Sunday, September 29, 2013

Hernia အူက်-မက် သိပါရေစ

Sun, Sep 29, 2013 at 10:08 PM
ကန္ေတာ့ေနာ္ဆရာ ကြ်န္တာ့ ညာဖက္အေစ့ဖက္မွာ အူက်တာျဖစ္ေနပါတယ္။ ျဖစ္ေနတာကေတာ့ ၅ နစ္ေလာက္ရွိပါၿပီ။ ခြဲစိတ္ဖို႔လုိပါသလား။ ခြဲစိတ္သင့္ပါသလား သိခ်င္ပါတယ္။ အလုပ္ပင္ပန္းရင္ ေတာ္ေတာ္ ၾကီးလားၿပီး နည္းနည္းေတာ့ ေအာင့္ပါတယ္ဆရာ။

16 Aug 2010, 18:26
ဆရာခင္ဗ်ား ကိုယ့္ကိုယ္ကို အူက်-မက် သိရေအာင္ မည္သို႔ စမ္းသပ္ စစ္ေဆးႏိုင္ပါသလဲ။ ေက်းဇူးျပဳၿပီး ေျဖၾကားေပးပါ။

ေယာက္်ားေတြမွာ အဲဒီေနရာမယ္ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါေတြ အဓိက ၄ မ်ိဳး ရွိတယ္။
1. Hernia အူက်တာ၊
2. Hydrocele မုတၲေရာဂါ၊
3. Epididymitis က်ားအေစ့ေရာင္တာ နဲ႔
4. Varicocele (ေဗရီကိုဆီးလ္) ေသြးျပန္ေၾကာထံုးတာေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။

ေယာက္်ားတိုင္းရဲ႕ Scrotum ကပ္ပယ္အိတ္ တဖက္စီထဲမယ္ Testis ေဝွးေစ့ တလံုးစီ ရွိၾကရတယ္။ အေစ့အထက္မွာ အထက္-ေအာက္ တန္းေနတာကို အေၾကာလို႔ အလြယ္ေခၚတဲ့ထဲမွာ Arteries and Vein ေသြးေၾကာေတြ၊ Nerve အာရံုေၾကာနဲ႔ Vas deferens သုတ္ရည္ျပြန္အားလံုးက ကပ္ေနၾကျပီး လက္ေခ်ာင္းေလး တေခ်ာင္း စာေလာက္သာ တုတ္တယ္။

ဗိုက္ထဲမွာသာေနရတဲ့ အူက ေအာက္ဆင္းျပီး ကပ္ပယ္အိတ္ထဲ က်လာတာကို Hernia (ဟာနီယာ) အူက်တာ ေခၚပါတယ္။ မုတ္ ဆိုတဲ့ မုတၠ Hydrocele (ဟိုက္ဒရိုဆီး) ကေတာ့ အေစ့ကို ဖံုးေနတဲ့ အိတ္ထဲက ပံုမွန္ရွိရမဲ့ ခပ္ပါးပါး အရည္ေတြ အမ်ားၾကီး ျဖစ္လာတာကို ေခၚတယ္။ အူက်တာနဲ႔ မုတ္က မနာၾကတာမွာ လာတူတယ္။ အသက္အရြယ္ မေရြးျဖစ္တာလဲ တူတယ္။ အေၾကာ-အေစ့ ေရာင္တယ္ ဆိုတာ အေတာ္ နာတယ္။ (စာတပုဒ္ ေရးထားပါတယ္။) ေဝွးေစ့ရဲ႕ ေသြးျပန္ေၾကာေတြ ေဖါင္းၾကြေနတာကို Varicocele (ေဗရီကိုဆီး) ေခၚတယ္။ မနာဘူး။ (စာတပုဒ္ ေရးထားပါတယ္။)

ဒီေရာဂါ ေလးမ်ိဳးအျပင္ ရွားရွားပါးပါးေတြလည္း ရွိေသးတယ္။ Scrotal elephantiasis ဆင္ေျခေထာက္ပိုးေၾကာင့္ မုတ္လို ျဖစ္တာ၊ Hydrocele of testis အေစ့က မုတ္လိုျဖစ္တာ၊ Spermatocele သုတ္ပိုးအိတ္ျဖစ္တာ၊ Testicular torsion အေၾကာထံုးတာ၊ Testicular cancer အေစ့ ကင္ဆာ နဲ႔ TB အေစ့ တီဘီေတြ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ ထူးဆန္းတာတခုက Undescended testis ေမြးကတည္းက အေစ့က တဖက္ျဖစ္ ႏွစ္ဘက္လံုးျဖစ္ျဖစ္ ကပ္ပဲ့အိတ္ထဲမွာ မရွိတာ။ အေစ့ တဖက္ထဲသာ စမ္းလို႔ရရင္ ဒါျဖစ္မယ္။ ေအာက္အထိမက်ဘဲ ေပါင္ျခံမွာျဖစ္ျဖစ္ ဗိုက္ထဲျဖစ္ျဖစ္ ရွိေနမယ္။ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ေပးရတယ္။ (စာတပုဒ္ ေရးထားပါတယ္။)

(ဟာနီယာ) အူက်တာက မတ္တပ္ရပ္ရင္ က်လာမယ္။ ေခ်ာင္းဆိုး-ႏွာေခ်ရင္၊ ေျပးရင္၊-ခုန္ရင္၊ အေလးအပင္မရင္၊ ဗိုက္ကို ညွစ္လိုက္ရင္ ထြက္လာမယ္။ အိပ္ေနရင္ သူ႔ဖါသာ ျဖစ္ျဖစ္၊ သြင္းေပးလို႔ျဖစ္ျဖစ္ ျပန္ဝင္သြားမယ္။ ၁ လ၊ ၁ ႏွစ္ကေန၊ ၁ဝ ႏွစ္၊ အႏွစ္ ၂ဝ အထိ ၾကာႏိုင္တယ္။ ၾကာၾကာ ျဖစ္ေနသူမွာ ယုတ္တရက္ နာလာတာကေတာ့ အေရးေပၚ။ ျပန္မဝင္ႏိုင္ဘဲ က်ေနတဲ့ အူက ေခါက္ေနလို႔။ အူက ေရာင္-နာ-ပိတ္တာ ျဖစ္လာတယ္။ Strangulated Hernia ေန႔ေန႔-ညည အေရးေပၚ ခြဲရလိမ့္မယ္။

က်လာတဲ့ အူဆိုတာကို အေစ့ရဲ႕ အေပၚမွာ၊ သီးသန္႔ စမ္းလို႔ရတယ္။ မျဖစ္တဲ့ ဘက္နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ပါ။ ေခ်ာင္းအတု ဆိုးခိုင္းရင္ က်က်လာလို႔၊ ေဖါင္းေဖါင္း လာမယ္။ လွဲအိပ္ခိုင္းတာနဲ႔ ဝင္သြားမယ္။ က်လာတဲ့ေနရာက ဗိုက္ေအာက္ပိုင္း၊ ေပါင္ျခံအထက္ ေနရာက ျဖစ္တယ္။ ျပန္သြင္းေပးရင္ ထြက္လာတဲ့ ေနရာဆီကို သြင္းေပးရတယ္။ အတိအက် ေျပာရင္ ကပ္ပဲ့အိတ္ အထက္ တည့္တည့္၊ ဆီးစပ္က အရိုးမာမာရဲ႕ ျဖစ္တဲ့ဘက္ အထက္-ေဘး ၂ လကၼေလာက္ ေနရာပါ။ က်ေနတဲ့အူကုိ ျပန္သြင္းျပီး၊ မတ္တပ္ရပ္ အေနအထားမွာ အဲဒီေနရာမွာ စမ္းတဲ့သူက လက္နဲ႔ ဖိ-ပိတ္ထားရင္ ေခ်ာင္းဆိုးခိုင္းေပမဲ့ အူက က်မလာဘူး၊ ထြက္ေပါက္ကို ဖိ-ပိတ္ထားလို႔ပါ။ ဒါဆို အူက်ေရာဂါ ေသျခာျပီ။

ထြက္လာတဲ့ ေနရာဆိုတာ ဘာလဲ။ ဗိုက္ကို ဖံုးကာေပးထားတဲ့ ၾကြက္သားလႊာက ၃-၄ ထပ္ရွိတယ္။ (ဒါရိုက္ရွင္) လားရာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတယ္။ အထက္-ေအာက္၊ တေစာင္း။ ၾကြက္သားေတြက ေပါင္ျခံထိပ္က အရြတ္ရွည္မွာ လာတြယ္တာေတြက အူက်တာနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ လာတြယ္ၾကတဲ့အခါ ဂေဟဆက္သလို မဟုတ္ဘူး။ အဟေလးေတြ က်န္ေနတယ္။ အဲဒီ ေနရာေလးေတြက အေပါက္လို ျဖစ္ေနလို႔ အားနည္းခ်က္ဘဲ။ ဗိုက္ကို တင္းအား-ညွစ္အား လုပ္တဲ့အခါ ဗိုက္ထဲ ရွိတာေတြဟာ အေပါက္ ေနရာေတြကေန ထြက္ဘို႔ ၾကိဳးစားပါတယ္။ ထြက္လာႏိုင္ရင္ Hernia ျဖစ္ျပီေပါ့။ ေခၚေတာ့သာ အူက်တယ္လို႔ အလြယ္ေခၚတာ၊ ဗိုက္ထဲက အနီးအနာက ထြက္လို႔ရတာ ထြက္မွာဘဲ။

က်လာတယ္ဆိုတာ အူသပ္သပ္ က်တာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ၾကြက္သားေတြရဲ႕ အတြင္းမွာ ဗိုက္တျပင္လံုးကို ဖံုးေနတဲ့ အလႊာပါးပါးေလး ရွိေသးတယ္။ အဲဒီအလႊာက ထြက္မဲ့ေနရာကေန တေျဖးေျဖးခ်င္း စူစူထြက္လာတာမို႔ အိပ္ကေလးျဖစ္ျပီး၊ အိတ္ထဲမွာက အူသိမ္၊ အူေျမွးေတြလဲ ကပ္ပါေနမယ္။ ညာဘက္မွာျဖစ္ရင္ အူအတက္ ဆိုတာလည္း ပါႏိုင္တယ္။

(ဟာနီယာ) ဆိုတာ ေယာက္်ားေတြ မွာသာ ျဖစ္တယ္ ထင္ၾကတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြလည္း အူက်တာ ျဖစ္တယ္။ နည္းပါတယ္။ ေယာက္်ားေတြကို ခြဲေပးဘူးတာ မေရတြက္ႏိုင္ေပမဲ့ အမ်ိဳးသမီး ၂ ေယာက္သာ ခြဲေပးရဘူးတယ္။ သူတို႔မွာ ကပ္ပဲ့အိတ္ မဟုတ္ဘဲ မ-အဂၤါ ႏႈတ္ခမ္းသားထဲကို က်လာတယ္။ သိပ္လဲမၾကီးလွဘူး။

(၁) အခုထိေရးခဲ့တာက အမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ ေပါင္ျခံမွာျဖစ္တယ္။ Inguinal hernia ေခၚတယ္။
(၂) ေပါင္ထိပ္မွာျဖစ္ရင္ Femoral hernia ေခၚျပီး၊ ဒီအမ်ိဳးအစားက အမ်ိဳးသမီးေတြ ပိုျဖစ္တယ္။
(၃) ကေလးငိုရင္ ခ်က္မွာ စူထြက္လာတာကို Umbilical hernia ေခၚတယ္။ ကေလးကိုတခါတည္း နာမယ္ေပးတယ္။ “ခ်က္ေဖါင္း” လို႔။ ကေလးမွာအဲလိုျဖစ္တိုင္းေတာ့ မခြဲရပါ။ ၾကီးတဲ့အထိရွိေနေသးမွာ ခြဲရတယ္။
(၄) ဗိုက္ခြဲထားတဲ့ ခ်ဳပ္ရိုးေနရာကေန စူထြက္တာကို Incision hernia ေခၚတယ္။
(၅) ဗိုက္နဲ႔ ရင္ေခါင္းကို ပိုင္းျခားထားေပးတဲ့ ၾကြက္သားၾကီးမွာျဖစ္ရင္ Diaphragmatic hernia ေခၚတယ္။ Acid Reflux အူက်တာ မဟုတ္တဲ့ (ဟာနီယာ) စာတပုဒ္ထဲမွာ ေရးထားပါတယ္။

ဘာလို႔ အူက်တာလဲ။ ဗိုက္ဖံုးၾကြက္သား ခႏၶာေဗဒမွာ အားနည္းေနသူ၊ ဗိုက္ကို တင္းအားျဖစ္ေစမွာေတြ လုပ္တာ မ်ားလို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ မျဖစ္ေစခ်င္သူေတြ ဒါမ်ိဳး ဆင္ျခင္ရမယ္။ အေျပး-အခုန္၊ အေလးမ၊ အတက္-အဆင္း။ ဒါ့ေၾကာင့္ အားကစားသမား ေရာဂါလို႔ ထင္ရတယ္။ အမွန္က အဲလိုေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ခႏၶာေဗဒက (ပါဖက္) ဆိုရင္ မျဖစ္ပါဘူး။

(ဟာနီယာ) ေသျခာရင္ ခြဲရမွာပါ။ မခြဲဘဲ ယာယီ သက္သာေအာင္ လုပ္တာမ်ိဳးေတာ့ ရွိတယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြ၊ အခြဲ မခံသင့္ေသးသူေတြ ဥပမာ ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလံုးေရာဂါရွိေနသူေတြ အတြက္သာ ညႊန္းပါတယ္။ Hernia Belt ခါးပတ္တမ်ိဳး ပတ္ထားရတယ္။ အခ်ိန္ေရြးျပီးခြဲႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ အသက္အေတာ္ၾကီးမွခြဲတယ္။ သတိထားဘို႔ေတာ့ရွိတယ္။ ၾကာေလေလ ၾကီးေလေလျဖစ္မယ္။ အေနရခက္မယ္။ စိတ္ထဲမွာ ငါ့မွာ ဒီေရာဂါရွိေနတယ္လို႔ ကသိကေအာင့္ ခံစားေနရႏိုင္တယ္။

ခြဲစိတ္တာက ထမင္းစားေရေသာက္ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဆရာဝန္မ်ား ခြဲတာ-စိတ္တာ လက္ေတြ႔သင္ရင္ (ဖိုင္မိုးဆစ္) ပန္းငံုတာကေန စၾကရတယ္။ ဒိေနာက္မွာ (ဟိုက္ဒရိုဆီး) မုတ္ခြဲတာ။ ဒိေနာက္မွာ (ဟာနီယာ) ခြဲရတယ္။ အေတြ႔အၾကံဳေတာ့ လိုတယ္။ တခါတေလ ခြဲရင္းနဲ႔ အိတ္ ရွာမေတြ႔ရင္ ေတာအုပ္ထဲ လမ္းေပ်ာက္သူလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ ခြဲျပီးမွ ျပန္ျဖစ္သူေတြလည္း ရွိတတ္တယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြ အတြက္ေတာ့ နည္းနည္း ပိုလုပ္ ေပးရတာမ်ိဳး ရွိတယ္။ ဖါေထးရတာမ်ိဳး။ ဇရာက ဆရာဝန္ေတြကို ပိုဒုကၡေပးပါတယ္။

ဒီစာကို ၁၇-၈-၂ဝ၁ဝ ေန႔က ေရးျပီးတင္ေတာ့ ေမးလာတာတခုရွိတယ္။ မခြဲေသးဘဲေစာင့္ခ်င္သူေတြအတြက္ ဆက္ဖတ္ပါ။

2011/1/11
ကြ်န္ေတာ္ အူက်ေနတာ ဂ ႏွစ္ေလာက္ရွိပါျပီ။ ခုကြ်န္ေတာ္ တျခားႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ေနပါသည္။ အရင္က အူကို တင္လို႔ ရေသးတယ္။ အခု အူက မာျပီး တင္လို႔မရဘူး ျဖစ္ေနပါတယ္။ အရမ္းလည္း ေအာင့္ေနပါတယ္။ ဘယ္လို သက္သာေအာင္ လုပ္ေပးရမည္ကို ေျပာျပေပးပါ။

အခုခ်က္ခ်င္း အိပ္ယာမွာ လဲလိုက္ပါ။ အူက်တဲ့ ေနရာေပၚမွာ ေရခဲတင္ပါ။ ေရခဲကို ပလပ္စတစ္အိတ္မွာ ထည့္ျပီး တင္ပါ။ လိုေသးရင္ ကုတင္ ေျခရင္းပိုင္းကို ျမွင့္ထားပါ။ စိတ္ေရာ ကိုယ္ပါ နားလိုက္ပါ။ အစာအမာ မစားနဲ႔အံုး။ သြားရည္စာလဲ ဆာလြန္းမွသာ စားပါ။ ၁-၂ နာရီအတြင္း ျပန္ဝင္ရမယ္။ ကိုယ့္ဖါသာ ျပန္သြင္းၾကည့္ပါ။ သြင္းတဲ့အခါမွာ ကပ္ပဲ့အိတ္ကေန အထက္၊ ေနာက္၊ ေဘးဘက္ဆီ ဦးတည္ပါ။ ဝင္သြားပါလိမ့္မယ္။ ၂-၃ နာရီမွ မဝင္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

ဆရာဝန္က ျငိမ္ေဆး၊ အိ္ပ္ေဆး ထိုးေပးမယ္။ သြင္းၾကည့္မယ္။ အဲဒါေတြနဲ႔ မရရင္ေတာ့ အေရးေပၚခြဲရပါမယ္။ ႏိုင္ငံျခားေရာက္ေနလဲ ခြဲရပါလိမ့္မယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၃ဝ-၉-၂ဝ၁၃

Alternatives to Penicillin (ပနယ္စလင္) နဲ႔ မတည့္သူေတြအတြက္ေဆးမ်ား

ကြ်န္ေတာ္ အေဖက Penicillin ေဆးမတည့္ပါဘူး။ Penicillin ေဆးနဲ႔မတည့္တဲ့သူေတြအတြက္ ေသာက္လုိ႔ရသည့္ ေဆးအုပ္စုအမ်ဳိးအစားေတြကုိ သိခ်င္ပါတယ္။ အေဖက ေဆးမွားထုိးမိကတည္းက အဂၤလိပ္ေဆးေတြ မေသာက္ ရဲေတာ့လုိ႔ပါ။ ဗဟုသုတလည္း ရွိထားခ်င္ပါတယ္။

Penicillin (ပနယ္စလင္) နဲ႔ မတည့္သူေတြအတြက္ Antibiotics ပဋိဇီဝေဆးမ်ား
1. Cephalosporins
2. Carbapenems
3. Macrolides
4. Vancomycin
5. Bactrim (Trimethoprim + Sulfamethoxazole)

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၇-၉-၂ဝ၁၃

ARV ေမ်ာက္ကိုက္၍ ေခြးရူးကာကြယ္ေဆးထိုးရျခင္း

Sun, Sep 29, 2013 at 1:16 PM
ကၽြန္ေတာ္ကို ၂၅၊ ၈၊ ၂ဝ၁၃
ရက္ေန႔က ေခြးတစ္ေကာင္ကိုက္သြားတယ္။ အိမ္နီးခ်င္းကလူေတြက အဲ့ဒါေခြးရူးဆိုျပီး ဝိုငး္သတ္လိုက္ၾကတယ္။ ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္းေနကိုဘဲ ကၽြန္ေတာ္ ဆရာဝန္နဲ႔ သြားေတြ႔ေတာ့ မကိုက္ခင္ထိုးရတဲ့ေဆးကို ထိုးေပးလိုက္တယ္။ ဆရာဝန္က ဒါလဲ safe ျဖစ္တယ္လို႔ေျပာျပီး ကၽြန္ေတာ္က ေဆးကိုဘယ္လုိထိုးရမွာလဲဆိုေတာ့ ပထမတစ္လုံးထိုးျပီး ေနာက္တစ္ပတ္ကို ေနာက္တစ္လုံးထိုးရမွာလိုေျပာတယ္။ အဲ့ဒါ ကၽြန္ေတာ့စိတ္ထဲမွာ clear မျဖစ္ဘူး။ ေက်းဇူးျပဳျပီးေျဖေပးပါ။

ေဒလီမွာ ေမ်ာက္ေတြ ေပါပါသည္။ ေဒါင္းေတြလည္း ေနရာတကာမွာ ေတြ႔ရသည္။ လင္းတေတြကလည္း မ်ားလြန္းလွသည္။ ဆႏၵျပသူေတြ သူတို႔ျပတဲ့ သံရံုးေခါင္မိုးမွာ လင္းတ တအုပ္ နားေနတာေတြ႔လို႔ ေက်နပ္အားရျပီး၊ ဓါတ္ပံုရိုက္ၾက၊ အတိိတ္-နိမိတ္ ေကာက္ၾကဘူးပါသည္။ ႏြားေတြ ကြ်ဲေတြဆိုတာ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံက လူေတြထက္ အလြတ္လပ္ၾကီး လြတ္လပ္ၾကပါသည္။

တေန႔က လူနာတဦး ေမ်ာက္ကိုက္ခံရလို႔ အစိုးရေဆးရံုသြားျပေတာ့ ေခြးရူးကာကြယ္ေဆး အထိုးခိုင္းတယ္လို႔ ေျပာျပီး ေဆးခန္းကို အနာလာျပ၊ ေမးျမန္း-ေဆြးေႏြးပါတယ္။ ေဆးခန္းမွာ အလုပ္ကူ-ပညာယူေနၾကတဲ့ (ေဗာ္လန္တီရာ) ဆရာမမ်ား အံ့ၾသေနၾကသည္။

“ဟုတ္တယ္ ေခြးရူးေရာဂါဆိုတာ ေခြးသာမက တျခား တိရစၧာန္ေတြကေနလည္း ကူးႏိုင္တယ္။” တိရစၧာန္ေတြဆိုတာ Domestic အိမ္ေမြးေရာ Wild ေတာေနပါ အေကာင္မွန္သမွ်ကေန ကူးႏိုင္တယ္။ တခါက မူၾကိဳတန္းတက္ေနတဲ့ ေက်ာင္းသူေလးတေယာက္ ေက်ာင္းမွာ domestic animals, wild animals ဆိုတာေတြ သင္ရတယ္။ တေန႔မွာ သူ႔ကို ဧည့္သည္ ၾကိဳဘို႔ ေလဆိပ္သြားေတာ့ ေခၚသြားတယ္။ အျပင္ဗဟုသုတလည္း ရေအာင္ေပါ့။ “သမီး ဒါက domestic airport လို႔ ေခၚတယ္။ မွတ္ထား။။” ဒီေတာ့ ကေလးမက “ဒါဆိုရင္ wild airport က ဘယ္မွာလည္း” တဲ့။

ေခြးအျပင္ လင္းႏို႔၊ ေမ်ာက္၊ ေၾကာင္၊ ေျမေခြး၊ ဝံပုေလြ၊ ရက္ကြန္း-ဝံ၊ နံေစာ္-ဖ်ံ၊ ကိုင္အုတ္-ဝံပုေလြ၊ ေျမြပါ၊ အသားစား-ဖ်ံ၊ ဝက္ဝံ စတဲ့ အေကာင္ေတြကေနလည္း ေခြးရူးေရာဂါ ရေစႏိုင္တယ္။ လူ႔သြားရည္ကလည္း ေခြးရူးကူးႏိုင္ေသးတယ္။ ကိုက္တဲ့သြားက အသားထဲ နစ္ဝင္ မသြားေတာင္မွ သြားရည္ အဝင္ခံရရင္ ကူးႏိုင္တယ္။

Rabies ဆိုတဲ့ စကားက (လက္တင္) ေရာ (သသၤကရုိက္) ဘာသာကပါ လာတာ။ ေနရာတကာမွာ ေရွးကတည္းက ရွိတဲ့သေဘာ ေဆာင္တယ္။ ကမၻာမွာ တႏွစ္ လူ ၅၅ဝဝဝ ေခြးရူးေၾကာင့္ ေသေနရတယ္။ ထံုးစံအတိုင္း အဆိုးေတြ စုေနတာ အာဖရိက နဲ႔ အာရွ။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ နဲ႔ ပညာ-အသိနည္းပါးမႈ။ ေရာဂါဆိုးေတြ နဲ႔ စနစ္ဆိုးေတြ။

ေရာဂါရွိတဲ့ အေကာင္ရဲ႕ တံေတြးထဲမွာ ပါေနတဲ့ (ဗိုင္းရပ္စ္) ပိုးက အကိုက္ခံရသူရဲ႕ အာရံုေၾကာကတဆင့္ ဗဟို အာရံုေၾကာစနစ္ကို ေရာက္လာတာနဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ျပလာတယ္။ အဲဒီအဆင့္ ေရာက္ရင္ အခုထိေတာ့ ကုမရႏိုင္တဲ့ေရာဂါ ျဖစ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အေကာင္ကိုက္ခံရတာနဲ႕ ကာကြယ္ေဆးကိုသာ အားကိုးႏိုင္ပါတယ္။ တိရစၧာန္ေတြ အိမ္မွာ ေမြးရင္ ပံုမွန္ ကာကြယ္ေဆးေတြ ထိုးေပးပါ။

ေခြးရူးကို Hydrophobia လို႔လဲ လူသိမ်ားတယ္။ “ေရေၾကာက္” ေရာဂါေပါ့။ Chickenpox “ေရေက်ာက္” ဆိုတာက တမ်ိဳးပါ။ ေရကို ေၾကာက္တယ္ ဆိုတာက ေရကို မၾကိဳက္တာ၊ မုန္းတာ မဟုတ္ဘူး။ ေရကို တအားေသာက္ခ်င္ရွာလြန္းလို႔ ေရျမင္တာနဲ႔ ျမိဳခ်ဘို႔ ျပင္လိုက္ရင္ အာေခါင္နဲ႔ လည္ေခ်ာင္းမွာ အတင္း မခံမရပ္ႏိုင္ နာက်င္တာ ခံစားလာရတာကို ေျပာတာပါ။ ေရျမင္ရင္ တက္ခ်င္ လာမယ္။

တခ်ိန္တံုးက ျမိဳ႕နယ္ေကာင္စီ ဥကၠ႒ ေဆးရံုကို ေရာက္လာတယ္။ ေဆးရံုနဲ႔ သူတို႔ အိမ္ကလည္း မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္။ ဥကၠ႒ ဗိုလ္မွဴးက စိတ္သေဘာေကာင္းလို႔ လူခ်စ္လူခင္ မ်ားတယ္။ “ဆရာ ကြ်န္ေတာ့္ ဇနီး ႕႕႕ ျခံထဲ ေလ်ာက္ျပီး၊ အပင္ေတြ ကိုင္ပံုရပါတယ္၊ တကိုယ္လံုး ယားေနတယ္”။ ဥကၠ႒ရဲ႕ ဇနီးဟာ သူတို႔ သားသမီးေတြအျပင္ တိရစၧာန္ေတြကိုလဲ ခ်စ္တာ ကြ်န္ေတာ္ သိတယ္။ လူနာကို အကဲခတ္ ၾကည့္တယ္။ အင္ျပင္ ေခၚတဲ့ (အလာဂ်ီ) ရလို႔ ယားတာမ်ိဳး မေတြ႔ရပါ။ ေရ အေသာက္ခိုင္းၾကည့္ေတာ့ သိပါျပီ။ လူၾကီး၊ မိတ္ေဆြၾကီး တဦးရဲ႕ဇနီး ျဖစ္ေနတာမို႔ ပိုေသျခာေအာင္ ခရိုင္ေဆးရံုၾကီး ပို႔လႊတ္ျပီး၊ သမားေတာ္ရဲ႕ အဆံုးအျဖတ္ကို ယူေစရတယ္။ သမားေတာ္ကလည္း ကြ်န္ေတာ့္ ထင္ျမင္ခ်က္ကို အတည္ျပဳေပးတယ္။ လူနာကို ျပန္ေခၚလာျပီး၊ တတ္စြမ္းသ၍ ကုသျပဳစုမႈေတြကို ဗိုလ္မွဴးကေတာ္ရဲ႕ ေနာက္ဆံုး ရက္ေတြမွာ အစြမ္းကုန္ လုပ္ေပးၾကရပါတယ္။

ယားယံတာကို ေခြးရုးေရာဂါ လကၡဏာေတြထဲမွာ တခ်ိဳ႕က ထည့္တာ မေတြ႕ရပါ။ ေရာဂါအေၾကာင္း စံုေအာင္ ေရးတာထက္ ကာကြယ္မႈက ပိုအက်ိဳးရွိမယ္ ထင္တယ္။ ေခြးကိုက္ခံရရင္ ေရနဲ႔ဆပ္ျပာသံုးျပီး၊ က်က်နန ေဆးပါ။ ကိုက္တဲ့ ေခြးကို ၇ ရက္ တိတိ ေစာင့္ၾကည့္ပါ။ ေခြးကို စိတ္ဆိုးျပီး သတ္မျပစ္သင့္ပါ။ တပါတ္ၾကာလို႔ ေခြးက ေသသြားတယ္ဆိုရင္ ေသျခာျပီ ေခြးရုး။ မေသျခာရင္ ကံတရား သိပ္အားကိုး မေနပါနဲ႔၊ Risk မယူပါနဲ႔။ ကာကြယ္ေဆး ထိုးပါ။ တႏွစ္မွာ လူေပါင္း ၁ဝ သန္းမက ကာကြယ္ေဆး ထိုးေနၾကရတယ္။ အရင္က ခ်က္တဝိႈက္မွာ ၁၄ ခါ ထိုးရတာ။ နာမွ နာ။ ထိုးေပးရသူကပါ အားနာရတယ္။ အခုေပၚ ေဆးေတြက အဲေလာက္ မၾကာ၊ အဲေလာက္ မနာေတာ့ပါ။ အမ်ိဳးအစား ၂ မ်ိဳး ရွိတယ္။ Nerve tissue vaccine နဲ႔ Cell culture vaccine ေတြပါ။ ပဌမအမ်ိဳးက ေစ်းခ်ိဳတယ္။ ေစ်းခ်ိဳေတာ့ အေကာင္း နည္းတာေပါ့။ အခု စာေရးခ်ိန္ကာလ အိႏၵိယမွာ ၅ ခါထိုးရမဲ့ ARV ေဆးကိုသာ ဆိုင္တင္ခိုင္းတယ္။ ၁ လံုးကို ၃၇ဝ ရူးပီး ေစ်းႏံႈးလို႔ ရုိက္ထားတယ္။ ဝယ္တတ္ရင္ ၃၂ဝ ဒါမွ မဟုတ္ ဒီထက္ ေစ်းေလ်ာ့မယ္။

တိရစၧာန္မွန္သမွ် အကိုက္ခံရရင္ အနာကို ဘယ္ေလာက္ ျပဲထြက္ေနေန ခ်ဳပ္မေပးရပါ။ သက္ရွိ တေကာင္ေကာင္ရဲ႕ သြားရည္ဟာ အကိုက္ခံရသူ ေသြးထဲဝင္ရင္ မတည့္ပါ။ အနာကို ပိုးသန္႔ေအာင္လုပ္၊ အသားႏု ေကာင္းေကာင္း တက္လာေအာင္ ေစာင့္ျပီး၊ ေနာက္မွာ အနာရြတ္ ေသးခ်င္ရင္ အနာသစ္လုပ္ျပီးမွ လွလွေလး ျပန္ခ်ဳပ္ေပးရပါတယ္။

လူကိုက္ခံရရင္လဲ အဲလိုဘဲ။ နယ္တခုမွာ တာဝန္က်တံုးက လူႏွစ္ေယာက္ ရန္ျဖစ္ၾကတယ္။ တေယာက္က ကိုက္လိုက္လို႔ တေယာက္မွာ ႏွာေခါင္းျပတ္သြားတယ္။ ႏွာေခါင္းေပါက္ကို ဖံုးထားတဲ့ ညာဘက္က ခံုးခံုးေလးေနတဲ့ ေနရာ ပါသြားတယ္။ ခႏၶာေဗဒမွာ Ala Nasi လို႔ ေခၚတဲ့ေနရာေပါ့။ အနာက်က္ေတာ့လဲ ရုပ္ဆိုးေနတာေပါ့။ ေယာက္်ားေလး၊ ခပ္ရြယ္ရြယ္ ရွိေသးတာ။

(ဂ်န္ဂယ္လ္-ဆရာဝန္) ဆင္ႀကံႀကံပါေတာ့တယ္။ အေရျပား အစားထိုးယံုနဲ႔ မရႏိုင္။ အရိုးႏု ပါရမယ္။ ခပ္ခံုခံုးလည္း ျဖစ္ရမယ္။ စားလဲ ဒီစိတ္။ သြားလဲ ဒီစိတ္။ ဆရာဝန္မွာ ငယ္ငယ္က ဆရာကေတာ္ကို ရည္းစားထားခဲ့တံုးကလိုမ်ိဳး ျဖစ္ေနရွာတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ လူနာရဲ႕ နားရြက္ တေနရာကို ပံုက်ေအာင္ လွီးျဖတ္ယူျပီး၊ ျပတ္သြားတဲ့ ႏွာေခါင္းထိပ္မွာ အစားထိုး ခ်ဳပ္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ေနာက္တႏွစ္မွာ ကြ်န္ေတာ့္လူနာ မိန္းမရသြားပါတယ္။

• ARV ေခြးရူးျပန္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/08/arv.html

Dr. တင့္ေဆြ
၆-၅-၂ဝ၁ဝ

Feedspot

Hi, Dr. Tint Swe

My name is Anuj. I'm Founder of Feedspot - A Google Reader replacement with built-in Search and Sharing features.
http://www.feedspot.com

We recently launched Feedspot and got reviewed by TechCrunch.

I'm writing this to let you know that your blog 'Medical Writings ေဆးပညာစာမ်ား' has started getting new followers on Feedspot. You can view your blog and its followers on Feedspot from here. If you need detailed monthly/yearly analytics on how your blog is performing on Feedspot, please let me know.

As your blog is adding value to Feedspot, I'd like to give you one year Feedspot Premium subscription for free. Please use drswe01@gmail.com_FEEDSPOT as promocode to enable your annual subscription.
Best,
Anuj

Cod liver oil ငါးၾကီးဆီ

Facebook 18 hours ago 30-9-2013
ဆရာရွင့္ ငါးႀကီးဆီက ေန႔တိုင္းေသာက္ရင္ေကာင္းပါသလား။

• Cod liver oil ငါးၾကီးဆီရဲ႕ တျခား ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ ေကာင္းက်ိဳးေတြ -
- အဆစ္နာတာကေန ႏွလံုးေရာဂါအထိ ေကာင္းလို႔ေသာက္ၾကတယ္။
- Cancer survival ကင္ဆာရွိေနသူေတြ အသက္ပိုရွည္ႏိုင္တယ္။ အထူးသျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အဆုပ္၊ အူမၾကီး၊ ရင္သား ကင္ဆာရွိေနသူေတြ။
- ကေလးေတြမွာျဖစ္တဲ့ Type I diabetesဆီးခ်ိဳ အမ်ိဳးအစား (၁) ျဖစ္မွာကို နည္းေစႏိုင္တယ္။ သူ႔ထဲမွာပါတဲ့ ဗီတာမင္ (ဒီ) ေၾကာင့္ အဲလို အက်ိဳးရေစတာျဖစ္တယ္။
- Rheumatoid arthritis ရူမက္တစ္ အဆစ္နာအတြက္ေကာင္းတယ္။
- Sinusitis ဆိုင္းနပ္စ္ေရာဂါအတြက္လဲ ေကာင္းမယ္။

• Cod liver oil ငါးၾကီးဆီမွာ ေကာင္းက်ိဳးေတြရွိသလို သတိထားစရာေတြလဲရွိတယ္။
• Omega-3 fatty acids (အိုမီဂါ-သရီး) ပါတယ္။ Vitamins A နဲ႔ D ဗီတာမင္ (ေအ) နဲ႔ (ဒီ) ေတြလဲပါတယ္။
• ျဖစ္ႏိုင္ေလာက္တဲ့ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့ -
- စားေသာက္တာထဲမွာလဲ ဒီ Omega-3 ဓါတ္ပါေနတာမို႔ မ်ားသြားရင္သာ သတိထားရမယ္။
- ေသြးခဲစနစ္ကို သက္ေရာက္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးယိုႏိုင္တယ္။ ေသြးထြက္တတ္လို႔ Anti-coagulant medication ေဆးေသာက္ေနရသူေတြ မသင့္ပါ။
- ခြဲစိတ္ကုသမႈ ခံယူစရာရွိရင္ ဒီအားေဆးေသာက္ေနာကို ၂ ပါတ္ၾကိဳတင္ျပီး မေသာက္ဘဲေနရမယ္။
- ကယ္လိုရီ အမ်ားၾကီးရေစတယ္။

• ဗီတာမင္ (ေအ) ေရာ (ဒီ) ေရာက္ လိုအပ္တာမွန္ေပမဲ့ မ်ားရင္ မေကာင္းပါ။
• (ေအ) မ်ားသြားရင္ Birth defects ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ ရႏိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးေမြးႏိုင္တဲ့အရြယ္ရွိ အမ်ိဳးသမီးေတြက သတိထားရမယ္။
• Bone growth အရိုးၾကီးထြားမႈကို သက္ေရာက္ႏိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ မ်ားသြားရင္ အရိုးက်ိဳးလြယ္မယ္။
• ဗီတာမင္ (ဒီ) မ်ားရင္လဲ အဆိပ္သေဘာျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• ဗီတာမင္ (ေအ) ဟာ အဖံုးလႊာေတြေကာင္းေနေစေအာင္လုပ္တာမွာ အသံုးက်တယ္။
• Night blindness ၾကက္မ်က္သင့္တာကို ကာကြယ္မယ္။ မ်က္စိေရာဂါတိုင္းကို မေကာင္းေစတာ သတိထားပါ။
• အေရျပားေခ်ာေမြ႔ေစမယ္။

• လူတေယာက္မွာ တေန႔တာလိုအပ္ခ်က္ကေတာ့ -
- Vitamin A 1250 IU
- Vitamin D 135 IU
- Cod Liver Oil 400 mg ျဖစ္တယ္။
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃ဝ-၉-၂ဝ၁၃

Thursday, September 26, 2013

Daytime sleepiness အိပ္ငိုက္ျခင္း

Facebook 7 hours ago 26-9-2013
အသက္ ၂၉ ႏွစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္မရွိ အပ်ိဳတေယာက္ပါ။ က်န္းမာေရးျပႆနာကေတာ့ အရမ္း အိပ္ငိုက္တတ္ျခင္းပါရွင္။ အိပ္ေရးလည္း ဝေအာင္အိပ္ပါတယ္ရွင့္။ ဒါေပမယ့္ အလုပ္သြားျပီး ခဏအႀကာ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း အိပ္ငိုက္လာျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ မအိပ္ခ်င္ေအာင္ ေကာ္ဖီခါးခါးမ်ား ခ်ိဳခ်ဥ္မ်ားစားေသာ္လည္းမရပါ။ ထို႔အတူ ေစ်းဝယ္ထြက္ေသာ အခါမ်ားတြင္လည္း Shopping center ေရာက္လ်ွင္လည္း စတင္အိပ္ခ်င္လာျခင္းျဖစ္ပါသည္။ အပ်ိဳစျဖစ္သည့္အခ်ိန္မွစ၍ ခုခ်ိန္အထိ ရာသီမမွန္ပါရွင္။ ၂ လတစ္္ခါမွလာတတ္သလို ၃,၄ လ အႀကာမွလည္း လာတတ္ပါသည္။ တိုင္းရင္းေဆးမ်ား သံုးေသာ္လည္း မရပါရွင္။ အဲဒီျပႆနာႏွင့္အိပ္ခ်င္္ျခင္း ဆက္စပ္မႈရွိပါသလားရွင္။ ေနာက္ပိုင္း အိမ္ေထာင္ျပဳျဖစ္ခဲ့ရင္ သားသမီးကို မလိုခ်င္ပဲရသြားတာမ်ိဳးေကာျဖစ္ႏိုင္ပါသလားရွင္။

• Excessive daytime sleepiness (EDS) လို႔လဲေခၚတယ္။
• အိပ္ငိုက္တယ္ဆိုတာ အိပ္ခ်ိန္မဟုတ္ဘဲ အိပ္ခ်င္လာမယ္၊ ေမာပန္းမယ္၊ မ်က္လံုးကိုမဖြင့္ခ်င္ဘူး၊ အားယုတ္သလိုျဖစ္မယ္၊ စိတ္တက္ၾကြမႈလဲ နည္းလာမယ္။
• က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရွိေနသလား စစ္ေဆးသင့္တယ္။ ဥပမာ Sleep disorders ေရာဂါျဖစ္တယ္။ သူ႔ထဲမွာ ခြဲထားေသးတယ္။ Sleep apnea, Insomnia နဲ႔ Narcolepsy ေတြပါတယ္။ Sleep apnea ဆိုတာ ညအိပ္ေနရင္း အသက္ရွဴမဝ ျဖစ္မယ္။ တညထဲမွာ အၾကိမ္ၾကိမ္လဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Jet lag ေလယ်ဥ္နဲ႔ ခရီးေဝးသြားရျခင္း၊ အလုပ္ခ်ိန္လြန္ကဲျခင္း၊ သူမ်ားေတြနဲ႔မတူတဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ အလုပ္လုပ္ရျခင္း၊
• ေအာက္စီဂ်င္ မဝလို႔ကေနလဲ ေန႔ခင္းမွာ အိပ္ခ်င္လာတတ္တယ္။
• Heart disease ႏွလံုးေရာဂါ၊ Diabetes ဆီးခ်ိဳနဲ႔ Obesity အဝလြန္ျခင္းေရာဂါေတြကို စစ္ေဆးသင့္တယ္။
• အေၾကာင္းရွိမဘဲ ေန႔ခင္းမွာ အျမဲလိုလိုအိပ္ခ်င္ေနရင္ Sleep disorder ကိုစဥ္းစားရတယ္။
• Narcolepsy ဆိုတာ ေန႔ခင္းမွာ အိပ္ခ်င္ေနတာ။ Insomnia ဆိုတာက ညအိပ္မရတာ။
• Depression စိတ္ဓါတ္က်ျခင္း၊ Anxiety စိုးရိမ္စိတ္ကဲျခင္း၊ Stress စိတ္ဖိအားမ်ားျခင္း၊ Boredom ပ်င္းရိျခင္းနဲ႔ Grief ေသာကမ်ားျခင္းေတြကေနလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Medications တခ်ိဳ႕ေဆးေတြကေနလဲ အိပ္ခ်င္တယ္။ Sedatives အိပ္ေဆး၊ Tranquilizers စိတ္ျငိမ္ေဆး၊ အနာသက္သာေဆးေတြနဲ႔ Antihistamines (အင္တီဟစ္တမင္း) (ဥပမာ အေအးမိ သက္သာေဆးနဲ႔ ေခ်ာင္းဆိုး ေပ်ာက္ေဆးေတြ) ျဖစ္တယ္။
• ရုတ္တရက္ၾကီး ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္မွာ အိပ္ခ်င္လာရင္ ေခါင္းကိုထိခိုက္မသလား။ ေဆးအလြန္အကြ်ံေသာက္သလား စစ္ေဆးရတယ္။
• Hyponatremia /hypernatremia ဆိုဒီယမ္ဓါတ္ နည္းျခင္း-မ်ားျခင္း၊
• Hypercalcemia ကယ္လ္စီယမ္ဓါတ္မ်ားျခင္း၊
• Hypothyroidism လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္းနည္းျခင္း။

ကုသတဲ့အခါ ဘာလို႔ျဖစ္သလဲအေပၚမွာ မူတည္တယ္။
• Modafinil, Armodafinil, Xyrem (Sodium oxybate) ေဆးေတြသံုးႏိုင္ပါတယ္။
• Methylphenidate (Ritalin), Dextroamphetamine (Dexedrine), Amphetamine (Adderall), Lisdexamfetamine (Vyvanse), Methamphetamine (Desoxyn) နဲ႔ Pemoline (Cylert) ေဆးေတြကို အရင္က သံုးေပမဲ့ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးနဲ႔ ေဆးစြဲႏိုင္တာေတြေၾကာင့္ သိပ္မသံုးေတာ့ပါ။

(ရာသီ မမွန္တာကို သပ္သပ္ေရးပါမယ္။)

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၆-၉-၂ဝ၁၃

Wednesday, September 25, 2013

Health Q and A 25-9-2013

September 22 at 9:22am
ဆရာရွင့္ Berclomin tab (Dicyclomine 10mg + Simethicone 100mg) ေဆးအေၾကာင္းေလးသိပါရေစ။

• Dicyclomine hydrochloride ေဆးဟာ antispasmodic and anticholinergic အမ်ိဳးအစားေဆးျဖစ္တယ္။ functional bowel/irritable bowel syndrome ေခၚတဲ့ အစာေျခလမ္း ေကာင္းေကာင္းမလုပ္တဲ့ေရာဂါမွာ အမ်ားဆံုးသံုးတယ္။ အမွန္က ဗိုက္ထဲက အဂၤါတခုခုမွာ ရစ္ျပီးနာတာမ်ိဳးကို သက္သာေစတယ္။
• Simethicone ေဆးဟာ anti-foaming agent အမ်ိဳးအစားျဖင္တယ္။ bloating ေလကယ္ေနတာ၊ discomfort ေလေၾကာင့္ ဗိုက္အေနရခက္တာနဲ႔ pain ေလေၾကာင့္နာတာအတြက္သံုးတယ္။

September 21 at 11:18am
သမီးေလးက ၂ လခြဲရွိပါျပီဆရာ။ ဝမ္းသြားတာ အျမူပ္ေတြပါတယ္ဆရာ။

မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ဒီအရြယ္မွာျဖစ္တာ ေဆးမလိုတတ္ပါ။

September 16 at 4:08pm
ဝက္ျခံနဲ႔အမာအရြတ္အတြက္ ေဆးနည္းမ်ား ညႊန္ၾကားေပးပါဆရာ။

Acne Laser treatment ဝက္ျခံကို ေလဆာ နဲ႔ ကုသျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/06/laser-treatment-of-acne.html
Acne ဝက္ျခံ ေရာင္စံု http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/10/acne.html

September 15 at 10:47pm
ရာသီလာခ်ိန္မွာ ဝမ္းဗုိက္မခံမရ ႏုိင္ေအာင္ နာဘာေၾကာင့္ပါလဲဆရာ၊ ေရာဂါရွိလို႔လား၊ ဘာေၾကာင့္နာသလဲ၊ ဘာေဆး ေသာက္သင့္သလဲဆုိတာကုိ ေက်းဇူးျပဳၿပီး ညႊန္းၾကားေပးပါဆရာ။

Acetaminophen (Paracetamol), Ibuprofen, or Naproxen ေဆးတမ်ိဳးမ်ိဳးေသာက္ပါ။ ေဟာ္မုန္းပါ ကိုယ္ဝန္တားေဆး ေသာက္ရင္လဲ သက္သာတယ္။ ေရေႏြးအိတ္ကပ္ပါ။ ေရေႏြးနဲ႔ ေရခ်ိဳးပါ။

September 15 at 1:06pm
အားလံုး စစ္ေဆးျပီး ႏွလံုးၾကီးတာလို႔ သိရပါတယ္ရွင့္။ ႏွလံုးၾကီး သူ တစ္ေယာက္အတြက္ ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္မ်ား ႏွင့္ စားသံုးသင္.ေသာ အစားအစာမ်ားကို ေက်းဇူးျပဳျပီး လမ္းညႊန္ေပးပါရွင့္။

September 15 at 1:34pm • Like
သမီး ေမေမအတြက္ စိတ္ပူလို႔ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး internet ေပၚမွ လက္ လွမ္းမွီသေတာက္ ရွွာဖတ္ေနရပါတယ္။ ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္မ်ားကို အၾကမ္းဖ်င္းေလာက္ ေျပာလို႔ရရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ လမ္းညႊန္ေပးပါရွင့္။ ရိုေသစြာျဖင့္။

ႏွလံုးေရာဂါဆိုတာ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ေရာဂါနာမည္ စာလံုးေပါင္းေျပာပါ။ ေဆးစစ္ခ်က္ေတြရွိရင္လဲ ပို႔ပါ။ ႏွလံုးၾကီးလာေစတဲ့အေၾကာင္းခံသိမွ ေျပာရတာ သင့္ပါမယ္။

September 23
အေဖ ဓါတ္ေပၚ ျပဳတ္က်ကတည္းက ခဏခဏတက္(ဝက္ရူးျပန္လုိ ပါစပ္ကအျမဴပ္ေတြထြက္) ေနတယ္။ ေခါင္းအရမ္းကုိက္ေနတယ္။ က်ေတာ္ဘယ္လုိလုပ္ရမွန္းမသိိဘူး။ တခါတက္ရင္ ၇ႀကိမ္ေလာက္ ဆက္တုိက္ျဖစ္ေနတယ္။ အခု encorate ေဆးတုိက္ေနတယ္။ ဘာေဆးေကာင္းတယ္၊ ဘယ္လုိလုပ္မလဲ ညြန္းေပးပါ။

ဦးေႏွာက္ကို ထိခိုက္မိရက ဝက္ရူးျပန္လို႔ေခၚတာျဖစ္ေနပံုရပါတယ္။ Encorate / Epilex (sodium valproate) ေဆးေတြက ေကာင္းပါတယ္။ လိုမယ္ထင္ရင္ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာရံုေၾကာအထူးကုဆရာဝန္ကိုျပသင့္ပါတယ္။

ဆရာ လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာျဖစ္ေနရင္ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာေနႏိုင္အံုးမွာလဲဆရာ။ကြ်န္ေတာ္ hpv ျဖစ္ေနပီထင္တယ္။ ႏႈတ္ခမ္းမွာအျဖဴအစက္ကေလးေတြထြက္လာတယ္။အဲ႔ဒါ ဘယ္လိုစစ္ရမလဲ ဘယ္မွာစစ္လို႔ရမလဲဆရာ hiv ေတာ့စစ္ပီးပီ။ မရွိဘူးတဲ႔။ ေက်းဇူးျပဳၿပီးေျဖေပးပါဆရာ။

ကင္ဆာမွန္သမွ် ဘယ္ေလာက္အထိ ေကာင္းမလဲဆိုတာ (၁) ကင္ဆာ အမ်ိဳးအစား၊ (၂) အဆင့္ နဲ႔ (၃) ေဆးကုသမႈ ဆိုတာေတြအေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာက သိပ္ဆိုးတာထဲမွာ မပါပါ။ ႏႈပ္ခမ္းမွာျဖစ္ေနတာကို ဒီအတိုင္းေတာ့ ေျပာမရေသးပါ။ က်န္းမာ-ခ်မ္းသာပါေစ။

September 20
ဆရာ blog ထဲမွာဖတ္ရပါတယ္ ႏႈတ္ခမ္းမွာအျဖဴအစက္ေလးေတြျဖစ္လာတယ္။ အာေခါင္မွာ အဖုေလးေတြ ျဖစ္လာတယ္ဆရာ။ ပါးစပ္မွာျဖစ္တဲ႔ေရာဂါလို႔ဆရာေရးထားတာေတြ႔တယ္ အဲ႔ဒါကြ်န္ေတာ့ မိန္းမကိုကူးႏိုင္လားဆရာ။ ကြ်န္ေတာ္ ကင္ဆာသြားစစ္ႀကည့္ပါ့မယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ ဘာေဆးေသာက္ရင္သက္သာမလဲဆရာ။အာေခါင္က မေန႔ကမွအဖုေလးေတြျဖစ္လာျပီးလည္ေခ်ာင္းထဲမွာတစ္ခုခု ခံေနသလိုျဖစ္လာတာပါ ကူညီပါအံုး ကြ်န္ေတာ္က သင္တန္းတက္ေနရလို႔ ေဆးခန္းသြားမျပႏိုင္လို႔ပါ။

ကူးစက္ေရာဂါ ဟုတ္-မဟုတ္ မသိေသးဘဲ ကူးမယ္လို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ ကင္ဆာမျဖစ္ဘို႔ မွားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆရာဝန္ကိုျပသင့္ပါတယ္။

ဆရာကန္ေတာ့ေနာ္ ကြ်န္ေတာ့အဂၤါကြန္းသီးေခါင္းေနာက္မွာခရမ္းေရာင္လို အရစ္လိုက္ေဖာင္းေနတာ ဒီေန႔မွေတြ႔တယ္ဆရာ။ ကြ်န္ေတာ္လိင္လမ္းေၾကာင္းၾကြက္ႏို႔ျဖစ္ေနျပီလားဆရာ။ အဲ့ဒါျဖစ္ရင္ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ တူတူေနလို႔မရေတာ့ဘူးလား။ ကေလးယူလို႔ရေသးလား။

လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ကိုဖတ္ပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာေတာ့ တင္လို႔မေကာင္းပါ။

Genital Warts (1) လိင္အဂၤါ ၾကြက္ႏို႔ (၁) http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/04/genital-warts.html
Genital Warts (2) လိင္အဂၤါ ၾကြက္ႏို႔ (၂) http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/03/genital-warts-2.html

September 21
အဲ႔ေရာဂါက ဘယ္ေလာက္ၾကာရင္ စျဖစ္တာလဲ။အမ်ိဳးသမီးကိုခုမွကာကြယ္ေဆးထိုးေပးရင္ေရာ ရမလား။

September 21
HPV Vaccine for Ca Cx သားအိမ္အဝ-ကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆး http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2013/08/hpv-vaccine-for-ca-cx.html

September 21
ကြ်န္ေတာ္တို႔ေယာက္်ားေတြက်ေတာ့ ဘာေဆးထိုးရမလဲဆရာ လိင္ၾကြက္ႏို႔ကို ဘယ္လိုစစ္ရတာလဲဆရာ။ ကြ်န္ေတာ့မွာၾကြက္ႏို႔ေတာ့ထြက္မလာေသးဘူး လိင္ထိပ္ ကြမ္းသီးေခါင္းမွာ အရစ္လိုက္ေဖာင္းျပီး အရစ္လိုက္ ျဖစ္ေနတာပါဆရာ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔သင္တန္းက ကန္႔သြင္းထာလို႔အျပင္သြားျပီးဆရာဝန္နဲ႔မျပႏိုင္ေသးလို႔ပါ။

September 21
အမ်ိဳးသမီးအတြက္ ကာကြယ္ေဆးက သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာနဲ႔ လိင္ႀကြက္ႏို႔ကာကယ္ေဆး ႏွစ္မ်ိဳးထိုးရမွာေပါ့ေနာ္။ ဆရာ့ blog မွာေတြ႔တယ္။ ေဆးက တစ္လံုးကို ေဒၚလာ ၁၃ဝ ေတာင္က်တာလား။ ျမန္မာေငြနဲ႔ဆို ၁ သိန္း ေက်ာ္မွာေပါ့ေနာ္။

September 22
ကြ်န္ေတာ့္အာေခါင္မွာ အနီေရာင္အကြက္ေလးတစ္ခုျဖစ္လာတယ္ဆရာ။ တစ္ခုျပီးတစ္ခု အန္ခ်င္သလိုလဲ ခဏခဏ ျဖစ္လာတယ္။ အမ်ိဳးသမီးကိုလဲ မေျပာရဲဘူး။ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲဆရာ။

September 22
ကြ်န္ေတာ္ျဖစ္ေနတာေတြကိုေျပာျပစရာဆရာပဲရွိပါတယ္။ ဆရာျပန္ေျဖေပးတာေတြအတြက္လဲ ေက်းဇူးအရမ္းတင္ပါတယ္။ ဆရာ့ blogေတြကို ေစာေစာက ကြ်န္ေတာ္ဖတ္ခဲ့ရရင္ အရမ္းေကာင္းမွာပဲဗ်ာ။ ဗဟုသုတအရမ္းရတယ္။ ခုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္မွာ အမ်ိဳးသမီးကိုေတာင္ ဘယ္လိုေျပာရမွန္းမသိျဖစ္ေနျပီ။

Genital Warts (1) လိင္အဂၤါ ၾကြက္ႏို႔ (၁) http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/04/genital-warts.html
Genital Warts (2) လိင္အဂၤါ ၾကြက္ႏို႔ (၂) http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/03/genital-warts-2.html
Genital Wart Q and A လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔ အေမး-အေျဖ http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2013/08/blog-post_1931.html

HPV ကာကြယ္ေဆးက ေယာက္်ား-မိန္မအတြက္ အတူျဖစ္ပါတယ္။ ေစ်းႏွဳန္းလဲ တေျဖးေျဖးက်လာတယ္ထင္ပါတယ္။ ေသြးစစ္ရင္သိပါမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၉-၂ဝ၁၃

Saturday, September 21, 2013

Pancreatic cancer သရက္ရြက္ကင္ဆာ

Sat, Sep 21, 2013 at 9:51 AM
ကၽြန္မဦးေလးက အသက္ ၄၅ ႏွစ္ပါ။ သရက္ရြက္ကင္ဆာလို႔ ေျပာပါတယ္ဆရာ။ ျဖစ္တာမၾကာေသးပါဘူး။ ဟိုတေလာကမွ ဗိုက္ေတြေအာင့္လာလို႔ဆိုျပီး မႏၲေလးကိုသြားျပလိုက္ေတာ့မွ CT Scan ရိုက္လိုက္ေတာ့မွ ကင္ဆာ ျဖစ္ေနျပီတဲ့ဆရာ။ အဲ့ဒါကုလို႔ရႏိုင္အံုးမလားဆရာ။ ဘယ္လိုလုပ္ရမလည္းဆရာ။ လမ္းညႊန္ေပးပါဆရာ။ ႏုိင္ငံျခားမွာ ကုရင္ေရာ ေပ်ာက္ႏိုင္လားဆရာ၊ ကူညီေပးပါ။

သရက္ရြက္ကင္ဆာထဲမွာ ၉၅% က Adenocarcinoma အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ က်န္တာက Neuroendocrine tumors ျဖစ္တယ္။ ကင္ဆာေၾကာင့္ ေသဆံုးရသူမ်ားစာရင္းထဲမွာ အေမရိကားဆိုရင္ နံပါတ္ ၄ ေနရာ၊ တကမာၻလံုးဆိုရင္ ၈ ေနရာမွာ ရွိတယ္။

ျဖစ္ကာစ ဘာမွမခံစားရေသးဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေနာက္က်မွသာ ေရာဂါရွိေနတာကို သိရတာမ်ားတယ္။ ဗိုက္အေပၚပိုင္း နာမယ္။ နာရင္ ေနာက္ေက်ာအထိနာမယ္။ ရင္ေခါင္းပူးမယ္။ ေလေအာင့္သလို ေနမယ္။ အစာစားခ်င္စိတ္ပ်က္မယ္။ ပ်ိဳ႕ခ်င္အန္ခ်င္မယ္။ ဝမ္းပ်က္မယ္။ လူက ပိန္လာမယ္။ ဆီး (အသား) ဝါမယ္။ ၇၅% မွာျဖစ္တဲ့ သရက္ရြက္ရဲ႕ ေခါင္းပိုင္းမွာျဖစ္ျပီး သည္းေျခလမ္းကိုပိတ္ေနရင္ ဝမ္းအေရာင္ ေပ်ာ့ေနမယ္။ အသားဝါနဲ႔အတူ ယားယံမယ္။ Trousseau syndrome ေခၚတဲ့ ေသြးေျခဥစမ္းသပ္နည္းျဖစ္မယ္။ အဆုပ္ေသြးေၾကာ ပိတ္ႏိုင္တယ္။ ဆီးခ်ိဳပါျဖစ္လာမယ္။ ကင္ဆာက တျခားေနရာျပန္႔လာရင္ အဲဒီအတြက္လဲ ခံစားလာရမွာေတြပါ တြဲရွိေနမယ္။

ေယာက္်ားေတြက မိန္းမေတြထက္ ၃ဝ% ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။ မိသားစုလိုက္တာ ၅-၁ဝ% ရွိတယ္။ အသက္ၾကီးမွျဖစ္တယ္။ ၆ဝ ေက်ာ္မွာမ်ားျပီး ၄ဝ ေအာက္နည္းတယ္။ ေဆးလိပ္ ေသာက္သူေတြ၊ အစားအေသာက္မွာ အသီးအရြက္နဲ႔ နည္းသူေတြ၊ အသားစားမ်ားသူေတြ၊ အခ်ိဳစားမ်ားသူေတြ၊ ဝသူေတြ၊ Helicobacter pylori infection ပိုးဝင္ခံရသူေတြ၊ Gingivitis or periodontal disease သြားဖံုးေရာဂါရွိသူေတြနဲ႔ Partial gastrectomy အစာအိမ္ခြဲထားသူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတာ ေတြ႔ရတယ္။

Axial CT image (စီတီ စကင္) ကို ေဆးထိုးျပီးရိုက္ရင္ သိမယ္။

• Exocrine pancreas cancer အမ်ိဳးအစားကို ခြဲစိတ္ကုသေပးမယ္။ အဆင့္အေပၚမွာမူတည္တယ္။ ေခါင္းပိုင္း ဆိုတမ်ိဳး၊ အျမီးပိုင္းဆိုတမ်ိဳးခြဲတယ္။ ခြဲျပီးရင္ Chemotherapy ကင္ဆာေဆးေပးမယ္။ Gemcitabine ေဆးကို သံုးတာမ်ားတယ္။ တပါတ္ ၁ ခါ ေသြးေၾကာထဲထိုးတယ္။ Radiation ဓါတ္ကင္တာလဲလုပ္ႏိုင္တယ္။ Erlotinib (Tarceva) ေဆးနဲ႔တြဲေပးတာလဲ လုပ္တယ္။
• Pancreatic neuroendocrine tumors အမ်ိဳးအစားဆိုရင္ ကင္ဆာဆဲလ္မဟုတ္လို႔ ေစာင့္ၾကည့္ရေသးတယ္။ လိုအပ္လာရင္ခြဲစိတ္မယ္။ တခ်ိဳ႕ကို ေဟာ္မုန္းေပးကုသမယ္။ Octreotide ကိုသံုးတယ္။ ဓါတ္ကင္တာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ Chemotherapy ကင္ဆာေဆးေပးတာလဲလုပ္တယ္။

ေမးတဲ့သူကို အားေပးရာမက်မွာေတာ့ စိုးရိမ္ပါတယ္။ Exocrine pancreatic cancer အမ်ိဳးအစားက ဆိုးတယ္။ ၅ ႏွစ္ ေနႏိုင္တဲ့ရာခိုင္ႏွဳန္းက ၆% နဲ႔ ၁ ႏွစ္ေနႏိုင္သူက ၂၅% အသီးသီးရွိတယ္။ ပ်မ္းမွ် ၁၅% ရွိတယ္။ ၁၉၉ဝ တံုးက သရက္ရြက္ကင္ဆာနဲ႔ ကြယ္လြန္သူ ၂ သိန္းရွိရာကေန ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္မွာ ၃ သိန္း ၁ ေသာင္းအထိတိုးလာတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၁-၉-၂ဝ၁၃

Friday, September 20, 2013

Inhalant abuse လမ္းေဘး ေဆးရွဴ

2011/8/19
က်ေနာ္ ေရးေနတဲ့ “ေကာ္ဗူးရွဴတဲ့ လမ္းေပၚက ကေလးငယ္ေတြ” သတင္းေဆာင္းပါးနဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး ေျဖေပးပါ။
၁။ ရန္ကုန္ျမိဳမွာ အိမ္မရွိ လမ္းေပၚမွာေနတဲ့ ကေလးေတြ လမ္းေဘးေနျပိး (ေကာ္ဗူး) ဆိုတဲ့ မူယစ္ေဆးတမ်ိဳး သံုးစြဲ ေနၾကတယ္။ သံုစြဲေတာ့ က်န္းမာေရးနဲ့ ပါသက္ျပီး သူတိုဘာေတြ ျဖစ္လာနိုင္သလဲ။
၂။ ဒီကေလးေတြရဲ႕ ဘဝအတြက္ လမ္းမွန္ ျပန္ေရာက္လာေအာင္ ဘယ္သူမွာ တာဝန္ရွိျပီး ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္ပါသလဲ။
၃။ ဒီလိုမ်ိုးျဖစ္ေနတာမ်ိဳးက India နိင္ငံမွာလည္း အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ India အစိုးရနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရ လုပ္ေဆာင္ေပးမႈမွာ ဘာေတြ ကြာျခားျပီး တာဝန္ယူမူ ရွိ-မရွိ ဆရာအျမင္။

Inhalant abuse တလြဲသံုးလို႔ ေဆးစြဲေစတဲ့ ရွဴစရာေတြက အမ်ိဳးအစား အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ Tobacco (ေဆး) ေဆးလိပ္၊ Marijuana ေဆးေျခာက္ နဲ႔ Crack (ကုိကိန္း) ေတြလို မီးရွိဳ႕ျပီးရွဴတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ ေဆးကုရာမွာသံုးတဲ့ Nitrous oxide ေမ့ေဆးလိုက တမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ အခုေျပာတဲ့ အမ်ိဳးအစားေတြကေန Intoxicating အဆပ္သင့္ျခင္း ျဖစ္တာကို Huffing လို႔ ေခၚတယ္။ အၾကမ္းခြဲေျပာရရင္ ေဆးသံုးနဲ႔ ေဆးသံုးမဟုတ္တဲ့ လူသံုး ပစၥည္းကို တမင္တကာ ရွဴၾကတာေတြ ျဖစ္တယ္။

၁။ Aliphatic hydrocarbons ဆိုတဲ့ Petroleum products ဓါတ္ဆီ-ေရနံဆီလို ပစၥည္းေတြမွာ Propane, Butane ဓါတ္ေတြ ပါတယ္။
၂။ Aromatic hydrocarbons ေတြထဲမွာ Toluene နဲ႔ Xylene ဓါတ္ေတြ ပါတယ္။
၃။ Ketones acetone ဆိုတာ လက္သည္းနီ-ဖ်က္ေဆးေတြမွာ ပါတယ္။
၄။ Haloalkanes ဆိုတာထဲမွာ Hydrofluorocarbons, Chlorofluorocarbon နဲ႔ Trichloroethylene ဓါတ္ေတြ ပါတယ္။
၅။ Nitrites ဆိုတာက Alkyl nitrites, Nitrous oxide ဓါတ္ေတြ ျဖစ္တယ္။

• Gasoline နဲ႔ Paint thinner သုတ္ေဆးေတြ ၾကေတာ့ ဒီအတိုင္းရွဴတယ္။
• တခ်ိဳ႕က အေငြ႔ကို ရွဴဘို႔ Plastic bags ပလပ္စတစ္အိတ္ကို သံုးတယ္။
• Whipped cream aerosol cans ဗူး၊ Aerosol hairspray (စပေရး)၊ Non-stick frying spray ေၾကာ္ခ်က္တဲ့ အခါ မကပ္ေစတဲ့ (စပေရး) ေတြကရတဲ့ Nitrous oxide gases ဓါတ္ေငြ႔ကို Plastic bags ပလပ္စတစ္အိတ္မွာ ျဖန္းျပီး ရွဴၾကတယ္။
• Propane နဲ႔ Butane gases အေငြ႔ေတြကို Canister ထည့္တဲ့ဗူးကေန တိုက္ရိုက္ရွဴတယ္။

ဒီလိုဟာေတြကို ရွဴလိုက္တာနဲ႔ အဆုပ္မွာရွိတဲ့ ေသြးေၾကာမွ်ဥ္ေလးေတြရဲ႕ မ်က္ႏွာျပင္ေတြကေန စုပ္ယူျပီး၊ ေသြးထဲ ေရာက္လာမယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ေဆးထိုးသေလာက္ကို သက္ေရာက္တာ ျမန္တယ္။

ဒါေတြ ရွဴလိုက္ရင္
• Alcohol-like intoxication အရက္ဆိပ္သင့္သလို ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Intense euphoria အေကာင္းေတြခ်ည္း ျမင္-ထင္ေနတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Vivid hallucinations မဟုတ္တာေတြ ျမင္-ၾကား ေနတာမ်ိဳးလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

အမ်ိဳး-အစားနဲ႔ အနည္း-အမ်ားေပၚမွာ မူတည္တယ္။ Rubber cement ေကာ္ဗူးလို Paint thinner (သင္နာ) လိုဟာ နဲနဲသာ ရွဴရင္ Alcohol inebriation အရက္ေသာက္ထားသူလို ျဖစ္လာေစမယ္။ မ်ားသြားရင္ Distortion in perceptions of time and space ဘယ္အခ်ိန္ရွိျပီ၊ ဘယ္ေနရာ ေရာက္ေနတယ္ ဆိုတာ မသိေတာ့ဘူး။ Hallucinations တကယ္ မရွိတာေတြ ရွိတယ္-ၾကားတယ္ ထင္လာ-ျမင္လာမယ္။ Emotional disturbances စိတ္လႈတ္ရွားမႈေတြက သူရူးလို ျဖစ္လာတယ္။

1. Methylene chloride အေငြ႕ကေန Carbon monoxide poisoning (ကာဗြန္မိုေနာ့ဆိုက္) အဆိပ္သင့္ႏိုင္တယ္။
2. Gasoline ဓါတ္ဆီကေန Lead poisoning ခဲဆိပ္သင့္ႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ခဲမပါတဲ့ ဓါတ္ဆီကို တီထြင္လာရတာ ျဖစ္တယ္။
3. Carbon tetrachloride ကေန Liver damage အသဲကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။
4. Butane နဲ႔ Propane ကေန မီးေလာင္ႏိုင္တယ္။
5. Benzene ကေန Bone marrow depression ရိုးတြင္းျခင္ဆီ အားနည္းေစတယ္။
6. Toluene ကေန Myelin ဆိုတဲ့ အာရံုေၾကာေနရာကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။
7. Butane gas (ျဗဴတိန္း) ဓါတ္ေငြ႔ရွဴရာကေန Drowsiness မူးေဝမယ္၊ Narcosis ဆဲလ္ေတြေသမယ္၊ Asphyxia အသက္ရွဴမဝျဖစ္မယ္၊ Cardiac arrhythmia ႏွလံုးခုန္မမွန္ျဖစ္မယ္၊ Frostbite ေရခဲေလာင္တာမ်ိဳး ျဖစ္မယ္။

ခဏျဖစ္တာေတြလဲ ရွိတယ္။ Headache ေခါင္းကိုက္မယ္။ Nausea and vomiting ပ်ိဳ႕ခ်င္-အန္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ Slurred speech လွ်ာေလး-အာေလး ျဖစ္လာမယ္။ Loss of motor coordination ၾကြက္သား လႈတ္ရွားမႈေတြမွာ အျပန္အလွန္ ထိန္းတာမ်ိဳးေတြ မေကာင္းျဖစ္လာတယ္။ ေအာက္စီဂ်င္ထက္ ေလးတဲ့ ဘယ္ဓါတ္ေငြ႔မ်ိဳးမဆို ရွဴရင္ အဆုပ္ထဲမွာ ေအာက္စီဂ်င္ကို ေနရာဝင္ယူလို႔ Hypoxia ေလမဝတာ ျဖစ္မယ္။ Wheezing ရင္ၾကပ္လာမယ္။ အေငြ႔ရွူသူေတြရဲ႕ ႏွာေခါင္းကို ၾကည့္ရင္ သိသာတယ္။ Glue sniffer's rash ႏွာေခါင္းနဲ႔ ပါးစပ္မွာ နီရဲရဲ ျဖစ္ေနေတာ့တယ္။

စိတ္ကို တမ်ိဳး ေျပာင္းေစတဲ့ စည္းစိမ္ခံခ်င္လို႔ သံုးတဲ့ Recreational drug ေဆးဝါးတိုင္းဟာ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့ အမူအက်င့္ေတြကေန ဒဏ္ရာေတြ၊ ထိခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ ဥပမာ ယာဥ္တိုက္မႈ ျဖစ္တာ၊ ခိုက္ရန္ျဖစ္တာ။ မီးေလာင္တာ။ Computer-cleaning dusters ကြန္ျပဴတာ သန္႔ေပးတဲ့ အရာေတြကို ရွဴမိရင္ သိပ္အႏၲရာယ္ေပးႏိုင္တယ္။

Pneumonia ႏူမိုးနီးယား၊ Cardiac failure or arrest ႏွလံုး ရပ္သြားတာ၊ Aspiration of vomit အန္ဖတ္ ဆို႔တာေတြလဲ ျဖစ္ၾကတယ္။ အၾကာၾကီးရွဴေနသူေတြ Brain damage ဦးေႏွာက္ကို ထိခိုက္လာတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ရွဴရင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ နည္းတဲ့ကေလး ေမြးလာတတ္တယ္။ အဂၤါခ်ိဳ႕ယြင္းတဲ့ ကေလး ေမြးတယ္ဆိုတာလဲ အေထာက္အထား ရွိပါတယ္။

ေဆာင္းပါးေရးသူ ေထာက္ျပတာ မွန္တယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ လူငယ္ေတြနဲ႔ ကေလးေတြက သံုးၾကတယ္။ လမ္းေပၚက ကေလးေတြ မ်ားတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ Deodorant sprays ေခြ်းနံ႔ေပ်ာက္ေဆး၊ Hair spray ဆံပင္-ပန္းေဆး၊ Air fresheners အနံ႔ေကာင္းေအာင္ ျဖန္းေဆးဆိုတာေတြက ေစ်းမၾကီးဘဲ အလြယ္ရလို႔ ဆင္းရဲသားေတြက သံုးႏိုင္ၾကတယ္။

၂ဝဝဝ ခုႏွစ္အတြင္း ျဗိတိန္မွာ Solvent-related deaths ေဖ်ာ္စရာပစၥည္းနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေသရတာေတြ အားလံုးထဲမွာ Butane ေၾကာင့္ ေသရတာက ၅၂% ရွိခဲ့တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ရုတ္တရက္ ေသဆံုးရလို႔ Sudden sniffing death လို႔ နာမယ္ တပ္ထားတယ္။ ၁၉၈၈-၉၈ (တက္ကဆပ္စ္) မွာ ၁၄၄ ေယာက္ေသခဲ့တယ္။ ၁၉၈၇-၁၉၉၆ အတြင္း (ဗာဂ်ီးနီးယား) မွာ ၃၉ ေယာက္ ရွိခဲ့တယ္။ အေငြ႔ရွူရာကေန Statistics on deaths ေသဆံုးမႈ စာရင္းဇယားလုပ္ဘို႔ ခက္တယ္။ ရွိျပန္ရင္လဲ တကယ္ ျဖစ္ေနတာထက္ နည္းေနမယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ Referendum စာရင္းကိုေတာ့ “အတိအက်” လုပ္တဲ့အက်င့္ ရွိတယ္။ မုန္တိုင္းတိုက္လို႔ ၾကက္ဥကြဲတာလဲ သိပ္တိက်ခဲ့တယ္။ က်န္းမာေရးက သိပ္အေရးမၾကီးေတာ့ ခပ္ေပါ့ေပါ့ဘဲ။

Glue and gasoline sniffing ေကာ္ဗူးနဲ႔ ဓါတ္ဆီရွဴသူေတြ အာရွနဲ႔ အာဖရိကမွာ မ်ားလွတယ္။ Dendrite brand ဆိုတာ အသံုးအမ်ားဆံုး ျဖစ္တယ္။ Contact adhesives ကပ္ရတဲ့ ပလာစတာ၊ Rubber cements ေကာ္ဗူး၊ Paint thinners သုတ္ေဆး၊ Iodex အေၾကာနာလို႔ လိမ္းရတဲ့ေဆး Erase-X ေခၚတဲ့ Correction fluid ဖ်က္ေဆးထဲမွာ Toluene ပါတယ္။

အိႏၵိယႏိုင္ငံကလဲ ဆင္းရဲသားမ်ားလို႔ ဒီျပႆနာေတြက လမ္းေဘးမွာ ရွိတယ္။ ကိုင္တြယ္တာကေတာ့ လြတ္လပ္မႈ အေတာ္ရွိျပီး၊ ဘက္ေဒါင့္စံုကေန လုပ္ေနႏိုင္ၾကတယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံနဲ႔ ကြာတာ ေျပာရရင္ မ႑ိဳင္မွန္သမွ် တခုမွ မတူၾကဘူး။

Dr. တင့္ေဆြ
၂ဝ-၈-၂ဝ၁၁

Thursday, September 19, 2013

Amphetamines ယာဘကို ဘယ္လိုျဖတ္ၾကသလဲ

L-tyrosin ေဆးနဲ႔လဲျဖတ္ႏိုင္တယ္။
• L-tyrosin ဆိုတာ 4-hydroxyphenylalanine ေခၚတဲ့ (အမိုင္ႏို္အက္စစ္) တခုျဖစ္တယ္။
• Stress, Cold, Fatigue, Loss of a loved one, Prolonged work and sleep deprivation စိတ္ဖိအားမ်ားတာ၊ အေအးမိတာ၊ အားယုတ္တာ၊ အလုပ္ပင္ပန္းတာစတဲ့ အေျခအေနေတြမွာ သံုးႏိုင္တယ္။ အဲလိုျဖစ္ခ်ိန္မွာထြက္တဲ့ Stress hormone levels ေဟာ္မုန္းကို က်ေစတယ္။
• 100 mg/kg (6.8 grams at 150 lbs) ေသာက္ႏိုင္တယ္။ တေန႔မွာ 500–1500 mg per day (1–3 capsules of pure tyrosine) ေပးရတယ္။ 12000 mg (12 g) per day ထက္မပိုရပါ။
• Mind Power Rx ေဆးနဲ႔ Bacopa, Fo-Ti, Ginkgo biloba, Ginseng, Mucuna pruriens, and Reishi ဟာဗယ္ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။
• L Tyrosine ေဆးဟာ စိတ္ဓါတ္က်ေနသူေတြအတြက္လဲ ေကာင္းတယ္။
• ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ = Overstimulation စိတ္တက္ၾကြလြန္းျခင္း၊ Restlessness ေဆာက္တည္ရမရျဖစ္ျခင္း၊ Anxiety စိုးရိမ္စိတ္ကဲျခင္းနဲ႔ Insomnia အိပ္မေပ်ာ္တာေတြျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေဆးမ်ားသူေတြမွာ Palpitations or Arrhythmias ႏွလံုးခုန္မမွန္-ျမန္တာေတြလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Tyrosine ေဆးကို 500mg capsules ေဆးေတာင့္အေနနဲ႔လာတယ္။
• မနက္ခင္း အစာမရွိခ်ိန္ေသာက္ပါ။ ေန႔ ၂ နာရီတခါေသာက္ပါ။ ညေနေစာင္းတခါေသာက္ပါ။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေဆးေလွ်ာ့လို႔ရလာမယ္။
• ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။ အစားအေသာက္စားေပးပါ။
• Multivitamin pills ဗီတာမင္အစံုပါတဲ့ေဆး တေန႔ ၂ ၾကိမ္ေသာက္ပါ။ ဓါတ္ဆားေတြပါ ပါတာကပိုေကာင္းတယ္။ Vitamin B6 ဗီတာမင္ ဘီ-၆၊ Magnesium မဂၢႏီဆီယမ္ဓါတ္ဆား၊
• Sleep Prescription (GABA 1,000mg) အိပ္မေပ်ာ္ရင္ ညပိုင္းမွာေသာက္ပါ။

Ephedra နည္း
• Ephedra extract or Ephedrine pills ေဆးေတြရွိတယ္။
• Ephedra method (အက္ဖီဒရီယား) နည္းရွိတယ္။ အပင္ကေနရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအပင္က တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ တရားမဝင္ျဖစ္လို႔ ကိုယ့္အိမ္မွာကိုယ္ Ephedra plant အပင္ကို ကိုယ္ပိုင္စိုက္ထားႏိုင္ပါတယ္။ ရုကၡေဗဒလို Gnetum family (Gnetaceae) ေခၚတယ္။ ၂-၃ ေပေလာက္သာျမင့္တဲ့အပင္မ်ိဳး။ ေပ ၄၅ဝဝ ေအာက္ အျမင့္ေဒသေတြမွာျဖစ္တယ္။
• Ephedrine ေဆးက တရားဝင္ေဆးျဖစ္ျပီး ေသြးဖိအားက်တာ၊ ပန္းနာေရာဂါစတာေတြအတြက္သံုးတယ္။
• Methamphetamine ယာဘေဆးက Ephedrine နဲ႔ ေမာ္လီၾကဴးတည္ေဆာက္ပံု ဆင္တယ္။ (ေရွာ့ခ္) ျဖစ္ရင္ ထိုးေပးရတဲ့ Epinephrine (Adrenalin) နဲ႔လဲဆင္တယ္။
• ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ေအာင္လဲ သံုးၾကတယ္။ ေရတပ္သားေတြ လိႈင္းမူးတာအတြက္ Ephedrine ေဆးကို Promethazine 25 mg နဲ႔တြဲေပးတယ္။ တခုက မအန္ေစဘဲ၊ တခုက အိပ္ခ်င္တာကို သက္သာေစတယ္။
• ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြရွိတယ္။ ႏွလံုးခုန္ျမန္မယ္။ မမွန္ျဖစ္မယ္။ မ်က္ႏွာ နီျမန္းမယ္။ ေခြ်းထြက္မယ္။ Acne vulgaris ဝက္ျခံထြက္မယ္။ ပ်ိဳ႕၊ ဂနာမျငိမ္၊ စိတ္ရႈတ္ေထြး၊ ေကာင္ေးနတယ္ထင္ျမင္၊ စတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

Amphetamines ယာဘ-ရာဘ-ရာမ-ယာမ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/01/amphetamines.html
Methamphetamine (မက္သမ္ဖတမင္း) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/09/methamphetamine.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၉-၉-၂ဝ၁၃

Monday, September 16, 2013

Vitamin D ဗီတာမင္ (ဒီ) ေမးခြန္း

၁၅-၉-၂ဝ၁၃
ဆရာရွင့္ ကြ်န္မသည္ ဘယ္ဘက္ေပါင္ႏွင့္ ခါးရိုးတြင္ Paget disease ရွိသူျဖစ္ပါသည္။ Fosamax plus ကို တပါတ္လွ်င္ တၾကိမ္ေသာက္ရန္ ႕႕႕႕႕ ညႊန္ၾကားပါသည္။ ေဆးအမည္ FOSAMAX PLUS (EACH TABLE CONTAINS ALENDRONATE SODIUM, EQUIVALENT TO 70 MG ALENGRONIC ACID AND COLECALCIFEROL 70 MICROGRAMS 2800lU)
COLECALCIFEROL 70 MICROGRAMS 2800lU ေဆးတြင္ Vitamin D 2800 IU/tablet ပါေလ့ရွိသျဖင့္ ကြ်န္မ ေဆးေသာက္လွ်င္ Vitamin D ပိုေနႏိုင္ပါသလား။ Vitamin D ကို တပါတ္လွ်င္ စုစုေပါင္းမည္မွ် ေသာက္သင့္ေၾကာင္း အၾကံဥာဏ္ေပးေစလိုပါသည္။

• အရိုးက်ိဳးကာကြယ္ဘို႔ရာ Vitamin D 400-1,100 IU ေပးတယ္။
• အရိုးက်ိဳးကာကြယ္ဘို႔ရာ Vitamin D2 300,000 IU ကို တႏွစ္တခါ၊ ၃ ႏွစ္ၾကာ ေသြးထဲထိုးေပးတယ္။
• ဗီတာမင္ (ဒီ) နည္းေနတဲ့ေရာဂါအတြက္ တေန႔မွာ အနည္းဆံုး 1,000 IU (25 micrograms) ေပးတယ္။
• ဒိထက္မ်ားျပီး ေန႔စဥ္ Vitamin D 50,000 IU နဲ႔ ၆ ပါတ္ေပးျပီး စမ္းသပ္မႈလုပ္တာရွိတယ္။ Vitamin D 300,000 IU ကို ၆ ပါတ္တခါ၊ တႏွစ္မွာ ၃ ၾကိမ္။
• အူမၾကီးကင္ဆာနဲ႔ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါေတြကို ကာကြယ္ဘို႔ ေန႔စဥ္ 1,000 IU ေပးတယ္။
• ဆီးခ်ိဳ (၂) အတြက္ 400-5714 IU ကို ၂ လကေန ၇ ႏွစ္အထိေပးတယ္။
• Vitamin D2 ၄ လ တခါ 100,000 IU ၂၆ ပါတ္ၾကာေပးတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ေန႔စဥ္ Vitamin D3 10 micrograms နဲ႔ ၂၄ လၾကာေပးတယ္။
• ေသြးတိုးအတြက္ Vitamin D 400-8,571 IU ေပးတယ္။
• Hypocalcemia ေသြးထဲ (ကယ္လ္စီယမ္) နည္းေနသူကို Calcitriol 0.25 micrograms နဲ႔ ၄-၈ ပါတ္ၾကာ ေပးတယ္။
• Hypoparathyroidism (ဟိုက္ပိုပါရာသိုင္းရြိဳက္) ေရာဂါအတြက္ Dihydrotachysterol 0.75 milligrams ကေနစေပးျပီး 2.5 milligrams အထိတိုးျပီး ရက္ၾကာၾကာ ေပးတယ္။ သက္သာရင္ 0.2-1 milligram ေန႔စဥ္ ေပးတယ္။
• ဒါမွမဟုတ္ Ergocalciferol 50,000-200,000 IU + Calcium lactate 4 grams of ကို တေန႔ ၆ ၾကိမ္လဲ ေပးႏိုင္တယ္။
• Mood disorders စိတ္မူေရာဂါအတြက္ 400-800 IU ေန႔စဥ္ ၁ လၾကာေပးတယ္။ ဝတဲ့လူနာေတြကို တပါတ္မွာ 20,000-40,000 IU နဲ႔ ၁ ႏွစ္ၾကာေပးတယ္။
• Multiple sclerosis ေရာဂါရွိေသူေတြကို ေန႔စဥ္ 10,000 IU နဲ႔ ၁၂ ပါတ္ၾကာေပးတယ္။
• Muscle weakness or pain ၾကြက္သားနာ-အဆစ္နာတာအတြက္ ေန႔စဥ္ Calciferol 100,000 IU နဲ႔ ၁၂ လေပးတယ္။
• Osteoporosis အရိုးအားနည္တာကို Vitamin D3 5,714 IU ဒါမွမဟုတ္ Vitamin D2 10,000 IU ေန႔စဥ္၊ ၆ လၾကာေပးတယ္။
• Parasitic infections ပါရာဆိုက္ပိုးဝင္တာကို 40 IU ေန႔စဥ္ ၅ ရက္ေပးတယ္။
• လူၾကီးေတြကို 400 IU of vitamin D + Calcium 800 milligrams ေန႔စဥ္ေပးတယ္။
• လူအိုေတြကို Vitamin D3 အပါတ္စဥ္ 8,400 IU နဲ႔ ၁၆ ပါတ္ေပးတယ္။
• Psoriasis အနာ၊ Vitiligo အနာနဲ႔ Senile warts (Seborrheic Keratosis) လူၾကီးၾကြက္ႏို႔အတြက္ Vitamin D analog Calcipotriene ကို တေန႔ ၂ ၾကိမ္လိမ္းေစတယ္။
• Respiratory infections အသက္ရွဴလမ္းပိုးဝင္တာကို ေန႔စဥ္ 2,000 IU/kilogram နဲ႔ ၃ ရက္ေပးတယ္။
• Rheumatoid arthritis အဆစ္နာအတြက္ တပါတ္မွာ Vitamin D 50,000 IU နဲ႔ ၁၂ ပါတ္ေပးတယ္။
• Tuberculosis တီဘီအတြက္ Vitamin D2 10,000 IU တၾကိမ္ေပးတယ္။
• Viral infections ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဝင္တာအတြက္ Vitamin D 800 IU ေန႔စဥ္နဲ႔ ၂ ႏွစ္ၾကာေပးတယ္။

Vitamin D toxicity ဗီတာမင္ (ဒီ) မ်ားျခင္း
• ရွားတယ္။ ေနရာင္နဲ႔ထိေတြ႔လို မျဖစ္ေစပါ။
• အသက္ ၁၄-၇၁ ႏွစ္ရွိသူေတြဟာ ခံႏိုင္ရည္ 4000 IU/day ရွိတယ္။
• 1250 micrograms/day (50,000 IU) ကို ေန႔စဥ္ ၾကာၾကာေသာက္ရင္ အဆိပ္သင့္သလိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Primary hyperparathyroidism ေရာဂါရွိေနသူေတြမွာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Hypercalcemia ေသြးထဲမွာ ကယ္လ္စီယမ္မ်ားေနျခင္းဟာ Vitamin D toxicity ကိုေဖၚျပေနတာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆီးသြားမ်ားျပီး ေရငတ္လာမယ္။ မကုဘဲထားရင္ ေက်ာက္ကပ္၊ အဲ၊ ႏွလံုးေတြကို ထိခိုက္မယ္။
• ၁၂ လေအာက္ကေလးငယ္ေလးေတြဟာ အမ်ားဆံုးခံႏိုင္တာက 25 micrograms/day (1000 IU) ျဖစ္တယ္
• Vitamin D overdose ဗီတာမင္ (ဒီ) မ်ားလို႔ Hypercalcemia ေသြးထဲမွာ (ကယ္လ္စီယမ္) မ်ားတာကို ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ စားခ်င္စိတ္နည္းမယ္၊ ပ်ိဳ႕မယ္၊ အန္မယ္၊ ဆီးမ်ားမယ္၊ အားနည္းမယ္၊ အိပ္မရျဖစ္မယ္၊ စိတ္ဂနာမျငိမ္ျဖစ္မယ္၊ ယားယံမယ္၊ ေက်ာက္ကပ္အလုပ္ပ်က္မယ္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္လဲ လိုတာထက္ ပိုမေပးသင့္ဘူး။ ကေလးကိုသက္ေရာက္ျပီး ဦးေႏွာက္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။
• Vitamin D toxicity ေၾကာင့္ ကေလးေတြမွာ Mental retardation ဥာဏ္ရည္ထိခိုက္မယ္။ အရိုးတည္ေဆာက္မႈ ထိခိုက္မယ္၊ ဝမ္းေလွ်ာမယ္၊ စိတ္တိုမယ္၊ အေလးခ်ိန္က်မယ္၊ စိတ္ဓါတ္က်မယ္။ ျဖစ္သူေတြကို အဲဒီေဆး ၂ မ်ိဳး ေပးေနတာေတြ ရပ္ျပစ္ရမယ္။ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးတာကို ျပန္ျပင္လို႔မရႏိုင္ဘူး။

Paget’s Disease of Bone (ေပးဂ်က္စ္) ေရာဂါ အသင့္အတင့္ကေန ဆိုးတာအတြက္ Alendronate Sodium ေဆး ေပးတယ္။ လူနာမွာ serum alkaline phosphatase concentrations ≥ twice ULN ရွိေနရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္မွာ စိုးရသူေတြကိုေပးတယ္။
Alendronate Sodium Dosage ေဆးဘယ္ေလာက္ေပးမလဲ -
• Vitamin D 400–800 units ေန႔စဥ္၊
• Alendronate/Cholecalciferol fixed-combination preparation (Cholecalciferol 2800 or 5600 units) အပါတ္စဥ္၊

အေျဖ (အၾကံ) ေပးရလွ်င္ ဆရာဝန္ညႊန္တဲ့အတိုင္း စိတ္ခ်ျပီး ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။

Vitamin D ဗီတာမင္ (ဒီ) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2009/08/vitamin-d.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၅-၉-၂ဝ၁၃

Sunday, September 15, 2013

Nosebleed (2) ႏွာေခါင္းေသြးယိုျခင္း (၂)

Facebook 53 minutes ago 15-9-2013
ဆရာရွင့္ နွာေခါင္းကေန ေသြးေတြထြက္ထြက္ေနတာေရာ ဘာေဆးေသာက္ရပါမလဲရွင့္။ အဲ့ဒိလိုျဖစ္တာေတာ့ နဲနဲၾကာေနပါျပီရွင့္။ ဆရာဝန္နဲ႔သြားျပတာလဲ နွာေခါင္းထဲထည့္တဲ့ေဆးရည္ေပးပါတယ္။ ေပးတုန္းခဏပါပဲ။ ကုန္သြားလို႔ မထည့္ျဖစ္ရင္ နွာျပန္ေစးျပီး နွာေခါင္းပိတ္လာပါတယ္။ အဲ့ဒိကေနျပီး နွာေခါင္းေသြးျပန္ယိုလာပါတယ္။ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ ေျပာျပေပးပါဆရာ။


2011/11/29
က်ေနာ့္အသက္ ၂ဝ ရိွပါၿပီ။ လူမွန္းသိတတ္စ အရြယ္ကတည္းက ႏွာေခါင္းေသြး ခဏခဏ ထြက္ပါတယ္။ ပူတဲ့ရာသီဆိုရင္ ပိုထြက္ပါတယ္။ ေႏြရာသီဆိုရင္ တပတ္ကို တစ္ၾကိမ္ေလာက္ ထြက္ပါတယ္။ ႏွာေခါင္းကို ထိခိုက္မိတာမ်ိဳး မရိွခဲ့ဖူးပါ။ အရမ္းအမ်ားၾကီး ထြက္တာမဟုတ္ေပမဲ့ ခဏခဏ ဆိုေတာ့ ေၾကာက္ပါတယ္။ ေဆးခန္းေတြလဲ ၿပပါတယ္။ Ferrous Sulphate တစ္လေလာက္ ေသာက္ဖူးပါတယ္။ ေသြးစစ္ေတာ့ ဘာမွ Abnormalities မရိွဘူးတဲ့။ ငယ္ငယ္ကေတာ့ ငွက္ဖ်ား ခဏခဏ ဖ်ားပါတယ္။ အေဖအေမ ႏွစ္ေယာက္စလံုးလဲ ငယ္ငယ္တုန္းက ႏွာေခါင္းေသြးထြက္ပါတယ္တဲ့။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္လဲ ပံုမွန္ပါပဲ။ ၁။ ဘာေၾကာင့္ ႏွာေခါင္းေသြးထြက္လဲ။ ၂။ လံုးဝ တသက္လံုး မထြက္ေအာင္ ကုထံုးမရိွဘူးလား။ ၃။ မ်ဳိးရိုးနဲ႔ ဆိုင္ပါသလား။

ႏွာေခါင္းေသြးယိုတာကို Epistaxis လို႔ေဆးစာနဲ႔ ေခၚပါတယ္။ လူ ၇ ေယာက္မွာ တေယာက္ ႏွာေခါင္းေသြးယိုတယ္။ ေဆာင္းတြင္းမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ ေအးျပီး ေျခာက္ေသြ႔တဲ့ ဥတုမ်ိဳးမွာ ျဖစ္တယ္။ မနက္ခင္းမွာ ျဖစ္တာမ်ားတယ္။ အျဖစ္မ်ားေပမဲ့ သိပ္စိုးရိမ္စရာ မရွိပါ။ ဘယ္ေနရာကေန ေသြးယိုတာလဲဆိုျပီး ခြဲျခားဘို႔လိုတယ္။ ႏွာေခါင္း ေရွ႕ပိုင္း နဲ႔ ေနာက္ပိုင္း ကုသရတာ မတူပါ။ ၉ဝ% ဟာ ေရွ႕ပိုင္းကေနထြက္တာပါ။ Nasal septum ေခၚတဲ့ ႏွာေခါင္းကို ဘယ္-ညာ ပိုင္းျခားထားတဲ့ ေနရာမွာရွိေနတဲ့ Kiesselbach plexus ဆိုတဲ့ ေသြးေၾကာစုကေန ေသြးယိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းကေန ေသြးယိုတာက ရွားတယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ ေသြးလႊတ္ေၾကာကေန ယိုတာမို႔ ထိန္းရတာ ခက္တယ္။ လိုအပ္ရင္ ေဆးရံု တင္ရမယ္။ ဆရာဝန္မလိုဘဲ ေသြးတိတ္သြားမွာ မ်ားပါတယ္။

ဘာလို႔ ေသြးယိုသလဲ သိႏိုင္တာေတြေရာ မသိႏိုင္တာေတြပါ ရွိတယ္။
• Nasal and sinus infections ဆိုင္းနပ္စ္၊
• Allergic rhinitis အလာဂ်ီ၊
• Nasal foreign body ပစၥည္းတခုခုဝင္တာ၊
• Nasal surgery ခြဲစိတ္တာ၊
• Cocaine (ကိုကိန္း) ေဆးသံုးတာေတြကေန ျဖစ္ေစတယ္။
• Warfarin (Coumadin), Clopidogrel bisulfate (Plavix), (NSAIDs), or Aspirin ေဆးဝါးေတြကေနလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• Corticosteroids and Antihistamines ေဆးေတြပါတဲ့ လိမ္းေဆး-ပန္းေဆးေတြကေနလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• Liver disease အသဲေရာဂါ၊
• Chronic alcohol abuse အရက္သမား၊
• Kidney disease ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊
• Platelet disorders ေသြးမံႈနည္းေရာဂါ၊ နဲ႔
• Inherited blood clotting disorders ေမြးရာပါ ေသြးေရာဂါေတြကေနလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• Vascular malformations ေသြးေၾကာပံုမမွန္တာ နဲ႔ Nasal tumors ကင္ဆာဆိုတာ အေတာ္ရွားပါတယ္။
• High blood pressure ေသြးတိုးကေနလဲျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ စိုးရိမ္စိတ္မ်ားလို႔ ေသြးဖိအားတက္လို႔ ျဖစ္တာ ျဖစ္ပါမယ္။

Nosebleeds in Children ကေလးေတြမွာ ႏွာေခါင္းေသြးယိုရင္ ပိုစိုးရိမ္တတ္ၾကတယ္။ အမွန္ပါ သိပ္စိုးရိမ္စရာ မရွိပါ။ ခိုက္မိလို႔ျဖစ္ရတာ မ်ားတယ္။
ေသြးက ႏွာေခါင္းတဖက္ကေနထြက္တာ မ်ားတယ္။ ထြက္တာမ်ားရင္ ႏွာေခါင္းကို ပိတ္ေနႏိုင္တယ္။ Nasopharynx ေအာက္ပိုင္းအထိ ဆို႔ေနႏိုင္တယ္။ ေအာက္ထဲ ဆင္းက်သြားတာလဲရွိမယ္။ အစာလမ္းထဲေရာက္ျပီး ျပန္အန္တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေသြးယိုထြက္တာ မ်ားရင္
- ေခါင္းမူးမယ္၊
- အားယုတ္မယ္၊
- စိတ္မၾကည္မလင္ျဖစ္မယ္၊
- သတိလစ္ခ်င္သလိုျဖစ္မယ္။
- ႏွလံုးခုန္ျမန္လာမယ္၊
- ေသြးအန္မယ္၊

ဆရာဝန္ျပဘို႔လိုမွာေတြကေတာ့ -
- ခဏခဏယိုရင္၊
- ႏွာေခါင္းအျပင္ တျခားေနရာေတြကေနယိုရင္၊
- သူမ်ားထက္ပိုျပီး ေသြးျခည္ဥတတ္ရင္၊
- Aspirin or Warfarin ေသြးယိုေစႏိုင္တဲ့ေဆးေတြေသာက္ေနရင္ ယိုတာျဖစ္ရင္၊
- Liver disease, Kidney disease, Hemophilia ေရာဂါေတြ ရွိေနသူဆိုရင္၊
- Chemotherapy ကင္ဆာေဆး ေသာက္ေနသူဆိုရင္၊
- ၁ဝ-၂ဝ မိနစ္မက ယိုေနရင္၊

ဘာလုပ္မလဲ
- စိတ္တည္ျငိမ္ပါ။
- မတ္မတ္ထိုင္ပါ။ ေခါင္းေရာ ကိုယ္ေရာ ေရွ႕နဲနဲကိုင္းထားပါ။ ေခါင္းေနာက္လွန္ထားရင္ ေသြးက ေအာက္ပိုင္း ဆင္းက်မယ္။
- ႏွာေခါင္းကို လက္နဲ႔ ဖိညွစ္ထားပါ။ ၁ဝ မိနစ္အထိ ဖိထားပါ။ ေတာက္ေလွ်ာက္ဖိထားပါ။ ဖိလိုက္ ေလွ်ာ့လိုက္မလုပ္ရပါ။
- ပါးစပ္ထဲက်တာကို ေထြးထုတ္ျပစ္ပါ။
- ရပ္သြားေပမဲ့ ႏွာေခါင္းကို မထိခိုက္ေအာင္ဂရုစိုက္ပါ။ ႏွာေျခတာ၊ ေခ်ာင္းဆိုးတာ သတိထားပါ။
- ေရခဲတင္တာ အက်ိဳးမရွိလို႔ ဆိုပါတယ္။
- Heater မေကာင္းပါ။ Humidifier နဲ႔ Vaporizer ေတြက ေကာင္းမယ္။
- Nasal saline sprays or Lubricating ointments or gels ေတြကေန အနာက်က္တာျမန္ေစႏိုင္တယ္။

Medical Treatment သံုးႏိုင္တဲ့ ေဆးကုနည္းေတြ
(က) ေရွ႕ပိုင္းကထြက္တာ
လိုအပ္ရင္ ေသြးထြက္ေနတဲ့ ေသြးေၾကာကိုျမင္ေနရရင္ Chemical cauterization နည္းနဲ႔ ပိတ္ႏိုင္တယ္။ Silver nitrate ကို Topical anesthetic ထံုေဆးေပးျပီး သံုးတဲ့နည္းပါ။ တခ်ိဳ႕ကို Nasal packing ႏွာေခါင္းထဲကို ပတၲီးစထည့္ျပီး ပိတ္ဆို႔နည္းသံုးႏိုင္တယ္။ Petroleum (Vaseline) Gauze, Balloon nasal packs, and Synthetic sponge packs နည္းေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးသံုးႏိုင္တယ္။ ၄၈-၇၂ နာရီအၾကာမွာ ျပန္ထုတ္ရမယ္။

(ခ) ေနာက္ပိုင္းကထြက္တာ
Posterior nasal packing ဆို႔ပိတ္နည္းသံုးရမယ္။ Balloon nasal pack ကို အမ်ားဆံုးသံုးတယ္။ စိတ္ျငိမ္ေဆး၊ အနာသက္သာေဆးလိုႏိုင္တယ္။ ၄၈-၇၂ နာရီ အၾကာမွာ ျပန္ထုတ္ရမယ္။ Infection ပိုးဝင္တတ္တယ္။ အသက္ရွဴလမ္းပိတ္တာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ေဆးရံုတက္ရတတ္တယ္။ မရရင္ေတာ့ Arterial embolization ခြဲစိတ္ကုသနည္း တခုခုလုပ္ရႏိုင္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၉-၁၁-၂ဝ၁၁
၁၅-၉-၂ဝ၁၃

Ankylosis အဆစ္ေရာဂါ

Facebook 30 minutes ago 15-9-2013
ကြ်န္ေတာ္ အသက္ ၄ဝ ရွိပါျပီ။ ကြ်န္ေတာ္မွာ Anchylosis ေရာဂါျဖစ္ေနပါတယ္။ ဆရာဝန္ေတြက ကုလို႔မရဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ အမွန္ဘဲလားဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။

Ankylosis ဆိုတာ အဆစ္ကပံုမွန္မလုပ္ႏိုင္တာကိုေခၚတယ္။ လံုးဝျဖစ္တာနဲ႔ တစိတ္တိုင္းျဖစ္တာရွိတယ္။ ဒဏ္ရာေၾကာင့္နဲ႔ ေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္။ Ankylosing spondylitis လို႔လဲေခၚတာရွိတယ္။ ခါးရိုးဆစ္ေတြမွာျဖစ္တယ္။ အဆစ္ေတြခိုင္ေနလို႔ ပံုမွန္ လႈပ္မရျဖစ္မယ္။

Ankylosing Spondylitis ဘာလို႔ျဖစ္တယ္ဆိုတာ တိတိက်က်မသိရပါ။ မ်ိဳးဗီဇလိုက္တဲ့တခ်က္ေတာ့ သိတယ္။ သူ႔ဆီမွာ HLA-B27 ေခၚတဲ့ ပရိုတင္း ရွိေနႏိုင္တယ္။ ဒါ့ျပင္ ဗက္တီးရီားကိုလဲ သံသယရွိတယ္။

Treatment ကုသနည္းေတြရွိပါတယ္။
• Medication ေဆးေပးနည္း
• NSAIDs ေဆးအုပ္စုထဲက ibuprofen, phenylbutazone, diclofenac, indomethacin, naproxen နဲ႔ COX-2 inhibitors ေတြကိုေပးတယ္။
• Opioid analgesics ပိုဆိုးရင္ ဘိန္း (မူးယစ္) ေဆးပါတဲ့အနာသက္သာေဆးေတြသံုးတယ္။
• DMARDs ေဆးအုပ္စုထဲက cyclosporin, methotrexate, sulfasalazine နဲ႔ corticosteroids ေဆးေတြလဲသံုးတယ္။
• Tumor necrosis factor-alpha blockers ေဆးအုပ္စုဝင္ biologics etanercept, infliximab, golimumab နဲ႔ adalimumab ေဆးေတြသံုးတာလဲရွိတယ္။ ေစ်းၾကီးတယ္။
• Anti-interleukin-6 inhibitors ေဆးအုပ္စုဝင္ေဆး Tocilizumab နဲ႔ rituximab ေဆးေတြလဲသံုးတယ္။

Surgery ခြဲစိတ္နည္းကို ဒူးနဲ႔ ေပါင္ရိုးမွာျဖစ္ရင္ အဆစ္လဲေပးတာလုပ္ႏိုင္တယ္။

Physical therapy (ဖီဇီယို) ကုသနည္းမွာ Physical therapy/chiropractic/physiotherapy/osteopathy နည္းေတြရွိတယ္။ Swimming ေရကူးနည္းကလဲ အက်ိဳးရွိတယ္။ Yoga, climbing, t'ai chi, Pilates method စတဲ့နည္းေတြလဲ စမ္းသပ္ႏိုင္တယ္။ Jogging နည္းက မသင့္ပါ။

Prognosis အလားအလာ။ ခပ္သင့္သင့္ဆိုးတာကေန တိုးတိုးလာတဲ့ေရာဂါျဖစ္တယ္။ ဆိုးတဲ့အခ်ိန္ၾကားမွာ သက္သာေနတာရွိပါတယ္။ ေပ်ာက္ပါမယ္လို႔ အာမခံႏိုင္တဲ့ ကုသနည္းမေပၚေသးပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၅-၉-၂ဝ၁၃

Neuropathy အာရံုေၾကာအားနည္းျခင္း

Facebook about an hour ago 15-9-2013
အာရံုေၾကာ အားနည္းျခင္းေရာဂါ ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျပည့္ျပည့္စံုစံု သိခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်။

အာရံုေၾကာအားနည္းျခင္းဆိုတာ အဖ်ားအနားအာရံုေၾကာေတြမွာျဖစ္တယ္။ အာရံုေၾကာစနစ္ကို ဗဟိုနဲ႔ အဖ်ာပိုင္းလို႔ ခြဲျခားေလ့လာရတယ္။ ဗဟိုဆိုတာ ဦးေႏွာက္နဲ႔ ခါရိုးမၾကီးထဲက အာရံုေၾကာၾကီးေတြကိုေခၚတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာရံုေၾကာ အားနည္းတဲ့ေရာဂါကို Peripheral neuropathy လို႔တိတိက်က်ေခၚတယ္။ အာရံုေၾကာေလးေတြရဲ႕ Nerve axons ဆိုတဲ့ ေနရာမွာထိခိုက္လို႔ျဖစ္ရတာက မ်ားတယ္။ အေမရိကားမွာ လူ သန္း ၂ဝ မွာခံစားေနရတယ္။

အာရံုေၾကာ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ Motor nerves ေတြက ၾကြက္သားေတြအလုပ္လုပ္ေစေအာင္ကူညီတယ္။ Sensory nerves ေတြက နာတာ၊ ပူတာေတြကိုသိေစတယ္။ ေနာက္တမ်ိဳးလဲရွိေသးျပန္တယ္။ Autonomic neuropathy ေခၚတယ္။ ကိုယ္အတြင္းအဂၤါေတြမွာျဖစ္တယ္။ ႏွလံုး၊ ေသြးေၾကာ၊ ဆီးအိမ္၊ အူ၊ စတာေတြ။

• Mononeuropathy အာရံုေၾကာတခုတည္းမွာျဖစ္တာ၊ ဥပမာ Carpal tunnel syndrome, Ulnar nerve palsy, Radial nerve palsy နဲ႔ Peroneal nerve palsy ေတြျဖစ္တယ္။
• Multiple mononeuropathy အာရံုေၾကာတခုမကျဖစ္တယ္။
• Polyneuropathy အေထြေထြျခံဳျဖစ္တယ္။ ဥပမာ Giabetic neuropathy ဆီးခ်ိဳနဲ႔ Guillain-Barre syndrome ေရာဂါေတြျဖစ္တယ္။

ေျခလက္ေတြမွာ နာတာနဲ႔ ထံုတာ၊ က်င္တာနဲ႔ ပူတာေတြကိုခံစားရမယ္။

• Diabetic neuropathy ဆီးခ်ိဳကေနဆက္ျဖစ္တာ ၃ဝ% ကျဖစ္တယ္။ ဆီးခ်ိဳရွိသူတဝက္မွာ ခံစားေနၾကရတယ္။ (စာတပုဒ္ေရးထားပါတယ္။)
• Idiopathic neuropathy ဘာျဖစ္လဲမသိတာမ်ိဳးလဲ ၃ဝ% မွာရွိတယ္။
• Nutrition အာဟာရ (ဗီတာမင္ ဘီ) လိုလို႔လဲျဖစ္တယ္။
• ထိထားခံရလို႔နဲ႔ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရလို႔လဲ ျဖစ္တယ္။
• Alcoholism အရက္စြဲေသာက္သူေတြ၊
• Lupus, Rheumatoid arthritis, Guillain-Barre syndrome (ေအာ္တိုအင္ျမဴး) ေရာဂါေတြ၊
• Tumors ကင္ဆာအက်ိတ္၊ kidney disease, Liver disease, Lyme disease, HIV/AIDS, Hypothyroidism ေရာဂါေတြ၊
• Charcot-Marie-Tooth disease နဲ႔ Amyloid polyneuropathy ေတြက ေမြးရာပါ မ်ိဳးရိုးအရျဖစ္တယ္။
• Heavy metals အဆိပ္သင့္တာ၊
• Cancer treatments ကင္ဆာေဆးေတြကေန ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းခံကို ကုသေပးရတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေဆးနည္းေတြရွိပါတယ္။
• Tricyclics နဲ႔ SNRI's စိတ္မက်ေဆးေတြကလဲ အသံုးက်တယ္။
• Anticonvulsants အတက္သက္သာေဆးေတြကိုလဲ သံုးတယ္။
• Opioid narcotic treatments ဘိန္းကေနထုတ္တဲ့ေဆးလဲ ေပးတာရွိတယ္။
• Post-herpes neuralgia ေရယံုျဖစ္ျပီးေနာက္ နာေနတာမ်ိဳးကို Lidocaine ထံုေဆးလိမ္းေစတယ္။ Capsaicin ငရုပ္ပြ ပလာစတာကိုလဲ ကပ္ေးႏိုင္တယ္။

အစဥ္အလာမဟုတ္တဲ့ ကုသနည္းေတြကေတာ့
• Cannabinoids ေဆးေျခာက္တမ်ိဳး၊
• Botox (ဘိုေတာက္) ထိုးေဆး၊
• Ketamine ေမ့ေဆးတမ်ိဳး၊
• Alpha lipoic နဲ႔ Benfotiamine အားေဆး၊
• Chiropractic massages ႏွိပ္ျခင္း၊
• Yoga ေယာဂ၊
• Meditation တရားထိုင္နည္း၊
• Cognitive therapy စိတ္ကုသနည္းနဲ႔
• Acupuncture အပ္စိုက္ကုသနည္းေတြ ျဖစ္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၅-၉-၂ဝ၁၃

Myasthenia gravis ၾကြက္သားအာနည္းေရာဂါ

Facebook About an hour ago 15-9-2013
ဆရာ႐ွင့္ အေမက အသက္ ၅၉ ႏွစ္ပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ ႏွစ္ေလာက္ကစၿပီး ညာဘက္မ်က္ခြံတစ္ဘက္ အိက်ေနပါတယ္။ mestinon 60 mg တစ္ျခမ္းကို တစ္ေန႔ ၃ ႀကိမ္ ေသာက္ရပါတယ္။ ေသာက္ခါစက အေတာ္ေလး သက္သာတယ္ ထင္ရေပမယ့္ ေဆးေသာက္တာ ၂ လေလာက္ၾကာေပမဲ႔ အရင္အတိုင္းပဲလို႔ ထင္မိပါတယ္။ မ်က္စိဆရာဝန္က မ်က္လံုးက ပံုမွန္ပါပဲလို႔ ေျပာပါတယ္ဆရာ။ ေက်းဇူးျပဳၿပီး ရွင္းျပေပးပါဆရာ။

Mestinon ေဆးဟာ Pyridostigmine bromide ျဖစ္တယ္။ Cholinesterase inhibitor ေဆးအမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ Myasthenia gravis ေရာဂါအတြက္သံုးတယ္။

Myasthenia gravis ေရာဂါဆိုတာ ၾကြက္သားေတြ အားနည္းလိုက္၊ အားကုန္လိုက္ျဖစ္တာကို ေျပာတာပါ။ Autoimmune neuromuscular ခုခံအားစနစ္မွာ ကေမာက္မကမျဖစ္လို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ပိုင္အရာကို ဆန္႔က်င္တဲ့ဓါတ္ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ေတြ ထြက္လို႔ အဲလိုျဖစ္ရတယ္။ Antibodies ေတြက Postsynaptic neuromuscular junction အဆံုေနရာမွာ Acetylcholine receptors ေတြကို ပိတ္ပင္ရာကေနျဖစ္တယ္။ Excitatory effects ျဖစ္ရမွာကို တားဆီးေစတယ္။

အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္မွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ငယ္ငယ္မွာျဖစ္ရင္ (သိုင္းမတ္စ္) ကုိစစ္ရမယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ တႏွစ္မွာ လူ ၁ သန္းထဲက ၃-၃ဝ ေယာက္မွာ ဒီေရာဂါကိုေတြ႔ရတယ္။ Congenital myasthenic syndromes ေမြးရာပါ ေရာဂါနဲ႔ ခြဲျခားရတယ္။

Myasthenia Gravis Foundation of America Clinical Classification ကေန ေရာဂါအဆင့္သတ္မွတ္ထားတာရွိတယ္။
• Class I: Any eye muscle weakness, possible ptosis, no other evidence of muscle weakness elsewhere
• Class II: Eye muscle weakness of any severity, mild weakness of other muscles
- Class IIa: Predominantly limb or axial muscles
- Class IIb: Predominantly bulbar and/or respiratory muscles
• Class III: Eye muscle weakness of any severity, moderate weakness of other muscles
- Class IIIa: Predominantly limb or axial muscles
- Class IIIb: Predominantly bulbar and/or respiratory muscles
• Class IV: Eye muscle weakness of any severity, severe weakness of other muscles
- Class IVa: Predominantly limb or axial muscles
- Class IVb: Predominantly bulbar and/or respiratory muscles (Can also include feeding tube without intubation)
• Class V: Intubation needed to maintain airway

ေရာဂါျဖစ္တာရဲ႕ ပင္မလကၡဏာကေတာ့ အားမရွိတာျဖစ္တယ္။ ၾကြက္သားေတြ ဆိုးေနခ်ိန္မွာ တိုးတိုးျပီး အားမရွိ ျဖစ္လာတယ္။ ၾကာထဲ သက္သာအုန္းမယ္။ မ်က္လံုးလႈပ္တဲ့၊ စကားေျပာတဲ့၊ မ်က္ႏွာအမူအယာလုပ္တဲ့၊ ဝါးတဲ့၊ မ်ိဳခ်တဲ့ ၾကြက္သားေတြကို ထိခိုက္တယ္။ ဆိုးရင္ အသက္ရွဴတဲ့၊ လည္ပင္လႈပ္ရွားတဲ့ ေျခလက္လႈပ္တဲ့ၾကြက္သားေတြကိုပါ ထိခိုက္တယ္။ ျဖစ္ရင္ ယုတ္တရက္ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္လိုက္ သက္သာလိုက္ေနတယ္။ ေရာဂါအျပင္း-အေပ်ာ့မတူဘူး။ အေပၚမ်က္ခြံ အိက်ျပီး ပိတ္လာမယ္။ တဖက္တည္းစတာလဲျဖစ္မယ္။ အရုပ္ႏွစ္ခုျမင္မယ္။ တျခားေနရာေတြမွာျဖစ္ရင္ လမ္းေလွ်ာက္မေကာင္းတာ၊ လက္လႈပ္မေကာင္းတာေတြျဖစ္မယ္။ မ်က္ႏွာအမူအယာတမ်ိဳးျဖစ္လာမယ္။ ဆိုရင္ အသက္ရွဴခက္တာအထိျဖစ္မယ္။

၇၅% မွာ (သိုင္းမတ္စ္) ပံုမွန္မဟုတ္ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ၁ဝ%မွာ (သိုင္းမတ္စ္) အက်ိတ္ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ခြဲစိတ္ရမယ္။ Penicillamine ေဆးေပးေနရသူေတြမွာ ဒီေရာဂါရလာေစႏိုင္တယ္။ တျခား (ေအာ္တိုအင္ျမဴး) ေရာဂါရွိသူေတြ မိသားစုထဲမွာ ရွိေနတတ္တယ္။ ဒီေရာဂါနဲ႔အတူ Hashimoto's thyroiditis and Graves' disease လည္ပင္းၾကီး ေရာဂါေတြ၊ Diabetes mellitus type 1 ဆီးခ်ိဳ အမ်ိဳးအစား (၁)၊ Rheumatoid arthritis (ရူမက္တစ္) အဆစ္နာေရာဂါ၊ Lupus (ဘူးပတ္စ္) ေရာဂါ နဲ႔ Demyelinating CNS diseases အာရံုေၾကာေရာဂါေတြပါ တြဲရွိေနတတ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။ ဒါေပမဲ့ ေမြးလာတဲ့ကေလး ၁ဝ% မွာ ဒီေရာဂါရလာေစႏိုင္တယ္။

ေရာဂါဟုတ္မဟုတ္ စမ္းသပ္နည္းေတြရွိတယ္။ (မေရးေတာ့ပါ။)

• Acetylcholinesterase inhibitors ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ Neostigmine နဲ႔ Pyridostigmine ေဆးေတြက သက္သာေစမယ္။ 3x20mg pyridostigmine ကေနစေပးတတ္တယ္။ ေနာက္ တိုးေပးမယ္။ ထမင္းမစားခင္ မိန္စ ၃ဝ ၾကိဳေသာက္ရင္ ထမင္းစားတဲ့အခါ အဆင္ေျပမယ္။
• Immunosuppressive ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ Prednisone, Cyclosporin, Mycophenolate နဲ႔ Azathioprine ေတြကိုလဲ သံုးတယ္။ အစြမ္းျပဘို႔ ေစာင့္ရတယ္။ ေဆးအုပ္စု ၂ ခုတြဲေပးတာလဲရွိတယ္။ ေမြးရာပါဆိုရင္ Immunosuppressive ေဆးမတိုးဘူး။
• Myasthenic crisis အေရးေပၚျဖစ္တာလဲရွိတယ္။ Plasmapheresis and IVIG ေဆးထိုးေပးရတယ္။ IV Immunoglobulins (IVIGs) ကိုလဲထိုးေပးႏိုင္တယ္။
• တခ်ိဳ႕ကို Thymectomy ရင္ပတ္ထဲက (သိုင္းမတ္စ္) အဂၤါကိုခြဲထုတ္ေပးတယ္။

Prognosis အလားအလာ
ေဆးကုေနရင္ Malignant thymoma (သိုင္းမတ္စ္) ကင္ဆာကလြဲရင္ ပံုမွန္လူေလာက္နီးပါးေနႏိုင္၊ လုပ္ႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၅-၉-၂ဝ၁၃

Baby Care ကေလးဗိုက္နာရင္

Q: 3:57am Sep 15
ဆရာရွင့္ သမီးေလးက ၁ဝ ေက်ာ္ပါၿပီရွင့္။ ၃ လေနာက္ပိုင္းေလာက္မွွာ ေလပါလို႔ကေလးက ညေနဆိုအခ်ိန္မွန္ ငိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္း တျဖည္းျဖည္းသက္သာလာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ဆရာ အခုတစ္ခါတစ္ခါျပန္ျဖစ္ေနပါတယ္။ ျဖစ္ရင္ ညဘက္ေတြျဖစ္တာ မ်ားပါတယ္။ အိပ္ခါနီးဂ်ီသလိုလို ေလေအာင့္သလိုလို ငိုပါတယ္။ ညေန စာထမင္းစားၿပီးတိုင္း နာနာကစ္ တိုက္ရတယ္။ သမီး အဲေလေဆးေတြကိုအၿမဲမတိုက္ခ်င္ဘူး။ ကေလးအတြက္ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္လားဆရာ။ ကေလးရဲ႕အစာအိမ္က ဒီေဆးမတိုက္ရင္ ေကာင္းေကာင္းအလုပ္မလုပ္ႏိုင္တာမ်ိဳး ျဖစ္ေနမွာကို အရမ္းစိုးရိမ္မိပါတယ္။ အလိုမ်ိဳးေတြေရာ ျဖစ္ႏိုင္လားဆရာ။


A: 11:25am Sep 15, 2013
၁ဝ ေက်ာ္ဆိုတာ၊ ၁ဝ လ လား၊ ၁ဝ ႏွစ္လား။ ေဆးနာမည္ကို အဂၤလိပ္စာလံုးေပါင္းေရးမွ သိမယ္။ တလံုးကေလးလြဲရင္ မရပါ။ ေရာင္းကုန္နာမည္ကို အမ်ိဳးမ်ိဳးေပးတာမို႔ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ မရွိလို႔ မွားေျပာမိရင္ မေကာင္းပါ။

Q: 11:30am Sep 15
10 လေက်ာ္ပါဆရာ။ ေဆးနာမည္က nana kid ပါဆရာ။

A: Nana Kid ဆိုတာကို ဂူဂယ္လ္မွာရွာရင္ မဆိုင္တာေတြသာေတြ႔တယ္။ ေလပါတယ္ဆိုတာ ေလနာ-ေလေအာင့္တာလို႔ မွတ္ယူျပီး ေရးထာတဲ့စာတပုဒ္ ပို႔လိုက္ပါတယ္။

Q: May 25, 2011 at 8:03 AM
ကေလးအတြက္ Air X drop ကို အၿမဲတိုက္ရင္ ဘာၿဖစ္တတ္ပါသလဲ။ အညြန္းထဲမွာေတာ့ ၂ ၾကိမ္တိုက္လို႔ ရတယ္လို႔ ေရးထားပါတယ္။ ဆရာေၿပာလို ေဆးမတိုက္ဘဲ ထားၾကည့္တာ မရလို႔ပါ။ ရင္လူးေဆးေတြ လူးလဲမရပါဘူး။ ေအာ္ေအာ္ ေနပါတယ္။ ေလလဲထုတ္ပါတယ္။ Air X တိုက္လိုက္ရင္ေတာ့ ခဏေလးနဲ႔ ၿငိမ္ၿပီးအိပ္သြားပါတယ္။ စိုးရိမ္တာက ေဆးက ေကာင္းတာလား၊ ဒါမွမဟုတ္ အိပ္ေဆးလိုဟာမ်ိဳး ပါေနလားလို႔ပါ။
A: ကေလးငယ္ေလးေတြ ငိုတာဟာ ဗိုက္နာလို႔သာ မဟုတ္ဘဲ မိဘေတြ၊ လူၾကီးေတြကေန ဂရုစိုက္ေစခ်င္လို႔ ငိုတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆရာဝန္ေတြက ထင္ၾကတယ္။ ကေလးေတြဟာ မိခင္ႏို႔စို႔ရင္းျဖစ္ျဖစ္ ႏို႔ဗူးစို႔ရင္းျဖစ္ျဖစ္ ေလကိုပါ မ်ိဳခ်လို႔ ေလအပိုေတြေၾကာင့္ ဗိုက္နာတတ္တယ္။ ဗူးသံုးရင္ Anti Colic Baby Bottles သံုးပါလို႔ ညႊန္တယ္။

ကေလး ဗိုက္နာတာကို ကုစားနည္း တမ်ိဳးထဲရွိတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ တမ်ိဳးနဲ႔ မရရင္ ေနာက္တမ်ိဳး လုပ္ရလိမ့္မယ္။ အဓိကကေတာ့ ကေလးကို ေျခာ့ေပးဘို႔ဘဲ။ သူစိတ္ရႈတ္တာကို ေလ်ာ့ေစဘို႔ ျဖစ္တယ္။ ဘာလို႔ ေအာ္ငိုသလဲ သိေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ျပဳစုသူရဲ႕ စိတ္ပူပန္မႈကိုလဲ လိုတာထက္ မပိုေစရပါ။ ကေလးေတြဟာ လံုးဝဆိတ္ျငိ္မ္ေနတာ သိပ္မၾကိဳက္ပါ။ သီခ်င္းသံ ဖြင့္ထားတာမ်ိဳး လုပ္သင့္တယ္။ ကေလး ဆာတဲ့အထိ မေစာင့္ပါနဲ႔။ ႏို႔တိုက္ေနရင္ ႏို႔မဝခင္ ခဏနားေပးပါ။

အသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ နည္းေတြ -
• Swaddling ကေလးအႏွီး ထပ္ပတ္ျခင္း၊
• Side/stomach soothing ကေလးကို ေဘးတိုက္ ဒါမွမဟုတ္ ေမွာက္သိပ္ပါ၊
• Shushing sounds ကေလးကို ဗိုက္ထဲမွာေနတံုးက ၾကားေနရတဲ့အသံမ်ိဳး ၾကားေစေအာင္လုပ္ပါ။ ဥပမာ ေမာင္းေနတဲ့ ကားေပၚတင္တာ၊ ဆံပင္ေျခာက္ကရိယာကို အသံမည္ေစတာ လုပ္ပါ၊
• Swinging ပုခက္လႊဲေပးတာ၊
• Sucking ကေလးပါးစပ္ထဲမွာ စုပ္စရာတခု ထည့္ထားေပးတာ လုပႏိုင္တယ္။

သံုးႏိုင္တဲ့ ေဆးေတြ -
• Aden + Anais 100% Cotton Muslin Swaddle Wrap, Jungle Jam, 4 Pack
• Baby SleepSack Wearable Cotton Blankets Halo Innovations
• Colic Calm All Natural Gripe Water
• Colic Gas Relief
• Dentinox Infant Colic Drops 100ml
• Enfamil Nutramigen LIPIL with Enflora Powder for Infants with Iron, 12.6-Ounce Cans (Case of 6)
• Equate – Infants’ Gas Relief Drops, Simethicone 20 mg
• Gripe Water, Gripe Mixture
• Happi Tummi Removable Waistband – Blue
• Hyosyne drops for colic
• Infacol Wind Drops
• Kids Baby Sleep Bag
• Little Tummys Gas Relief Drops for Newborns, Infants & Children, Berry, 1 Ounce (Pack of 3)
• Little Tummys Gripe Water – 4 oz
• Miracle Blanket -Baby Swaddling Blanket -Pink
• Mommy’s Bliss Gripe Water, Liquid, 4-Ounce Bottles (Pack of 2)
• Newborn Rock ‘n Play Sleeper, Yellow
• Similac Alimentum Advance Protein Hypoallergenic Formula with Iron, Ready to Feed, 8-Fluid Ounces (Pack of 24)
• Ultimate Baby Music – Baby Got Colic (White Noise for Babies)

Dr. တင့္ေဆြ
၂၅-၅-၂ဝ၁၁
၁၅-၉-၂ဝ၁၃

Artificial eye မ်က္လံုးအတု

Sun, Sep 15, 2013 at 11:48 AM
မ်က္လံုးအတု အေၾကာင္းေမးခ်င္တာပါ။ ကၽြန္ေတာ့္အေဖက အစိုးရဝန္ထမ္းပါ။ အသက္က ၅ဝ ေက်ာ္ပါျပီ။ အေဖ ငယ္တုန္း ၁၆ ႏွစ္ေလာက္က ဘယ္ဘက္မ်က္စိတစ္ဖက္ ထိခုိက္မိျပီး ကြယ္ေနခဲ့တာပါ။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ မခြဲျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ ျပီးခဲ့တဲ့ သံုးလေလာက္ကမွ တပ္ကေန စစ္ေဆးရံုမွာခြဲဖို႔ ေျပာလာလို႔ သြားခြဲခဲ့ပါတယ္။ အခုဆို ခြဲထားတာက က်တ္ပါျပီ။ သြားသြားလာလာမွာ အမႈန္ဝင္မွာစိုးလို႔ ပတ္တီးေလးနဲ႔ေတာ့ အုပ္အုပ္ျပီး သြားပါတယ္။ မ်က္လံုးအတု ထည့္ဖို႔က ေစာင့္ေနတာ တပ္ကလဲ ဘာမွမေျပာ၊ စစ္ေဆးရံုလဲ ေမးမရ ျဖစ္ေနလို႔၊ ကုိယ့္ဖာသာပဲ အျပင္ေဆးရံုမွာ ထည့္လိုက္ေတာ့မလို႔ပါ။ ဘယ္ေတာ့ ဘာေျပာမလဲကို ေစာင့္ရင္း ေစာင့္ရင္းနဲ႔ တစ္ခုခုျဖစ္သြားမွာ စိုးလို႔ပါ။ ဟုတ္ကဲ့ ကၽြန္ေတာ္သိခ်င္တာက မ်က္လံုးအတုမွာ အမ်ိဳးအစားေတြ ရွိလားဆရာ။ ေက်ာက္တို႔၊ ဖန္တို႔ ဘာတို႔ေပါ့။ ဘယ္အမ်ိဳးအစားက သက္ေတာင့္သက္သာ ပိုရွိမလဲဆရာ။ ျပီးေတာ့ အေဖ့အတြက္ ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္ေလးေတြလဲ သိခ်င္ပါတယ္။ ဆရာက ျမန္မာျပည္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ သိထားပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ မႏၱေလး ဒါမွမဟုတ္ ရန္ကုန္မွာျဖစ္ျဖစ္ မ်က္လံုးအတု ထည့္ဖို႔ အဆင္ေျပမယ့္ ေဆးခန္း/ရံု ဆရာ လမ္းညႊန္ႏုိင္တာရွိရင္လဲ လမ္းညႊန္ေပးပါဆရာ။

ေဆးစာနဲ႔ Ocular prosthesis လို႔ေခၚတယ္။ ကေန႔ေခတ္မွာ Cryolite glass နဲ႔လုပ္ထားတယ္။ ရုပ္အတြက္သာ အေကာင္းဆံုးလုပ္ေပးတာျဖစ္ျပီး မ်က္စိအျမင္က ျပန္မရပါ။ ပံုစံမ်ိဳးစံုရွိတယ္။ လံုးဝန္းတာနဲ႔ ဘဲဥပံု။ အေပါက္ေလးေတြ ပါတာနဲ႔ မပါတာ။ အုပ္စု ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။

(၁) Nonintegrated implants အုပ္စုကို ၁၉၇၆ ကတည္းကသံုးတယ္။ ၾကြက္သားေတြနဲ႔ ဆက္မထားဘူး။ Acrylic, Glass နဲ႔ Silicone spheres ေတြပါတယ္။ ပိုျပီးအဆင္ေျပတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
(၂) Integrated implants (Porous)
အေပါက္ေလးေတြပါတယ္။ ဆက္ေပးထားေတြပါတယ္။ မ်က္လံုးလႈပ္ရွားရတာ ပိုျပီးအဆင္ေျပတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္တာေတြ ရွိႏိုင္တယ္။

တခုခ်င္းေခၚတာေတြရွိတယ္။
• Hydroxyapatite implants
• Porous polyethylene (PP)
• Bioceramic
• Conical orbital implant (COI)
• Multipurpose conical orbital implant (MCOI)
• Pegged (motility post) implants

မ်က္လံုးကိုေရာဂါေၾကာင့္ ခြဲစိတ္ကုသျပီးတဲ့ေနာက္ ၄-၆ ပါတ္ေနမွ အတုထည့္ေပးတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ Conformer ေခၚတဲ့ပလပ္စတစ္ျပားေလးကို ေနရာက်ံဳ႕မသြားေစေအာင္ ထည့္ထားႏိုင္တယ္။ ခြဲစိတ္တဲ့အခါ မ်က္လံုးအခြက္ထဲမွာ လံုးေနတဲ့ မ်က္လံုးအတုကိုထည့္မယ္။ Eyelids မ်က္ခြံနဲ႔ Conjunctiva မ်က္ခြံလႊာကို ဖံုးထားေပးမယ္။

Scleral Cover Shell Prosthesis ဆိုတာကေတာ့ ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရွိေနသူေတြကို လုပ္ေပးတဲ့ Cover shell အဖံုးလႊာျဖစ္တယ္။

မ်က္လံုးအတုတပ္ထားသူမ်ားအတြက္ အၾကံေပးခ်က္မ်ား -
• Yearly Checkups မ်က္လံုးအတုတပ္ထားသူေတြကို ႏွစ္စဥ္စစ္ေဆးတာလုပ္ရတယ္။
• Removal and Cleaning တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ မ်က္လံုးအတုကို ထုတ္ျပီး သန္႔စင္ေဆးေၾကာတာလုပ္ရတယ္။ ေခတ္ေပၚေတြက ပိုေကာင္းလို႔ သိပ္လုပ္စရာမလိုဘူး။
• Eye Drops မ်က္စဥ္းလိုႏိုင္တယ္။ Artificial tears မ်က္ရည္တုမ်က္စဥ္းကိုသံုးရတယ္။
• Storing the Eye မ်က္လံုးအတု ထြက္က်တာရွိရင္ သိမ္းဆည္းနည္းကို ဆရာဝန္ကေျပာပါမယ္။
• မ်က္လံုးအတုတပ္ထားသူဟာ မ်က္လံုးကို ပြတ္ခ်င္လာရင္ မ်က္ခြံကိုပိတ္ထားျပီးမွ ႏွာေခါင္းဘက္ဆီကိုသာ ပြတ္ပါ။
• အရက္ပ်ံ၊ အီသာ၊ ကလိုရိုေဖါင္း စတဲ့ေဖ်ာ္ရည္ေတြနဲ႔ မထိပါေစနဲ႔။
• ေရကူးရင္လဲ ကိစၥမရွိပါ။ Swim goggles တပ္ထားရင္ေကာင္းတယ္။
• က်န္တဲ့မ်က္စိကို ပိုျပီးဂရုစိုက္ေပးပါ။ ေနကာမ်က္မွန္သံုးပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၅-၉-၂ဝ၁၃

Horlicks ေဟာလစ္

Facebook 6 hours ago 15-9-2013
ဆရာရွင့္ သားသားက တစ္ႏွစ္ေလးလေက်ာ္ပါၿပီ။ အာဟာရ စံုေအာင္ႀကိဳးစား ခ်က္ျပဳတ္ၿပီး သူ႔ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို ဂရုစိုက္ပါတယ္။ ႏြားႏို႔ကို ေစ်းထဲကဝယ္ၿပီး ကိုယ္တိုင္ႀကိဳတိုက္တာ သား ၆ လ ကတည္းက မပ်က္ေအာင္ဂရုစိုက္ခဲ့ပါတယ္ဆရာ။ က်န္းမာေရးလည္း အားရေလာက္ေအာင္ေကာင္းပါတယ္။ အရပ္ အေလးခ်ိန္ အၿမဲေစာင့္ၾကည့္ခဲ့ပါတယ္ဆရာ။ သူ႔အေဖေရာ ကြ်န္မေရာ ပုတယ္ဆရာ။ ခုေစ်းကြက္ထဲမွာရႏိုင္တဲ့ Ovaltine တို႔ Zee Horlicks တို႔ အေၾကာင္းပါဆရာ။ ၿခံကတိုကိရိုက္ရတဲ့ႏြားႏို႔ရယ္ အာဟာရထပ္ျဖည့္ထားတဲ့ အဲဒီႏို႔အမ်ိဳးအစားေတြရဲ႕ အားသာခ်က္ အားနည္းခ်က္ ယွဥ္ေျပာျပေပးပါရွင္။ အဲဒါေတြ တိုက္သင့္မတိုက္သင့္ တိုက္ရမယ္ဆိုရင္ အသက္အပိုင္းအျခား ကန္႔သတ္ခ်က္ အဲဒါေလးေတြ ေျဖေပးေစခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ သားကို အရပ္ရွည္ ဉာဏ္ေကာင္းေစခ်င္ေတာ့ သူတို႔ေျပာတဲ့ေၾကာ္ျငာေတြ ယံုသင့္မယံုသင့္ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ ေန႔စဥ္တိုက္ရမယ္ဆိုေတာ့ သားကို အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္မွာစိုးၿပီးမဝယ္ရဲလို႔ပါရွင့္။

မိဘေမတၲာကိုေဖၚျပတဲ့ ေမးခြန္းျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ ၁ ႏွစ္ေက်ာ္တဲ့ကေလးကို လူၾကီးစားတာေတြ အကုန္ေလာက္ ေၾကြးႏိုင္ပါျပီ။ ႏြားႏို႔၊ ေဟာလစ္၊ အိုဇာလ္တင္း စတာေတြကို ျဖည့္စြက္အာဟာရအျဖစ္သာ တိုက္ေၾကြးရပါမယ္။ တမင္းကို တေန႔ ၃ ခါေၾကြးရင္၊ ၾကားခ်ိန္မွာ တိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုျဖည့္စြက္အာဟာရေၾကာင့္ ထမင္း-ဟင္းစားတာကို မေလွ်ာ့ေစသင့္ပါ။

• Horlicks ေဟာလစ္ဆိုတာ Malted milk hot drink ႏြားႏို႔ကေနထုတ္လုပ္တယ္။
• Ovaltine ကလဲ Milk flavoring product ႏြားႏို႔ကိုဘဲ အနံ႔ေမႊးတာထည့္ထားတယ္။
• Milk powders ႏြားကြ်ဲႏို႔ကို အမံႈ႕လူပ္ထာတာေတြခ်ည္းျဖစ္တယ္။ Proteins ပရိုတင္းေတြနဲ႔ Soluble vitamins ဗီတာမင္ေတြရယ္ Minerals ဓါတ္ဆားေတြပါတယ္။ ပရိုတင္း ၃၆%၊ ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္ (လက္တို႔စ္ သၾကားဓါတ္) ၅၂%၊ ပိုတက္ဆီယမ္ ၁႕၈% နဲ႔ ကယ္လ္စီယမ္ ၁႕၃% ပါတယ္။
• Whole milk powder ရိုးရိုးႏို႔ကေန ထုတ္တာဆိုရင္ ပရိုတင္း ၂၅-၂၇%၊ ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္ ၃၆-၃၈%၊ အဆီ ၂၆-၄ဝ% နဲ႔ ဓါတ္ဆား ၅-၇% ပါဝင္တယ္။ အထားအသို လိုတာကေန အာဟာဓါတ္ေတြေလွ်ာ့နည္းတာကို သတိထားရမယ္။
• ႏြားႏို႔ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ထက္ ေရာင္းကုန္ ႏို႔မံႈ႕ေတြမွာ Oxysterols (Oxidized cholesterol) ကိုလက္စေထာ ပိုျပီး ပါတယ္။ ဒီဓါတ္က မ်ားရင္ ေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• အစားအေသာက္တိုင္းရဲ႕ အေျခခံဥပေဒသကေတာ့ လတ္ဆတ္ေလေကာင္းေလျဖစ္တယ္။ သဘာဝဟာ အတုအပနဲ႔ ျပဳျပင္ထားတာေတြထက္ ပိုသင့္ျမတ္တယ္။
• ကေလးအရပ္ဟာ မ်ိဳးဗီဇကိုလိုက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခြ်င္းခ်က္ေတြရွိတယ္။ အရြယ္ေရာက္ခါနီး (၁၁-၁၂-၁၃ ႏွစ္) အေရးၾကီးတယ္။ ဥာဏ္ရည္မွာလဲ (မ်ိဳးဗီဇ + သင္ၾကားမႈ + ပါတ္ဝန္းက်င္) ေတြကေန သက္ေရာက္ေစပါတယ္။
• အစာအာဟာရကဲ ျပည့္စံု-မွ်တရပါမယ္။ ကေလးတိုင္းက သင္ယူေနတာ အခ်ိန္နဲ႔အမွ်ျဖစ္လို႔ တေန႔ထက္ တေန႔ အသစ္အဆန္းေတြ သင္ၾကားေပးသင့္ပါတယ္။ မိဘေတြက စိတ္ေတာ့ မေလာသင့္ပါ။ အတင္းေတာ္ေစ၊ တတ္ေစခ်င္လြန္းတာလဲ မသင့္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၅-၉-၂ဝ၁၃

Low BP ေသြးက်ေနသလား

Sun, Jan 8, 2012 at 2:37 PM
ကၽြန္ေနာ့္ နာမည္ (႕႕႕႕႕) ပါ။ (႕႕႕႕႕) မွာ ေနပါတယ္။ အသက္ ၂၈၊ ေယာက္်ားေလးပါ။ အရပ္ ၆ ေပ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၁၂ဝ ခန္႔ပဲ ရိွပါတယ္။ က်န္းမာေရး မ်ားေသာအားျဖင့္ ေကာင္းပါတယ္။ အခုတစ္ေလာ ညစာစားၿပီးခ်ိန္ေလာက္ကစၿပီး မူးမူးေနတယ္။ သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္က ေသြးေဘာင္ခ်ိန္တဲ့စက္ေလးဝယ္လာလို ့ အခုပဲခ်ိန္လိုက္ပါတယ္။ အေပၚေသြး ၁ဝ၁၊ ေအာက္ေသြး ၆၃ ရိွပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္း အေျပာကေတာ့ အရမ္းက်ေနတယ္ ေျပာတယ္။ အဲဒါဘာေၾကာင့္က်တာလဲ။ ဘယ္လို ျပန္တက္ေအာင္ လုပ္ရမလဲ။ က်န္းမာေရး လိုက္စားမႈမရိွပါ။ က်န္းမာေရး ဘယ္လိုလိုက္စားရတာလဲ။ အသက္ ၂ဝ က ေသြးတစ္ခါ လွဴဘူးတယ္။ အရမ္းလည္း ပိန္တယ္။

မေျဖခင္ ျပင္ပါရေစ၊ "ေသြးဖိအား" လို႔ေရးမွ မွန္တယ္။ Blood pressure (BP) အတိုင္းအတာ (ယူနစ္) ကို Pound (ေပါင္) နဲ႔မသံုးဘဲ mmHg (မီလီမီတာ-မာက်ဴရီ) နဲ႔ သတ္မွတ္ထားလို႔ပါ။ "ေပါင္" ဆိုရင္ အေလးခ်ိန္နဲ႔ ျဗိတိန္-ပိုက္ဆံ ျဖစ္သြားမယ္။ "ေဘာင္" ဆိုရင္ အကန္႔အသတ္ ျဖစ္သြားမယ္။

အဲလို ဂဏန္းအတိအက် ထြက္တာ Digital BP apparatus ေသြးဖိအားတိုင္း ကရိယာနဲ႔ တိုင္းလို႔ေနမယ္။ ရိုးရိုးကရိယာ Sphygmomanometer နဲ႔ တိုင္းရင္ ၅ ဂဏန္း၊ ဆယ္ဂဏန္းသာ ေသျခာတယ္။ ဒီသမာရိုးက် စေပၚခဲ့တဲ့ ကရိယာထဲမွာ ျပဒါးသံုးထားျပီး ဖန္ျပြန္ေလးမွာ mm (မီလီမီတာ) ေရးမွတ္ထားလို႔ ေသြးဖိအား အေျဖကို ေျပာခဲ့သလို ေရးမွတ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပဒါးကို ဓါတုေဗဒအရ Hg (မာက်ဴရီ) လို႔ ေခၚၾကရတယ္ မဟုတ္လား။

(ဒစ္ဂ်စ္တယ္လ္) ေသြးဖိအားတိုင္း ကရိယာမွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဂဏန္း ၃ ခု ပါေလ့ရွိတယ္။ တခုက အေပၚေသြးဖိအား၊ ေနာက္တခုက ေအာက္ေသြးဖိအားနဲ႔ ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္း ျဖစ္တယ္။ ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းကို တိုင္းမေပးတာလဲ ရွိပါတယ္။ ဒါက တခ်က္။

ေနာက္တခ်က္က ေသြးဖိအားဆိုတာ အျမဲမျပတ္ တက္လိုက္ က်လိုက္ေနတယ္။ ေသြးဖိအား မ်ားခ်င္ခ်င္ျဖစ္တာကိုေရာ နည္းခ်င္ခ်င္ ထင္ရတာကိုပါ ၂-၃ ခါေလာက္ ျပန္တိုင္းသင့္တယ္။ လူနာကို စိတ္ေအးလက္သာ ရွိေစေအာင္လဲ ႏွစ္သိမ္တာတို႔ ဘာဟင္းနဲ႔ စားခဲ့လဲ၊ ဘယ္ေက်ာင္း တက္ေနလဲ စသျဖင့္ စိတ္ေျပာင္းေအာင္ လုပ္ျပီးတိုင္းရတယ္။ ေမာေမာပန္းပန္းနဲ႔ ေဆးခန္းဝင္လာသူကို တန္းျပီး တိုင္းရင္ မ်ားေနႏိုင္တယ္။ ဆရာဝန္-ဆရာမ အေပါက္ဆိုးလို႔ အလိုမက်ရင္လဲ ေသြးဖိအား ပံုမွန္မဟုတ္တာ ထြက္ႏိုင္ေသးတယ္။

ေနာက္တခ်က္ ရွိေသးျပန္တယ္။ (ဒစ္ဂ်စ္တယ္လ္) ေတြဟာ ၾကာၾကာမခံဘူး။ ေမးတဲ့သူကိုေတာ့ အသစ္နဲ႔တိုင္းတာမို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ ဘယ္ကရိယာနဲ႔ တိုင္းတိုင္း တိုင္းတဲ့အခါ စက္-ကရိယာ နဲ႔ လူ႔ႏွလံုးရွိရာ ရင္ပတ္အေနမွာ ထားသင့္ေသးတယ္။ ေသြးဖိအားကို ဘယ္ေလာက္ဟာ ပံုမွန္၊ ဘယ္ေလာက္ဆို နည္းတယ္၊ မ်ားတယ္ ေျပာရတာ တခြန္းထဲ မရဘူး။ ဆရာ လွ်ာရွည္ရတယ္။ ေအာက္ဂဏန္း ၉ဝ ေက်ာ္ရင္၊ အထက္ဂဏန္း ၁၄ဝ ေက်ာ္ရင္ ေသြးတိုးလို႔ စေျပာႏိုင္တာကိုေတာ့ ဆရာဝန္ အမ်ားစုက သေဘာတူၾကတယ္။ ဘယ္ေလာက္ထက္ နည္းတာကို နည္းတယ္ေျပာမလဲ ဆိုတာက် ေျပာမရျပန္ဘူး။ မေျပာၾကတာပါ။ အဲလိုနည္းေနတာက ေဆးကုသဘို႔ မလိုတတ္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ၾကားဘူးမွာပါ။ ေသြးတိုးရွိေနတာကို ဆရာဝန္ကတိုင္းမွ သိၾကသူေတြ မနည္းလွဘူး။ ဘာမွခံစားမေနၾကလို႔ပါ။ အဲလိုပါဘဲ ေသြးဖိအား နည္းေနသူမွာ ဘာမွမျဖစ္ရင္ ေဆးကုစရာမလိုပါ။ နည္းနည္းပါးပါး မ်ားတာ၊ နည္းတာက ခံစားရတာမ်ိဳး ရွိႏိုင္ျပန္တယ္။ ေမးသူမွာလို မူးတယ္ဆိုတာ ရွိေနတာမ်ိဳးေပါ့။

အဲ႕႕႕႕ မူးတိုင္းလဲ ေသြးဖိအား တခုထဲကေန ျဖစ္ေစတာ မဟုတ္ျပန္ဘူး။ တျခား အမူးေရာဂါေတြ ရွိေသးတယ္။ ေရးျပီးသားေတြ ရွိပါတယ္။
• Vertigo အမူးေရာဂါ (အရက္ေၾကာင့္ မဟုတ္ပါ)
• BPPV အရက္မေသာက္ဘဲ မူးတဲ့ေရာဂါ
• Migraine (1) မိုင္ဂရင္း ေခါင္းမူး-ေခါင္းကိုက္ေရာဂါ
• Migraine (2) မိုင္ဂရင္း (အဆက္)

အေျခခံကေတာ့ လူေနေကာင္း-က်န္းမာေနရင္ ေသြအား သင့္ေနတာအတြက္ ပူစရာမလိုပါ။ ေအာက္ဂဏန္း ၇ဝ အထက္ဂဏန္း ၁ဝဝ ဆိုတာ အၾကမ္းဖ်င္းသင့္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ေသြးဖိအား ပံုမွန္လို႔ေျပာရမဲ့ ၁ဝဝ/၇ဝ၊ ၁၁ဝ/၇ဝ၊ ၁ဝဝ/၈ဝ၊ ၁၁ဝ/၈ဝ ၁၂ဝ/၇ဝ၊ ၁၂ဝ/၈ဝ ရွိေနေပမဲ့ (အနီးမီးယား) ေခၚတဲ့ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ရွိေနႏိုင္တယ္။ ေသြးယိုလို႔၊ ေသြးဆင္းလို႔၊ စတဲ့ အေျခအေန တခုခုေၾကာင့္ ေသြးအားနည္းေနတာက ၾကာေနေတာ့ ကိုယ္ခႏၶာာရဲ႕ ဇီဝကမၼေဗဒအရ သမမွ်တေရး လုပ္ေပးေနတာမို႔ ေသြးဖိအားကေတာ့ ပံုမွန္ သူလိုကိုယ္လို ျဖစ္လာပါရဲ႕ ေသြးနီဥအေရအတြက္က တက္မလာတာမ်ိဳးကို ေျပာတာပါ။ အသားအေရ ေဖ်ာ့ေတာ့ေနမယ္။ မူးမယ္။ အားမရွိဘူး။ ဒါဆိုရင္ ေဆးကုဘို႔ လိုေနျပီ။
• Anemia (အနီးမီးယား) သို႔မဟုတ္ ဒုကၡသည္ေရာဂါတမ်ိဳး

အစမွာ ေရးခဲ့သလို ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းက မ်ားေနရင္လဲ မေကာင္းဘူး နည္းေနရင္လဲ မေကာင္းဘူး။ တမိနစ္မွာ ၇ဝ-၈ဝ ရွိရင္ ေကာင္းတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ ေသြးဖိအားကို ၂-၃ ခါတိုင္းပါ။ ေသြးခုန္ႏွဳန္းလဲ သိရခ်င္တယ္။ ေသြးလွဴထားသူဟာ ရက္ ၁၂ဝ ေနရင္ ေသြးအား ျပန္ျပည့္တယ္။ မူးတာအတြက္ တျခားဘာျဖစ္ႏိုင္ေသးလဲ စစ္ေဆးသင့္တယ္။ ပိန္တာကို ဝခ်င္ရင္လဲ ေရးထားပါေသးတယ္။
• Weight gain လွရံုမက ဝခ်င္ေသးရင္

က်န္းမာေရး လိုက္စားတယ္ ဆိုတာက အေတာ္က်ယ္ေျပာလွတဲ့ ေခါင္းစဥ္ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ မလြယ္တာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္ကာယ လွပေရးကိုသာ တခ်ိဳ႕က က်န္းမာေရးလိုက္စားတယ္ ထင္ၾကတယ္။ အေျခခံကေတာ့ ကိုယ္နဲ႔ စိတ္ေပါ့။ ကိုယ္ဆိုတာ တကုိယ္ေရ-သန္႔ရွင္းေရးကေန စတယ္။ ကိုယ္လက္ လႈတ္ရွားမႈကို (ဂ်င္မ္) သြားမွ မဟုတ္ပါ။ ျခင္းခတ္တာ၊ ၾကိဳးခုန္တာ၊ တပါတ္ ၅ ရက္ တာတို ျဖစ္ျဖစ္၊ တာေဝးျဖစ္ျဖစ္ ေျပးတာ-လမ္းေလွ်ာက္တာ၊ (ေဂ်ာ့ကင္) လုပ္တာ၊ ေရမခ်ိဳးခင္ ေသြးပူေလ့က်င့္ခန္း ပံုမွန္လုပ္တာ အားလံုး ေကာင္းပါတယ္။ ၾကြက္သားေတြ အဆစ္ေတြ လႈတ္ရွားမႈ မွန္ေစ-သန္ေစမယ္။ ေသြးစီးေလွ်ာက္မႈ ေကာင္းေစမယ္။ စိတ္က်န္းမာေရးလဲ အေရးၾကီးတယ္။ စိတ္ပ်ိဳ ကိုယ္ႏု၊ စိတ္သာလွ်င္ ေရွ႕သြားရွိကုန္၏။ စိတ္ေဆာင္ ေအာင္ရမည္။

Dr. တင့္ေဆြ
၈-၁-၂ဝ၁၂

Saturday, September 14, 2013

Low blood pressure ေသြးဖိအားနည္းျခင္း

Facebook 12 hours ago 14-9-2013
ေသြးက်တယ္ဆိုတာကေကာ ဘယ္လိုပါလဲ ဆရာ။

ေသြးဖိအားနည္းတယ္ဆိုတာမွာ ႏိႈင္းေျပာရတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ အရင္ကထက္ နည္းတာလဲက်တာဘဲ။ ပံုမွန္ထက္ နည္းတာလဲ က်တာဘဲ။ ေဆးပညာမွာ ဘယ္ဂဏန္းကို က်တယ္ေျပာမလဲလို႔ အတိအက်မရွိပါ။ အထက္ေသြးဖိအား ၁ဝဝ ေအာက္က်ရင္ နည္းတယ္လို႔ေျပာရင္ မမွားပါ။ Hypotension လို႔ေခၚပါတယ္။ ေသြးဖိအားနည္းေစတဲ့အေၾကာင္းေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ဝမ္းပ်က္ရင္။ အန္ရင္၊ အလုပ္ပင္ပန္းရင္လဲျဖစ္တယ္။ ေသြးထြက္-ေသြးဆင္း မ်ားရင္လဲျဖစ္တယ္။ ျဖစ္ေစတာကို ကုရမယ္။ နားရမယ္။ မူးမိုက္သြားရင္ ခ်က္ခ်င္းလွဲအိပ္ရမယ္။ လိုအပ္ရင္ Dextrose, RL drip သြင္းရမယ္။ ေသြးေၾကာင့္ဆိုရင္ ေသြးသြင္းရမယ္။ က်န္တာအတြက္ ORS ဓါတ္ဆားရည္ ေသာက္ရမယ္။ အျမဲလိုနည္းေနရင္ ေဆးစစ္ရမယ္။

ေသြးဖိအားနည္းတာကို Hypotension လို႔လဲေခၚတယ္။ ႏွလံုးကေန လူ႔တကိုယ္လံုးအႏွံ႔ေရာက္ေအာင္ ဖိအားသံုးျပီး ညွစ္ထုတ္ေနရတာမွာ ဖိအားနည္းေရင္ ေသြးသန္႔ေတြ လံုေလာက္ေအာင္ မေရာက္ေစႏိုင္ဘူး။ ေသြးဖိအား နည္းေနယံု သက္သက္ဆိုရင္ ဘာမွစိုးရိမ္စရာမရွိပါ။ ေခါင္းထဲေပါ့ေနမယ္၊ ေခါင္းမူးမယ္၊ သတိလစ္ခ်င္သလိုျဖစ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေဆးကုရပါမယ္။ ဒီလိုျဖစ္တာကလဲ လွဲေနရာကေန ထတာ၊ ရပ္တာလုပ္မွ ျဖစ္တတ္တယ္။

ဆိုးတဲ့အေျခအေနေတြမွာ ဦးေႏွာက္ေသြးမလံုေလာက္တာ၊ ေက်ာက္ကပ္အလုပ္မလုပ္ႏိုင္တာေတြျဖစ္ႏိုင္တယ္။ (ေရွာ့ခ္) ရႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲလိုနည္းေနသူေတြ တျခားလူေတြထက္ ဒီေရာဂါၾကီးေတြ အျဖစ္နည္းၾကတယ္။ ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့ ေသြးထုထည္နည္းတာ၊ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ေဆးေတြေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ ကုတဲ့အခါမွာလဲ ဘာလို႔ ျဖစ္သလဲအေပၚမွာ မူတည္တယ္။

ေသြးတိုးေရာဂါမွာလို အထက္ဂဏန္း-ေအာက္ဂဏန္းကိုၾကည့္ျပီး ေသြးဖိအားနည္းတယ္ေျပာတာထက္ ဘာေတြ ခံစားေနရသလဲကို ၾကည့္ရတယ္။ BP 90/50 ရွိျပီး ဘာမွမခံစားရတာလဲရွိတယ္။ ေဆးကုစရာမလိုပါ။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ ေသြးဖိအားနည္းတတ္တယ္။ 100/60 သာရွိေပမဲ့ ပံုမွန္လို႔ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ အားကစားသမားေတြမွာ သူမ်ားထက္နည္းေနတယ္။ ေသြးဖိအားနည္းေနသူမ်ိဳးဟာ ေရရွည္ၾကည့္ရင္ ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ေရဓါတ္ နည္းျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဝမ္းေလွ်ာတာ၊ အန္တာ၊ လႈပ္ရွာမႈမ်ားတာ? ေခြ်းထြက္မ်ားတာ၊ ရာသီဥတုပူျပင္းတာ ေတြကေန ျဖစ္တယ္။

ေသြးဖိအားနည္းေစႏိုင္တဲ့ ေရာဂါေတြ -
• Acute pancreatitis သရက္ရြက္ေရာင္ျခင္း၊
• Heart disease ႏွလံုးေရာဂါ၊
• Bradycardia ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းေႏွးျခင္း၊
• Heart block ႏွလံုးပိတ္ေရာဂါ၊
• Tachycardia ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းျမန္ျခင္း၊
• Pulmonary embolism အဆုပ္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း၊
• Digoxin ႏွလံုးေဆး၊
• Angiotensin converting enzyme, ACE inhibitors, Angiotensin receptor blockers, Beta blockers, Calcium channel blockers, and Alpha blockers ေသြးတိုးေဆးေတြ၊
• Hydrochlorothiazide and Furosemide (Lasix) ဆီးသြားေဆးေတြ၊
• Amitriptyline (Elavil) စိတ္မက်ေဆး၊
• Sildenafil (Viagra), Vardenafil (Levitra), and Tadalafil (Cialis) ပန္းညွိုးသက္သာေဆးေတြကို Nitroglycerin ေဆးနဲ႔တြဲသံုးျခင္း၊
• Alcohol အရက္နဲ႔ Narcotics မူးယစ္ေဆးေတြ၊
• Septicemia ေသြးထဲပိုးဝင္ျခင္း၊
• Anaphylaxis (ေရွာ့ခ္) ရျခင္း

ဘယ္လိုကုသမလဲ
• Dehydration ေရဓါတ္နည္းေနရင္ ORS ဓါတ္ဆားထုပ္ေသာက္ပါ။ လိုေသးရင္ RL Drip သြင္းပါ။
• Blood loss ေသြးယိုတာရွိရင္ ေသြးထိတ္ေအာင္လုပ္ပါ။ ေသြးသြင္းပါ။
• Septic shock ျဖစ္ေနရင္ ခ်က္ခ်င္း ပိုးေသေဆး ေသြးေၾကာထဲထိုးပါ။ Drip သြင္းပါ။
• ေသြးတိုးေဆးေတြနဲ႔ Diuretics ဆီးသြားေဆးေတြေၾကာင့္ဆိုရင္ ေဆးခ်ိန္ဆ ျပဳျပင္ေပးမယ္။
• Bradycardia ႏွလံုးခုန္ေႏွးလြန္းေနရင္၊ ႏွလံုပိတ္ေရာဂါျဖစ္ေနရင္ Pacemaker တပ္ေပးမယ္။
• pericarditis ႏွလံုးေရာင္ျခင္း၊ Tachycardia ႏွလံုးခုန္ျမန္ျခင္း၊ Pulmonary embolism အဆုပ္ေသြးေၾကာ ပိတ္ျခင္းေတြကို ေဆးကုသရမယ္။
• Postural hypotension လူအေနအထားေၾကာင့္ျဖစ္ရတာဆိုရင္ အစားအေသာက္ျပဳျပင္ရမယ္။ ေရ + ဆား မ်ားေစရမယ္။ Caffeinated beverages ေကဖင္းပါတဲ့ေသာက္စရာေတြ ေသာက္ႏိုင္တယ္။ Compression stockings ေျခပိုင္းကို ပတ္တီးစီးေပးႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ကုိ Midodrine (ProAmatine) ေဆးေပးမယ္။ တခ်ိဳ႕ကို Pyridostigmine ေဆးေပးမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၄-၉-၂ဝ၁၃

High Blood Pressure Medications Side Effects ေသြးက်ေဆး ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား

ေဆးမွန္သမွ် ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး ရွိတာခ်ည္းျဖစ္တယ္။ ေသြးတိုးက်ေဆးေတြလဲ ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ေဆးေတြက ဘာမွမျဖစ္ပါ။ နည္းနည္းသာျဖစ္တာလဲရွိတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးနဲ႔ ေသြးတိုးကေနျဖစ္မွာေတြႏိႈင္ယွဥ္ရင္ ေဆးေသာက္သင့္တာက အဆမ်ားစြာပိုပါတယ္။

(၁) Diuretics ဆီးသြားေစတဲ့ ေသြးတိုးက်ေဆး
ေရနဲ႔ (ဆိုဒီယမ္) ေတြ ပိုထြက္ေစမယ္။ အားယုတ္မယ္။ (ပိုတက္ဆီယမ္) နည္းေစမယ္။ တခ်ိဳ႕ေဆးေတြက (ပိုတက္ဆီယမ္) မနည္းေစဘူး။ ရုတ္တရက္ ေျခေထာက္နာမယ္။ ေယာက္်ားတခ်ိဳ႕မွာ ပန္းညွိဳးပန္းေသ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

(၂) Beta-Blockers (ဘီတာ ဘေလာ့ကာ) ေဆးမ်ား
ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္း က်ေစမယ္။ ပန္းနာလိုေန၊ ေျခ-လက္ေအးစက္၊ စိတ္ဓါတ္က်၊ ပန္းညွိဳး၊ အိပ္မေပ်ာ္။

(၃) Angiotensin Converting Enzyme (ACE) Inhibitors
ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုးေစတယ္။ အေရျပား အနီကြက္ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အရသာပ်က္ႏိုင္တယ္။

(၄) Angiotensin II Receptor Blockers (ARBs)
ေခါင္းမူးမယ္။

(၅) Calcium Channel Blockers (CCBs)
ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ေခါင္းမူး၊ ေခါင္းကိုက္၊ ရင္တုန္၊ ေျချမက္ေစ့ေရာင္။

(၆) Alpha-Blockers
ေခါင္းထဲေပါ့ေနသလိုခံစးရမယ္။ အားနည္းေနမယ္။ ၽြီလံုးခုန္ျမန္။

(၇) Alpha-2 Receptor Agonist

ေခါင္းမူးမယ္။ အိပ္ခ်င္မယ္။

(၈) Alpha-Beta-Blockers
ေခါင္းမူးမယ္။ ေခါင္းထဲေပါ့ေနသလိုခံစးရမယ္။ အားနည္းေနမယ္။

(၉) Central Agonists
ေသြးအားနည္း၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ေခါင္းမူး၊ ေခါင္းထဲေပါ့ေန၊ အားယုတ္၊ အိပ္ခ်င္၊ အာေခါင္ေျခာက္၊ ပန္းညွိဳး၊ ကိုယ္ပူ။

(၁ဝ) Peripheral Adrenergic Inhibitors
ဝမ္းပ်က္၊ ေခါင္းမူး၊ ေခါင္းထဲေပါ့ေန၊ အားနည္း၊ ပန္းညွိဳး၊ ရင္ပူ၊ ႏွာေခါင္းပြစိပြစိျဖစ္၊

(၁၁) Vasodilators
ကိုေမႊးေပါက္၊ ကို္ယေရာင္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ႏွလံုးတုန္၊ ရင္ခုန္၊ အဆစ္နာ၊ မ်က္လံုးေရာင္။

(၁၂) Renin Inhibitor
ေခ်ာင္းဆိုး၊ ဝမ္းပ်က္၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ရင္ပူ၊ အေရျပားအနီကြက္။

ေသြးက်ေဆးကို ဒါအတြက္ေၾကာင့္ေတာ့ ေသြးက်ေဆးကို မရပ္-မျဖတ္လိုက္ပါနဲ႔။ ကိုယ္ဝန္ရွိေနခ်ိန္မွာ ေသြးတက္ရင္ ဆရာဝန္ေျပာပါ။ ACE inhibitors နဲ႔ angiotensin II receptor blockers (ARBs) ေဆးအမ်ိဳးအစားေတြက ကိုယ္ဝန္နဲ႔ ကေလးကို သက္ေရာက္ႏိင္တယ္။ ဆီးခ်ိဳရွိလို႔ (အင္စူလင္) ထိုးေနရရင္လဲ ေျပာပါ။ diuretics ဆီးသြားေဆးနဲ႔ beta blockers ေတြကိုေရွာင္ေပးပါမယ္။ ေယာက္်ားေတြ ပန္းညွိဳး-ပန္းေသရွိေနရင္လဲ ေျပာပါ။ ေဆးေလွ်ာ့ေပးလိမ့္မယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၄-၉-၂ဝ၁၃

Hair & Health ဆံပင္က သင့္က်န္းမာေရးကို ေျပာေနတယ္

• Bad hair can mean bad health
ဆံပင္ အရင္လို မဟုတ္ရင္ က်န္းမာေရး မေကာင္းတာ ျဖစ္ခ်င္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ က်န္းမာေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ေဆးဝါးေတြကေန ကိုယ္ခႏၶာကို သက္ေရာက္ေစတာထဲမွာ ဆံပင္လဲ ပါတယ္။ တခါတေလ ဆံပင္သက္သက္သာ ျဖစ္ေနတာလဲ ရွိတယ္။

• White flakes
Dandruff ေဘာက္က မကူးစက္ပါ။ ဘာလို႔လာျဖစ္သလဲ ေမးရင္ သိပ္ေတာ့ မသိဘူး။ Fungus မိႈကေတာ့ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Oily skin ဆီျပန္တဲ့ဆံပင္၊ Stress စိတ္ရႈတ္တာ၊ Obesity ဝတာ၊ Cold ေအးတာ၊ Dry weather ရာသီဥတု ေျခာက္ေသြ႔တာ၊ Eczema or Psoriasis ႏွင္းခူလုိအနာေတြကိုလဲ လက္ညွိဳးထိုးႏိုင္တယ္။ Antidandruff shampoo ေဘာက္ေပ်ာက္ေစတဲ့ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ ေန႔စဥ္သံုးပါ။ ဆံပင္မွာ ၅ မိနစ္ေနျပီးမွ ေရေဆးပါ။

• Yellow dandruff
ေဘာက္ဝါ ခပ္ေစးေစး ခပ္ဝါဝါ ေဘာက္တမ်ိဳးလဲရွိတယ္။ Seborrheic dermatitis ေရာဂါရွိေနႏိုင္တယ္။ ေဟာ္မုန္းနဲ႔ မိႈေတြကလဲ တြဲေနတတ္တယ္။ အာရံုေၾကာေရာဂါနဲ႔လဲ တြဲတတ္တယ္။ ေဘာက္ေပ်ာက္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္အျပင္ (စတီရြိဳက္) ေဆးတို႔ မိႈေဆးတို႔လဲ လိုမယ္။

• You may shed more than you think
ဆံပင္ကြ်တ္တာ ထင္တာထက္ မ်ားေနသလား။ တေန႔မွာ ဆံပင္ ၁ဝဝ ေက်ာ္တာကို မ်ားတယ္လို႔ ေခၚသူကတယ္။ မ်ားတိုင္းလဲ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ထိပ္ေျပာင္သြားမယ္ မထင္ေစခ်င္ပါ။ တသိန္းေလာက္မ်ားတဲ့ ဆံပင္ျဖစ္တဲ့ အိတ္ေလးေတြရဲ႕ ၉ဝ% ဟာ ဆံပင္အသစ္ျဖစ္လာေနပါမယ္။ က်န္တာေတြက ၂ လ၊ ၃ လ နားေနၾကတဲ့သေဘာေပါ့။

• Telogen Effluvium
ခြဲစိတ္ကုသရတာ၊ ကေလးေမြးရတာ၊ ေဆးဝါးေတြ၊ ပိန္ခ်င္လြန္းလို႔ မစားမေသာက္ေနတာ၊ စိတ္-အလုပ္ရႈတ္တာ၊ လည္ပင္းၾကီး-ေရာဂါေတြကေန ဆံပင္သစ္ မေပါက္ဘဲ နားေနတာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ဆံပင္ေတြ အေထြးလိုက္ ကြ်တ္က်မယ္။

• An attack on hair follicles
ေရာဂါျပီးစနစ္ကေန မွားျပီး အလုပ္လုပ္ရင္ Alopecia areata ျဖစ္တယ္။ ရုတ္တရက္ဆိုသလိုျဖစ္တာမ်ိဳး။ သူမ်ားမကူးပါ။ က်န္းမာေရးကို မထိခိုက္ပါ။ စိတ္ေတာ့ ပ်က္မွာေပါ့။ ျပန္ေပါက္မယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ျပန္ျဖစ္အံုးမယ္။

• Genes cause 90% of male hair loss
ဆံပင္ကြ်တ္တာ ၉ဝ% မ်ိဳးရိုးပါတယ္။ Rogaine (Minoxidil) နဲ႔ Propecia (Finasteride) ေဆးေတြသံုးႏိုင္တယ္။

• Female-pattern baldness ဣိတၳိယပံုစံ ဆံပင္ကြ်တ္ျခင္း
တေခါင္းလံုး ဆံပင္ပါးလာမယ္။ ေယာက္်ားေတြလို ထိပ္မေျပာဘူး။ ဆံပင္ရွည္ရင္ ဆံရင္းေနရာကို ဖိအား-တင္းအား မ်ားေစမယ္လို႔ ေျပာၾကတာ မွားတယ္။

• Avoid sun damage to hair
ေနေရာင္ မ်ားမ်ားထိတာ ဆံပင္အတြက္မေကာင္းပါ။ ကြ်တ္ဆတ္ေစမယ္။ ကြ်တ္ေစမယ္။ ဦးထုပ္၊ ခေမာက္၊ ေခါင္းစီး ေခါင္းအကာ အကြယ္သံုးပါ။

• Luscious locks need nutrients
အစာအာဟာရလဲ ဆံပင္အတြက္ အေရးပါတယ္။ အရမ္းကိုပိန္ခ်င္ေနလို႔ မစားမေသာက္ေနရင္ ဆံပင္ကြ်တ္မယ္။ ဆံပင္-က်န္းမာေရးအတြက္ Omega-3 fatty acids, Zinc, and vitamin A ေတြလိုတယ္။ မ်ားေတာ့ မမ်ားေစနဲ႔။ ႏွလံုး-က်န္းမာေရးအတြက္ စားရတာ-ေရွာင္ရတာေတြနဲ႔ အတူဘဲေျပာႏိုင္တယ္။ Brazil nuts ထဲမွာ Selenium ဓါတ္ပါတယ္။ Oysters နဲ႔ Cashews မွာ Zinc ပါတယ္။ Carrots ကေန Vitamin A ရတယ္။

• Premature gray hair is genetic
အသက္ငယ္ငယ္နဲ႔ ဆံပင္ကြ်တ္ရင္ မ်ိဳးဗီဇေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆံပင္ကြ်တ္တိုင္း ပါးတိုင္းေတာ့ က်န္းမာေရးဆိုးတာလို႔ မထင္ပါနဲ႔။ ဒါေပမဲ့ Anemia ေသြးအားနည္းတာ၊ Thyroid လည္ပင္းၾကီး၊ Vitamin B-12 deficiency ဘီ-၁၂ နည္းတာ၊ Vitiligo အမူးေရာဂါေတြကေန အသက္မၾကီးဘဲ ဆံပင္ကြ်တ္ႏိုင္တယ္။

• Traction Alopecia damages follicles
ဆံပင္ကို ခပ္တင္းတင္းဆြဲရင္လဲ ကြ်တ္ႏိုင္တယ္။ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ ေၾကာ္ညာထဲကလို ေျပာတာပါ။ (ေမာ္ဒယ္-ဂဲလ္) ရဲ႕ ကြန္ျပဴတာနဲ႔ ရွည္လ်ားလွေအာင္လုပ္ထားတဲ့ မဲေမွာင္ေနတဲ့ ပိတံုးေရာင္ ေကသာရွည္ကို တိုင္မွာျခည္တားျပီး ဘယ္လို ဆြဲဆြဲ ကြ်တ္မထြက္ဘူးလို႔ ေၾကာ္ညာတယ္။ ဆံပင္ပံုစံက ဆံပင္ကို သက္ေတာင့္သက္သာရွိပါေစ။ Over-styling ဆံပင္ စတိုင္ကို လိုတာထက္ မပိုေစပါနဲ႔။ ေခါင္းဖီးတာလဲ မၾကမ္းတမ္းပါနဲ႔။ ေဆးဆိုးတာလဲ ညင္သာပါ။

• Side Effect
ေဆးေတြရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြသတိျပဳပါ။ ေသြးမခဲေဆး၊ (ကိုလက္စေထာ) က်ေဆး၊ စိတ္က်ေဆး၊ ေသြးဆံုးလို႔ေပးရတဲ့ေဆး၊ ကိုယ္ဝန္တားေဆး၊ ပိုးေသေဆး၊ အနာအကိုက္ေပ်ာက္ေဆးေတြ ပါတယ္။

• Scalp Massage
ဆံပင္ကို ႏွိပ္နယ္တာ ေကာင္းပါတယ္။ သိပၸံနည္းက် သက္သေတာ့ မျပႏိုင္ပါ။ စိတ္သက္သာရာရေစေတာ့ စိတ္ဖိအားက်လို႔ အက်ိဳးရွိတယ္။ Feel-good hormones ေခၚတဲ့ Dopamine နဲ႔ Serotonin ေတြကို ပိုထြက္ေစတယ္။

• Hair Analysis
ဆံပင္သုေတသန စိတ္မခ်ရပါ။ American Medical Association ကေနေျပာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေကာင္းပါတယ္ေျပာတိုင္း မယံုပါနဲ႔။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၁-၃-၂ဝ၁၂

Facebook Q and A 14-9-2013

Sat, Sep 14, 2013 at 11:29 AM
သမီးရဲ့ due date က 27.9.13 ပါ မီးဖြားရက္နီးေနပါျပီ။ သမီးမွာက လိပ္ေခါင္းလိုအဖုေလးရွိတဲ့အတြက္ ေမြးခါနီးဆိုးလာရင္ ခြဲေမြးရမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အပ္ထားတဲ့ဆရာဝန္က MOM ေန႔တိုင္း ေသာက္ခိုင္းလို႔ 2 လ 3 လ ေလာက္ထဲက ေသာက္ပါတယ္။ ေနာက္ဆရာဝန္တစ္ေယာက္က MOM ေန႔တိုင္းေသာက္ရင္ ေစာေမြးတတ္တယ္ မေသာက္နဲ႔လို႔ေျပာလို႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔တည့္တယ္လို႔ေျပာတဲ့ ျမန္မာဝမ္းႏႈတ္ေဆးေျပာင္းေသာက္ပါတယ္။ ျမန္မာေဆးက မနက္ဆို ဗိုက္ရစ္နာျပီးမွ ဝမ္းသြားပါတယ္။ ေမြးခါနီးဆိုေတာ့ ဘယ္ကနာလို႔နာမွန္းမသိ။ ျပီးေတာ့ သင့္မသင့္လဲမသိလို႔ ဆရာ့ကိုေမးတာပါ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ အသီးအႏွံစား ဟင္းရည္နဲ႔အျမဲစားေပမဲ့ ေဆးမေသာက္ရင္ ဝမ္းအရမ္းခ်ဳပ္လို႔ပါ။ လိပ္ေခါင္းပိုဆိုးမွာလည္းေၾကာက္ပါတယ္ လိပ္ေခါင္းကို Tetracycline ညစ္္ေဆးလိမ္းပါတယ္ ဆရာအၾကံေပးပါဦးရွင့္။ ေနာက္ျပီး ေရခဲေရေသာက္တာက ဝမ္းခ်ဳပ္ေစပါသလားရွင့္။

• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုးမွာ လိပ္ေခါင္းျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ မီးဖြါးျပီးရင္ ေကာင္းသြားၾကတယ္။ ေမြးတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ ပိုဆိုးႏိုင္တယ္။ ဖိအား-ညွစ္အားသက္ေရာက္လို႔ျဖစ္တယ္။
• မက္ဂနီးဆီးယားေဆးကို အၾကာၾကီးေသာက္တာေတာ့ မေကာင္းပါ။ ဝမ္းႏုပ္ေဆးကို ဝမ္းခ်ဳပ္မွသာ ေသာက္ပါ။ အစားအေသာက္နဲ႔ ဝမ္းေပ်ာ့ေစတာေကာင္းတယ္။ မန္က်ီးမွည့္၊ သေဘၤာသီးမွည့္ေတြက ေကာင္းတယ္။ ေရပိုေသာက္ပါ။
• အခုျဖစ္ေနတာက ဝမ္းခ်ဳပ္လို႔ဆိုတာထက္ ကိုယ္ဝန္ေၾကာင့္ျဖစ္ေနနဲ႔တူတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဝမ္းကုိပံုမွန္ျဖစ္ေနရင္ လံုေလာက္ပါတယ္။
• လိမ္းေဆးကို နာရင္ ထံုေဆးပါတာလိမ္း၊ ပိုးဝင္ရင္ ပိုးေသေဆးပါတာ၊ ေရာင္ရင္ စတီရြိဳက္ပါတာလိမ္းရတယ္။
• အေကာင္းဆံုးက ေရအိမ္သြားျပီးတိုင္း ေရေႏြးသံုးပါ။ ဆိုးလာခ်ိန္မွာ ေရေႏြးခြက္ထဲမွာ တင္ပါးခ်ျပီး ၅-၁ဝ မိနစ္ ထိုင္ပါ။ ေဆးမွန္သမွ်ထက္ေကာင္းတယ္။
• အိမ္သာထိုင္တာမွာ ၉ဝ ဒီဂရီ ခါး-ဒူး ထိုင္ႏိုင္တဲ့ အဂၤလိပ္ပံုစံကိုသာ သံုးသင့္တယ္။ ေဆာင့္ေၾကာင့္ထိုင္ရတာမ်ိဳး မသင့္ပါ။ နားလို႔၊ အလုပ္လုပ္လို႔ ထိုင္ရင္လဲ ဖင္ထိုင္ခံုမွာ မထိုင္သင့္၊ ေဆာင့္ေၾကာင့္မထိုင္သင့္ပါ။
• လိပ္ေခါင္းဆိုတာ ခြဲတိုင္းမေကာင္းတတ္ပါ။ ခြဲနည္းကလဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔သာခြဲဘို႔ဆံုးျဖတ္ပါ။ ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းကို ျပင္ဘို႔က အေရးၾကီးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေၾကာင့္ဆိုရင္ ေမြးျပီးရင္ေကာင္းမယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္လို႔ဆိုရင္ ဝမ္းမွန္ေအာင္လုပ္ပါ။ အေလးအပင္မတာ၊ ေခ်ာင္းဆိုးတာ၊ စတဲ့ဗိုက္ဖိအားေၾကာင့္ဆိုရင္ အဲဒါေတြကို ဆင္ျခင္ပါ။
• ေရေႏြးနည္းကိုအားကိုးပါ။

ဟုတ္ကဲ့ပါဆရာ အခုေတာ့လိပ္ေခါင္းကပိုဆိုးမလာေသးပါဘူး သမီးကေဆးမေသာက္ရင္ ဝမ္းခ်ဳပ္လြန္းလို႔္ စိုးရိမ္ျပီး ေဆးပဲေသာက္ေနမိတာပါဆရာ အခုဗိုက္နာေတာ့ ေဆးလည္းသင့္မသင့္ေၾကာက္လို႔ ေမးလိုက္တာပါဆရာ။ အစားအေသာက္နဲ႔ေတာ့ ဝမ္းကဘယ္လိုမွ မမွန္ပါဘူးဆရာ။ ေရေႏြးနည္းလည္း ရံဖန္ရံခါသံုးပါတယ္ရွင့္။

• ဝမ္းဆိုတာ အက်င့္ျဖစ္တယ္။ ေမြးကာနီးရင္ ဝမ္းျခဴပါမယ္။ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ျမန္မာေဆးကိုလဲ အမ်ိဳးအစား ေျပာင္းႏိုင္ပါတယ္။

Sat, Sep 14, 2013 at 8:57 AM
နာမည္ ႕႕႕႕႕၊ (က်ား)၊ အသက္ ၃၃ ႏွစ္၊ ကြ်န္ေတာ္က ႕႕႕႕႕ မွာ ေနထိုင္ျပီး အလုပ္လုပ္ေနသူ တဦးပါ။ နားနဲ႔မနာ ဖ၀ါးနဲ႔ပဲ နာပါလို႔ ဦးစြာေတာင္းပန္အပ္ပါတယ္။ ဆီးသြားျပီးတုိင္း ဆီးျပန္ျပန္သြားခ်င္သလို အိမ္သာတက္ခ်င္သလို ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ဆီးသြားျပီးတုိင္း လိင္အဂၤါထိပ္ဟာ အနည္းငယ္ပူေနတတ္ပါတယ္။ ေန႔တိုင္းနီးပါး ျဖစ္ေနသလို ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ျဖစ္ရင္ မနက္ပိုင္းေတြမွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ခုစာေရးခ်ိန္အရ သတိထားမိတာ ၁ ပတ္ ေက်ာ္ေလာက္ ရွိပါျပီ။ အဲလိုျဖစ္တာနဲ႔ ဆရာ့ Blog ျဖစ္တဲ့ Medical Writings Blog မွာ Dysuria ဆီးခဏခဏ ေအာင့္လို႔ပါရွင္ ဆိုတဲ့ Post ကိုေတာ့ ဖတ္မိပါတယ္ဆရာ။ ဒါေပမယ့္ ဆရာဆီ စာေရးျပီး ပိုျပီး တိက်တဲ့ အေျဖေလး သိခ်င္လို႔ ခုလိုစာေရးမိတာပါ။ လိုအပ္တဲ့ စားေဆး၊ ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္ေလးနဲ႔တကြ ဆရာ့အသိမိတ္ေဆြ ဆရာ၀န္မ်ား ႕႕႕႕႕ ရွိခဲ့ပါက လမ္းညႊန္ေပးပါရန္ ေတာင္းဆိုခ်င္ပါတယ္ဆရာ။

• ဆီးလမ္းပိုးဝင္ျခင္း စာ ၂-၃ ပုဒ္ေရးထားပါတယ္။ ေဆးနည္းေတြလဲ မ်ားတယ္။ လြယ္တာနဲ႔စႏိုင္ပါတယ္။ ဆီးလမ္းပိုးဝင္ျခင္းအတြက္ ေဆးမ်ား
• ပဋိဇီဝေဆးမ်ား၊ Co-trimoxazole (Septrin) ဒါမွမဟုတ္ Amoxacilin 500 mg ဒါမွမဟုတ္ Ciprofloxacin 500 mg တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ေပါင္း ၄-၅ ရက္ ေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ Nitrofurantoin 100 mg တေန႔ ၂-၄ ၾကိမ္ ၇ ရက္ ေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ Azithromycin 1 gm or Doxycycline 100 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ၇ ရက္ ေသာက္ပါ။
• ဆီးပူသက္ေသာေအာင္ ေလနာေဆး Antacid (Magnesium hydroxide) တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၂-၃ ၾကိမ္ ေသာက္ပါ။
• အနာသက္သာေအာင္ Buscopan, Ibuprofen, Acetaminophen ေဆး တခုခုကို တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၂-၃ ၾကိမ္ ေသာက္ပါ။
• ၇ ရက္ လိင္မဆက္ဆံရ။ လိင္ဆက္ဆံျပီးရင္ ပဋိဇီဝေဆး တၾကိမ္ေသာက္ပါ။
• အသား၊ ငါး၊ အသဲ၊ ဥ၊ အရက္၊ ဘီယာ၊ ဝိုင္၊ ေပါင္မံု႔၊ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္၊ Grains, Beans, Corn, Cranberries, Prunes, Plums, Yeast, Sour cream, Butter milk, Yoghurt အက္စစ္ဓါတ္ မ်ားေစပါတယ္။ အသား၊ Seafood ပင္လယ္စာ၊ အသဲ၊ ႏွလံုး၊ ဝက္ေပါင္ေျခာက္ေတြက Uric Acid ယူရစ္-အက္စစ္ မ်ားတဲ့ အစာေတြ ျဖစ္တယ္။ Gout ေဂါက္ ေရာဂါအတြက္ပါ မေကာင္းဘူး။ Lentils, Legumes, Asparagus, Cauliflower, Mushrooms, Spinach ေတြကို အသင့္အတင့္ စားႏိုင္တယ္။ Citrus fruits, Legumes, Bananas, Apples, Celery, Tomatoes ေတြက အက္စစ္နည္းတယ္။ အက္စစ္နည္းတဲ့ Citrus fruits ေတြကေတာ့ လိမ္ေမာ္၊ သံပရာ၊ ေရွာက္၊ ကမၺလာသီးတို႔ ျဖစ္တယ္။ ဒါ့အျပင္ အိႏၵိယက Key Lime, Citron, Wild Orange မေလးရွားက Pomelo တရုပ္က Mandarin Orange ကိုရီးယားက Trifoliate Orange ၾသစေတးလ်က Round Lime ေတြလည္း ပါတယ္။ သံပရာရည္ဟာ ပ်ားေကာင္ ကိုက္တာအတြက္လည္း သံုးႏိုင္တယ္။
• ဆီးမွာ အက္စစ္မ်ားေနရင္ ေက်ာက္ကပ္မွာ Uric acid stones, Cystine stones and Calcium oxalate stones ေက်ာက္ တည္ႏိုင္တယ္။ ဆီးမွာ ပိုးဝင္ေန-မေနကို Dipsticks နည္းနဲ႔ အိမ္မွာတင္ အလြယ္စမ္းႏိုင္တယ္။ အိပ္ရာထ သြားတဲ့ဆီးကို စစ္ရင္ ၉ဝ% မွန္တယ္။ ဗက္တီးရီးယားကေန ထြက္တဲ့ Nitrite ပါေန-မေန စစ္တာပါ။ ဆီးလမ္းပိုးဝင္ေနသူေတြ အက္စစ္မ်ားအစာေတြ၊ အပူ-အစပ္ ေရွာင္ရတယ္၊ ေဆးလိပ္ျဖတ္ရမယ္။ ဆီးပူေနသူ၊ ပံုမွန္ထက္ ပိုျပီး ဝမ္းသြားတာ၊ အန္တာျဖစ္ရင္လည္း ေရပိုေသာက္ရမယ္။ ဆီးသြားျခင္စိတ္ရွိရင္ သြားလိုက္ပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဆီး-ဝမ္းသြားျပီး ေရေဆးရင္ လက္ကို ေရွ႕ကေန ေနာက္ဆီသာ တဖက္သပ္သြားနည္း သံုးပါ။ ေရခ်ိဳးတာကို အေပၚကေန ေရက်တဲ့နည္း သံုးပါ၊ ေရခ်ိဳးစည္ထဲမွာ ခ်ိဳးတာ မေကာင္းပါ။ လိင္မဆက္ဆံမီ ေရေဆးပါ။ Cranberry (Vaccinium macrocarpon) ေဆး၊ Cranberry ေဖ်ာ္ရည္ ေသာက္ပါ။ Natural cherry juice ခ်ယ္ရီေဖ်ာ္ရည္ အိမ္မွာေဖ်ာ္ေသာက္ပါ။ Apple Cider Vinegar ပန္းသီးေဖ်ာ္ရည္ ေသာက္ပါ။ Water ေရ မ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၄-၉-၂ဝ၁၃

Hair Loss in Women Treatments ဆံပင္ကြ်တ္တာ ဘာနဲ႔ကုမလဲ

အမ်ိဳးသမီး ဆံပင္ကြ်တ္တာကို ေယာက္်ား-ေဟာ္မုန္းေဆးနဲ႔ ကုရတယ္လို႔ေျပာရင္ ကသိကေအာင့္ေတာ့ႏိုင္ပါမယ္။ ေရာဂါနာမည္ကိုက Androgenetic alopecia (အင္ဒရုိဂ်င္းနစ္) ဆံပင္ကြ်တ္ျခင္းလို႔ ေခၚတာဟာ ေယာက္်ား-ေဟာ္မုန္းနာမည္ ျဖစ္ေနတာ သတိျပဳပါ။

ဆရာဝန္ေတြကလဲ ေဟာ္မုန္း-ေသာက္ေဆးေပးဘို႔ ဝန္ေလးပါတယ္။ ေဆးမသံုးခင္ Androgen ေယာက္်ား-ေဟာ္မုန္း မ်ားေနလို႔ ဆံပင္ကြ်တ္တာေသျခာေစရတယ္။ ဒါေတာင္မွ လိမ္းေဆးေပးၾကတာ မ်ားတယ္။ ေစာေစာသိသူကို ေစာေစာ ေဆးလိမ္းခိုင္းတာ ပိုေကာင္းတယ္။ ၾကာေနတာမ်ိဳးက Hair follicles ဆံပင္ျဖစ္တဲ့ အိတ္ေလးေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ဖ်က္ဆီးျပီးသားျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ တျခားလိုအပ္မဲ့ Vitamin (ဗီတာမင္) နဲ႔ Mineral ဓါတ္ဆားေတြပါ ေသာက္ဘို႔ လိုေသးတယ္။ ေဆးရဲ႕ ထိေရာက္မႈက တေယာက္နဲ႔တေယာက္ မတူတတ္ပါ။

1. Minoxidil (Rogaine) ေဆးဟာ အရင္က ေသြးတိုးအတြက္ေပးတဲ့ စားေဆးျဖစ္တယ္။ ေဆးေသာက္ ေနသူေတြမွာ ဆံပင္ေတြ ထူထဲလာရာကေန သိလာတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးပါဘဲ။ သုေတသနလုပ္ေတာ့ လိမ္းေဆးေပၚလာတယ္။ လိမ္းေဆးက ေသြးထဲဝင္ေပမဲ့ မမ်ားပါ။ ေဆးက မ်က္ႏွာလိုက္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုသိသိသာသာ ေကာင္းတာေတြ႔ရတယ္။ Minoxidil 2% ကိုသာ FDA က အသိအမွတ္ျပဳထားတယ္။ 5% ေရာင္းတာရွိေပမဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ မသံုးသင့္ပါ။ ဆရာဝန္ကေနညႊန္ရင္လဲ သူ႔ေစာင့္ေရွာက္မႈေအာက္ကေန လုပ္ေစပါတယ္။ 5% ထိေရာက္မႈ ပိုတာေတာ့ ေတြ႔ရတယ္။ ၈ လ ေဆးလိမ္းတဲ့ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ကေန ၄၅ ႏွစ္ၾကား အမ်ိဳးသမီးေတြကို ေလ့လာေတာ့ ၁၉% မွာ အသင့္အတင့္ ေကာင္းတယ္။ ၄ဝ% မွာ အနည္းအက်ဥ္း ေကာင္းတယ္။ ေဆးမေပးအုပ္စုမွာ ၇% နဲ႔ ၃၃% လို႔ ႏိႈင္းယွဥ္ႏိုင္တယ္။

2. Spironolactone (Aldactone) ေဆးကေတာ့ Androgen Receptor Inhibitors ျဖစ္တယ္။ Potassium-sparing Diuretics လို႔လဲေခၚတယ္။ ဆိုလိုတာက ဆီးသြားေစတဲ့ေဆး၊ ဒါေပမဲ့ တျခား ဆီးေဆးေတြလို (ပိုတက္စီယမ္) မနည္းေစဘူး။ Edema ကိုယ္ေရာင္တာ နဲ႔ Hypertension ေသြးတိုးအတြက္ေပးတယ္။ Hyperaldosteronism ေရာဂါမွာလဲ သံုးပါေသးတယ္။

3. Cimetidine (Tagamet) ေဆးကေတာ့ Histamine blockers အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ အစာအိမ္ေလနာအတြက္ သံုးတယ္။ Cimetidine ေဆးကို Hirsutism ေခၚတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ မ်က္ႏွာမွာ အေမႊးမ်ားေနတာအတြက္ သံုးတယ္။ (အင္ဒရုိဂ်င္းနစ္) ဆံပင္ကြ်တ္ျခင္းအတြက္လဲ ေကာင္းတယ္။ ေဆးအဆ မ်ားမွသိသာတယ္။ ေဆးက မိန္းမ ပိုဆန္ေစတယ္။

4. Cyproterone Acetate ေဆးက Excessive sex drive in men ေယာက္်ားေတြမွာ လိင္စိတ္ ရိုင္းစိုင္းကဲလြန္း ေနတာအတြက္ သံုးတယ္။ ဒီေဆးကို Hirsutism ေခၚတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ မ်က္ႏွာမွာ အေမႊးမ်ားေနတာ အတြက္လဲ သံုးတယ္။

5. Estrogen (အီစထိုဂ်င္) နဲ႔ Progesterone (ပရိုဂ်က္စတီရံုး) ေဟာ္မုန္းေတြပါတဲ့ Oral Contraceptives ကိုယ္ဝန္တား စားေဆးေတြကေန မ်ိဳးဥအိမ္ကေနထုတ္တဲ့ Ovarian androgens ေဟာ္မုန္းေတြကို နည္းေစတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Androgenetic alopecia (အင္ဒရိုဂ်င္) မ်ားလို႔ျဖစ္ရတဲ့ ဆံပင္နည္းတာ-ပါးတာအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္တားဘို႔ရာသံုးတဲ့အခါ သတိထားစရာေတြ မသံုးသင့္တာေတြအတိုင္း သတိရွိရမယ္။

6. Ketoconazole (Nizoral) လိမ္းေဆးဟာ မိႈ (ဖန္းဂတ္စ္) ေရာဂါအတြက္သံုးေနတာျဖစ္တယ္။ ဒီေဆးက Adrenal gland (အဒရီနယ္လ္-ဂလင္း) နဲ႔ က်ား-အစိ၊ မ-မ်ိဳးဥအိမ္ေတြကေန Testosterone (တက္စတိုစတီရံုး) ေဟာ္မုန္း နဲ႔ တျခား Androgens (အင္ဒရိုဂ်င္) ေတြ ထြက္မွာကို နည္းေစတယ္။ Nizoral shampoo ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ထဲမွာ Ketoconazole 2% ပါတယ္။

7. Finasteride (Propecia, Proscar) ေဆးက Dihydrotestosterone (DHT) ေခၚတဲ့ ဆံပင္-အိတ္ေလးေတြကို ဒုကၡေပးမဲ့ (အင္ဇိုင္းမ္) ကို တားဆီးေပးတယ္။ ေဆးေပၚကာစတံုးက Prostate gland ဆီးက်ိတ္ေရာဂါအတြက္ ျဖစ္တယ္။ Propecia 1 mg ကို ေယာက္်ားေတြ ဆံပင္ေပါက္ေစဘို႔ သံုးႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မဟုတ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္လဲ သံုးႏိုင္တယ္။ ေယာက္်ားေတြသံုးရင္ လိင္အဂၤါသန္မာမႈနဲ႔ လိင္စိတ္ေတြမွာ သတိထားရမယ္။ မိန္းမေတြမွာ အဲလိုျဖစ္တာေတာ့ မေတြ႔ရဘူး။

8. Cyproterone Acetate + Ethinyloestradiol (Diane 35, Diane 50) ေဆးကလဲ ကိုယ္ဝန္တား စားေဆးဘဲ။ Diane 35 = 0.035 mg Estradiol 0.035 mg + Cyproterone 2 mg ပါတယ္။ Diane 50 = Estradiol 0.050 mg + Cyproterone 2 mg ပါတယ္။ ရင္သားနာတာ၊ ေခါင္းကိုက္တာ၊ လိင္စိတ္နည္းတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

Hair Loss ဆံပင္ၾကြတ္ျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/hair-loss.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂-၃-၂ဝ၁၂

ESL အဂၤလိပ္စာ

ေက်ာင္းစဖြင္ျပီလို႔ေရးေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဘာသင္တဲ့ေက်ာင္းလဲ ဆရာတဲ့။  ေက်ာင္းအေၾကာင္း နည္းနည္း နည္းနည္း ေရးထားျပီး။ တေယာက္က ေမးဖူးတယ္။ အခုမွ...