Friday, August 30, 2013

Loss of smell ႏွာေခါင္းက အနံ႔မရ ဘာလုပ္ပါ့မလဲ

Q: ဟိုေန႔ကလည္း ေခါင္းကို CT Scean ဆြဲတယ္။ ဘာမွေတာ့ေတြ႔ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အနံ႔ကေတာ့မရေသးလို႔ အဲ႔ေဆးေတြေပးၿပီးေနာက္ ၄ လ ျပန္ခ်ိန္းလိုက္ပါတယ္ရွင္။

A: အဲတာ စိတ္သက္သာရာရေစတယ္။ ဆိုင္းနပ္လို႔ေခၚတာ မျဖစ္တာကို သိရတယ္။ အနံ႔ရေစတဲ့ အာရံုေၾကာေလးေတြကို ထိခိုက္မႈက ျပန္မေလွ်ာ့ေသးလို႔ အဲလိုျဖစ္ေနေသးတာပါ။ သက္သာလာရင္ ေကာင္းလာပါမယ္။

ႏွာေခါင္းကအနံ႔မရတာဟာ အမ်ားဆံုးက ႏွာေခါင္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ေနရာေလးေတြမွာ Nasal congestion ေခၚတဲ့ ပိတ္ဆို႔မႈကေန ဆက္တာပါ။ Mucous membranes ဖံုးထားတဲ့အလႊာေလးေတြ ေရာက္ရမ္းျပီး ေသြးေၾကာေလးေတြ ပိုမ်ားရာက ေနဆက္တာ ျဖစ္တယ္။ အန႔ံျဖစ္လို႔ အာရံုေၾကာလကၡဏာျဖစ္တယ္။ ေဆးစာလို ပိတ္တာကို Nasal blockage ႏွာေခါင္းပိတ္တာနဲ႔ အနံ႔မရတာကို Anosmia လို႔ေခၚတယ္။ Allergic reactions (အလာဂ်ီ) ရတာကေန အမ်ားဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ Upper respiratory infections အသက္ရွဴလမ္းအထက္ပိုင္း ပိုးဝင္တာကေနလဲ ျဖစ္ပါေသးတယ္။ Common cold အေအးမိတာ၊ Rhinitis နဲ႔ Sinusitis ဆိုင္းနပ္စ္ေရာင္တာ၊ Influenza တုပ္ေကြး စတာေတြကိုေျပာတာပါ။ ဗက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ ဖန္းဂတ္စ္ ပိုးမ်ိဳးစံုကေနျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

ေနာက္ျပီး Nasal polyps ႏွာေခါင္းထဲမွာ အလံုးေလးျဖစ္တာ၊ Nasal deformities ႏွာေခါင္းပံုပန္းမမွန္ျဖစ္တာ၊ Nasal tumors အကိတ္အလံုး (ကင္ဆာ) ျဖစ္တာေတြကလဲ အနံ႔မရျဖစ္ေစတယ္ ဦးေႏွာက္ေရာဂါတခ်ိဳ႕ကေနလဲျဖစ္တယ္။ ဥပမာ Brain aneurysm ေသြးေၾကာေဖါင္းတာ နဲ႔ Tumor အက်ိတ္။ Stroke ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာမေတာ္တဆျဖစ္ရင္လဲ ႏွာေခါင္းအနံ႔မရျဖစ္တာခံစားရႏိုင္တယ္။ အသက္ၾကီးဆာ၊ Alzheimer’s disease (အဇာမိုင္ယား) ေရာဂါ၊Chemical exposure ဓါတုေဆးေတြနဲ႔ ထိေတြ႔မိတာ၊ Medication side effects တခ်ိဳ႕ေဆးေတြ (ေသြးတိုးက်ေဆး) ရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး၊ Radiation therapy ဓါတ္ကင္တာေတြေၾကာင့္လဲ အနံ႔မရ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ Zinc deficiency (ဇင့္) သြပ္ဓါတ္ နည္းရင္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

အေၾကာင္းရင္းေတြကို ကုသဘို႔ကမဌမျဖစ္တယ္။ အေအးမိရာကေန၊ (အလာဂ်ီ) ရတာကေနျဖစ္တာဆိုရင္ Oral glucocorticoids ေခၚတဲ့ Prednisone ေသာက္ေဆးကို ေဆးပါတ္လည္ေအာင္ တိတိက်က်ေပးတယ္။ စားေဆးေပးျပီး ေနာက္မွာ Topical glucocorticoid nasal spray ဒီေဆးအမ်ိဳးအစားကိုဘဲ ႏွာေခါင္းထဲပန္းေဆးသံုးတယ္။

Nasal steroid sprays (စတီရြိဳက္) ႏွာေခါင္းထဲထည့္တဲ့ေဆးေတြကေတာ့ Ffluticasone propionate (Flonase), Mometasone (Nasonex), Budesonide (Rhinocort Aqua), Flunisolide (Nasarel), Triamcinolone (Nasacort AQ), Beclomethasone (Beconase AQ) နဲ႔ Fluticasone furoate (Veramyst) စတဲ့နာမည္ေတြနဲ႔လာတယ္။

ပံုထဲကျပထားတဲ့ေဆးကို Avamys nasal spray ေခၚတယ္။ Fluticasone furoate ေဆးပါတယ္။ Corticosteroid (စတီရြိဳက္) ေဆးအမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါတယ္။ ႏွာေခါင္းအတြင္းမွာ ဖံုးထားတဲ့အလႊာေလးမွာ ေရာင္ရမ္းလာတာကို သက္သာေစမယ္။ Allergic rhinitis (အလာဂ်ီ) ရလို႔ ႏွာေခါင္းမွာျဖစ္လာတာကို သက္သာေစမယ္။ အသက္ ၁၂ ႏွစ္အထက္လူေတြကို တခါသံုးရင္ ၂ ခ်က္ပန္းပါ၊ တေန႔မွာ ၂ ခါ၊ အခ်ိန္တိုမွာသံုးပါ။ သက္သာလာရင္ တေန႔ ၁ ခါသာသံုးပါ။ ေရရွည္မသံုးပါနဲ႔။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၈-၂ဝ၁၃

Wooing the Generals ျပင္သစ္အျမင္

ျပင္သစ္အသင္းကဗိုလ္စြဲသြားတဲ့ ေဘာလံုးပြဲသတင္းေတြကေန အမွတ္ရတာတခုရွိေသးတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ျပည္ပႏိုင္ငံေရးကာလ နယူးေဒလီမွာေနစဥ္က ျပင္သစ္လူမ်ိဳး သုေတသ...