က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Saturday, September 21, 2013

Pancreatic cancer သရက္ရြက္ကင္ဆာ

Sat, Sep 21, 2013 at 9:51 AM
ကၽြန္မဦးေလးက အသက္ ၄၅ ႏွစ္ပါ။ သရက္ရြက္ကင္ဆာလို႔ ေျပာပါတယ္ဆရာ။ ျဖစ္တာမၾကာေသးပါဘူး။ ဟိုတေလာကမွ ဗိုက္ေတြေအာင့္လာလို႔ဆိုျပီး မႏၲေလးကိုသြားျပလိုက္ေတာ့မွ CT Scan ရိုက္လိုက္ေတာ့မွ ကင္ဆာ ျဖစ္ေနျပီတဲ့ဆရာ။ အဲ့ဒါကုလို႔ရႏိုင္အံုးမလားဆရာ။ ဘယ္လိုလုပ္ရမလည္းဆရာ။ လမ္းညႊန္ေပးပါဆရာ။ ႏုိင္ငံျခားမွာ ကုရင္ေရာ ေပ်ာက္ႏိုင္လားဆရာ၊ ကူညီေပးပါ။

သရက္ရြက္ကင္ဆာထဲမွာ ၉၅% က Adenocarcinoma အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ က်န္တာက Neuroendocrine tumors ျဖစ္တယ္။ ကင္ဆာေၾကာင့္ ေသဆံုးရသူမ်ားစာရင္းထဲမွာ အေမရိကားဆိုရင္ နံပါတ္ ၄ ေနရာ၊ တကမာၻလံုးဆိုရင္ ၈ ေနရာမွာ ရွိတယ္။

ျဖစ္ကာစ ဘာမွမခံစားရေသးဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေနာက္က်မွသာ ေရာဂါရွိေနတာကို သိရတာမ်ားတယ္။ ဗိုက္အေပၚပိုင္း နာမယ္။ နာရင္ ေနာက္ေက်ာအထိနာမယ္။ ရင္ေခါင္းပူးမယ္။ ေလေအာင့္သလို ေနမယ္။ အစာစားခ်င္စိတ္ပ်က္မယ္။ ပ်ိဳ႕ခ်င္အန္ခ်င္မယ္။ ဝမ္းပ်က္မယ္။ လူက ပိန္လာမယ္။ ဆီး (အသား) ဝါမယ္။ ၇၅% မွာျဖစ္တဲ့ သရက္ရြက္ရဲ႕ ေခါင္းပိုင္းမွာျဖစ္ျပီး သည္းေျခလမ္းကိုပိတ္ေနရင္ ဝမ္းအေရာင္ ေပ်ာ့ေနမယ္။ အသားဝါနဲ႔အတူ ယားယံမယ္။ Trousseau syndrome ေခၚတဲ့ ေသြးေျခဥစမ္းသပ္နည္းျဖစ္မယ္။ အဆုပ္ေသြးေၾကာ ပိတ္ႏိုင္တယ္။ ဆီးခ်ိဳပါျဖစ္လာမယ္။ ကင္ဆာက တျခားေနရာျပန္႔လာရင္ အဲဒီအတြက္လဲ ခံစားလာရမွာေတြပါ တြဲရွိေနမယ္။

ေယာက္်ားေတြက မိန္းမေတြထက္ ၃ဝ% ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။ မိသားစုလိုက္တာ ၅-၁ဝ% ရွိတယ္။ အသက္ၾကီးမွျဖစ္တယ္။ ၆ဝ ေက်ာ္မွာမ်ားျပီး ၄ဝ ေအာက္နည္းတယ္။ ေဆးလိပ္ ေသာက္သူေတြ၊ အစားအေသာက္မွာ အသီးအရြက္နဲ႔ နည္းသူေတြ၊ အသားစားမ်ားသူေတြ၊ အခ်ိဳစားမ်ားသူေတြ၊ ဝသူေတြ၊ Helicobacter pylori infection ပိုးဝင္ခံရသူေတြ၊ Gingivitis or periodontal disease သြားဖံုးေရာဂါရွိသူေတြနဲ႔ Partial gastrectomy အစာအိမ္ခြဲထားသူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတာ ေတြ႔ရတယ္။

Axial CT image (စီတီ စကင္) ကို ေဆးထိုးျပီးရိုက္ရင္ သိမယ္။

• Exocrine pancreas cancer အမ်ိဳးအစားကို ခြဲစိတ္ကုသေပးမယ္။ အဆင့္အေပၚမွာမူတည္တယ္။ ေခါင္းပိုင္း ဆိုတမ်ိဳး၊ အျမီးပိုင္းဆိုတမ်ိဳးခြဲတယ္။ ခြဲျပီးရင္ Chemotherapy ကင္ဆာေဆးေပးမယ္။ Gemcitabine ေဆးကို သံုးတာမ်ားတယ္။ တပါတ္ ၁ ခါ ေသြးေၾကာထဲထိုးတယ္။ Radiation ဓါတ္ကင္တာလဲလုပ္ႏိုင္တယ္။ Erlotinib (Tarceva) ေဆးနဲ႔တြဲေပးတာလဲ လုပ္တယ္။
• Pancreatic neuroendocrine tumors အမ်ိဳးအစားဆိုရင္ ကင္ဆာဆဲလ္မဟုတ္လို႔ ေစာင့္ၾကည့္ရေသးတယ္။ လိုအပ္လာရင္ခြဲစိတ္မယ္။ တခ်ိဳ႕ကို ေဟာ္မုန္းေပးကုသမယ္။ Octreotide ကိုသံုးတယ္။ ဓါတ္ကင္တာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ Chemotherapy ကင္ဆာေဆးေပးတာလဲလုပ္တယ္။

ေမးတဲ့သူကို အားေပးရာမက်မွာေတာ့ စိုးရိမ္ပါတယ္။ Exocrine pancreatic cancer အမ်ိဳးအစားက ဆိုးတယ္။ ၅ ႏွစ္ ေနႏိုင္တဲ့ရာခိုင္ႏွဳန္းက ၆% နဲ႔ ၁ ႏွစ္ေနႏိုင္သူက ၂၅% အသီးသီးရွိတယ္။ ပ်မ္းမွ် ၁၅% ရွိတယ္။ ၁၉၉ဝ တံုးက သရက္ရြက္ကင္ဆာနဲ႔ ကြယ္လြန္သူ ၂ သိန္းရွိရာကေန ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္မွာ ၃ သိန္း ၁ ေသာင္းအထိတိုးလာတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၁-၉-၂ဝ၁၃