က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Thursday, October 3, 2013

Cypon syrup (ဆိုက္ပြန္) ေဆးရည္

Thu, Oct 3, 2013 at 11:50 AM
သမီးကေလးက အခု ၈ လျပည့္ပါေတာ့မယ္။ ျဖည့္စြက္အစာကို ၅ လ ကတည္းက ေကြ်းပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ဆန္ + ပဲနီေလး (၁၅၀ ဂရမ္) ကို ၾကက္သား၊ အာလူး၊ ခါၾကက္ဥ၊ ပဲသီး၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ စတာေတြ ထည့္ၿပီး ဆီ၊ ဆား တို႔ႏွင့္ ဆန္ျပဳတ္လိုမ်ိဳး ၾကိဳၿပီး မနက္ ၁ ၾကိမ္ ေန႔လည္ ၁ ၾကိမ္ ေကြ်းပါတယ္။ ညေနပိုင္းကိုေတာ့ ငွက္ေပ်ာသီး ေကြ်းပါတယ္။ ႏြားႏို႔ကိုလဲ သီးသန္႔ ေန႔စဥ္တိုက္ပါတယ္။ ၾကားထဲမွာလဲ ႏို႔မႈန္႔ကို တစ္ေန႔ကို 630 gm ေလာက္ ေသာက္ပါတယ္ဆရာ။ တျခား အသီးအႏွံမ်ားကို ေကြ်းခ်င္ေသာ္လဲ သူက အစားစားဖို႔ကို အၿမဲ ျငင္းဆန္တဲ့အတြက္ သူ႔ရဲ႕ ပံုမွန္ စားေသာက္မႈ ပံုစံ ထိခိုက္မည္ကို စိုးရိမ္ေသာေၾကာင့္ တျခားအစားေတြကို ၾကားျဖတ္အေနနဲ႔ သိပ္မေကြ်းရဲဘူး ျဖစ္ေနပါတယ္။
(၁) အခုလက္ရွိ ကေလးကို ေကြ်းတဲ့ ပမာဏဟာ ကေလးအတြက္ လံုေလာက္ရဲ႕လား သိခ်င္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ သမီးေလးရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ဟာ ပိန္လွီမေနေပမဲ့ ဝဝကစ္ကစ္ေလးလဲ ျဖစ္မေနလို႔ပါ။ ကေလးကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ က်န္းမာေရး ေကာင္းပါတယ္။ ဖ်ားတာ နာတာ ေခ်ာင္းဆိုးႏွာစီး ဘာမွ မျဖစ္ပါဘူးရွင့္။ က်မၾကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ အဓိက ျပသနာကေတာ့ သမီးေလးက အစားကို စားခ်င္စိတ္သိပ္မရွိပါဘူး။ ဘာပဲေကြ်းေကြ်း ပါးစပ္ကို အၿမဲ ပိတ္ထားၿပီး အစားေကြ်းတိုင္း ငိုပါတယ္။ ျငင္းဆန္ပါတယ္။ ဂရုတစိုက္ေကြ်းလြန္းလို႔သာ သူ႕ခႏၶာကိုယ္ထဲ အစား၀င္တာပါ။
(၂) အဲဒါ သူ႔ကို အစားစားခ်င္စိတ္ မ်ားလာေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ ဆရာ။ အားေဆးအေနနဲ႕ေတာ့ Cyprocal ကို တိုက္ပါတယ္ရွင့္။ ကေလးကေတာ့ အၿမဲ တက္ၾကြစြာနဲ႔ ေဆာ့ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ အေလးခ်ိန္ေတာ့ မခ်ိန္ျဖစ္တဲ့အတြက္ မသိရဘူး ျဖစ္ေနပါတယ္။

ကေလးတိုင္းကို အားေဆးအေနနဲ႔ ဗီတာမင္ (ဘီ) အုပ္စုေဆးရည္တိုက္တာ ထံုးစံပါ။ ေကာင္းပါတယ္။ နာမယ္ေတြေတာ့ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ေကာင္းတာခ်ည္းပါဘဲ။ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကေလးလို အစာစာခ်င္စိတ္ နည္းေနရင္ ထပ္ျဖည့္တိုက္ၾကတာက Cypon ေဆးရည္ျဖစ္တယ္။ အမွန္ကေတာ့ အဲဒီရည္ရြယ္ခ်က္အတြက္ ထုတ္တဲ့ေဆးေတာ့ မဟုတ္ပါ။ လက္ေတြ႔သံုးေတာ့ ထိေရာက္မႈရွိတယ္။ ဝခ်င္၊ စားခ်င္လာေအာင္ လူၾကီးေတြလဲ သံုးၾကပါတယ္။ Cyproheptadine ကို (Cypon) (Periactin) (Peritol) စတဲ့နာမည္ေတြနဲ႔ေရာင္းတယ္။ ေဆးျပား၊ ေဆးရည္၊ အစက္ခ်ေဆးအေနနဲ႔ လာတယ္။ ကေလးေတြ အစာစားခ်င္ေအာင္ 4-8 mg ဒါမွမဟုတ္ 10-20 drops တေန႔ ၃ ၾကိမ္ ေပးတယ္။

• Cyproheptadine ေဆးဟာ Antihistamine ေခၚတဲ့ အင္တီ-ဟစ္စတမင္း ပဌမမ်ိဳးဆက္ ေဆးအုပ္စုဝင္ ျဖစ္တယ္။
• (အလာဂ်ီ) ရတာကိုကုသႏိုင္တယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီေဆးမွာ Anticholinergic, Antiserotonergic နဲ႔ Local anesthetic ေဆးသတၲိေတြလဲရွိတယ္။
• Hay fever ေခၚတဲ့ မတည့္တာနဲ႔ေတြလို႔ မ်က္ရည္ေတြက်၊ ႏွာေခ်၊ ႏွာရည္ယို၊ ယားယံတာကို အဓိကသံုးတယ္။ Nightmares ေခၚတဲ့ အိပ္မက္ဆိုးေတြမက္တာကိုလဲ ေပးတယ္။ အထူးသျဖင့္ Post-traumatic stress disorder စိတ္ထိခိုက္မႈၾကံဳရျပီးေနာက္ ခံစားရတာကို ေပးႏိုင္တယ္။
• နဲနဲဆိုးတဲ့ Serotonin syndrome ေခၚတဲ့ Selective serotonin reuptake inhibitors နဲ႔ monoamine oxidase inhibitors ေဆးေတြေပးရတာကို သက္သာေစေအာင္လဲသံုးတယ္။ Serotonin producing carcinoid tumour ကင္ဆာတမ်ိဳးေၾကာင့္ Serotonin ဓါတ္ထြက္တာကို သက္သာေစဘို႔မွာလဲ သံုးတယ္။
• ကေလးေတြမွာ Migraine (မိုက္ဂရင္း) ေခါင္းမူးေရာဂါကိုကာကြယ္ဘို႔လဲသံုးႏိုင္တယ္။
• SSRI စိတ္က်ေဆးသံုးရလို႔ျဖစ္ရတဲ့ Sexual dysfunction လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအားနည္းခ်က္ကိုသက္သာေအာင္လဲ သံုးႏိုင္ေသးတယ္။
• Drug-induced hyperhidrosis ေဆးေၾကာင့္ ေခြ်းထြက္မ်ားလြန္းတာမွာလဲ ေပးတယ္။
• Cyclical vomiting syndrome အန္တဲ့ေရာဂါကိုလဲေပးတယ္။
• ဒီေဆးေပးရင္ အိပ္လို႔ေကာင္းတယ္၊ စိတ္တည္ျငိမ္တယ္၊ စိတ္သက္သာရေစတယ္။ တကယ့္ စိတ္ေရာဂါ ရွိရင္ေတာ့ မထူးျခားဘူး။
• ကေလး၊ လူၾကီး၊ တိရစာၧန္ အစာစားခ်င္စိတ္ေတြတိုးျပီး၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တိုး လာတယ္။ ပိန္တဲ့သူေတြအတြက္ ေဆးနည္းအျဖစ္ေပးေလ့ရွိတယ္။

ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ = အိပ္ခ်င္မယ္၊ ေခါင္းမူး၊ မ်က္စိၾကည့္မေကာင္း၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ အာေခါင္၊ လည္ပင္း၊ ႏွာေခါင္းေျခာက္၊ စိတ္တက္ၾကြ၊ ပ်ိဳ႕ခ်င္၊ စိတ္လႈပ္ရွား၊ ဂနာမျငိမ္ျဖစ္၊ သုေတသနတခုအရ 8–12 mg ကို ၅ ရက္ေပးရင္၊ ၾကီးထြားေဟာ္မုန္းထုတ္တာ နည္းတယ္လို႔ သိရတယ္။

ဒီေဆး မေပးသင့္သူေတြ = နာတာရွည္ေရာဂါရွိေနသူ၊ မ်က္စိေရတိမ္၊ ေယာက္်ားဆီးက်ိတ္ေရာဂါ၊ အစာအိမ္ေလနာ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဘို႔အလားအလာရွိေနသူ၊ ကေလးႏို႔တိုက္ေနသူေတြ ဒီေဆးမေပးသင့္ပါ။

အထူးသတိေပးခ်က္ = FDA အေမရိကန္ အစားအေသာက္နဲ႔ေဆးဝါးအာဏာပိုင္အဖြဲ႔ကေန အထူးသတိေပးခ်က္တခုကို ၉-၁ဝ-၂ဝဝ၈ ေန႔က ထုတ္ထားတယ္။ သူတို႔ဆီမွာ ေရာင္းကုန္နာမည္ Periactin အေနနဲ႔လာတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၃-၁ဝ-၂ဝ၁၃