က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Thursday, October 31, 2013

Dialysis ေက်ာက္ကပ္ေဆးျခင္း

ကြ်န္မ ေယာင္းမက အသက္ ၄၁ နွစ္ပါ။ အသက္ ၂၅ နွစ္ကေနစၿပီိ၊ းေသြးတိုးက်ေဆး ဆက္တိုက္ေသာက္လာခဲ့ပါတယ္။ အခုေတာ့ သူ႔ေက်ာက္ကပ္ က်ံဳေနတယ္လို႔သိရပါတယ္။ နယ္မွာေနေတာ့ ေသြးတိုးက်တဲ့ေဆးကို ေသာက္ၿပီိး တၿခား ေရာဂါကို မစစ္ေဆးခဲ့ဖူးပါ။ ခုပါေမာကၡ ႕႕႕႕႕ နဲ႔ ၿပေတာ့ ဆရာက တၿခမ္းက က်ံေနၿပီိး က်န္တဲ့တၿခမ္းက ေကာင္းေကာင္း အလုပ္မလုပ္လို႔ ေၿပာပါတယ္။ အခုေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ေဆးရမယ္၊ တပတ္ကို ၃ ခါ ေဆးရမယ္ေၿပာပါတယ္။ အမက ေက်ာက္ကပ္ေဆးရင္ ေသမယ္လို႔ ေတြးထားတဲ့သူပါ။ ကြ်န္မတို႔က ဆရာဝန္ ကုသမႈအပိုင္းကို ခံယူေစခ်င္ေပမဲ့ သူကအတင္းၿငင္းဆန္ေနပါတယ္။ အစစအရာရာေတြးၿပိီး ငဲ့ညွာေနပံုပါ။ ကြ်န္မ သိခ်င္တာ ေက်ာက္ကပ္ေဆးၿခင္းနဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့အေႀကာင္းအရာပါ။ တၿခား မေဆးပဲ ေနရင္ ၿဖစ္လာနိုင္တဲ့ အက်ိဳးတရားေတြကိုပါ ရွင္းၿပေပးပါဆရာ။ တၿခား ေငြကုန္သက္သာၿပိီး အက်ိဳးရွိမဲ့ကိစၥပါ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ ေငြမတတ္နိုင္တဲ့လူနာေတြ အတြက္ပါ တခါထဲ သိပါရေစရွင္။

လူေတြရဲ႕ေက်ာက္ကပ္ဟာ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့အဂၤါအစိတ္အပိုင္းတခုျဖစ္တယ္။ တေယာက္မွာ ၂ ခုရွိတယ္။ တခုထဲလဲ ႏိုင္လို႔ ေက်ာက္ကပ္လွဴလို႔ရတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ကေန ကိုယ္တြင္း ေရ နဲ႔ ဓါတ္ဆားေတြ မွ်ေျခရွိေနေအာင္လုပ္ေပးတယ္။ ဓါတ္ေဆားေတြဆိုတာ ဆိုဒီယမ္၊ ပိုတက္ဆီယမ္၊ ကလိုရိုက္၊ ကယ္လ္စီယမ္၊ ေဖါ့စ္ဖါးရပ္စ္၊ မဂၢနီဆီယမ္၊ ဆာလ္ဖိတ္ေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒါ့ျပင္ ေက်ာက္ကပ္ဟာ (အင္ဒိုခရိုင္း) ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္းနဲ႔ဆိုင္တာကိုလဲလုပ္ေပးတယ္။ Erythropoietin ဆိုတာက ေသြးနီဥထုတ္ေပးရာမွာ ကူညီတယ္။ Calcitriol ကေန အရိုးအတြက္ကူတယ္။

ဓါတုေဗဒ သင္ဘူးသူေတြ သိပါမယ္။ တဝက္တပ်က္စိမ့္ဝင္ႏိုင္တဲ့အလႊာပါးေလးတခုကေန ဟိုဘက္ဒီဘက္ ေပ်ာ္ဝင္ေနတာေတြကို ကူးလူးေစတဲ့နည္းကို ေက်ာက္ကပ္ေဆးရာမွာသံုးတယ္။ အမ်ိဳးအစား ၂ ခုရွိတယ္။ အဓိက Hemodialysis နည္းနဲ႔ Peritoneal dialysis နည္းေတြျဖစ္တယ္။ တျခားနည္းေတြလဲရွိေသးတယ္။

ေက်ာက္ကပ္အထူးကုဆရာဝန္ကေန လုပ္ရေတာ့မယ္ဆိုတာ ဆံုးျဖတ္တယ္။ လုပ္ျပီဆိုတာနဲ႔ တိက်တဲ့ အခ်ိန္ဇယားလဲ ဆြဲေပးပါမယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ တပါတ္မွာ ၃ ခါ၊ တခါလုပ္ရင္ ၃ နာရီကေန ၅ နာရီၾကာတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ေဆးတာ လုပ္ရေပမဲ့ ေက်ာက္ကပ္လုပ္ေပးတာမွန္သမွ်ကိုေတာ့ ရာႏွဳန္းျပည့္မတတ္ႏိုင္ပါ။

• လူနာေတြ စိတ္ဓါတ္က်ႏိုင္တယ္။ ဒါကိို ျပဳျပင္မႈလုပ္ေပးရမယ္။
• အစားအေသာက္ ဂရုစိုက္ရမယ္။ အတိအက်ေျပာပါမယ္။ ေရ-အရည္ တေန႔ဘယ္ေလာက္ေသာက္ရမယ္၊
• ဓါတ္ဆားပါတာေတြလဲသတိထားရတယ္။
- (ပိုတက္ဆီယမ္) မ်ားတဲ့အစားေတြ လိမ္ေမာ္သီး၊ အာလူးသီး၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ အသီးေျခာက္ေတြ။
- (ေဖါ့စ္ဖါးရပ္စ္) မ်ားတာေတြက ႏြားႏို႔၊ ဒိန္ခဲ၊ ပဲ၊ အေစ့အဆံ၊ ေျမပဲ၊ ကိုကာကိုလာ။
- (ဆိုဒီယမ္) မ်ားတာေတြ တား၊ ဟင္းခ်ိဳမံႈ႕၊ ငန္ျပာရည္၊ ငါးပိ၊ ငါးေျခာက္၊
- (ပရိုတင္း) မ်ားတာေတြက အသား၊ ငါး၊ ဥနဲ႔ ပဲေတြ။
• အားေဆးဆိုျပီး ေသာက္ရမွာကိုလဲ ဆရာဝန္ကညႊန္ပါမယ္။

ေက်ာက္ကပ္ အလုပ္ႏိုင္ေအာင္မလုပ္ႏိုင္ရင္ အသက္ရွည္ဘို႔ မလြယ္ပါ။ ေက်ာက္ကပ္ေဆးရတာလဲ ေငြကုန္ပါတယ္။ တျခား ဒိထက္ေကာင္းတဲ့နည္း မသိပါ။ ကံတရား အားကိုးပါ။ ေငြေၾကး မတတ္ႏိုင္သူမ်ားအတြက္ ဇီဝိတဒါနျပဳလိုသူမ်ား ေပၚေပါက္ပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ