) အျဖစ္နည္းတယ္။
• Hepatic cancers အသဲကင္ဆာ အျဖစ္နည္းတယ္။
• Antioxidant activity အဆိပ္အေတာက္ ဖယ္ရွားေရး အားေပးတယ္။ Negative effects အႏုတ္သေဘာေဆာင္တာေတြ -
• increase blood pressure ေသြးဖိအား မ်ားေစမယ္။
• High blood pressure ေသြးတိုးရွိေနသူေတြမွာ Strokes, Cerebral vascular disease ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္တာေတြ မ်ားေစမယ္။
• Reduce control of fine motor movements အေသးစိတ္ ၾကြက္သားလႈပ္ရွားမႈုကို ေလွ်ာ့ေစလို႔ လက္တံုမယ္။
• Cortisol secretion (ေကာ္တီေဇာ) ထုတ္ေပးတာကို မ်ားေစမယ္။
• Increased insomnia မအိပ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။
• Addictive စြဲေစတယ္။
• Caffeine withdrawal ျဖတ္လိုက္ရင္ Headache ေခါင္းကိုက္၊ Fatigue အားယုတ္၊ Decreased alertness သတိရွိမႈနည္းေစမယ္။
• Caffeine 300 mg ထက္မ်ားရင္ anxiety စိုးရိမ္စိတ္ျဖစ္မယ္။
• Auditory hallucinations နားထဲကေန သူမ်ားမၾကားတာကို ၾကားေနတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Bone loss at the spine အသက္ၾကီးအမ်ိဳးသမီးေတြ ခါးရိုးအားနည္းမယ္။

Coffee mix ေသာ္ရင္ေရာအာနိသင္တူပါသလားဆရာ။

Coffee Mix စတဲ့ ေကာ္ဖီ (ေကဖင္း) နဲ႔ တျခားဟာေတြပါ ေရာထားတာေတြကို က်န္းမာေရး ဘက္ကေန ေျပာရရင္ နဲနဲရႈတ္ေထြးတယ္။ တျခားပါတာေတြကိုလဲ စစ္ေဆးျပီး အဆိုး-အေကာင္းေတြကိုပါ ထည့္ေျပာရမယ္။ ေကာ္ဖီမစ္ ေတြကို သတိေပးခ်က္ေတြရွိတယ္။ အတူတူပါဘဲ လက္ဖက္ေတြကို အထားခံေအာင္၊ အျမင္လွေအာင္၊ အရသာကဲေအာင္ တျခားဟာေတြထည့္ၾကေတာ့ အဲတာေတြ တခုခ်င္းရဲ႕ အဆိုး-အေကာင္းေတြကိုပါ စဥ္းစားရပါတယ္။

Coffee Mix, Instant Coffee (ေကာ္ဖီမစ္)၊ (အင္းစတင့္ေကာ္ဖီ) ေတြရဲ႕ အာဟာရတန္ဘိုး
• 1 pouch, 200 gm ၁ ထုပ္ = ၂ဝဝ ဂရမ္၊
• Calories (ကလိုရီ) = 55
• Calories from Fat အဆီကရတဲ့ အဆီ = 18
• Total Fat စုစုေပါင္းအဆီ = 2.0g 3%
• Saturated Fat ျပည့္ဝအဆီ = 2.0g 10%
• Polyunsaturated Fat, Monounsaturated Fat မျပည့္ဝအဆီ = 0.0g
• Cholesterol (ကိုလက္စေထာ) = 0mg 0%
• Sodium (ဆိုဒီယမ္) ဆား = 10mg 0%
• Carbohydrates (ကစီဓါတ္) = 9.0g 3%
• Dietary Fiber (ဖိုင္ဘာ) = 0.0g 0%
• Sugars သၾကား = 5.0g
• Protein (ပရိုတင္း) = 0.0g
• Vitamin A ဗီတာမင္ (ေအ) = 0%
• Vitamin C ဗီတာမင္ (စီ) = 0%
• Calcium (ကယ္လ္စီယမ္) = 0%
• Iron သံဓါတ္ = 0%

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၆-၈-၂ဝ၁၃

Caffeine in Tea (ေကဖင္း) နဲ႔ လက္ဖက္

ဆရာရွင့္ လက္ဖက္မွာ ကဖင္းဓါတ္ပါ ပါသလား။ ေကဖင္းဓါတ္ပါတဲ့ အစားအေသာက္မ်ားကို ေျပာျပေစလိုပါတယ္ရွင္။

• Caffeine (ေကဖင္း) ဓါတ္ဟာ သဘာဝအအားျဖင့္ ေကာ္ဖီနဲ႔ လက္ဖက္ေျခာက္ထဲမွာ ပါေနတယ္။
• လက္ဖက္ရည္ကေတာ့ ၄ မ်ိဳးရွိတယ္။ Green tea, Oolong tea, White tea နဲ႔ Black tea ေတြျဖစ္တယ္။
• လက္ဖက္မွန္သမွ် Camellia Sinensis အပင္ကေနရာပါတယ္။
• (ေကဖင္း) ဘယ္ေလာက္ပါသလဲဆိုတာက အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ လက္ဖက္ရည္တခြက္ထဲမွာ ေယဘုယ်ဆိုရင္ 15 to 75 mg ပါတယ္။ အရြက္သပ္သပ္ဆိုရင္ အေလးခ်ိန္ရဲ႕ ၃% ရွိတယ္။
• အၾကမ္းအားျဖင့္ ေကာ္ဖီ တခြက္ (၈ ေအာင္စ) ထဲမွာ 90mg (ေကဖင္း) နဲ႔ လက္ဘက္ရည္ အထုပ္ေလးေတြနဲ႔ ေသာက္ရတဲ့ တခြက္ (၈ ေအာင္စ) ထဲမွာ 65mg ပါတယ္။
• Green Tea လက္ဖက္ရည္တခြက္ (၈ ေအာင္စ) ထဲမွာ (ေကဖင္း) 15-36 mg ပါတယ္။ (ေကဖင္း) အုပ္စုထဲက Theobromine နဲ႔ Theophylline (ပန္းနာအတြက္သံုးတဲ့ေဆး) ေတြလဲ ပါတယ္။
• Oolong Tea (အူးေလာင္) လက္ဖက္ရည္ တခြက္ (၈ ေအာင္စ) ထဲမွာ 12 - 55 mg ပါတယ္။
• White Tea လက္ဖက္ရည္ျဖဴေခၚတာထဲမွာ 6 - 25 mg ပါတယ္။
• Black Tea လက္ဖက္ရည္ခါးထဲမွာ 25 - 110 mg ပါတယ္။
• Instant coffee ထဲမွာ 65-100mg ပါတယ္။
• Espresso (အိတ္စ္ပရက္ဆို) ၂ ေအာင္စ ေကာ္ဖီထဲမွာ 100 (ေကဖင္း) ပါတယ္။
• Beverages ေခၚတဲ့ေသာက္စရာအရည္အမ်ိဳးမ်ိဳးထဲမွာ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္၊ Soft drinks ေခၚတဲ့အခ်ိဳရည္၊ Energy drinks ေခၚတဲ့ အားကစားသမားေတြေသာက္တဲ့ အခ်ိဳရည္ေတြထဲမွာ (ေကဖင္း) ဓါတ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ အမ်ိဳးအစားေတြထဲမွာေတာ့ ေကဖင္း မပါဘူး။
• Soft drink ေတြထဲမွာ Soda, Pop, Coke, Soda pop, Fizzy drink, Tonic, Seltzer, Mineral, Sparkling water, Lolly water နဲ႔ Carbonated beverage စတာေတြပါတယ္။
• Alcoholic beverages အရက္တခ်ိဳ႕ ဥပမာ Four Loko ထဲမွာ Caffeine (ေကဖင္း) နဲ႔ Stimulants စိတ္ၾကြေစတာေတြ ပါတယ္။
• ျမန္မာေတြ ေန႔တိုင္းစားေနၾကတဲ့ လက္ဖက္သုပ္အမ်ိဳးမ်ိဳးထဲမွာလဲ (ေကဖင္း) ဓါတ္ အေသအခ်ာပါေပမဲ့ ဘယ္ေလာက္အထိ အေလးခ်ိန္၊ ရာခိုင္ႏွဳန္းပါသလဲဆိုတာ သုေတသန သိပ္မေတြ႔ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၆-၈-၂ဝ၁၃

Cyproheptadine ဝခ်င္လို႔ေပးတဲ့ေဆး

Mon, Aug 26, 2013 at 10:15 AM
ပံုပါတြဲပို႔ေပးလိုက္ပါတယ္ဆရာ။ ေဆးသံုးမ်ိဳးပါ။ သမီးက ဝခ်င္တယ္ဆိုလို႔ ဆရာမက အဲဒီေဆးေတြေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ အျဖဴေရာင္ေဆးကဒ္ကေတာ့ စားဝင္အိပ္ေပ်ာ္တဲ့ေဆးတဲ့။ ေနာက္ေက်ာဘက္ကိုပါ ေဆးနာမည္ျမင္ရေအာင္ ရိုက္ေပးထားပါတယ္။ အနီေရာင္ေဆးေတာင့္ကေတာ့ အားေဆးတဲ့ စြဲေသာက္လို႔ ရပါတယ္တဲ့။ အျဖဴေရာင္ တစ္လံုးတည္းကေတာ့ ဝတဲ့ေဆးတဲ့။ cox လို႔ ေရးထားပါတယ္။ သူကေတာ့ စြဲေသာက္ဖို႔မသင့္ပါဘူးတဲ့ဆရာ။ ပထမ ၂ မ်ိဳးကေတာ့ တစ္ေန႔ကို ၁ လံုးပဲ ေသာက္ရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးတစ္မ်ိဳး cox ကေတာ့ တစ္ေန႔ကို မနက္တစ္လံုး ညတစ္လံုး ေသာက္ရပါတယ္။ အဲဒီေဆးက ေသာက္ၿပီး တစ္ပတ္ေလာက္ၾကာရင္ မ်က္ႏွာေဖာင္းလာပါတယ္။ စားလို႔အိပ္လို႔လဲ ေတာ္ေတာ္ေကာင္းပါတယ္။ လူလည္း ဝလာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျဖတ္လိုက္ရင္ သိသိသာသာႀကီး ျပန္ပိန္သြားပါတယ္။ စြဲေသာက္ဖို႔မသင့္လို႔သာ ျဖတ္လိုက္ ေသာက္လိုက္ လုပ္ၾကည့္တာပါ။ အျမဲတမ္းဝခ်င္ပါတယ္။ ေဘးဥပါဒ္ မျဖစ္ေစတဲ့ ေဆးမ်ိဳး ေသာက္ခ်င္ပါတယ္။ အခုပို႔ထားတဲ့ေဆးေတြကို ၾကည့္ၿပီး ဘယ္ေဆးက ဘယ္လိုဆိုတာ ေျပာျပေပးပါလားဆရာ။

• Cyproheptadine ေဆးဟာ Antihistamine ေခၚတဲ့ အင္တီ-ဟစ္စတမင္း ပဌမမ်ိဳးဆက္ ေဆးအုပ္စုဝင္ ျဖစ္တယ္။
• (အလာဂ်ီ) ရတာကိုကုသႏိုင္တယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီေဆးမွာ Anticholinergic, Antiserotonergic နဲ႔ Local anesthetic ေဆးသတၲိေတြလဲရွိတယ္။
• Hay fever ေခၚတဲ့ မတည့္တာနဲ႔ေတြလို႔ မ်က္ရည္ေတြက်၊ ႏွာေခ်၊ ႏွာရည္ယို၊ ယားယံတာကို အဓိကသံုးတယ္။ Nightmares ေခၚတဲ့ အိပ္မက္ဆိုးေတြမက္တာကိုလဲ ေပးတယ္။ အထူးသျဖင့္ Post-traumatic stress disorder စိတ္ထိခိုက္မႈၾကံဳရျပီးေနာက္ ခံစားရတာကို ေပးႏိုင္တယ္။
• နဲနဲဆိုးတဲ့ Serotonin syndrome ေခၚတဲ့ Selective serotonin reuptake inhibitors နဲ႔ monoamine oxidase inhibitors ေဆးေတြေပးရတာကို သက္သာေစေအာင္လဲသံုးတယ္။ Serotonin producing carcinoid tumour ကင္ဆာတမ်ိဳးေၾကာင့္ Serotonin ဓါတ္ထြက္တာကို သက္သာေစဘို႔မွာလဲ သံုးတယ္။
• ကေလးေတြမွာ Migraine (မိုက္ဂရင္း) ေခါင္းမူးေရာဂါကိုကာကြယ္ဘို႔လဲသံုးႏိုင္တယ္။
• SSRI စိတ္က်ေဆးသံုးရလို႔ျဖစ္ရတဲ့ Sexual dysfunction လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအားနည္းခ်က္ကိုသက္သာေအာင္လဲ သံုးႏိုင္ေသးတယ္။
• Drug-induced hyperhidrosis ေဆးေၾကာင့္ ေခြ်းထြက္မ်ားလြန္းတာမွာလဲ ေပးတယ္။
• Cyclical vomiting syndrome အန္တဲ့ေရာဂါကိုလဲေပးတယ္။
• ေရရွည္သံုးသူေတြမွာ (ကေလး၊ လူၾကီး၊ တိရစာၧန္) အစာစားခ်င္စိတ္ေတြတိုးျပီး၊ လူ (အေကာင္) က ကိုယ္အေလးခ်ိန္တိုး လာတယ္။ ပိန္တဲ့သူေတြအတြက္ ေဆးနည္းအျဖစ္ေပးေလ့ရွိတယ္။
• ဒီေဆးေပးရင္ အိပ္လို႔ေကာင္းတယ္၊ စိတ္တည္ျငိမ္တယ္၊ စိတ္သက္သာရေစတယ္။ တကယ့္ စိတ္ေရာဂါ ရွိရင္ေတာ့ မထူးျခားဘူး။

Adverse effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ
• Drowsiness အိပ္ခ်င္မယ္၊
• Dizziness ေခါင္းမူး၊
• Blurred vision မ်က္စိၾကည့္မေကာင္း၊
• Constipation ဝမ္းခ်ဳပ္၊
• Dry mouth, throat, or nose အာေခါင္၊ လည္ပင္း၊ ႏွာေခါင္းေျခာက္၊
• Excitability စိတ္တက္ၾကြ၊
• Nausea ပ်ိဳ႕ခ်င္၊
• Nervousness စိတ္လႈပ္ရွား၊
• Restlessness ဂနာမျငိမ္ျဖစ္၊
• သုေတသနတခုအရ 8–12 mg ကို ၅ ရက္ေပးရင္၊ ၾကီးထြားေဟာ္မုန္းထုတ္တာ နည္းတယ္လို႔ သိရတယ္။

ဒီေဆး မေပးသင့္သူေတြ -
• Any chronic disease နာတာရွည္ေရာဂါရွိေနသူ၊
• Glaucoma မ်က္စိေရတိမ္၊
• Prostate disease ေယာက္်ားဆီးက်ိတ္ေရာဂါ၊
• Ulcers or other stomach problems အစာအိမ္ေလနာ၊
• Pregnant or trying to get pregnant ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဘို႔အလားအလာရွိေနသူ၊
• Breast-feeding ကေလးႏို႔တိုက္ေနသူေတြ ဒီေဆးမေပးသင့္ပါ။ Cyproheptadine ကို (Cypon) (Periactin) (Peritol) စတဲ့နာမည္ေတြနဲ႔ေရာင္းတယ္။ ေဆးျပား၊ ေဆးရည္၊ အစက္ခ်ေဆးအေနနဲ႔ လာတယ္။ ကေလးေတြ အစာစားခ်င္ေအာင္ Cypon (Cyproheptadine) 4-8 mg ဒါမွမဟုတ္ 10-20 drops တေန႔ ၃ ၾကိမ္ေပးတယ္။

Special Alerts အထူးသတိေပးခ်က္
FDA အေမရိကန္ အစားအေသာက္နဲ႔ေဆးဝါးအာဏာပိုင္အဖြဲ႔ကေန အထူးသတိေပးခ်က္တခုကို ၉-၁ဝ-၂ဝဝ၈ ေန႔က ထုတ္ထားတယ္။ သူတို႔ဆီမွာ ေရာင္းကုန္နာမည္ Periactin အေနနဲ႔လာတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၆-၈-၂ဝ၁၃

Sunday, August 25, 2013

Osteoporosis အရိုးပါးေရာဂါ

Post Before “read more” Sun, Aug 18, 2013 at 9:43 PM ကြ်န္ေတာ့္ အေမက ရန္ကုန္မွာေနပါတယ္။ အသက္က ၅၈ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ ေရာဂါျဖစ္တာက ေအာက္ပိုင္း ပူတဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျခေထာက္ေတြပူတယ္။ ေဆးထိုးေဆးေသာက္ လုပ္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္ပါတတ္ခန္႔က အ႐ိုးကို စစ္တဲ့စက္ဆိုလား အခမဲ့စစ္ေပးတယ္ဆိုလို႔ စစ္ၾကည့္တာ အ႐ိုးပါးတာ အဆင့္ ၃ ကိုေရာက္ေနၿပီေျပာပါတယ္။ အဲတာနဲ႔ ေဆေပးလိုက္ပါတယ္တဲ့။ တစ္ပါတ္ကို တစ္လံုးေသာက္ရတဲ့ေဆး။ အ႐ိုးပါးေရာဂါ ျဖစ္တဲ့သူ ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္ေလးေတြ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ ကြ်န္ေတာ္က ႏိုင္ငံျခားမွာဆိုေတာ့ အေဝးကပဲဂရုစိုက္ ႏိုင္ပါတယ္။

• အမ်ိဳးသမီး၊ အသက္ၾကီးသူေတြမွာ အဲလိုျဖစ္တာကို Osteoporosis (ေအာ္စတီယို ပိုရိုးဆစ္) လို႔ေခၚတယ္။ တျခားနာမည္ေတြလဲရွိတယ္၊ Thin bones အရိုးပါးျခင္းနဲ႔ Low bone density အရိုးသိပ္သည္းဆနည္းျခင္း။
• အရိုးအားနည္းတာေျပာလဲ မွန္တယ္။ အားနည္းေတာ့ က်ိဳးလြယ္မယ္။
• အရိုးေရာဂါထဲမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တာလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။
• Calcium (ကယ္လ္စီယမ္) နဲ႔ တျခားဓါတ္ေတြကို စစ္ေဆးရင္ နည္းေနတာေတြ႔ရမယ္။
• (ကယ္လ္စီယမ္) က လူၾကီးပံုမွန္ 9.0 to 10.5 mg/dL နဲ႔ ဒါမွမဟုတ္ 2.25 to 2.75 mmol/L လို႔ အေျဖထြက္မယ္။
• ကေလးဆိုရင္ 7.6 and 10.8 mg/dL ဒါမွမဟုတ္ 1.9 to 2.7 mmol/L လို႔ အေျဖထြက္မယ္။
• အမ်ိဳးသမီးေတြ အသက္ ၅ဝ ေက်ာ္လာရင္ တဝက္ေလာက္မွာျဖစ္တယ္။ အရိုးတခုခုက်ိဳးျပီး ေဆးရံု ေရာက္လာၾကတယ္။
• အရိုးဆိုတာ အသက္ရွိေနသ၍ အသစ္ျဖစ္လိုက္၊ အိုေဟာင္းလိုက္၊ ေသသြားလို႔ အစားထိုးလိုက္နဲ႔ သံသရာ လည္ေနတယ္။ အသစ္အစားမထိုးႏိုင္လာရင္ ဒီေရာဂါျဖစ္လာမယ္။
• Calcium (ကယ္လ္စီယမ္) နဲ႔အတူ Vitamin D ဗီတာမင္ (ဒီ) လဲ အတူတူလိုတယ္။
• တခ်ိဳ႕လူမ်ိဳးေတြမွာ၊ တခ်ိဳ႕မိသားစုေတြမွာ ပိုျဖစ္ၾကတယ္။
• အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ Estrogen ေဟာ္မုန္း၊ အမ်ိဳးသားေတြမွာ Testosterone (တက္စတိုစတီရုန္း) ေဟာ္မုန္း နည္းလာခ်ိန္ျဖစ္တဲ့
• တခ်ိဳ႕ေရာဂါေတြအတြက္ေပးေနရတဲ့ ေဆးေတြေၾကာင့္လဲ ျဖစ္တယ္။
• အိပ္ယာထဲ အၾကာၾကီးလဲေနရသူေတြ၊ အရက္ေသာက္မ်ားသူေတြ၊ ပိန္သူေတြ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြမွာ ပိုေတြ႔ရတယ္။
• ေရာဂါရွိေနေပမဲ့ ဘာမွ မခံစားရတာကမ်ားတယ္။ အရိုးက်ိဳးမွ စစ္ေတာ့သိလာရတတ္တယ္။
• ခါးရိုးထဲက နာတာၾကာသူေတြ စစ္သင့္တယ္။
• ေရာဂါျဖစ္လို႔ၾကာရင္ တခ်ိဳ႕က အရပ္ပုသြားၾကတယ္။
• Bone mineral density testing စစ္ေဆးနည္းလုပ္ရတယ္။ DEXA scan နည္းလုပ္တာမ်ားတယ္။
• အရိုးေတြကို ဓါတ္မွန္လဲရိုက္တယ္။ မက်ိဳးဘဲရိုက္ၾကည္တာနဲ႔ေတာ့ မသိႏိုင္ပါ။
• Lifestyle changes လူေနမႈပံုစံေျပာင္းရေတာ့မယ္။ အစားအေသာက္ျပင္ပါ၊ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။
• ကယ္လ္စီယမ္ နဲ႔ ဗီတာမင္ (ဒီ) ေသာက္ပါ။
• Bisphosphonates ေဆးကို အမ်ားဆံုးေပးတယ္။ Estrogens, Teriparatide, Raloxifene, and Calcitonin ေတြလဲ ေပးႏိုင္တယ္။
• အမ်ိဳးသမီးေတြ ၄၅-၅ဝ ႏွစ္ဝန္းက်င္ ေသြးဆံုးခ်ိန္မွာ ဒီေရာဂါျဖစ္လာတယ္။
• အသက္ အသက္ ၅ဝ ေက်ာ္အမ်ိဳးသမီးမ်ား ကယ္လ္စီယမ္ 1,000 mg နဲ႔ ဗီတာမင္ (ဒီ) 400 - 800 IU ေန႔စဥ္ လိုတယ္။
• အသက္ ၅၁ ကေန ၇ဝ ဆိုရင္ (ကယ္လ္စီယမ္) 1,200 mg of calcium နဲ႔ ဗီတာမင္ (ဒီ) 400 - 800 IU ေန႔စဥ္ လိုတယ္။
• ေယာက္်ား အသက္ ၅၁ ကေန ၇ဝ အတြက္ ကယ္လ္စီယမ္ 1,000 mg နဲ႔ ဗီတာမင္ (ဒီ) 400 - 800 IU ေန႔စဥ္ လိုတယ္။
• အသက္ ၇ဝ ေက်ာ္သူတိုင္း ကယ္လ္စီယမ္ 1,200 mg နဲ႔ ဗီတာမင္ (ဒီ) 800 IU ေန႔စဥ္လိုတယ္။
• ေဆးလိပ္၊ အရက္ ေလွ်ာ့ပါ-ျဖတ္ပါ။ ေခ်ာ္လဲမွာမွန္သမွ် သိထားပါ။
• ပင္လယ္ငါးမ်ား၊ အရိုးပါစားလို႔ရတဲ့ငါးေတြ၊ ႏြားႏို႔၊ ဒိန္ခဲ၊ တို႔ဖူး၊ ဘဂီကူလီ ေခၚတဲ့မံုလာပြင့္အစိမ္းေရာင္ေတြမွာ ကယ္လ္စီယမ္ ပါတယ္။
• ခြဲစိတ္ကုသဘို႔လိုသူေတြကို Kyphoplasty နည္းနဲ႔ Spinal fusion နည္းလုပ္ရတယ္။

Kidney Stone Causes ေက်ာက္ကပ္ေက်ာက္ ဘာေတြကေနျဖစ္ေစသလဲ
1. Calcium (ကယ္လ္စီယမ္)၊
2. Other electrolytesတျခားဓါတ္ဆားမ်ား၊
3. Animal protein တိရစာၦန္ (ပိရိုင္း)၊
4. Vitamins ဗီတာမင္ေတြ နဲ႔
5. Other တျခားအေၾကာင္းေတြျဖစ္ၾကတယ္။

Calcium (ကယ္လ္စီယမ္) ဓါတ္ဆားကို ေက်ာက္ကပ္ေက်ာက္ထဲမွာ အမ်ားဆံုးေတြ႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ (ကယ္လ္စီယမ္) ျဖည့္စြက္ေဆးအျဖစ္သံုးသူေတြမွာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ Committee to Review Dietary Reference Intakes for Vitamin D and Calcium (2011) ထဲမွာ ေရးထားတယ္။

ကေလးေတြကို (ကယ္လ္စီယမ္) ေပးရင္ ေန႔စဥ္လိုအပ္ခ်က္ထက္ မပိုေစရပါ။ ေန႔စဥ္လိုအပ္ခ်က္ -
• Infants ၁ ႏွစ္ေအာက္ကေလး = 400-600 milligrams
• ၁ ႏွစ္က ၁ဝ ႏွစ္ကေလး = 800 milligrams
• ၁ဝ မွ ၁၅ ႏွစ္ကေလး = 1200-1500 milligrams

Calcium blood test (ကယ္လ္စီယမ္) စစ္ေဆးျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/02/calcium-blood-test.html
Vitamin D ဗီတာမင္ (ဒီ) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2009/08/vitamin-d.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၈-၂ဝ၁၃

က်န္းမာေစေသာ apk file ေလးနွစ္ခု

ျမန္မာျပည္သူျပည္သားေတြအေပၚ က်န္းမာေစရန္ေစတနာထားလွ်က္ အင္တာနက္တြင္ Blog ျပဳလုပ္ကာ ေဆးပညာစာမ်ားကို အျမဲမျပတ္ ေရးသားေျဖၾကားေပးေနေသာ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ရဲ႕ Blog နွစ္ခုကို ဖုန္းကေနဖတ္ရွဴနုိင္ဖုိ႔ website တစ္ခုကုိအသံုးျပဳျပီး apk file ေလးေတြ ျပဳလုပ္ထားပါတယ္။ ဆရာ့ စာဖတ္ပရိတ္သတ္ေတြ လြယ္ကူ အဆင္ေျပစြာဖတ္နုိင္ရန္အတြက္ပါ။ apk ေလးေတြ အသံုး၀င္ပံုကေတာ့ ဆရာ့ Blog မွာတင္ထားတဲ့ post ေတြ အင္တာနက္ ဖြင့္ထားခ်ိန္မွာ တက္လာမွာျဖစ္ျပီး တက္လာျပီးသမွွ် Post ေတြအကုန္လံုး အင္တာနက္ အသံုးျပဳစရာမလိုပဲ Offline ဖတ္ရွဴနုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ဆရာ့ Blog ေတြမွာ ရုိးရိုး က်န္းမာေရးပညာေပး ေဆးပညာ စာမ်ားကုိ ေရးသာေသာ Medical Writings ေဆးပညာစာမ်ား ကတခု လိင္က်န္းမာေရး ပညာေပး ေဆးစာမ်ားျဖစ္ေသာ Medical Writings for Over 18 (အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား) 18+ ကတစ္ခု Blog ႏွစ္ခု ရွိပါတယ္။ 18+ ဆိုေပမဲ့ Blogger စည္းမ်ဥ္းအရ သတ္မွတ္ ထားျခင္း သာျဖစ္ျပီး ဗဟုသုတ တိုးပြားေစေသာ ေဆးပညာ စာမ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေပါက္ကရ မထင္ေစလိုပါ။

တစ္ခါတည္း Google play store က Download ယူတာမဟုတ္ပဲ အင္တာနက္မွ apk ကို download လုပ္နည္း၊ ဖုန္းမွာ install လုပ္နည္းကို ရွင္းျပပါ့မယ္။ မသ္ိေသးသူမ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ Install လုပ္နည္း ကေတာ့ Samsaung Galaxy Series ဖုန္းေတြအတြက္ ကြတ္တိ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္ အျခားဖုန္းအမ်ဳိးအစားမ်ားမွာေတာ့ မေျပာတတ္ပါ။

ပထမဆံုး apk ကို zippyshare မွာကၽြန္ေတာ္တင္ထားတာျဖစ္လုိ႔ Zippyshare ကေနေဒါင္းရမွာပါ Zippy share ကေနေဒါင္းနည္းကုိ ပံုမွာၾကည့္ပါ။
Download မယူခင္တည္းက မိမိဖုန္းမွာ Setting>Application>Unknown source ကို အမွန္ျခစ္ထားေပးပါ။ Download link ကို၀င္ျပီး ပံုမွာမွ်ားအနီျပထားတဲ့ Download Now ကိုႏွိပ္ပါ။ Download Complete ျဖစ္တာနဲ႔ ပံုမွာ ျမားျပထားတဲ့အထဲမွာ Download ယူထားတဲ့ apk file ေလးကုိေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ အဲ့ဒီ apk file ေလးကို နွိပ္လိုက္တာနဲ႔ ပံုမွာျပထားသလို ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။ ျမားအနီျပထားတဲ့ Package instsller ကုိနွိပ္ပါ။ ေနာက္ေပၚလာသမွ်ကို OK ေရြးေပးပါ။ အလိုလို Install လုပ္ေနပါလိမ့္မယ္ Install ျပီးတဲ့အခါ Open နဲ႔ Done ဆိုျပီးေရြးစရာ ၂ ခု ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။ၾကိဳက္တာနွိပ္လုိက္ပါ။

Install လုပ္နည္းသိျပီဆုိေတာ့ ဆရာ့ရဲ႕ Blog ကစာေတြကုိဖတ္ဖုိ႔ apk file ေလးေတြ ေအာက္မွာ Download ယူသြားလုိက္ပါ။ Install လုပ္ျပီး ရင္ေတာ့ post ေတြက Connection ေကာင္းရင္ ေကာင္းသလုိ တက္လာပါလိမ့္မယ္။ ခ်က္ခ်င္းေတာ့ တက္လာမွာမဟုတ္ပါဘူး။

Medical Writings ေဆးပညာစာမ်ား အတြက္ apk
Medical Writings for Over 18 အတြက္ apk

အဆင္ေျပပါေစခင္ဗ်ာ။
အေမာင္သလင္း

http://thepeacefulhut.blogspot.kr/2013/08/blog-post_6812.html

Wednesday, August 21, 2013

Superstition or Fantasy အယူသီးတာလား ျဖစ္တတ္တာလား

• အရင္တံုးက က်ိဳးထားတဲ့ေနရာမွာ ကိုက္နာလာရင္ မၾကာခင္ မိုးရြာမယ္လို႔သိေနတယ္။ ကေန႔ညေန မိုးရြာတယ္။
• အသားဝါ (ဂြ်န္းဒစ္) ျဖစ္ေနသူလူနာ ၃ ေယာက္မွာ ၂ ေယာက္က အဝါေရာင္ တခုခုဝတ္ဆင္လာတယ္။
• ၉-၈-၂ဝ၁၃ ေန႔ေဆးခန္းခ်ိန္မွာ ဆရာမတေယာက္ နားၾကပ္လြတ္က်ေတာ့ ေအး ႕႕႕ ေမြးလူနာ လာမယ္လို႔ ေျပာတာ ေမြးလူနာ နံပါတ္ ၃၁၅ ဟာ ညဦးကတည္းကေရာက္လာျပီး မနက္ ၄ နာရီခြဲမွာ ေမြးေပးခဲ့ရတယ္။
• ၁၃-၈-၂ဝ၁၃ ေန႔ ေဆးခန္းခ်ိန္မွာ ဆရာမတေယာက္ ေရခြက္လြတ္က်ေတာ့လဲ အဲလိုေျပာတယ္။ ည ၂ နာရီမွာ လဲရာကေန ေက်ာကြဲသြားတဲ့ လူနာတေယာက္ေရာက္တယ္။ ၁၄ ခ်က္ခ်ဳပ္ေပးရတယ္။
• ေမြးလူနာနံပါတ္ ၃၁၆ ၾကေတာ့ ဘာတခုမွ ထူးတာမရွိဘူး။ တညလံုးေစာင့္ၾကရျပီး မနက္ ၄ နာရီ ၃၅ မိနစ္မွာေမြးေပးရတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၄-၈-၁၂ဝ၃

Sinusitis (ဆိုင္ႏူဆိုက္တစ္)

Wed, Aug 21, 2013 at 1:37 PM
ကၽြန္မ ႕႕႕ မွာ အလုပ္လုပ္ေနပါတယ္။ နာမည္က ႕႕႕ ပါ။ အသက္က ၃၄ႏွစ္၊ အိမ္ေထာင္ ကေလး ၂ ေယာက္မိခင္ပါ။
၁။ ဒီလ ၁၈ ရက္ေန ႔မွာ နွာမႊန္၊ ႏွာေဆးပါတယ္။ ၁၉ ရက္ေန႔ကစျပီး သတိထားမိေလာက္ေအာင္ ႏွာေခါင္းအလယ္ တဝိုက္မွာ နာေနပါတယ္။ နာေနတဲ့ပံုစံက တခုခုနဲ႔ ေဆာင့္မိျပီး ခိုင္းမိထားသလိုမ်ိဳး ဖြဖြေလးနာေနတာပါ။ နားထင္ တစ္ဖက္ဆီမွာလဲ တစ္ခ်က္ခ်က္ကိုက္ပါတယ္။
၂။ ၁၉ ရက္ေန႔ညမွာပဲ Tiffy Day ႏွစ္လံုးေသာက္ အိပ္လိုက္ပါတယ္။ ၂ဝ ရက္ေန႔ မနက္က်ေတာ့ ႏွာမႊန္တာ နည္းနည္း သက္သာေပမဲ့ ႏွာေခါင္းအလယ္တဝိုက္ နာေနတာမသက္သာပါဘူး ေန႔လယ္ေလာက္မွာ ႏွာေခါင္းအလယ္တဝိုက္ အရုိးရွိတဲ့နားမွာ အနီေရာင္သန္းလာျပီး ေရာင္သလိုျဖစ္လာပါတယ္။ ညဖက္အလုပ္ကအျပန္ ေဆးဆိုင္ဝင္ျပီး ပိုးသက္ေဆးေမးေတာ့ Amoxicillin capsules 500 ကိုေပးလုိက္ပါတယ္။ ညစာ (၈ နာရီ)မစားခင္ တလံုးေသာက္ ျပီး မအိပ္ခင္ (ည ၁၂ ခြဲေလာက္ပါ) တလံုးထပ္ေသာက္ျပီး အိပ္ပါတယ္။
၃။ ၂၁ ရက္ေန႔ မနက္ကေန ခုထိ အရိုးတဝိုက္မွာ ပိုေရာင္လာတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေခါင္းေတာ့ မကိုက္ေတာ့ပါဘူး။ တျခားေနရာေတြလဲ နာတာမရွိေသးပါဘူး။
ႏွာေခါင္းအလယ္ အရိုးတဝိုက္ဆီမွာပဲ ကိုက္သလိုနာေနပါတယ္ဆရာ အဲဒါ Sinus infection ျဖစ္နုိင္ပါသလားဆရာ။ ဆရာရဲ ့ Sinus infection အေၾကာင္းေရးထားတဲ့ပိုစ့္ေအာက္မွာ ဖတ္ၾကည့္ျပီးပါျပီဆရာ။ ဒီလိုမ်ိဳးျဖစ္တာ ဒါပထမဆံုး အၾကိမ္ပါဆရာ။ ျဖစ္နုိင္ရင္ ဆရာဝန္ဆီမသြားေသးပဲ ေဆးအရင္ေသာက္ၾကည့္ခ်င္ပါတယ္။ ဘာေဆးကို ေသာက္သင့္လဲဆိုတာ ေက်းဇူးျပဳျပီး လမ္းညႊန္ေပးေပးပါရွင့္။

• Antibiotics ပဋိဇီဝေဆး (Amoxicillin & Clavulanic acid = Augmentin ES-600, Augmentin, Augmentin XR) ကို ၁ဝ-၁၄ ရက္ ေသာက္ပါ။
• Decongestants ႏွာရည္က်ဲေဆးေတြ (Pseudoephedrine = Chlor Trimeton, Contac Cold, Drixoral Decongestant Non-Drowsy, Elixsure Decongestant, Entex, Genaphed, Kid Kare Drops, Nasofed, Seudotabs, Silfedrine, Sudafed, Sudodrin, SudoGest, Suphedrin, Triaminic Softchews Allergy Congestion, Unifed)၊
• Saltwater rinses ဆားရည္နဲ႔စိမ္ႏိုင္တယ္။
• Nasal corticosteroids ႏွာေခါင္းထဲထည့္ရသည့္ (ေကာ္တီကိုစတီရြိဳက္) ေဆးေတြ (Fluticasone or Beclomethasone) သံုးရပါလိမ့္မယ္။
• Paracetamol အနာ-အေရာင္သက္သာေစေအာင္ တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ေသာက္ပါ။
• Antihistamine (Citrizine) တည ၁ ျပားေသာက္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၁-၈-၂ဝ၁၃

လူ႔မ်က္ႏွာ ႏွာေခါင္းတဝွိဳက္မွာ (နဖူးရိုး၊ နားထင္ရိုး၊ မ်က္ကြင္းအျပင္ရိုး နဲ႔ ပါးရိုး၊) အရိုးေတြထဲမယ္ အက်ိအခြ်ဲ နံရံေတြရွိတဲ့ ေလခိုအိတ္ (ဆိုင္းနပ္စ္) စုစုေပါင္း ဘယ္-ညာ ေလးစံု ရွိပါတယ္။ တခုတခုဟာ မီးျခစ္ပုံးအရြယ္ေလာက္ ရွိတယ္။

ႏွာေခါင္းေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို စာရင္းခ်လိုက္ရင္ ဒီလိုေတြ႕ရပါမယ္။
၁။ Drug Allergy ေဆးတခုခုနဲ႔ မတည့္လို႔ျဖစ္ရတဲ့ (အလာဂ်ီ) ျဖစ္ျခင္း၊
၂။ Acute or Chronic Sinusitis (Ethmoiditis) ရက္တို-ရက္ရွည္ (ဆိုင္းႏူဆိုက္တစ္) မ်က္ကြင္းအျပင္ဘက္ရိုးေရာင္ျခင္း၊
၃။ Chronic Frontal Sinusitis (Chronic Rhinosinusitis) နာတာရွည္ (ဆိုင္းႏူဆိုက္တစ္) နဖူးထဲကရိုးေရာင္ျခင္း၊
၄။ Epistaxis ႏွာေခါင္းေသြးယိုျခင္း၊
၅။ Foreign Body in the Nose ႏွာေခါင္းထဲ တျခားပစၥည္းဝင္ျခင္း၊
၆။ Hematoma of the Nasal Septumႏွာေခါင္းေပါက္ႏွစ္ခုကို ပိုင္းျခားထားတဲ့အကန္႔ ေသြးယိုျခင္း၊
၇။ Nasal Polyps ႏွာေခါင္းထဲ အသားပိုျဖစ္ျခင္း၊

ဒီစာမွာ ပဌမ ၃ မ်ိဳးအေၾကာင္းကိုဘဲ ေရးပါရေစ။ (အလာဂ်ီ)ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ (ဆိုင္းနပ္စ္)ေရာဂါက ႏွာရည္ေတြယို၊ ႏွာေျခ၊ အေနအထိုင္ခက္ျဖစ္လာပါတယ္။ ကုသဘို႔ Antihistamines (Diphenhydramine, Loratadine, Fexofendadine) (အင္တီ-ဟစ္တမင္း) ေဆး၊ Decongestants (Pseudoephedrine) ႏွာရည္က်ဲေဆး၊ Nasal corticosteroids (Fluticasone, Beclomethasone) ႏွာေခါင္းထဲထည့္ရတဲ့ (ေကာ္တီကို-စတီရြိဳက္) ေဆးေတြကို သံုးရပါတယ္။

ေနာက္ျပီး (အလာဂ်ီ) ျဖစ္ေစတဲ့ အရာေတြကို ယဥ္ပါးေအာင္ျပဳလုပ္ျခင္း၊ Allergy desensitization လုပ္သင့္ပါတယ္။ ဒါမွ ေနာင္ ေရွာင္ႏိုင္မွာပါ။ ဆားရည္ျဖင့္စိမ္ျခင္း၊ Saltwater rinses ဆိုတာ ကရိယာဝယ္ျပီး လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေရက်က္ေအး ၁ ခြက္ထဲမွာ အိမ္သံုးဆား (အိုင္အိုဒင္း မပါ) လက္ဘက္ရည္ဇြန္း တဝက္၊ မံု႔ဖုတ္ရာမွာသံုးတဲ့ ဆုိဒါမွံဳ႕ နဲနဲထည့္ရပါမယ္။ ဆုိဒါမွံဳ႕က အပူမေလာင္ေအာင္ ကာကြယ္ယံုပါ။ Vaporizers ေခၚတဲ့ ေရေႏြးေငြ႕ရွဴတဲ့နည္းလဲ ေကာင္းပါတယ္။ ရိုးရိုးေလးပါ။ ေရကိုပြက္ေအာင္လုပ္ေပးျပီး ထြက္လာတဲ့ အေငြ႕ကို ရွဴေပးရတာပါ။ လွ်ပ္စစ္ရွိလို႔ ကရိယာဝယ္သံုးရင္ ပိုေကာင္းတာေပါ့။ ေစ်းလဲမၾကီးပါဘူး။

လူေတြအမ်ားဆံုးျဖစ္တတ္တဲ့ ထိပ္ကပ္နာ ေခၚတဲ့ (ဆိုင္းနပ္စ္)ေရာဂါက ဘယ့္ေလာက္အျဖစ္ မ်ားသလဲဆိုရင္ ဗမာေတြ စြဲေနၾကတဲ့ ရုပ္ရွင္ထဲက ကိုရီးယန္းေတြ ေလးေယာက္မွာ သံုးေယာက္ ျဖစ္ေနသတဲ့။ အစကေတာ့ အေအးမိတာနဲ႔ အတူတူပါဘဲ။ နဲနဲေလး ကိုယ္ပူ၊ ႏွာေခ်၊ ႏွာေစး၊ ႏွာပိတ္၊ ေခ်ာင္းေလးဆိုး၊ အားယုတ္၊ မစားခ်င္ မေသာက္ခ်င္ျဖစ္။ ၾကာေတာ့ ႏွာေခါင္းေနာက္ပိုင္းမွာ အဆက္မျပတ္ Drip သြင္းေပးသလို အရည္ေတြ စီးက်ေနပါမယ္။

ပိုးဝင္တာအျပင္ ပတ္ဝန္းက်င္အေျခအေနေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ရပါတယ္။ ေလခိုအိတ္ကေလးေတြထဲမွာ မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ႏိုင္ေအာင္ ေသးငယ္တဲ့ လက္ေခ်ာင္းပံု အေမႊးေလးေတြက ျပင္ပကဝင္လာမဲ့ မသင့္တဲ့အရာမွန္သမွ်ကို တားဆီးေပးပါတယ္။ ေရာဂါရရင္ အဲဒီအလုပ္ မလုပ္ႏိုင္ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဗက္တီးရီးယားေတြ ခိုေအာင္း၊ ေပါက္ပြါးျပီး ေရာဂါရေတာ့တာပါဘဲ။

၂-၃ လထက္ ၾကာၾကာျဖစ္ရင္ေတာ့ နာတာရွည္လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ႏွာေခါင္းမွာ ေနမထိထိုင္မထိ၊ မသက္မသာ ျဖစ္မယ္၊ ႏွာရည္ယိုမယ္၊ ႏွာရည္ အေရာင္ရွိလာမယ္၊ မ်က္ႏွာမွာ နာေနေမယ္၊ ကိုက္မယ္၊ ၾကာလ်င္ ေခ်ာင္းဆိုးပါမယ္၊ (ညအခ်ိန္ပိုဆိုးတယ္)။ ျပည္လိုလဲျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ႏွာရည္ကနံလာမယ္။ ေမႊးတာ၊ နံတာမသိ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ ပါးစပ္နဲ႔သာ အသက္ရွဴရေတာ့မယ္။ အိပ္ရင္ ေဟာက္မယ္။ ကေလးမ်ားျဖစ္ရင္ နားေရာဂါဆိုတာ မၾကာမၾကာရမယ္။ ရက္ၾကာၾကာနဲ႔ ခဏခဏျဖစ္ျခင္းတာမို႔ အလုပ္အကိုင္ပ်က္၊ စိတ္ပ်က္ျဖစ္ျပီး စီးပြါးေရးပါ ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါ ဟုတ္-မဟုတ္ ေရာဂါရာဇဝင္ျဖစ္တဲ့ ပန္ဝန္းက်င္အေျခအေန၊ ေရာဂါလကၡဏာေတြ၊ ေသာက္ထားတဲ့ေဆး ဆိုတာေတြ သိဘို႔လိုပါတယ္။ လိုအပ္ရင္ Endoscopy ႏွာေခါင္းထဲကရိယာနဲ႔ၾကည့္မယ္၊ X-ray ဓါတ္မွန္ရိုက္တာ၊ ေနာက္ဆံုးလိုအပ္ရင္ CT (Computed tomography) scan ကြန္ျပဴတာသံုးျပီး စစ္ေဆးတာလုပ္ရပါမယ္။

ကာကြယ္ဘို႔ကေတာ့ ေအးခ်မ္းတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ျဖစ္ႏိုင္သ၍ ေရွာင္ဘို႔လိုပါတယ္။ (ထိပ္ကပ္ ေရာဂါေၾကာင့္ ေအးတဲ့တိုင္းျပည္ေတြမွာ အလုပ္သြားလုပ္ေနသူမ်ား အိပ္ကပ္ ျပႆနာမရွိရင္ေတာ့ ကိုယ့္ျပည္ကိုယ္ျပန္လာေပါ့။) ေလကိုလဲ ေရဓါတ္ရွိေနေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္တာ ေကာင္းတယ္။ Respiratory Humidifiers, Electrode Humidifiers, Resistance Humidifiers, Gas-Fired Steam Humidifiers, Whole House Humidifiers ဆိုျပီး ကုပၼဏီေတြက ေၾကာ္ညာတာေတြရွိပါတယ္။ အခန္းကို အနံ႔အသက္ေတြလဲ ကင္းရွင္းေအာင္လုပ္ပါ။

နာတာရွည္ျဖစ္ျပီဆိုရင္ ေဆးကုသရာမွာလဲ သာမန္ကာရွံကာမဟုတ္ဘဲ အျပင္းအထံနည္း Aggressive treatment သံုးသင့္ပါတယ္။

ႏွာေခါင္းပံုပန္းပ်က္ေနသူေတြကိုေတာ့ ခြဲစိတ္ေပးဘို႔လိုမယ္။ ေနာက္ျပီး ႏွာေခါင္းထဲထည့္ရတဲ့ (ေကာ္တီကို စတီရြိဳက္) ေဆးေတြ ေပးရမယ္။ ဆားရည္နဲ႔စိမ္နည္းသံုးရမယ္။

ေဆးမကုဘဲထားလ်င္ (အင္ဖက္ရွင္)ဟာ အတြင္းထဲ၊ အရိုးထဲ ေရာက္သြားႏိုင္ပါတယ္။ နဖူးထဲက ေလခိုေပါက္မွာ ျဖစ္တာဆိုရင္ မ်က္လံုးကို သြားဖိေနလို႔၊ အရုပ္ႏွစ္ထပ္ျမင္ရမယ္။ နဖူးေဖါင္းလာမယ္။ ဦးေႏွာက္ထဲ အနာျဖစ္မယ္။ ဦးေႏွာက္ေျမွးေရာင္မယ္။ မ်က္ကြင္းေဘးကျဖစ္ရင္ အနားတဝွိဳက္ ျပည္တည္နာ Abscess ျဖစ္မယ္။ ပါရိုးထဲဆိုရင္ ႏွာေခါင္းပိတ္ေနမယ္။ နားထင္ရိုးထဲျဖစ္ရင္ အရုပ္ႏွစ္ထပ္ျမင္တာ၊ မ်က္လံုးေရြ႕လ်ားမႈ ေကာင္းေကာင္း လုပ္မရတာ ျဖစ္ေနမယ္။ အထဲဆက္ဝင္သြားရင္ေတာ့ ဦးေႏွာက္ထဲအနာျဖစ္မယ္။ ဦးေႏွာက္ေျမွးေရာင္မယ္။

နာတာရွည္ (ဗက္တီးရီးယား) ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ (ဆိုင္းနပ္စ္) ေရာဂါကို ကုသဘို႔ ပဋိဇီဝေဆးေတြ Antibiotics (Amoxicillin & Clavulanic acid = Augmentin ES-600, Augmentin, Augmentin XR)၊ ႏွာရည္က်ဲေဆးေတြ Decongestants (Pseudoephedrine = Chlor Trimeton, Contac Cold, Drixoral Decongestant Non-Drowsy, Elixsure
Amoxicillin & Clavulanic acid = Augmentin ES-600, Augmentin, Augmentin XR ကို ၁ဝ-၁၄ ရက္ၾကာ ေပးရပါတယ္။ ႏွာရည္က်ဲေဆး Decongestants ေတြကို ဆက္သံုးႏိုင္တယ္။
Decongestant (Entex, Genaphed, Kid Kare Drops, Nasofed, Seudotabs, Silfedrine, Sudafed, Sudodrin, SudoGest, Suphedrin, Triaminic Softchews Allergy Congestion, Unifed)
Saltwater rinse ဆားရည္ျဖင့္စိမ္ျခင္း၊
Nasal corticosteroids ႏွာေခါင္းထဲထည့္ရသည့္ (ေကာ္တီကိုစတီရြိဳက္) ေဆးေတြ (fluticasone or beclomethasone) သံုးရပါလိမ့္မယ္။

ႏွာေခါင္းရိုးအေနအထား ပံုမွန္မဟုတ္သူမ်ားအား ခြဲစိတ္ေပးရပါမယ္။ (ေရာဂ) နည္း နဲ႔လည္း ကုသေပးႏိုင္ပါတယ္။

(အက္သမြိဳက္) ေလခိုအိတ္မ်ားေရာင္ျခင္း Ethmoiditis ကေတာ့ အသက္ရွဴလမ္းအထက္ပိုင္း ပိုးဝင္ျခင္းကတဆင့္ ဆက္ျဖစ္ရတာပါ၊ (ဗက္တီးရီးယား) ဒါမွမဟုတ္ (ဗိုင္းရပ္စ္)ပိုးဟာ ေလခိုအိတ္ရဲ႕နံရံေတြကို ပ်က္စီးေစတယ္။ (အလာဂ်ီ) ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ သူမ်ားကို မကူးပါ။ ႏွာေခါင္းရိုးအေနအထားပံုမမွန္လို႔လည္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အားနည္းေနသူ ဆိုရင္ (ဖန္းဂတ္စ္) မွိဳေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ (ဖန္းဂတ္စ္) မွိဳေၾကာင့္ျဖစ္တာဆိုရင္ (ဖန္းဂတ္စ္)ေဆး Amphotrecin B အေၾကာေဆး ေပးရပါမယ္။

လကၡဏာေတြကေတာ့ နဖူးေအာက္နား၊ မ်က္လံုးႏွစ္ဖက္ၾကား၊ ႏွာေခါင္းရဲ႕ေဘးမွာ နာမယ္။ မ်က္စိအစြန္နား အနည္းငယ္ နီျပီး ေရာင္မယ္၊ နာေနမယ္။ ႏွာေခါင္းကေန အသက္ရွဴရတာ ခက္မယ္။ ဖ်ားႏိုင္တယ္။ အနံ႔ ေကာင္းေကာင္းမရ ျဖစ္မယ္။ ႏွာေခါင္းပိတ္ေနမယ္။ ႏွာရည္ယိုမယ္။

ဆက္ျပန္႔မသြားေအာင္တားဘို႔ ခက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏွာရည္ကို သန္႔ရွင္းေပးျခင္း၊ ေရ-အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ေပးျခင္း၊ ဆားရည္စိမ္ေပးျခင္း၊ ႏြားႏို႔ေရွာင္ျခင္းတို႔က သက္သာေစပါမယ္။ (အလာဂ်ီ) ေၾကာင့္ျဖစ္ရတာဆိုရင္ ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အေျခအေနကို ေရွာင္ပါ။ ႏွာေခါင္းထဲထည့္ရတဲ့ (ေကာ္တီကို-စတီရြိဳက္) ေဆးေတြ သံုးပါ။ (အင္တီ-ဟစ္တမင္း) ေဆး Antihistamines (Diphenhydramine, Loratadine or Fexofendadine) သံုးပါ၊ ႏွာရည္က်ဲေဆး Decongestants (pseudoephedrine) သံုးပါ၊ (ဗက္တီးရီးယား)ေၾကာင္ျဖစ္ရင္ ပဋိဇီဝေဆး Antibiotics (Amoxicillin & Clavulanic acid) ေပးပါ၊

ပဋိဇီဝေဆးက မထိေရာက္ေတာ့ရင္ ခြဲရပါေတာ့မယ္။ Basic endoscopic surgical procedure ခြဲစိတ္ရတာက ေမ့ေဆးျဖစ္ျဖစ္ ထံုေဆးျဖစ္ျဖစ္ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ပိတ္ဆို႔ေနတာေတြ ဖယ္ထုတ္၊ အေကာင္းေတြတတ္ႏိုင္သမွ် ခ်န္ေပးရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၄ ပါတ္ဆိုရင္ ျပန္ေကာင္းသြားမွာပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၈-ဝ၉

Low Back Pain ခါးနာ သက္သာေစရန္

Mon, Aug 19, 2013 at 9:03 AM
ကၽြန္မ မနက္မနက္ ခါးနာေနပါတယ္။ ညေနပိုင္းေလာက္ဆို သက္သာပါတယ္။ ဘယ္ဘက္တင္ပါးရဲ႕ အေပၚ မီးေညွာင့္ရိုးရဲ႕ အေပၚထိပ္ ဘယ္ဘက္ျခမ္းမွာ နဲနဲေရာင္ေနပါတယ္ ။ ေရာင္တဲ့ေနရာက ထံုေနသလို ခံစားရပါတယ္။ မရိုမေသ စအိုဝ ေနရာမွာပါ ထံုသလိုျဖစ္ေနပါတယ္။ မနက္ပိုင္းဆို မထိုင္ႏိုင္ပဲ လွဲေနရင္သက္သာပါတယ္။ ေလးငါးရက္ေလာက္ရွိပါျပီ။ ဘာေဆးေသာက္ရမလဲ သိခ်င္လို႔ပါ။ ဆရာ၀န္ဆီ သြားမျပရေသးပါ။ အသက္က ၄၂ ႏွစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္နဲ႔၊ ကေလး ၂ ေယာက္ရွိပါတယ္ရွင္။

• လူတိုင္းလိုလို တခ်ိန္မွာ ျဖစ္ဘူးၾကတယ္။ သူ႔ဖါသူ ေပ်ာက္သြားတာ မ်ားတယ္။ မေပ်ာက္ဘူးဆိုရင္ ထိေရာက္တဲ့ ကုသနည္းေတြ ရွိတယ္။
• Dull ache ထံုျပင္းျပင္းနာတာနဲ႔ Stabbing or shooting sensation ထိုးတာခံရသလိုနာတယ္။ ခါးမတ္ေအာင္ ေနလို႔ မရျဖစ္တယ္။ အားကစားလုပ္ရင္း၊ အလုပ္လုပ္ရင္း ရုတ္တရက္ နာလာတာ ရွိတယ္။ ၃ ရက္ေနလို႔မွ မေပ်ာက္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ ၃ လေနလို႔မွ မေပ်ာက္ရင္ နာတာရွည္လို႔ သတ္မွတ္တယ္။
• အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္ေလာက္မွာ အမ်ားဆံုး စျဖစ္ဘူးတတ္တယ္။ ဒိထက္ အသက္ ၾကီးလာေလေလ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားေလေလ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ပိုလာတာ၊ လႈတ္ရွားမႈ နည္းလာတာေတြေၾကာင့္ျဖစ္မယ္။
• ဆီးသြား-ဝမ္းသြားတာအထိ ထိခိုက္လာရင္၊ ေအာက္ပိုင္းမွာ အားနည္းလာရင္၊ ဖ်ားလာရင္၊ ေခ်ာင္းဆိုး လိုက္ခ်ိန္မွာ ပိုနာတာျဖစ္ရင္၊ ဆီးသြားလို႔ ပိုနာရင္ အေရးၾကီးတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• အေလးအပင္မရာကေနျဖစ္တာ၊ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရင္းကေနျဖစ္တာမ်ိဳးက Muscle Strain ၾကြက္သားနာတာ ေခၚတယ္။
• ေနာက္တမ်ိဳးက ခါးရိုးဆစ္က အရြတ္ေရြ႕တာ Sciatica ေခၚတယ္။ ေနာက္ဟာမ်ိဳးဆိုရင္ Sciatic nerve (ဆိုင္ယားတစ္) အာရံုေၾကာတေလွ်ာက္ လိုက္နာမယ္။ တင္ပါး-ေပါင္-ေျခသလံုးအထိ နာမယ္။
• အလုပ္လုပ္ရာမွာ အေလးမရတာ၊ ဆြဲရတာမ်ိဳးေတြက Twists the spine ခါးကိုလိမ္သလိုလုပ္ရရင္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ထိုင္လုပ္ေနရတာ ၾကာသူေတြလဲ နာႏိုင္တယ္။
• ပိုက္ဆံအိတ္၊ ေက်ာပိုးအိတ္၊ လက္ဆြဲအိတ္ေတြေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Gym or Golf course အားကစားနည္းေတြကေနလဲ နာတယ္။
• ခါးရိုးမၾကီးဆိုတာ အရိုးေလးေတြ တခုနဲ႔တခု ထပ္ေနတယ္။ အရိုးတခုနဲ႔တခုၾကားမွာ အရိုးႏုျပားေလးေတြရွိတယ္။ အရိုးေလာက္ မသန္မာလို႔ အသက္ၾကီးသူေတြ အားမေကာင္းေတာ့ဘူး။ ခါးကိုထိခိုက္မိရင္ စုပ္ျပဲသြားႏိုင္တယ္။ ကြ်ံသြားႏိုင္တယ္။ ေနာက္ကိုကြ်ံရင္ သူ႔ေနာက္က အာရံုေၾကာမၾကီးကို သြားဖိေစႏိုင္တယ္။ Herniated Disc ေခၚတယ္။ အလြန္နာမယ္။
• Spinal stenosis ခါးရိုးေနရာက်ဥ္းတဲ့ေရာဂါမ်ိဳးကေနလဲ အာရံုေၾကာကိုဖိေစျပီး နာေစႏိုင္တယ္။ Spondylitis ေရာဂါကေနလဲ နာႏိုင္တယ္။ Fibromyalgia ေရာဂါကေနလဲ နာႏိုင္တယ္။
• ခါးနာတာေသျခာေအာင္ X-rays, CT or MRI scans ေတြနဲ႔ခြဲျခားရတယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ
(၁) Posture အေနအထိုင္ ပံုစံ၊ ခါးမတ္ထိုင္ပါ။ ခါးအမွီပါေစရမယ္။ ပခံုးပါ နားစရာရွိသင့္တယ္။ ေျခေထာက္ကလဲ နားေစႏိုင္ရမယ္။ မတ္တပ္ရပ္ရင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို ေျခႏွစ္ဖက္လံုးေပၚမွာ မွ်ေနပါေစ။
(၂) Muscle strain ေၾကာင့္နာတာမ်ိဳးက သူ႔အလိုလိုေကာင္းမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ Heating pad or warm baths အပူကပ္ေပးတာ လုပ္ႏိုင္တယ္။
(၃) Bed Rest ခါးနာတာကို နားခိုင္းမလား။ ခါးနာသူေတြက အိပ္ရာထဲကမထခ်င္ၾကဘူး။ ဒါေပမဲ့ Muscle strain ေၾကာင့္သာဆိုရင္ လုပ္ေနၾကအလုပ္ကို ေစာႏိုင္သမွ်ေစာျပီး ျပန္လုပ္သင့္တယ္။ အိပ္ရာထဲမွာ ၁-၂ ရက္ ေနသူေတြက ခါးနာပိုဆိုးေစႏိုင္တယ္။
(၄) Yoga (ေယာဂ) နည္းကို ၃ လေနလို႔မွ မသက္သာေသးသူေတြ ၃ လ လုပ္သင့္တယ္။
(၅) Spinal Manipulation အထူးကုဆရာဝန္ေတြက တခ်ိဳ႕ကိုလုပ္ေပးတယ္။
(၆) Massage Therapy ႏွိပ္နည္းကို နာတာရွည္ ခါးနာသူေတြကို လုပ္ေပးႏိုင္တယ္။ ဒါလဲ ၂ လေလာက္ အခ်ိန္ယူတယ္။
(၇) Acupuncture အပ္စိုက္ကုသနည္း ထိေရာက္မႈက ေလ့လာမႈေတြမွာ မတူၾကတာေတြ႔ရတယ္။ Simulated acupuncture နည္းေရာ Real acupuncture with needles နည္းေရာလုပ္နတယ္။
(၈) Acetaminophen, Ibuprofen, or Naproxen စားေဆးေတြနဲ႔ အနာသက္သာေစတဲ့ လိမ္းေဆးေတြ သံုးတယ္။ လိုေသးရင္ ပိုျပင္းတဲ့ေဆးေပးမယ္။
(၉) Steroid Injections (စတီရြိဳက္) ထိုးေဆးလဲ တခ်ို႕ကိုထိုးေပးတယ္။
(၁ဝ) ခြဲစိတ္ကုသနည္း၊
(၁၁) Physical Therapy (ဖီဇီယို) ကုသနည္းမွာ Stretches, Strength exercises, and Low-impact cardio နည္းေတြ သံုးတယ္။
(၁၂) ခါးကို Flexion and extension exercises ခါးကို အေကြး-အဆန္႔ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ေပးတယ္။

ဘယ္လို ကာကြယ္မလဲ။ အတိအက် မျဖစ္ရပါဘူးလို႔ အာမခံႏိုင္တာေဆာ့ မရွိပါ။ အလြန္ေကာင္းတဲ့နည္းေတြကေတာ့ -
• ကိုယ္အေလးခ်ိန္ထိန္းပါ၊
• ေလ့က်င့္ခန္း ပံုမွန္လုပ္ပါ။
• မ,စရာရွိရင္ ေျခနဲ႔သာ မပါ။ ခါးနဲ႔ မမပါနဲ႔။ အလုပ္လုပ္ရာ အေနအထိုင္မွာ ခါးကို သက္ေတာင့္သက္သာ အျမဲရွိပါေစ။
• ေခါင္းအံုးျမင့္တာ မသင့္ပါ။ အိပ္ရာခင္း မာမာမွာသာ လဲေလ်ာင္းပါ၊ အိပ္ပါ။ ေမြ႔ယာ မသင့္ပါ။ ၾကိဳးကုတင္၊ Dream bed (ဒရင္းမ္ဘက္)၊ စပရင္ကုတင္ မသင့္ပါ။
• ထိုင္ရင္ ေပါင္ကေအာက္ခံမွာထိေန၊ ေက်ာက ေနာက္မွီနဲ႔ထိေနရမယ္။ ဖင္ထိုင္ခံုမွာ မထိုင္ပါနဲ႔။ ၾကမ္းေပၚ တင္ပါးခ် မထိုင္ပါနဲ႔။ ပက္လက္ကုလားထိုင္၊ (ဆိုဖါ) အိတာမွာ မထိုင္ပါနဲ႔။
• မ်က္ႏွာသစ္၊ လက္ေဆး၊ ပန္းကန္ေဆးလုပ္ရာမွာ ေၾကြခြက္၊ စားပြဲ၊ ခံု ကိုယ္နဲ႔ အေနေတာ္ပါေစ။ နည္းနည္းေလးမွ မကံုးရေစပါနဲ႔။
• ေရအိမ္သာ ဒူးကို ၉ဝ ဒီဂရီ ေကြးႏိုင္တဲ့ အမ်ိဳးအစားသံုးပါ။

Sacralization ေမြးရာပါခါးဆစ္ေရာဂါတမ်ိဳးရွိတယ္။ လူဦးေရရဲ႕ ၃႕၅% မွာ ခါးရိုးဆစ္နံပါတ္ (၅) ရဲ႕ ေဘးဘက္ ထြက္ေနတဲ့အရိုးနဲ႔ ေအာက္က (ေဆခရမ္) တင္ပါးရိုး သြားျပီးတြယ္ဆက္ေနတာမ်ိဳးရွိၾကတယ္။ တထက္တည္းေရာ ႏွစ္ဖက္လံုးပါအဲလိုျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ခါးေအာက္ပိုင္းနာတာကိုခံစားရမယ္။ တခ်ိဳ႕က ဘာမွ မခံစားရဘူး။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂ဝ-၂-၂ဝ၁၂

ESL အဂၤလိပ္စာ

ေက်ာင္းစဖြင္ျပီလို႔ေရးေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဘာသင္တဲ့ေက်ာင္းလဲ ဆရာတဲ့။  ေက်ာင္းအေၾကာင္း နည္းနည္း နည္းနည္း ေရးထားျပီး။ တေယာက္က ေမးဖူးတယ္။ အခုမွ...