က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Thursday, August 8, 2013

Hepatitis B Prognosis (ဘီ) ပိုး အလားအလာ

အေမး
တခ်ိဳ ့က ဘီပိုးရွိတယ္ဆိုတာ သိျပီး ႏွစ္ ၂ဝ ေလာက္ဘာမွ မျဖစ္ဖူးလို႔ ဖတ္ဖူးပါတယ္။ သူတို႔မွာ ျဖစ္လာနိုင္ေသးသလား။ ဘာေတြ လုပ္ေပးရလဲဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္။

အေျဖ
Hepatitis B virus (ဘီ) ပိုး ရွိေနသူေတြထဲမွာ (၁) ရက္တိုအဆင့္ တနည္းေျပာရရင္ သူ႔သေဘာနဲ႔သူထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တာနဲ႔ (၂) နာတာရွည္ ဆက္ရွိေနတာဆိုျပီးရွိတယ္။ (၁) အဆင့္ကေန လပိုင္းၾကာတာနဲ႔ အလိုအေလွ်ာက္ ေပ်ာက္သြားႏိုင္တယ္။ ၉၅% ကေတာ့ ပိုးရွင္းသြားႏိုင္တယ္။ ပိုးျပီးသြားသြားတာလဲ ဟုတ္တယ္။ ကေလးေတြ ဆိုရင္ေတာ့ ပိုဆိုးတယ္။ ကေလး နဲနဲၾကီးရင္ ၃ဝ% နဲ႔ ေမြးကာစကေလး ၅% သာ အဲလိုရွင္းႏိုင္တယ္။ အသက္ ၁ ႏွစ္ကေန ၆ ႏွစ္ကေလးေတြမွာ ပိုးကင္းတာ ၇ဝ% သာရွိမယ္။ ပိုးရွိဘူးသူလူဦးေရရဲ႕ ၄ဝ% ဟာ တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ အသဲေျခာက္တာနဲ႔ အသဲကင္ဆာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

(ဘီ) ပိုး ျပန္ေခါင္းေထာင္လာျခင္း
(ဘီ) ပိုးရွိဘူသူရဲ႕ ကိုယ္ထဲမွာ (ဘီ) ပိုးရဲ႕ DNA ကရွိေနမယ္။ တခ်ိဳ႕လူေတြမွာ ေခါင္းျပန္ေထာင္လာတတ္တယ္။ အရက္နဲ႔ မူးယစ္ေဆးသမားေတြမွာ အဲလိုပိုျဖစ္တယ္။ ခန္႔မွန္းေျခ ၅ဝ% မွာ ေခါင္းျပန္ေထာင္လာတာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကင္ဆာေဆး ခုခံအားႏွိမ္ေဆးေတြေၾကာင့္လဲ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

တကယ့္ (ဘီ) ပိုးေရာဂါျဖစ္ျခင္း
ရွားတယ္။ ၁% သာရွိတယ္။ အသဲ (ဆဲလ္) ေတြ ပ်က္စီးတာ မ်ားလြန္းရာကေနျဖစ္ျပီး အသက္ေသႏိုင္တယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာမွာေတာ့ ကေလးေတြက လူၾကီးထက္ခံႏိုင္ၾကတယ္။

(ဘီ) ပိုးဝင္ထားျပီးေနာက္ အသဲေရာဂါရျခင္း
ရက္တိုေရာ နာတာရွည္ပါ ပိုးဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား အဝင္ခံရသလဲ၊ အဝင္ခံရသူအသက္ ဘယ္ေလာက္လဲ အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ရက္တိုျဖစ္ေနတာကို ရာႏွဳန္းနည္းနည္းမွာသာ သိရတယ္။ ကေလး ၁ဝ% နဲ႔ လူၾကီး ၃ဝ-၅ဝ% ကိုသာ ရက္တိုေရာဂါ ျဖစ္ေနတာကိုသိႏိုင္တယ္။

တကမာၻလံုးမွာ Hepatocellular carcinoma (HCC)အသဲကင္ဆာရဲ႕ ၆ဝ-၈ဝ% က (ဘီ) ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာက ၄ဝ-၅ဝ% နဲ႔ မိန္းမေတြမွာက ၁၅% သာျဖစ္တယ္။ အသဲကင္ဆာျဖစ္လာသူေတြရဲ႕ ၆ဝ-၉ဝ% မွာ အသဲေျခာက္တာကေန ဆက္ျဖစ္တယ္။

ကူးစက္နည္း (၄) နည္း
၁။ မေအကေန ကေလး၊
၂။ ပိုးရွိသူနဲ႔အတူေနျခင္း၊
၃။ ပိုးရွိသူနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံျခင္း (က်ား+မ၊ က်ား+က်ား) နဲ႔
၄။ ေသြးကေနကူးျခင္း။

HBsAg (ဘီ) ပိုးရဲ႕ ေရာဂါျဖစ္ေစႏိုင္စြမ္း (အင္တီဂ်င္) ေတြဟာ ပိုးရွိေနသူရဲ႕ ေသြးနဲ႔ ကိုယ္ကအရည္ေတြထဲမွာရွိေနမယ္။ ဒါေပမဲ့ အဓိကကေတာ့ ေသြး၊ ရာသီေသြး၊ ေမြးလမ္းေၾကာင္းအရည္နဲ႔ သုက္ရည္ေတြထဲမွာသာ ေတြ႔ရတာမ်ားတယ္။ သူမ်ားကို မကူးေအာင္ ဒါေတြနဲ႔ ထိစပ္မိတာအတြက္ အျပည့္အဝ ဆင္ျခင္ရပါမယ္။

HBV ပိုးဟာ သဘာဝပါတ္ဝန္းက်င္ထဲမွာ ၇ ရက္အထိ ရွင္ေနႏိုင္တယ္။ ဒါဟာ ရိုးရိုးအတူေနသူေတြ သတိထားရမဲ့အခ်က္ ျဖစ္တယ္။ ပိုးေတြ႔သူေတြကို ေမးျမန္းစစ္ေဆးေပမဲ့ ဘယ္လမ္းကေန ဘယ္လို ကူးခဲ့တယ္ဆိုတာကို မသိႏိုင္တာ ၃၅% ရွိတယ္။ ေယာက္်ားေတြက ပိုျပီး ပိုးကိုသယ္ေဆာင္ထားၾကသူေတြ ျဖစ္တယ္။ HBV ဟာ HIV ထက္ အဆ ၁ဝဝ ကူးစက္ေစႏိုင္တယ္။ သူမ်ားကို မကူးေအာင္ ဒါေတြနဲ႔ ထိစပ္မိတာအတြက္ အျပည့္အဝ ဆင္ျခင္ရပါမယ္။

(ဘီ) ပိုး၊ (စီ) ပိုးနဲ႔ HIV ေတြဟာာ ေခတ္ေရာဂါသေဘာေျပာလို႔ရတယ္။ ဆရာဝန္ေတြ အသည္းအသန္ သုေတသနေတြ လုပ္ေနၾကတယ္။ အခုထိ ေျပာေဟာသမွ်၊ ေရးသားသမွ်ေတြထဲမွာ သတိထားပါလို႔ ေျပာတာေတြက တကယ္မလိုတာမ်ိဳး ရွိႏိုင္သလို၊ သတိမေပးတာကေနလဲ သတိထားစရာျဖစ္မလာဘူးလို႔ ကံေသကမၼ ေျပာမရပါ။ အလားတူပဲ အခုခ်ိန္မွာ တိတိက်က် ကုမရေသးတာေတြ တခ်ိန္မွာ ကုေပးႏိုင္လာစရာရွိပါတယ္။

အေျခခံအခ်က္ကေတာ့ ကူးစက္ေရာဂါမွန္သမွ် မကူးစက္ေအာင္ ဂရုစိုက္ပါ။ ပိုးရွိဘူးထားရင္ သူမ်ားေတြလို ခပ္ေပါ့ေပါ့ မေနပါနဲ႔။ ကံ၊ စိတ္၊ ဥတု၊ အာဟာရ မွ်တေကာင္းမြန္ပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၇-၈-၂ဝ၁၃