က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Friday, November 1, 2013

Cancers ကင္ဆာ က်ဆံုးပါေစ

• ၂ဝဝ၈ စာရင္းအရ တကမာၻလံုးမွာ ကင္ဆာနဲ႔ကြယ္လြန္ရသူေပါင္း ၇႕၆ သန္းရွိခဲ့တယ္။ စုစုေပါင္း ေသဆံုးသူေတြရဲ႕ ၁၃% ရွိပါတယ္။
• ေယာက္်ားေတြနဲ႔ မိန္းမေတြမွာ ျဖစ္တာေရာ ေသရတာပါ မတူပါ။
• ေသရသူေတြထဲက ၃ဝ% မွာ လူေနမူပံုစံ မေျပာင္းလဲႏိုင္ၾကလို႔ျဖစ္တယ္။
- (၁) ကိုယ္အေလးခ်ိန္ (ကိုယ္ခႏၶာ ထုထည္) မ်ားလို႔၊
- (၂) အသီးအရြက္ အသီးအႏွံ စားတာနည္းလို႔၊
- (၃) ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈနည္းလို႔၊
- (၄) ေဆးလိပ္ေသာက္လို႔နဲ႔
- (၅) အရက္ေသာက္လို႔ျဖစ္တယ္။
• ေဆး-ေဆးလိပ္ေၾကာင့္ ကင္ဆာေသႏွဳန္း ၂၂ %ရွိတယ္။ အဆုပ္ကင္ဆာတခုတည္းဆိုရင္ ၇၁% ရွိတယ္။
• ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ဆက္ျဖစ္တဲ့ကင္ဆာ HBV/HCV (ဘီပိုး-စီပိုး) နဲ႔ HPV (ၾကြက္ႏို႔) ေတြဟာ ဝင္ေငြ မမ်ားတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ ကင္ဆာနဲ႔ေသရတာရဲ႕ ၂ဝ% ရွိတယ္။
• ကင္ဆာနဲ႔ေသရတာအားလံုးရဲ႕ ၇ဝ%ဟာ ဝင္ေငြ မမ်ားတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြကျဖစ္တယ္။
- အဆုပ္ကင္ဆာ = ၁႕၃၇ သန္း၊
- အစာအိမ္ကင္ဆာ= ၇၃၆ဝဝဝ၊
- အသဲကင္ဆာ = ၆၉၅ဝဝဝ၊
- အူမၾကီးကင္ဆာ = ၆ဝ၈ဝဝဝ၊
- ရင္သားကင္ဆာ = ၄၈၅ဝဝဝ၊
- သားအိမ္ဝကင္ဆာ = ၂၇၅ဝဝဝ ေယာက္ဆံုးပါးၾကတယ္။
• ကင္ဆာဆိုတာ ဆဲလ္ေလးတခုကေန စတယ္။ မ်ိဳးဗီဇဆိုင္ရာက အဆင့္ဆင့္ေျပာင္းသြားလို႔ျဖစ္တယ္။ ေျပာင္းကာစမွာသိရင္ ကံေကာင္းတယ္။ သိေအာင္လုပ္ျပီး ေဆးစနစ္တက်ကုသရင္ အသက္ေတြအမ်ားၾကီးကို ကယ္တင္ႏိုင္မယ္။
• ရူပ-ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြ = ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္နဲ႔ ဓါတ္ေရာင္ျခည္၊
• ဓါတု-ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြ = မီးခံျပားမံႈ၊ ေဆးလိပ္၊ အစာထဲက (အက္ဖလက္-ေတာက္ဆင္)၊ အာဆင္းနစ္ (စိန္)၊
• ဇီဝ-ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြ = ဗိုင္းရပ္စ္၊ ဗက္တီးရီးယားနဲ႔ ပါရာဆိုက္။
• ကင္ဆာကို ေစာေစာသိေအာင္ သားအိမ္ဝကင္ဆာအတြက္ PAP test လုပ္ရမယ္။ မျပည့္စံုတဲ့ေနရာမွာ Visual inspection with acetic acid (VIA) နည္းလုပ္ႏိုင္တယ္။ ရင္သားကင္ဆာအတြက္ Mammography ရင္သားဓါတ္မွန္ လုပ္သင့္တယ္။
• ရင္သားကင္ဆာ၊ သားအိမ္ဝကင္ဆာ၊ ခံတြင္းကင္ဆာနဲ႔ အူမၾကီးကင္ဆာေတြကို ေစာေစာသိရင္ ေပ်ာက္ေအာင္အထိ ကုသႏိုင္တယ္။
• ကေလးေတြမွာျဖစ္တဲ့ လူကီးမီးယားနဲ႔ လင္ဖိုးမားေတြအျပင္ လူၾကီး က်ားအစိ ဆာကိုးမားက ျပန္႔တာမ်ားေပမဲ့ စနစ္တက် ကုသရင္ အလားအလာ အမ်ားၾကီးေကာင္းတယ္။ ေပ်ာက္ႏိုင္တယ္။
• ကင္ဆာကို ေပ်ာက္ေအာင္မကုႏိုင္၊ စင္ေအာင္လုပ္မေပးႏိုင္ေပမဲ့ သက္သာေအာင္လုပ္တဲ့နည္း Palliative care ကေန ခံစားရတာေတြကို အမ်ားၾကီးသက္ေသာေစတယ္။
• လူမႈေရးနဲ႔ စိတ္ဓါတ္ေရးရာျမွင့္တင္ေပးတာေတြက လူနာကို မ်ားစြာသက္သာရာရေစတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ