က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Saturday, November 2, 2013

Human Cloning Controversy လူသား (ကလုန္း) အျငင္းပြါးမႈ

Human cloning လူေတြကို လူတူျဖစ္လာေစေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းဟာ အင္မတန္ရႈတ္ေထြးတဲ့ ေဆးသိပၸံပညာရပ္သစ္ ျဖစ္ပါတယ္။ Dolly the sheep သိုးမေလးေဒၚလီကို ၁၉၉၆ ဇူလိုင္လ ၅ ရက္ေန႔မွာ စေကာ့တလန္၊ အီဒင္ဘာရာမွာ (ကလုန္း) နည္းပညာနဲ႔ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ေမြးထုတ္ေပးကတည္းက ဒီနည္းသစ္ကို လူေတြစိတ္ဝင္စားလာခဲ့တယ္။

တရားဥပေဒအရခြင့္ျပဳသင့္သလားဆိုတာကို အျပန္အလွန္ျငင္းခ်က္ေတြထုတ္ေနဆဲပါ။ အေျဖရခက္လွတဲ့ ေမးခြန္းတခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာေရးအယူအဆ၊ လူမႈေရးရႈေဒါင့္ေတြကေန သန္ရာသန္ရာ တမ်ိဳးစီ ျမင္ၾကပါတယ္။ ေဆးပညာရွင္ေတြကေတာ့ လူေတြကိုအဲလိုလုပ္ေပးတာမ်ိဳး လက္ေတြ႔ျဖစ္လာခ်င္ၾကတယ္။ က်န္တဲ့လူေတြက ဒီလိုလုပ္တာဟာ လူ႔က်င့္ဝတ္နဲ႔ညီရဲ႕လား၊ လူ႔သိကၡာနဲ႔ကိုက္ရဲ႕လား၊ ဘာသာေရးနဲ႔ ဆန္႔က်င္လား ဆိုတာေတြကို စဥ္းစားၾကတယ္။ တရားဥပေဒကိုဘယ္လိုျပဌာန္းမလဲ ဆက္လာတယ္။ ေခတ္ေရွ႕ေရာက္ေနတဲ့ အေမရိကန္လူထု ၇ဝ%ကေတာ့ လူကို ဒီနည္းလုပ္တာကို သေဘာမတူၾကပါဘူး။

(ကလုန္း) နည္းဆိုတာရဲ႕ အေျခခံ
တန္းျပီးသေဘာေပါက္ေအာင္ေျပာရရင္ ခြ်တ္စြပ္တူ အမႊာကေလးတစံုကို လိုခ်င္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေမြးေအာင္လုပ္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ မူလလူရဲ႕မ်ိဳးဗီဇ DNA ထပ္တူကိုသံုးတယ္။ မိန္းမတဦးရဲ႕ သားအိမ္ထဲမွာထည့္ေပးရာကေန ေမြးလာရင္ ပံုမွန္ ကေလးေမြးလာသလို အတူတူျဖစ္ပါတယ္။ ေမြးလာတဲ့ကေလးရဲ႕ မွတ္ဥာဏ္နဲ႔ စိတ္ကူးစိတ္သန္းေတြဟာ သူ႔ကိုယ္ပိုင္သာ ျဖစ္ပါမယ္။

နည္းနာ ၂ ခုရွိပါတယ္။
နည္း (၁)
• Embryo splitting သေႏၶခြဲျခင္းဆိုတာလုပ္ရတယ္။
• Embryo သေႏၶဆိုတာ Fetus သေႏၶသား (ကေလး) မျဖစ္ခင္အဆင့္ျဖစ္တယ္။
• တခုတည္းရွိတဲ့ Embryo သေႏၶကို ႏွစ္ခုခြဲယူတယ္။ သဘာဝအတိုင္းအမႊာျဖစ္လာသလိုပါဘဲ။
• Embryo splitting နည္းနဲ႔လုပ္တာကေန (ကလုန္း) အေရအတြက္ နည္းနည္းသာရႏိုင္လို႔ သိပ္ေခတ္မစားလွပါ။ နည္း (၂)
• Somatic nuclear replacement (ဆိုမက္တစ္ နယူကလီယာ) ေျပာင္းေပးနည္း ေခၚတယ္။ လူတဦးကို ဆင္တူေတြ အေရအတြက္ အကန္႔အသတ္မရွိ လုပ္ယူလို႔ရတယ္။
• မူလ DNA ကို မ်ိဳးဥဆီယူလာရတာျဖစ္တယ္။
• Dolly the sheep သိုးမေလးေဒၚလီကို ဒီနည္းနဲ႔လုပ္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။

ဒီဒုတိယနည္းထဲမွာ အဆင့္ (၅) ဆင့္ရွိတယ္။
• အဆင့္ (၁) (ဆဲလ္) ၂ ခုလိုတယ္။ (ကလုန္း) လုပ္ယူမဲ့သူရဲ႕ကိုယ္က DNA ပါေနတဲ့ (ဆဲလ္) ၁ ခု Somatic cell အမ်ိဳးအစားလို႔ ေခၚတယ္။ ေနာက္ ဆဲလ္တခုကေတာ့ Unfertilized egg မ်ိဳးစပ္မထားရေသးတဲ့ မ်ိဳးဥျဖစ္တယ္။ သူ႔ထဲကNucleus နယူကလိယပ္စ္ကို ဖယ္ထုတ္လိုက္ေတာ့ သု႔ကိုယ္ပိုင္ DNA မပါေတာ့ဘူး။
• အဆင့္ (၂) Somatic cell (ဆိုမက္တစ္ဆဲလ္) အတြက္ အာဟာရမရေသးပါ။ မတိုးႏိုင္မဆုပ္သာအေျခအေနလို႔ ေခၚတယ္။ (နယူကလိယပ္စ္) မပါတဲ့ ဆဲလ္နဲ႔တူတယ္။
• အဆင့္ (၃) ဆဲလ္ ၂ ခုကို လွ်ပ္စစ္နဲ႔ ေပါင္းစပ္ေပးလိုက္တယ္။ လွ်ပ္စီးေၾကာင္းေၾကာင့္ ဆဲလ္ဟာ ဖြံ႔ထြားလာဘို႔ ျဖစ္လာေတာ့တယ္။
• အဆင့္ (၄) အဲဒီဆဲလ္ကို Oviduct (အိုဗီဒတ္) ထဲမွာထည့္ေပးလိုက္ေတာ့ ဆဲလ္ေတြပြါးမ်ားလာႏိုင္တယ္။ ဒီအဆင့္ဟာ Embryo သေႏၶအဆင့္ျဖစ္လာျပီ။
• အဆင့္ (၅) ၾကီးလာေနျပီျဖစ္တဲ့ သေႏၶကို Surrogate mother မိခင္လုပ္မဲ့အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ သားအိမ္ထဲကို ထည့္ေပးတယ္။

ျငင္းခ်က္ေတြထုတ္ေပမဲ့ ေဆးပညာအရ အဲလိုလုပ္ႏိုင္တာဟာ ဘုရားသခင္အလုပ္မ်ိဳး လုပ္ႏိုင္လာသလိုဘဲလို႔ တဖက္က ဆိုပါတယ္။ လူ႔ႏွလံုးအစားထိုးႏိုင္ကာစလဲ အဲလိုေထာက္ျပခ်က္မ်ိဳးရွိတယ္။ In vitro fertilization အျပင္မွာ သေႏၶစပ္ေပးနည္းနဲ႔ ကေလးရေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္ကာစကလဲ အလားတူဘဲေျပာဆိုၾကပါတယ္။ ကေန႔က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လက္ခံေနၾကျပီျဖစ္ပါတယ္။

Therapeutic cloning ေဆးကုသမႈအတြက္ ကလုန္းလုပ္ျခင္း ေအာင္ျမင္ရင္ ေဝဒနာသည္ေတြ အမ်ားၾကီးကို အသက္ရွင္သန္ခြင့္ ျပန္ရစရာရွိပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ Stem cells (စတမ္ဆဲလ္) သုေတသနလုပ္ျခင္း ျဖစ္လာေစတယ္။ Stem cells ေတြဆိုတာ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ရွိတဲ့ ဆဲလ္အမ်ိဳးအစားမဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ လိုခ်င္တဲ့ အရည္အေသြးမ်ိဳး ရွိတာကို ပြါးလာေပးႏိုင္တယ္။ ဥပမာ ေသြးသစ္ေတြထုတ္ေပးႏိုင္တယ္။

တေန႔မွာ ကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းတခု ပြါးေပးႏိုင္တာမ်ိဳးအထိ ျဖစ္လာႏိုင္စရာရွိတယ္။ ႏွလံုးအတက္ရလို႔ ေသသြားတဲ့ ႏွလံုးၾကြက္သားဆဲလ္ေတြ အသစ္ေမြးယူႏိုင္စရာရွိတယ္။ ကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းလွဴမဲ့သူကို ႏွစ္နဲ႔ခ်ီျပီး တန္းစီ ေစာင့္ေနရသူေတြအတြက္ အဂၤါသစ္ရမယ္။ ေလျဖတ္လို႔ မလႈပ္ႏိုင္သူေတြအတြက္ ခါးရိုးမၾကီးထဲက အာရံုေၾကာဆဲလ္ေတြ ေမြးယူေပးႏိုင္မယ္။ ေျခလက္၊ လက္ျဖတ္ထားရသူအတြက္ ေျခသစ္လက္သစ္လုပ္ယူေပးႏိုင္မယ္။

Human Cloning လူသား (ကလုန္း) အဆက္

• Clone (ကလုန္း) ဆိုတာ ခြ်တ္စြပ္တူ အမႊာလိုမျဖစ္လာေစပါ။ DNA က လွဴတဲ့သူဆီကေန မယူပါ။
• လူဆိုတာ မ်ိဳးဗီဇတခုတည္းကေန သူ႕ရဲ႕ စိတ္ေနသေဘာ၊ ေတြးေခၚေျမာ္ျမင္မႈေတြကို သက္ေရာက္ေစတာ မဟုတ္ပါ။ သူသင္ယူမႈ၊ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈ၊ ပတ္ဝန္းက်င္၊ အေတြ႔အၾကံဳေတြကေနပါ သက္ေရာက္ပါတယ္။
• Clone တေယာက္မွာ ဇီဝမိခင္နဲ႔ ဇီဝဖခင္ရယ္လို႔ မရွိပါ။
• Asexual reproduction လိင္မဲ့မ်ိဳးပြါးမႈကေန ေပါက္ဖြါးလာတာသာျဖစ္တယ္။
• ဘယ္သူဘယ္ဝါရဲ႕ သား-သမီး၊ ေမာင္-ႏွမရယ္လို႔ ေျပာမရပါ။
• DNA donor လွဴသူရဲ႕ (ကလုန္း) တေယာက္လို႔သာ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။
• (ကလုန္း) စလုပ္ေပးစဥ္က အရြယ္ေရာက္တဦးရဲ႕ (ဆဲလ္) ကေနယူတာျဖစ္ေပမဲ့ မ်ိဳးပြါးျဖစ္စဥ္ကို ပံုမွန္လူေတြစသလို အငယ္ဆံုးကေန စရတာဘဲျဖစ္တယ္။
• ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လူသား( ကလုန္း) ကို ဥပေဒနဲ႔တားထားတယ္။ ျဗိတိန္မွာ ေဆးကုသမႈ ရည္ရြယ္ခ်က္အတြက္ ခြင့္ျပဳထားတယ္။
• ပညာရွင္ေတြက ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နဲ႔ အလားအလာေတြကိုေျပာထားေပမဲ့ လူသား (ကလုန္း) ေအာင္ျမင္မႈ ခုထိ မရွိေသးပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ