က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Tuesday, November 12, 2013

Supplementary foods ကေလးအတြက္ ျဖည့္စြက္စာ

(၁) ကၽြန္မတို႔မိသားစု ႕႕႕႕႕ မွာေနၾကပါတယ္ရွင္။ ကၽြန္မအသက္က ၃၂ ႏွစ္ပါ။ ကၽြန္မမွာ ၁၄ လသားအရြယ္သားကို ေမြးတုန္းက ၆ ေပါင္ခြဲပါ။ မိခင္ႏို႔တမ်ိဳးထဲကိုပဲ တိုက္ပါတယ္။ ႏို႔မႈန္႔နဲ႕မွ်တိုက္ဖို႔ ႀကိဳးစားေပမယ့္ သူမစို႔ပါဘူး။ ၄ လသားကေနစၿပီး အဟာရမႈန္႔ ေကၽြးပါတယ္။ ၇ လသားေလာက္အထိ ပံုမွန္ ဝိတ္တက္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ေကၽြးရတာ သိပ္ခက္လာပါတယ္။ ကေလးသီခ်င္းေလးေတြ ဖြင့္ျပၿပီး ေကၽြးရင္ေတာ့ စားပါတယ္။ ဒါေပမယ့့္ သူအဲလို တီဗြီၾကည့္ရင္း အစားစားရင္ ဉာဏ္ထိုင္းမွာ စိုးလို႔ ခုေနာက္ပိုင္း ျမဴလိုက္ေဆာ့လိုက္နဲ႔ ေကၽြးပါတယ္။ သူအရင္လို သိပ္မစားေတာ့ပဲ ေထြးေထြးထုတ္ပါတယ္။ မိခင္ႏို႔ကိုပဲ တခ်ိန္ကုန္ ေတာင္းေနေတာ့တာပါပဲ။ ၁ ႏွစ္သားတုန္း ၁ ႏွစ္ျပည့္ က်န္းမာေရး စစ္ေဆးမႈေတြလုပ္ေတာ့ ဝိတ္က်ေနပါတယ္ရွင္။ ၁ဝ လသားေလာက္တုန္းက ၉ ကီ္လို နီးပါးရွိရာက ၁ ႏွစ္ျပည့္မွာ ၈ ကီလိုသာသာပဲရွိပါေတာ့တယ္။ ခုထိလည္း လမ္းမေလွ်ာက္ေသးပါဘူး။ သြားလည္း အေပၚသြား ႏွစ္ေခ်ာင္းသာ ေပါက္ပါေသးတယ္။ ဒီက ဆရာဝန္ေတြ နပ္စ္မေတြက Normal လို႔ပဲေတာ့ေျပာပါတယ္။ သူတုိ႔ညႊန္သလို Cheese ေတြ အာလူးေတြ ႏို႔ေတြေကၽြးပါတယ္ရွင္။ သူက ေထြးခ်ည္းထုတ္ပါတယ္။

(၂) ဆရာရွင့္ ၆ လအရြယ္ကေလးကို တိုက္ဖို႔အတြက္ ႏြားႏို႔ကို ဘယ္လိုၾကိဳခ်က္ၿပီး အသံုးျပဳရင္ အႏၱရာယ္ကင္းႏိုင္မလဲ ၊ သူနဲ႔ အသင့္ေတာ္ဆံုး ျဖစ္မလဲဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ ေနာက္ၿပီး ကေလးအတြက္ ဘယ္လို ျဖည့္စြက္ အစာေတြက သင့္ေတာ္မလဲဆိုတာပါ သိခ်င္ပါတယ္။

ကေလးအတြက္ ျဖည့္စြက္စာ ေမးလာသူေတြ မနည္းပါ။ ခပ္တိုတိုေတြသာေျဖခဲ့ပါတယ္။ အခုေတာ့ ျဖည့္စြက္စာ စာတပုဒ္ ေရးျဖစ္သြားလို႔ ေမးတဲ့သူကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ကေလးေဆးပညာလို ေရးရင္ ဖတ္ရတဲ့သူအတြက္ ခက္ေနမွာမို႔ ရိုးရိုး ရွင္းရွင္းသာ ေရးပါရေစ။ အစဥ္အလာ ဆရာဝန္ေတြသင္ခဲ့တာက ကေလးေတြကို ၄-၆ လကစျပီး ျဖည့္စြက္စာေေကြ်း၊ ၁ ႏွစ္၊ ၁ ႏွစ္ခြဲရွိလာရင္ ႏို႔ျဖတ္။ ေနာက္ ေနာက္ကိုယ္ဝန္ ရွိလာရင္လဲ ႏို႔ျဖတ္။ ႏို႔မျဖတ္ခင္မွာ မိခင္ႏို႔လဲတိုက္ပါ၊ ျဖည့္စြက္စာလဲ ေေကြ်းပါ။ ႏို႔တခုတည္းနဲ႔ေတာ့ ၆ လေနာက္မွာ မလံုေလာက္ပါ။

ဘယ္လိုအစာေေကြ်းပါဆိုတာ ေယဘုယ်ေျပာရရင္ လူၾကီးစားတာထဲက မမာတာ နဲ႔ မစပ္တာေတြအကုန္ျဖစ္ပါတယ္။ သြားမေပါက္ခင္ တခါထဲျမိဳခ်ႏိုင္တာကို ေေကြ်းရပါမယ္။ အသား-ငါး၊ အသီး-အရြက္၊ ပဲ၊ ထမင္း။ ဆီ နဲနဲ ပါပါေစ။ ဝါးစရာ မလိုေလာက္ေအာင္ ေပ်ာ့တာ၊ ႏူးတာလုပ္ျပီး ေေကြ်းႏိုင္ပါတယ္။ ဟင္းရည္၊ ပဲဟင္းရည္ တိုက္ႏိုင္တယ္။ ၾကက္ဥျပဳတ္၊ အာလူးျပဳတ္၊ ကန္စြန္းဥျပဳတ္ စတာေတြ ေေကြ်းႏိုင္တယ္။ အဆင္သင့္လုပ္ ကေလးစာေတြလဲ ရပါတယ္။

ကေလးေတြလဲ လူၾကီးေတြလိုဘဲ အၾကိဳက္ဆိုတာေရြးမယ္။ အသီးေဖ်ာ္ရည္ကို အိမ္မွာလုပ္တာလဲ ေကာင္းတယ္။ ဆိုင္က အသင့္လုပ္ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး အဆင္ေျပတာ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ Junk food လို အသင့္ထုပ္ပိုးျပီး ေခတ္ေပၚအစာေတြ ေရွာင္ပါ။ အိမ္မွတင္လဲ လူၾကီးထမင္းဝိုင္းက ကေလးနဲ႔ မပူ-မစပ္တဲ့ ဟင္းအရည္ကို တိုက္ႏိုင္တယ္။ အသီးအႏွံထဲကလဲ ဝါးစရာ မလိုတာကို ေသးေသးေလးေတြလုပ္ျပီး ေေကြ်းႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးဆိုတာ တေန႔မွာ အၾကိမ္မ်ားမ်ား၊ တခါမွာ နည္းနည္း ေေကြ်းရမယ္။ ပ်ားရည္၊ ၾကက္ဥ၊ အာလူး၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ လိမ္ေမာ္သီး၊ သေဘၤာသီး စတာေတြ ရပါျပီ။

၁ ႏွစ္ေက်ာ္ရင္ အစံုေကြ်းႏိုင္ပါတယ္။ အစံုဆိုတာ ထမင္း-ဟင္းေတြ ေျပာတာပါ။ လူၾကီးေတြလိုဘဲ ႏြားႏို႔၊ လက္ဘက္ရည္၊ ေကာ္ဖီ၊ အသီးအႏွံ၊ သြားရည္စာ စားႏိုင္ျပီေပါ့။ သိတဲ့အတိုင္း သြားရည္စာ မ်ားရင္ ပင္မအစား ထမင္းနည္းတတ္တယ္။

ႏြားႏို႔ကို ႏိုင္ငံေတြမွာ ေရာင္းခ်ပံုမတူၾကပါ။ က်န္းမာေရးနဲ႔ညီတာ စံသတ္မွတ္ခ်က္နဲ႔အညီသာေရာင္းခ်ရတဲ့ဆီမွာေတာ့ ထူးေျပာစရာမရွိပါ။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ေျပာစရာေတြ မ်ားလြန္းတဲ့အထဲမွာ ႏြားႏို႔လဲပါတယ္။ ႏြားကေနကူးစက္တဲ့ (တီဘီ) ဆိုတာရွိလို႔ ႏြားႏို႔ကို Pasteurized milk ေခၚတဲ့ သတ္မွတ္ထားတဲ့အပူခ်ိန္အထိေပးထားတာကိုသာ ေရာင္းခ်ခြင့္ရွိတယ္။ ဒါေတာင္မွ ႏြားႏို႔ထဲမွာ ရွိရွိသမွ် ပိုးေတြ အကုန္ ေသေသးတာမဟုတ္ပါ။ ပြက္ေအာင္က်ိဳလိုက္ရင္ ပိုးေတြေသျပီလို႔ မွတ္ယူႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးတိုက္ဘို႔ဆိုရင္ လူၾကီးေတြလို အဆီထုတ္ေနစရာမလိုပါ။

ေခ်ာကလက္လဲ ေကာင္းတဲ့အစာပါဘဲ။ ဒါေပမဲ့ ကေလးေတြ သြားမေကာင္းျဖစ္ရတဲ့ တရားခံလဲျဖစ္တယ္။ အခ်ိဳစာမွန္သမွ် သြားသတိထားရမယ္။ အခ်ိဳစာေတြထဲမွာပါတဲ့ သၾကားဓါတ္က သြားရည္နဲ႔ ေပါင္းေတာ့ အက္စစ္ထြက္ျပီး သြားရဲ႕ အေပၚယံ ေၾကြလႊာကို ဒုကၡေပးတယ္။ အခ်ိဳဆိုတာထဲ အကုန္ပါတယ္။ ထမင္း၊ သၾကား၊ ထန္းခ်က္၊ ေခ်ာကလက္၊ အိုက္စ္ခရင္မ္၊ အခ်ိဳရည္။

ကေလးဥာဏ္ေကာင္းဘို႔ဆိုတာ အစာအာဟာရလဲ သက္ေရာက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အစာဆိုတာ နည္းတာ-မ်ားတာအျပင္ မွ်တဘို႔က ပိုသတိထားရတယ္။ မွ်တတယ္ဆိုတာ အမ်ိဳးအမယ္ စံုရမယ္၊ သင့္ရတယ္။ မ်ိဳးဗီဇ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ ေလ့လာမႈ၊ သင္ၾကားေပးမႈ၊ ေရာဂါဘယကင္မႈေတြ အားလံုးက ကေလးရဲ႕ ကိုယ္-စိတ္က်န္းမာေရးကို သက္ေရာက္ေစပါတယ္။

ကေလး အားေဆးဆိုတာ အေျခခံက ဗီတာမင္ (ဘီ) အုပ္စုျဖစ္တယ္။ သြားေပါက္ခ်ိန္မို႔ (ကယ္လ္စီယမ္) ပါေပးႏိုင္တယ္။ အားေဆးေတြကို နာမည္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေနရာတကာ ဝယ္လို႔ရတယ္။ ေစ်းၾကီးတိုင္း ပိုေကာင္းမယ္ မဟုတ္ပါ။ နာမည္ရတဲ့ ကုမၸဏီကေန ထုတ္တာဆိုရင္ ျပီးတာပါဘဲ။ အားေဆးတိုက္တာ အစာစားျပီခ်ိန္ ေကာင္းပါတယ္။ လူၾကီးေတြလို တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ မနက္-ညေန တိုက္ႏိုင္ပါတယ္။

တခ်ိဳ႕မိဘေတြက တမ်ိဳးမ်ိဳးေေကြ်းျပီး တခုခုျဖစ္ရင္ ေေကြ်းလိုက္တာနဲ႔ မတည့္ဘူးလို႔ တထစ္ခ်မွတ္တတ္ၾကတယ္။ မမွန္ပါ။ မတည့္ဘူးဆိုတာ ရွားလြန္းပါတယ္။ မတည့္တဲ့လကၡဏာေတြ သပ္သပ္ရွိပါတယ္။ (အလာဂ်ီ) နဲ႔ အစာအဆိပ္သင့္ျခင္း လကၡဏာေတြျဖစ္တယ္။ ဝမ္းပ်က္ရင္ အဲဒီတနပ္မွာ ဝမ္းပ်က္ေစတာ ပါသြားလို႔ျဖစ္မယ္။ မေေကြ်းပဲထားရင္ ကေလးရဲ႕ အစာေခ်လမ္းက အဲလိုအစားအေသာက္မ်ိဳးကို ေက်ခ်က္ဘို႔ ခ်က္ခ်င္းမလုပ္တတ္ေတာ့ပဲ ျဖစ္သြားမယ္။ က်င့္ယူေနရလိမ့္မယ္။ အစာလမ္းကေန ကူးစက္ေရာဂါေတြကို ေရွာင္ဘို႔သာ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဝမ္းပ်က္၊ ဝမ္းကိုက္၊ တိုက္ဖြိဳက္၊ အသဲေရာင္ (ေအ)၊ စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြအားလံုးဟာလဲ အပူလံုေလာက္ေအာင္ေပးတာနဲ႔ ပိုးေတြက ေသၾကတယ္။ မီးေပၚမတင္ရတဲ့အစားေတြကို ပိုဂရုစိုက္ပါ။ ယင္၊ ပိုးဟပ္၊ ၾကြက္ေတြရန္က ေရွာင္ပါ။ ပုလင္း၊ ဇြန္း၊ ပန္းကန္၊ အိုး၊ ဒယ္ေတြကို သန္႔ပါေစ။ ကာကြယ္ေဆးေတြ စနစ္တက်ထိုးပါေလ။

Cypon syrup (ဆိုက္ပြန္) ေဆးရည္ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/10/cypon-syrup.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ