Thursday, February 27, 2014

Nail fungal infection လက္သည္းမိႈ

(၁) ဆရာရွင့္ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္ (၁) ရက္ေန႔မို႔ ပထမဆံုး ဆရာကိုကန္ေတာ့ပါတယ္ဆရာ။ သမီးေျခမ (ကန္ေတာ့္ေနာ္ဆရာ) က ေျခသည္းညွပ္ရင္းနဲ႔ ေဘးစြယ္ကို ညွပ္ရင္းကေန ေျခစြယ္ငုတ္သြားတာ၊ မလွမွာစိုးလို႔ ခြာရင္းခြာရင္း၊ ေျခသည္းအားလံုး ကြာသြားပါတယ္။ ျပန္ထြက္လာေတာ့ေျခသည္းက အဖတ္လိုက္ေတြပဲထြက္လာတယ္။ ခြာလိုက္ရင္ အားလံုးအလႊားလိုက္ကြာသြားပါတယ္။ ေတာ္ေတာ္ၾကာေနပါျပီဆရာ။ သမီးအရင္က EZON-T လိမ္းဘူးပါတယ္။ ပထမေတာ့သက္သာျပီး၊ ေနာက္ပိုင္းသိပ္မသိသာလို႔ မလိမ္းေတာ့ အရင္တိုင္းပဲျဖစ္ ေျခသည္းက အဖတ္ေတြ ကြာသြားပါတယ္။ သမီးဘာေဆးလိမ္းရမလဲ ေက်းဇူးျပဳပီးေျဖေပးပါဆရာ။

(၂) အမ်ိဳးသမီး (၃၁ နွစ္)။ ျပည္ပမွာဆိုေတာ့ ေရာဂါ ျဖစ္လို႔ ေဆးခန္းသြားရင္ ေသခ်ာမေျပာျပတတ္ေတာ့ မသက္သာဘူး။ စၿဖစ္တာကလက္သည္းရဲ႕ ထိပ္ပိုင္းေဘးတဖက္စီမွာလက္စြယ္ ငုတ္သလို ၿဖစ္ေနေတာ့ ခြာထုတ္တာ၊ အေပါက္ေတြက ခ်ိဳင့္ခြက္ေလးလို ျဖစ္ေနတာ။ ခုဆိုလက္ ၅ ေခ်ာင္းလံုးပဲ။ လက္သည္းပိုးမ်ားလားမသိဘူးတဲ့။ ခြာေနတုန္းကေတာ့ ေသြးေၾကာအမ်ွဥ္ေလးလိုနီနီေလးေတြ႔လို႔ ခြာထုတ္ တိုင္းလဲ ျပန္ေပၚလာတယ္တဲ့။ ေပးတဲ့ ေဆးနဲ႔လဲမသက္သာေတာ့ ၾကားဖူးနားဝဖေယာင္းစက္ခ်ၿပီးလုပ္ၾကည့္ေတာ့လဲမသက္သာပါဘူး။
(၃) ကၽြန္ေတာ္က ေျခဆီတအားထြက္တက္ပါတယ္။ အခု ကၽြန္ေတာ့္ ေျခေထာက္ ေျခဖဝါးေအာက္မွာ ထံုးေပါက္သလိုမ်ိဳး အေပါက္ေတြ ျဖစ္ေနလို႔ပါ။ ေျခဖ်ားပိုင္းနဲ႔ ေျခေခ်ာင္းေလးေတြရဲ႕ ထိပ္ေတြမွာ ျဖစ္ေနတာပါ။ ေျခဖဝါးအလယ္ပိုင္းနဲ႔ ဖေနာင့္မွာ မျဖစ္ပါဘူး။ အဲလိုမ်ိဳးကိုအရင္ကလဲျဖစ္ဖူးပါတယ္။ ၂ဝဝ၇ ေလာက္ကတုန္းကပါ။ ပုဂံကိုဘုရားဖူးသြားတုန္းက ဘုရားဖူးဖို႔ ဖိနပ္ခၽြတ္ျပီး ေျမၾကီးေပၚနင္းလုိ္က္၊ ကားေပၚျပန္ေရာက္ေတာ့ ဖိနပ္ျပန္စီးလုိက္နဲ႔ေနတာသံုးရက္ေလာက္ ေနေတာ့ အဲလိုျဖစ္လာတာပါပဲ။ အဲ့တုန္းက ေဆးရံုၾကီးကအေရျပားေရာဂါ ဌာနမွာသြားျပၿပီး ညႊန္ၾကားတဲ့အတိုင္း ေဆးဝယ္လိမ္းလုိက္တာ ေပ်ာက္သြားပါတယ္။ အခုတစ္ခါ ျပန္ျဖစ္လာတာပါ။ ေျခဖဝါးကိုလဲဓါတ္ပံုရိုက္ျပီး ထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ပထမတစ္ခါ ျဖစ္တုန္းကေရးေပးထားတဲ့ ေဆးစာကိုလဲထည့္ေပးလုိက္ပါတယ္။ အဲဒါ ဘာလို႔ ျဖစ္တာလဲ။ ေျခဆီနဲ႔ သဲေတြနဲ႔ ေရာျပီးေျခေထာက္ ညစ္ပါတ္လို႔ ျဖစ္တာလား။ ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းအရင္းနဲ႔ ေနာက္မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုေနထိုင္ရမယ္ ဘယ္ေဆးလိမ္းရမယ္ ဆိုတာလဲညႊန္ၾကားျပသေပးပါ။ ၿပီးေတာ့ အဲ့ဒါကိုေဆးလိမ္းမွ ေပ်ာက္မွာလား။ ေဆးမလိမ္းပဲေျခေထာက္ကိုဖုန္ေတြ သဲေတြ မကပ္ေအာင္ ထားရံုနဲ႔ ေပ်ာက္ႏို္င္မလား။
(၄) ကၽြန္ေတာ့္အဘြားေျခေထာက္မွာေလ ေျခသည္းေတြ ပိုးေတြလိုက္တာ ၾကည့္မေကာင္းဘူး။ ဆယ္ေခ်ာင္းလံုးျဖစ္တာ။ ၿပီးေတာ့ ေျခေထာက္က အသားပတ္တာလို အသားေတြကြဲၿပီး အေရျပားေတြ လန္ေနတယ္။ ေျခသည္းပိုးက ေတာ္ေတာ္ ဆိုးတယ္။ ဦးေလးလည္း အဲ့လိုျဖစ္လာတယ္။ အဲ့ဒါ ဘာေဆးထည့္ရင္ သက္သာႏိုင္မလဲဆရာ။ ဘယ္လို ကုေပးရမလဲ။ ေက်းဇူးျပဳၿပီး သိခ်င္ပါတယ္။

လက္သည္း-ေျခသည္းကိုမိႈဝင္လာရင္ အစမွာေတာ့ ျဖဴ-ဝါဝါ အစက္အေပ်ာက္ေလး ျဖစ္လာျပီးေနာက္ေတာ့ ေအာက္ထဲ ဝင္လာလို႔ အေရာင္ေျပာင္းလာ၊ ထူလာ၊ ကြ်တ္ဆတ္လာ၊ ပံုေျပာင္းလာမယ္။ ကုရတာမလြယ္လွပါ။ ေျခသည္း-လက္သည္း ၾကြတက္လာတဲ့ အဆင့္ေရာက္ရင္ Onychomycosis လို႔ ေဆးစာကေခၚတယ္။ နာလာ၊ အနံ႔ပါရလာျပီ။ ေသျခာမကုရင္ တသက္လံုးလို႔ ေျပာရမလိုေနမယ္။

Fungus မိႈပိုးဆိုတာမ်က္စိနဲ႔ မျမင္ရဘူး။ စိုထိုင္းတာ ၾကိဳက္တယ္။ ကိုယ့္မွာအေပါက္-အျပဲ၊ အကြဲ-အရွ ရွိလာမွ အထဲဝင္လာတာ။ သူနဲ႔ဆင္တဲ့ Yeasts တို႔ Molds တို႔ကေနလဲေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ ေခြ်းထြက္မ်ားသူ၊ ေယာက္်ား၊ အသက္ မငယ္သူ၊ စိုထိုင္းတဲ့ အလုပ္လုပ္ရသူ၊ ေျခအိတ္-လက္အိတ္ အျမဲဝတ္ထားရသူ၊ ဘာမွမစီးဘဲလမ္းသြားရသူ၊ ဆီးခ်ိဳ ရွိသူေတြမွာအျဖစ္မ်ားတယ္။ Leukemia, AIDS နဲ႔ အဂၤါအစားထိုးထားရသူေတြမွာလဲပိုျဖစ္တတ္တယ္။

Terbinafine, Fluconazole and Itraconazole စားေဆးေတြ ေပးတယ္။
• Terbinafine (Lamisil) စားေဆး 250 mg ကိုတေန႔ ၁ လံုး၊ ျဖစ္ခဲ့တာ ၾကာၾကာသလိုေသာက္ရမယ္။ ဥပမာ ၆ ပါတ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြကဝမ္းပ်က္၊ ယား၊ အစာမေက်၊ အနီျပင္ထြက္၊ အစားပ်က္။
• Fluconazole (Diflucan) စားေဆးကို 150 mg တေန႔ ၁ လံုး၊ ျဖစ္ခဲ့တာ ၾကာၾကာသလိုေသာက္ရမယ္။ ဥပမာ ၆ ပါတ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြကေခါင္းကိုက္၊ မူး၊ ဝမ္းပ်က္၊ ယား၊ အစာမေက်၊ အစားပ်က္။
• Itraconazole (Sporanox) စားေဆးကို 200-400 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၂ ခါခြဲေသာက္လဲရတယ္။ ျဖစ္ခဲ့တာ ၾကာၾကာသလိုေသာက္ရမယ္။ ဥပမာ ၆ ပါတ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြကဝမ္းေလွ်ာ-ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ေလထ၊ ေခါင္းကိုက္၊ မူး၊ ယား၊ အစာမေက်၊ ပါးစပ္နာ၊ သြးဖံုးေသြးယို၊ ေခြ်းထြက္၊ ၾကြက္သားနာ၊ အတူေနျခင္စိတ္နည္း၊ စိတ္က်၊ ႏွာေစး၊ အိပ္မက္မက္။

Ezon-T Solution ေဆးထဲမွာTolnaftate, Triacetin ေတြပါတယ္။Tolnaftateက ဖန္းဂတ္စ္ (မိႈ) ေဆးျဖစ္တယ္။ cream, powder, spray, or liquid aerosolအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔လာတယ္။ Jock itch ေယာက္်ားဂြ်တ္။ Athlete’s foot ကစားသမား ေျခေထာက္။ ringworm ေပြးေတြအတြက္သံုးရတယ္။ ေျခသည္း-လက္သည္း။ ဦးေရခြံမိႈေရာဂါေတြ အတြက္လဲ သံုးႏိုင္တယ္။ Tinactin, Odor Eaters, Absorbine, Aftate, Desenex, Genaspor, NP 27, and Ting နာမည္ေတြနဲ႔ ေရာင္းတယ္။

ေနာက္ပိုးဝင္တာရွိေနရင္လဲ ေနာက္ေဆးေပးရမယ္။ Ciclopirox (Penlac) ဆိုတဲ့ Antifungal nail polish ကိုလဲ သံုးႏိုင္တယ္။ လိမ္းေဆးတခုထဲနဲ႔ မရတတ္ပါ။ စားေဆးနဲ႔ တြဲတာေကာင္းတယ္။ သိပ္ဆိုးရင္ ျဖစ္တဲ့ လက္သည္း-ေျခသည္းခြဲထုတ္ရတယ္။ Laser ေလဆာနည္း၊ Photodynamic therapy အလင္းေရာင္ေပးကုနည္းေတြလဲရွိတယ္။

အိမ္မွာတင္ လုပ္လို႔ရတာေတြလည္းရွိတယ္။ Vinegar (ဗနီဂါ) ၁ ဆ၊ ေရ ၂ ဆ ထဲမွာ ၁၅-၂ဝ မိနစ္ၾကာ၊ တပါတ္မွာ ၃ ၾကိမ္ စိမ္ထားရမယ္။ Vicks VapoRubကိုလဲလိမ္းလို႔ရတယ္။

ေျခသည္း-လက္သည္းတိုတိုထားပါ။ ေျခာက္ေသြ႔ေနပါေစ၊ တကိုယ္ေရ-သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ပါ။ စိုတဲ့အလုပ္မွာ ရာဘာ လက္အိတ္-ေျခအိတ္သံုးပါ။ သင့္ေတာ္တဲ့ ေျခအိတ္ေရါးသံုးပါ။ ေခြ်းထြက္မ်ားရင္ လဲပါ။ ဖိနပ္မပါဘဲလမ္းမသြားပါနဲ႔။ Manicure and Pedicure salon လက္သည္း-ေျခသည္းအလွျပင္ဆိုင္သြားရင္ နာမည္ရတဲ့ဆိုင္သာသြားပါ။ Nail polish and artificial nails အလွလုပ္တာ၊ အတုလုပ္တာေတြ ေရွာင္ပါ။

Tinea Pedis Medication ေျခေထာက္မိႈေရာဂါေဆးမ်ား
(၁) Topical imidazoles လိမ္းေဆးမ်ား
• Clotrimazole 1% (Mycelex, Lotrimin) ၄ ပါတ္ၾကာလိမ္းပါ။
• Econazole (Spectazole Topical)
• Ketoconazole topical (Nizoral)
• Miconazole topical (Monistat) 2% lotion, 2% cream
• Oxiconazole 1% cream (Oxistat)
• Sertaconazole nitrate cream (Ertaczo)

(၂) Topical pyridines လိမ္းေဆးမ်ား (ဗက္တီးရီးယား) အတြက္လဲပါတယ္။
• Ciclopirox 1% cream (Loprox) (၃) Topical allylamines လိမ္းေဆးမ်ား
• Terbinafine 1% (Lamisil) ၁-၄ ပါတ္လိမ္းပါ။
• Naftifine 1% cream and gel (Naftin)
• Terbinafine topical (Lamisil) တပါတ္သာလိမ္းပါ။

(၄) Topical benzylamines လိမ္းေဆးမ်ား
• Butenafine (Mentax) တပါတ္သာလိမ္းပါ။

(၅) Oral antimycoticsစား ေဆးမ်ား၊ လိမ္းေဆးနဲ႔မရမွေသာက္ပါ။ ခုခံအားနည္းသူ၊ ဆီးခ်ိဳရွိသူ၊ အသက္သိပ္ၾကီးသူေတြကို ေပးႏိုင္တယ္။
• Itraconazole (Sporanox)
• Terbinafine (Lamisil, Daskil)
• Fluconazole (Diflucan)

(၆) Dermatological agents တျခားေဆးမ်ား၊ မိႈေဆးေတြနဲ႔ တြဲသံုးႏိုင္တယ္။
• Aluminum acetate (OticDomeboro, Burow's Solution)
• Ammonium lactate lotion (Lac Hydrin) 12% lotion
• Urea, topical (Carmol-40, Keralac) 10-40% concentration

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Monday, February 24, 2014

Muscle twitch ၾကြက္သားလႈပ္ျခင္း

ကြ်န္ေတာ့အမ်ိဳးသမီး အသက္၄၁ႏွစ္၊ ဘယ္ဘက္ မ်က္ႏွာျခမ္းက တြန္႔တြန္႔ေနတာၾကာပါၿပီ။ ဆရာေျပာျပတဲ့ အထက္ကအဆင့္ထိေတာ့ မျဖစ္ေသးပါ။ အမ်ိဳးသမိးက ေပါင္ ၁၄၀၊ အရပ္ ၅ ေပ ၂ လက္မပါ။ ဝပါတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ျပေတာ့ Reju Nuron ဆိုတဲ့ Methylcobalamin and Alpha Lipoic Acid Capsules ကို ညအိပ္ရာဝင္ ေသာက္ရပါတယ္။ အၾကာႀကီးေသာက္ဖို႔ ၫြန္ပါတယ္။ အေတာ္ေလးသက္သာပါတယ္။ ေပ်ာက္ေတာ့ အ႐ွင္း မေပ်ာက္ေသးပါ။ ဆက္လက္ေသာက္သြားရမွာလား။ ဆရာ၏အၾကံျပဳခ်က္ကေလးမ်ား ေျပာၾကားေပးပါ။

စိတ္ကေနခိုင္းလို႔ လႈပ္တာမဟုတ္ဘဲ Muscle twitch ၾကြက္သားလႈပ္တာကို ေဆးစာနဲ႔ Fasciculation ေခၚတယ္။ အေပၚယံအေရျပားမွာျဖစ္တာ (ျမင္ရတယ္) နဲ႔ အတြင္းပိုင္းမွာျဖစ္တာလို႔ရွိတယ္။

Motor tics ၾကြက္သား ဆတ္ကနဲ လႈပ္တာလိုဘဲ Vocal tics အသံမွာျဖစ္တာလဲရွိတယ္။ ကေလး ၂၅% မွာ အနည္းနဲ႔အမ်ားျဖစ္ၾကတယ္။ စိတ္ဖိအားမ်ားတာ၊ အိပ္ေရးပ်တာကေနျဖစ္ၾကရွာတယ္။ Muscle twitches ၾကြက္သားလႈတ္တာ ဆက္တိုက္ဆက္တိုက္ စိတ္ကေနမခိုင္ဘဲလႈပ္တာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။

ၾကြက္သားလႈတ္တာ ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းေတြက မ်ားတယ္။ အမ်ားစုဟာ စိုးရိမ္စရာမရွိတာေတြ ျဖစ္တယ္။
• Poliomyelitis ပိုလီယိုေရာဂါ၊ Neuromyotonia နဲ႔ Spinal muscular atrophies (SMA) ေရာဂါေတြကေန ျဖစ္တယ္။
• Acetylcholinesterase inhibitors ပါတဲ့ Myasthenia gravis ေခၚတဲ့ ၾကြက္သားေရာဂါအတြက္ေပးတဲ့ ေဆးကေနလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Organophosphate poisoning အင္းဆက္သတ္ေဆး အဆိပ္သင့္ရင္လဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Valium ေဗလီယမ္လို စိတ္ျငိမ္ေဆးျဖစ္ရာကေနလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Magnesium deficiency (မက္ဂနီဆီယမ္) ဓါတ္နည္းလို႔လဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Rabies ေခြးရုးျပန္ေရာဂါကေနလဲျဖစ္တယ္။
• Anticholinergic drugs ဗိုက္နာသက္သာေဆးေတြ၊
• Diphenhydramine (Benadryl, Dimedrol, Daedalon and Nytol) အင္တီဟစ္တမင္းေဆးေတြ၊
• Dimenhydrinate (Dramamine, Driminate, Gravol, Gravamin, Vomex, and Vertirosan) ကားမူး၊ အအန္ေပ်ာက္ေဆးေတြ၊
• Caffeine, Pseudoephedrine (Sudafed), Amphetamines လို စိတ္ႏိုးၾကားေစတာေတြ၊
• Salbutamol (Proventil, Combivent, Ventolin) ပန္းနာေဆးေတြ၊ ကုသတာမွာ ျဖစ္ေစတာကိုသိရင္ ကုေပးရမယ္။ ဥပမာ Magnesium နည္းသူကို မက္ဂနီဆီယမ္ေပးရတယ္။ မက္မုန္သီ၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ ဟင္းႏုႏြယ္ရြက္ေတြမွာပါတယ္။ Magnesium supplements ေဆးလဲေသာက္ႏိုင္တယ္။ မ်ားရင္လဲ မေကာင္းပါ။ ဝမ္းေလွ်ာမယ္။ Milk of Magnesia ဝမ္းေပ်ာ့ေဆးေသာက္ရသူေတြ သတိထားရမယ္။ လိပ္ေခါင္းအတြက္ ေပးတယ္။ Benign fasciculation syndrome (BFS) ေခၚတဲ့ ၾကြက္သားလႈပ္ေရာဂါလဲရွိတယ္။
• အမ်ားအားျဖင့္ မ်က္ခြံ၊ လက္နဲ႔ ေျခေထာက္မွာျဖစ္တယ္။ လွ်ာမွာလဲျဖစ္တတ္ေသးတယ္။
• နားေနရင္းလဲျဖစ္တယ္။ ပင္ပန္းလို႔၊ စိုးရိမ္စိတ္မ်ားလို႔၊ ၾကြက္သားေတြနာလို႔ကေနလဲျဖစ္တယ္။
• Electromyography (EMG) နည္းနဲ႔ေရာဂါရွာတယ္။
• စိုးရိမ္စိတ္မ်ားသူေတြကို beta-blockers နဲ႔ anti-seizure drugs ေဆးေတြေပးႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၄-၂-၂ဝ၁၄

Selling Sickness ေရာဂါကိုေရာင္းခ်ေနျခင္း

ေဆးေၾကာ္ညာေတြကေန က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈကို ဘယ္လိုေျပာင္းေစသလဲ။ ေဆးေတြကို ေဆးကုမၸဏီေတြကေန ဆရာဝန္ေတြကို ပစ္မွတ္ထားျပီး ေဆးညႊန္းေရးေပးေစခ်င္လို႔ ေၾကာ္ညာရပါတယ္။ DTC advertising စားသံုးသူ-တိုက္ရိုက္ ေဆးေၾကာ္ညာျခင္း နည္းသစ္ကေတာ့ စားသံုးသူ (ေဆးဝယ္သူ) ေတြကို ဝယ္ျခင္လာေအာင္ ေၾကာ္ညာနည္း ျဖစ္ပါတယ္။ FDA ေဆးဝါးနဲ႔ အစားအေသာက္ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔ကေန ဒါေတြကိုပါ ၾကီးၾကပ္ဘို႔တာဝန္ရွိပါတယ္။

စားသံုးသူ-တိုက္ရိုက္ ေဆးေၾကာ္ညာကို စတင္ခဲ့တာကေတာ့ ၁၉၈၁ ခုထုတ္ (ရီးဒါးစ္ဒိုင္ဂ်က္စ္) ထဲမွာပါလာတဲ့ Pneumovax ႏူမိုးနီးယားကာကြယ္ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ႏွစ္မွာဘဲ FDA ကေန NSAID အုပ္စုဝင္ အနာသက္သာေဆး Oraflex ကို ေစ်းကြက္ကေန ရုပ္သိမ္းခိုင္းခဲ့ရပါတယ္။ မွားယြင္းျပီး တလြဲကိုအထင္ေရာက္ေစတဲ့ေဆးေၾကာ္ညာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

၁၉၉၃ ကတည္းက အသိအမွတ္ျပဳခံခဲ့ရတဲ့ Claritin (အင္တီဟစ္တမင္း) အလာဂ်ီေဆး အတြက္ ေၾကာ္ညာစရိတ္ ၁၂၄ သန္းသံုးစြဲခဲ့ပါတယ္။ FDA ကေန လမ္းညႊန္ခ်က္အသစ္ ထပ္ထုတ္ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေၾကာ္ညာခသံုးစြဲမႈေတြဟာ ၁၉၉၇ ကေန ၂ဝဝ၂ အထိ သန္း ၂၂ဝ ကေန ၂႕၈ ဘီလ်န္အထိ တိုးသံုးလာတာေတြ႔ရတယ္။

မီဒီယာသစ္ေတြေပၚလာေတာ့ နည္းသစ္ေတြလဲေျပာင္းသလို လူေတြရဲ႕ စိတ္ဝင္စားမႈလဲ ေျပာင္းလာပါတယ္။ အရင္က သတင္းစာ၊ ေရဒီယိုနဲ႔ တီဗြီကိုသာအာရံုထားၾကရာကေန (အြန္လိုင္း) ေပၚလာတယ္။ ၂ဝဝ၈ အတြင္း အေမရိကန္ ၁၄၅ သန္းဟာ က်န္းမာေရးသတင္းအတြက္ (အြန္လိုင္း) တက္ၾကပါသတဲ့။ ေဆးကုမၸဏီေတြကလဲ ေၾကာ္ညာခကို ၁၉၉၆ ကေန ၂ဝဝ၅ အတြင္းမွာ ၃၃ဝ% အထိတိုးသံုးတာေတြ႔ရပါတယ္။

Patent medicines မွတ္ပံုတင္ေဆး ဆိုတဲ့ေဝါဟာရတခုရွိပါတယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳး တခ်ိဳ႕ဟာ မွတ္ပံုတင္ထားၾကတာ မဟုတ္ပါ။ ေဆးေၾကာ္ညာမွာ အရင္ေနရာယူခဲ့တဲ့ေဆးမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းရင္းေဆးမ်ိဳးေတြကဒီထဲမွာ အမ်ားဆံုးပါတယ္။ ဥပမာ ေျမြအဆီကေနေဆး လုပ္တာမ်ိဳးပါ။ ျမန္မာျပည္မွာက အဲဒါမ်ိဳးမ်ားမွမ်ား။

ဟာဗယ္ေခၚတဲ့တိုင္းရင္းေဆးေတြကို အခုေနာက္ပိုင္းမွာ Nutritional supplements အာဟာရေဆး ဆိုျပီး လုပ္လာၾကပါတယ္။ လိမ္မာပါးနပ္သူေတြက ဥပေဒကို လက္တလံုးျခား ေၾကာ္ညာပါတယ္။ စမ္းသပ္မႈေတြ လုပ္ထားတယ္၊ ေရာဂါရွာေဖြေရးအတြက္ မဟုတ္ပါ၊ ေရာဂါေပ်ာ္မယ္လို႔မဟုတ္ပါဆိုျပီး Disclaimer ထည့္ေရးမွ ဥပေဒလြတ္တယ္။

Airborne (အဲေဘာင္း) အျဖစ္အပ်က္တခုရွိပါတယ္။ Herbal health formula that boosts your immune system to help your body combat germs သင့္ကိုယ္ခႏၶာ ခုခံအား တိုးေစျပီး ပိုးအမႊားေတြရန္ကေန ကာကြယ္မဲ့ ဟာဗယ္ေဆး လို႔ ေၾကာ္ညာပါတယ္။ မၾကာခင္က Airborne Health, Inc. ကုမၸဏီကေန စားသံုးသူေတြကို ၂၃႕၃ သန္း ေငြျပန္အမ္း လိုက္ရပါတယ္။

နာမည္ၾကီးေဆးကုမၸဏီၾကီးေတြလဲ ဒီအထဲမွာပါတယ္။ Pfizer ဆိုရင္ ၂ဝဝ၄-၂ဝဝ၈ အတြင္းမွာ ၂၄၅ ဘီလီယန္ ဝင္ေငြရတယ္။ Eli Lilly က ၃၆ ဘီလီယန္ရတယ္။ ဒီဝင္ေငြဟာ Zyprexa ဆိုတဲ့ေဆး တမ်ိဳးထဲအတြက္သာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆးကို FDA က စစ္ေဆးျပီး အဓိကေဆးကုမၸဏီေတြကို ဒဏ္ေငြ ၇ ဘီလီယန္ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီေလာက္ေတာ့ ေဆးကုမၸဏီၾကီးေတြအတြက္ အနည္းေလးသာျဖစ္ပါတယ္။ မွားထုတ္ျပီး ေရာင္းခဲ့ေဆးေတြကေတာ့ -
• Diabetes Drugs ဆီးခ်ိဳေဆးေတြထဲမွာ Actos နဲ႔ Avandia ေဆးေတြပါတယ္။
• Antidepressants စိတ္က်ေဆးေတြထဲမွာ Paxil, Prozac, Effexor, Zoloft, Lexapro နဲ႔ Depakote ေဆးေတြပါတယ္။
• Birth Control Pills ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြထဲမွာ Yaz နဲ႔ Yasmin ေဆး။
• Acne Medication ဝက္ျခံေဆး Accutane ေဆး။
• Cholesterol Drugs (ကိုလက္စေထာ) က်ေဆး Crestor ေဆး။
• Blood Thinners ေသြးက်ဲေဆး Pradaxa နဲ႔ Xarelto ေဆး။
• Osteoporosis Treatment အရိုးအားေကာင္းေဆး Fosamax ေဆး။
• Pain Medication အနာသက္သာေဆး Vioxx ေဆး။
• Gastrointestinal Drugs ေလနာေဆး Reglan (metoclopramide) ေဆး။
• Dialysis Treatment ေက်ာက္ကပ္ဆး GranuFlo နဲ႔ NaturaLyte ေဆး။
• Hair Loss Pill ဆံပင္ကြ်တ္ေပ်ာက္ေဆး Propecia နဲ႔ Proscar ေဆးေတြျဖစ္တယ္။

သတင္းေထာက္ေတြကို ေက်းဇူးတင္ရမွာပါ။ The Great American Fraud အေမရိကန္ မဟာလိမ္လည္မႈၾကီး ဆိုတဲ့ စူးစမ္းရွာေဖြေရးေဆာင္းပါး ၁၉ဝ၅ မွာ ထြက္လာတယ္။ ၁၉ဝ၆ မွာ Pure Food and Drug Act အေမရိကန္ စစ္မွန္တဲ့ အစားအစာနဲ႔ေဆးဝါး အက္ဥပေဒ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတံုးက အရက္၊ စိတ္ၾကြေဆးနဲ႔ မူးယစ္ေဆးေတြကို တားျမစ္တဲ့ အထဲမွာ မပါေသးပါ။ အမွန္အတိုင္းေၾကာ္ညာရင္ ေရာင္းခြင့္ရွိတဲ့သေဘာပါ။ အက္ဥပေဒကတားတာက မွားျပီး ေၾကာ္ညာတာကိုသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာလဲ ေၾကာ္ညာနဲ႔ေရာင္းတဲ့ေရာဂါေတြ လာေနပါျပီ။ မီဒီယာ အမ်ိဳးမ်ိဳးကေန ေထာက္ျပလာတာလဲ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေထာက္ျပတာမွာ အေထာက္အထားနဲ႔မွသာ ခိုင္မာပါတယ္။ ခက္ေနေသးတာက ေဆးရံု၊ ေဆးခန္း၊ ဆရာဝန္ေတြကို ေျပာစရာရွိရင္ အရပ္စကား၊ ၾကားဘူးနားဝ၊ ေကာလဟလနဲ႔ ေရးၾကေျပာၾကျပန္ရင္ မနစ္နာသင့္သူေတြကို နစ္နာေစပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ဥပေဒေတြက ေဟာင္းႏြမ္းတာနဲ႔ မလံုေလာက္တာေတြက မ်ားလြန္းေနတယ္။

အျပဳသေဘာလဲေတြး၊ အေရးအသားလဲတိက်၊ စိတ္ထားေစတနာလဲ မွန္ၾကမွသာ က်န္းမာေရးအတြက္ အားတက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၄-၂-၂ဝ၁၄

Ischemic Heart Disease (IHD) ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ

Post ႏွလံုးဟာ တရက္မွာ ပ်မ္းမွ်အၾကိမ္ တစ္သိန္းေလာက္ ခုန္ေနျပီး၊ ေသြးထုထည္ ဂါလံႏွစ္ေထာင္ေလာက္ ညွစ္ထုတ္ေပးေနတယ္။ တသက္လံုး မရပ္မနား စည္းခ်က္မွန္မွန္ ညွစ္ထုတ္ေပးေနရျပီး အသက္ ၇၀ အ႐ြယ္ရွိသူတေယာက္မွာ အၾကိမ္ေပါင္း ၂ ဘီလီယံခြဲ ခုန္ျပီးျဖစ္တယ္။ ဒီလို အခ်ိန္ျပည့္ လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ႏွလံုးႂကြက္သားအတြက္ ေအာက္စီဂ်င္နဲ႔ အာဟာရကို ႏွလံုးေသြးေၾကာေတြက ေထာက္ပံ့ေပးေနတယ္။ ႏွလံုးေသြးေၾကာေတြဟာ က်ဥ္းေျမာင္းလာျပီး ႏွလံုးႂကြက္သားအတြက္ ေအာက္စီဂ်င္နဲ႔ အာဟာရကို လံုေလာက္ေအာင္ မေထာက္ပံ့ႏိုင္ေတာ့တဲ့အခါ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ (IHD) ရလာမယ္။

ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေစတဲ့ အဓိကအခ်က္ (၃) ခ်က္
1. ေသြးတိုးေရာဂါ၊
2. (ကိုလက္စထေရာ) မ်ားျခင္းနဲ႔
3. ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း။

တျခားအေၾကာင္းေတြကေတာ့ -
1. အသက္ရလာျခင္း၊
2. အဝလြန္ျခင္း၊
3. စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း၊
4. ဆီးခ်ဳိေရာဂါ နဲ႔
5. ကိုယ္လက္လႈပ္႐ွားမႈနည္းတဲ့ အလုပ္လုပ္ကိုင္ရျခင္း။

အဲဒီအၾကာင္းေတြေၾကာင့္ ေသြးလႊတ္ေၾကာရဲ႕ အတြင္းနံရံဟာ က်ဥ္းေျမာင္းလာမယ္။ အနည္က်စုပံုတဲ့သေဘာျဖစ္ျပီး၊ (ကိုလက္စထေရာ)၊ (ကယ္လ္စီယမ္)၊ (ဆဲလ္) အေသေတြ၊ ေသြးမႈံေတြပါတယ္။ အဲဒါေတြက ေသြးေၾကာနံရံကေန ျပဳတ္ထြက္ျပီး ေသြးေၾကာတေနရာမွာ ပိတ္မိေနတာကို Embolism ေခၚတယ္။ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း Myocardial Infarct ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း Stroke ေလျဖတ္ျခင္း၊ ေျခလက္႐ွိ ေသြးေၾကာေတြပိတ္မိရင္ နာက်င္ျခင္း၊ Gangrene အသားေသသြားျခင္းေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။

Angina Pectoris ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါလကၡဏာေတြ
• ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း၊ ရင္ဘတ္အလယ္မွာ ျပဳတ္တူနဲ႔အညွပ္ခံထားရသလို တင္းၾကပ္နာျခင္း၊ ေလးလံေနျခင္း၊ ရင္ပူျခင္း၊ ဘယ္ဘက္ပုခံုးနဲ႔ ဘယ္ဘက္လက္ေမာင္း၊ လည္ပင္းနဲ႔ ေမးေစ့တဝိုက္ကို ျပန္ႏွံ႔နာက်င္တတ္တယ္။ ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္းဟာ ႐ုတ္တရက္ေျပးရျခင္း၊ အားစိုက္အလုပ္လုပ္ရျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚတတ္ျပီး စကၠန္႔ ၃၀ ကေန ၅ မိနစ္ထိ ၾကာတတ္တယ္။ နားလိုက္ရင္ သက္သာလာမယ္။
• အသက္႐ွဴျမန္ျခင္း၊ အသက္႐ွဴၾကပ္သကဲ့သို႔ ခံစားရျခင္း၊ မူးေဝလာျခင္း၊ ပ်ဳိ႕အန္ျခင္း၊ အလြန္အမင္း ေခၽြးထြက္လာျခင္း၊
• အနားယူေပမဲ့ ရင္ဘတ္ေအာင့္တာ မသက္သာရင္ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း Heart Attack ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေဆးခ်က္ေတြလုပ္မယ္ -
• Exercise Electrocardiogram (ECG) ႐ိုက္ျခင္း၊
• Cardiac Catheterization ပိုက္အေသးေလးတမ်ဳိးကို ေျခေထာက္ (သို႔) လက္ေမာင္း ေသြးေၾကာကတဆင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာကို ေရာက္ေအာင္လုပ္ျပီး ဆိုးေဆးတမ်ဳိးသံုးျပီး၊ ဓါတ္မွန္႐ိုက္ၾကည့္ရင္ ေသြးေၾကာက်ဥ္းတဲ့ေနရာ သိႏိုင္တယ္။
• ရင္ဘတ္ဓါတ္မွန္ ႐ိုက္ျခင္း၊
• ေသြးထဲက (ကိုလက္စထေရာ) စစ္ေဆးျခင္း၊
• ဆီးခ်ဳိ စစ္ေဆးျခင္း။

ေဆးကုသမႈမွာ ၂ ပိုင္းရွိတယ္။ (၁) Medical ေဆးဝါး နဲ႔ (၂) Revascularization ခြဲစိတ္နည္း။

Medical ေဆးနည္း
• Bed rest အိပ္ယာထဲနားပါ။
• Cardiac monitoring ႏွလံုးေစာင္ၾကည့္မႈ (စက္) နဲ႔ၾကည့္ေနပါ။
• Morphine injection (ေမာ္ဖိန္း) ထိုးေဆးထိုးမယ္။
• Antiplatelets ေသြးမံႈအတြက္ေဆးေပးမယ္။
• Anticoagulants ေသြးမခဲေဆးေပးမယ္။
• Beta-blockers (ဘီတာဘေလာ့ကာ) ေဆးေပးမယ္။ Surgical ခြဲစိတ္ကုသနည္းမ်ား
1. Percutaneous Coronary Intervention (PCI)
Stenosis က်ဥ္းေနတာကိုသက္သာဘို႔
- Balloon angioplasty, Stenting
- Atherectomy

2. Off-pump Coronary Artery Bypass surgery
3. Coronary Artery Bypass Graft (CABG)
- အဓိက ဘယ္ဘက္ေသြးလႊတ္ေၾကာ
- Triple vessel disease
- Two vessel disease
- Poor left ventricular function ေတြရွိေနသူေတြကိုလုပ္ေပးတယ္။

4. Conduits
Off-Pump Coronary Artery Bypass (OPCAB) surgery

4. IHD Complications ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္တာေတြအတြက္ ခြဲစိတ္နည္းေတြလဲရွိတယ္။
- Repair of left ventricular aneurysm
- Repair of post infarction VSD
- Acute ischemic MR
- Surgery for ischemic ventricular arrhythmias
- Transplantation
- Ventricular assist devices နည္းေတြရွိတယ္။

ေဆးဝါေတြကို ညႊန္ၾကားတဲ့အတိုင္း သံုးရမယ္။
• Nitrates (Nitroglycerin), Betablockers (Propranolol, Metoprolol), Calcium channel blockers (Amlodipine, Diltiazem) စသည့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ယ္ေစရန္နဲ႔ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း၊ေအာက္စီဂ်င္ လိုအပ္မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးတဲ့ေဆးေတြ၊
• ေသြးခဲတာကို တားဆီးေပးေသာေဆးေတြ Aspirin (Aspilet)၊
• (လက္စထေရာ) က်ေဆးေတြ Statins (Atorvastatin, Simvastatin)၊

အျမဲတမ္း လိုက္နာရမည့္အခ်က္ေတြ -
• (ကိုလက္စထေရာ) မ်ားတဲ့ တိရိစာၦန္အဆီေတြ၊ အသား (အမဲသား၊ ဝက္သာ၊ ဆိတ္သား)၊ ၾကက္ဥ၊ မလိုင္ပါ ႏြားႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြ ေ႐ွာင္ပါ။ ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္၊ အသီးအႏွံေတြ၊ မလိုင္ထုတ္ထားေသာ ႏြားႏို႔၊ ငါး၊ အသားေတြ၊ ဂ်ဳံ၊ ေျပာင္း၊ လူး၊ ဆပ္၊ အႏွံေတြ စားပါ။
• ေဆးလိပ္ျဖတ္ပါ။
• ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။
• ေသြးတိုးနဲ႔ ဆီးခ်ဳိေရာဂါ႐ွိပါရင္ ေဆးကုသမႈစနစ္တက်ခံယူေနပါ။
• စိတ္ဖိစီးမႈေလွ်ာ့နည္းေတြလုပ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၃-၂-၂ဝ၁၄

Sunday, February 23, 2014

Bell's palsy မ်က္ႏွာတျခမ္းေလျဖတ္ျခင္း

ဟဲလို ေဒါက္တာ က်ေနာ္အသိတစ္ေယာက္ ဦးေခါင္းတစ္ျခမ္း ကိုက္ၿပီး ပါးတစ္ဖက္ေစာင္းေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ မ်က္စိတစ္ဖက္လဲ မွိတ္လို႔မရဘူးျဖစ္ေနတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ က်န္းမာေရးေကာင္းပါတယ္။ ဦးေခါင္းတစ္ဖက္ကိုက္ခဲေနၿပီး စကားေျပာရတာလဲ အဆင္မေျပဘူး။ မ်က္စိတစ္ဖက္ကလဲ လံုး၀မွိတ္လို႔မရျဖစ္ေနတယ္။ ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္ဆိုတာ အၾကံးေပးေသခ်င္ပါတယ္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
ဆရာ ေက်းဇူးျပဳ၍ bell palsy အေၾကာင္း ျမန္မာလုိရွိရင္ ဖတ္ခ်င္ပါတယ္။

စေကာ့တလန္ ဆရာဝန္ Charles Bell ကေနစသိခဲ့တဲ့ Facial paralysis မ်က္ႏွာေလျဖတ္ျခင္းတမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ လူ တသန္းမွာ ၂ဝ-၂၃ ေယာက္ျဖစ္တယ္။ အသက္ရေလျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားေလ။ အေမရိကားမွာ တႏွစ္ကို လူ ၄ ေသာင္း ျဖစ္တယ္။

ျဖစ္တဲ့ဘက္က Cranial nerve VII (Facial nerve) အာရံုေၾကာမွာ ေရာဂါလာျဖစ္တာပါ။ Brain tumor ဦးေႏွာက္ အက်ိတ္၊ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာပိတ္တာ၊ (လိုင္းမ္) ေရာဂါစတဲ့ ဆိုးတဲ့ေရာဂါေတြရဲ႕ အဆက္ကေနလဲ ျဖစ္တယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ ကေနလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေရယံုပိုး။ Chicken pox ေရေက်ာက္၊ Infectious mononucleosis (အင္ဖက္ရွပ္စ္-မိုႏိုႏူကလီယိုးဆစ္) ေတြကေနျဖစ္ေစတယ္။ တခါတေလ ဘာလို႔ျဖစ္လဲ မသိႏိုင္ဘူး။ တစိတ္တပိုင္းကေန လံုးဝ အာရံုေၾကာ အလုပ္မလုပ္တာအထိ ျဖစ္တယ္။ ႏွစ္ဖက္လံုး ျဖစ္တာ ၁% ေတာင္မရွိဘူး။

• ျဖစ္တာက ယုတ္တရက္ျဖစ္မယ္။ မ်က္ႏွာၾကြက္သားေတြ တြဲလုပ္တဲ့အလုပ္ကိုထိခိုက္မယ္။ Lower motor neuron type အမ်ိဳးအစား ေလျဖတ္တယ္လို႔ ေခၚတယ္။
• ျဖစ္တဲ့ဘက္မွာ မ်က္လံုးကို ပိတ္မရဘူး၊ မ်က္ေတာင္ခတ္တာ၊ မ်က္လံုးပိတ္-မွိတ္တာ၊ ျပံဳးတာ၊ မ်က္ေမွာင္ ကုပ္တာ၊ တံေတြး မထိန္းႏိုင္တာ၊ ႏွာသီးဖ်ားေဖါင္း-ပိန္လုပ္တာ၊ မ်က္စျပစ္တာေတြ မလုပ္ႏိုင္ ျဖစ္လာတယ္။
• မ်က္ရည္ နည္းလာမယ္။ နားေနာက္က နာမယ္။ မ်က္ႏွာၾကြက္သားေတြ အားနည္းလာမယ္။ မ်က္စိပိတ္ဘို႔ ခက္လာမယ္။ သြား-ပါး ထံုလာမယ္။ မ်က္ရည္စီးက်မယ္။ မ်က္စိေဝဝါးမယ္။ ေအာက္မ်က္ခြံလံေနမယ္။ အေပၚမ်က္ခြံ က်ေနမယ္။ ႏွာေခါင္းနဲ႔ ပါးစပ္ၾကားအရစ္ ေပ်ာက္မယ္။
• မ်က္လံုးေပၚေနလို႔ မ်က္ၾကည္လႊာေရာင္မယ္။ ဒါဆိုရင္ ဆိုးတယ္။
• လွ်ာ ေရွ႕ပိုင္း ၃ ပံု ၂ ပံုမွာ အရသာ ပ်က္လာေသးတယ္။
• ၃ဝ% အသံလိႈင္းအေျပာင္းအလဲမွာ ထူးျခားတာမယ္။ ခါတိုင္းၾကားေနၾကအသံကို မခံခ်င္ ျဖစ္လာတယ္။ ၅၇% အရသာပ်က္မယ္။ ၆ဝ% နားထဲမွာကိုက္မယ္။

ေနာက္ဆက္တဲြျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ဆိုးက်ိဳးတခုကေတာ့ အရသာပ်က္တာ၊ မ်က္ႏွာၾကြက္သား လႈတ္ေနတာ၊ မ်က္ႏွာနာေနတာ နဲ႔ မ်က္ၾကည္လႊာပိုးဝင္တာေတြ ျဖစ္တယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ
(၁) မ်က္စိကိုကာကြယ္မႈလုပ္ရမယ္။ Artificial tears မ်က္ရည္တု မ်က္စဥ္းခပ္ပါ။ မ်က္ခြံကို ပလာစတာနဲ႔ ၁-၂ ရက္ပိတ္ထားသင့္ေသးတယ္။ ေအာက္မ်က္ခြံလံေနတာကိုလဲ ပလာစတာနဲ႔ ယာယီလုပ္ေပးႏိုင္တယ္။ မ်က္ခြံအစပ္ အလယ္ေနရာကေန ေဘးဘက္နဲ႔ အထက္ဆီကိုဆြဲျပီး မ်က္ရိုးကြင္းမွာ ကပ္ထားပါ။

(၂) ေဆးေပးရတာရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ပိုမဆိုးေအာင္နဲ႔ သက္သာေစဘို႔ျဖစ္တယ္။
• American Academy of Neurology အဆိုအရ Acyclovir + Prednisone ေပးသင့္တယ္။
• Corticosteroids (Prednisone) ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုက်ိဳးေတြကိုလဲ သတိထားရမယ္။ ကိုယ္ေရာင္၊ (ပိုတက္ဆီယမ္) နည္း၊ ၾကြက္ားအားနည္း၊ ေလနာျဖစ္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ရာသီမမွန္၊ မ်က္စိအတြင္းတိမ္၊ မ်က္စိေရတိမ္ နဲ႔ ဆီးခ်ိဳေတြကို သတိထားရတယ္။
• Corticosteroids စတီရြိဳက္ေဆးနဲ႔ ေစာေစာေပးရင္ သက္သာတာအမွန္ဘဲ။ ျဖစ္ကာစ ၃ ရက္အတြင္းမွာ ေပးႏိုင္ရင္ ေကာင္းတယ္။ ၁၄% ျပန္ေကာင္းႏိုင္တယ္။
• Prednisone 1 mg/kg or 60 mg/day ကို ၆ ရက္ဆက္ေပးျပီး ၁ဝ ရက္အထိ ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ေပးသြားရတယ္။ ဒါေပမဲ့ တီဘီ၊ ကိုယ္ဝန္၊ ေလနာ၊ ပိုးဝင္ေနတာ၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးတိုး၊ ေကာ်က္ကပ္မေကာင္း၊ အသဲမေကာင္းသူေတြနဲ႔ Immunocompromise, Sarcoidosis ေရာဂါရွိသူေတြကို သတိထားေပးရတယ္။
• Antivirals ဗိုင္းရပ္စ္ေဆးထဲက Acyclovir (Zovirax) နဲ႔ Valacyclovir (Valtrex) ေတြသံုးတယ္။
• Acyclovir (Zovirax) ကို 400 mg orally 5 times daily for 10 days ေပးတယ္။
• Varicella zoster virus (VZV) လို႔ထင္ရင္ 800 mg orally 5 times daily ေပးသင့္တယ္။ Valacyclovir (Valtrex) 500 mg twice daily for 5 days ကိုလဲေပးႏိုင္တယ္။ VZV ေၾကာင့္ျဖစ္တာဆိုရင္ 1000 mg orally 3 times daily ေပးတယ္။

(၃) Surgery တခ်ိဳ႕ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ေပးဘို႔လိုမယ္။ နည္းေတြအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေကာင္း-အဆိုး ခ်င့္ခ်ိန္ရတယ္။ ခြဲစိတ္နည္းေတြမွာ Facial nerve decompression, Subocularis oculi fat lift, Implantable devices placed into the eyelid, Tarsorrhaphy, Transposition of the temporalis muscle, Facial nerve grafting နဲ႔ Direct brow lift နည္းေတြ ရွိတယ္။ ခြဲစိတ္နည္းေတြကို ေဆးနဲ႔လဲမရ လံုးဝလဲျဖစ္ေနတာအတြက္သာ စဥ္းစားသင့္တယ္။

(၄) Physiotherapy (ဗီဇီယိုသာရာပီ) အေၾကာကုသနည္းကိုလဲ တခ်ိဳ႕ကိုသာ လုပ္သင့္တယ္။

(၅) Acupuncture အပ္စိုက္ကုသတာလဲ လူတိုင္းအတြက္ေကာင္းမယ္ မဟုတ္ပါ။

(၆) Botulinum toxin ထိုးေဆးကိုလဲ သံုးတယ္။ အေရျပားထဲျဖစ္ျဖစ္ မ်က္စိအဖံုးေအာက္မွာျဖစ္ျဖစ္ထိုးတယ္။ Tarsus အနားသပ္အထက္ကေန Levator muscle ဆီဦးတည္ထိုးရတယ္။ မ်က္ၾကည္လႊာကို ကာကြယ္ေပးတယ္။

၁၉၈၂ ခုႏွစ္မွာ ဒီေရာဂါလူနာေပါင္း ၁ဝ၁၁ ေယာက္ကို ေလ့လာမႈေတာ့ ေဆးမကုဘဲနဲ႔ ၈၅% ဟာ ၃ ပါတ္အတြင္း ျပန္ေကာင္းလာတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ေဆးနည္းဆိုတာ မေပၚေသးဘူး။ က်န္ ၁၅% ဟာ ၃-၆ လအထိ အခ်ိန္ယူတယ္။ တႏွစ္ၾကာေတာ့ ၇၂% အေကာင္းပကတိ ျဖစ္ေနတယ္။

ေဆးစာေတြသိခ်င္သူသာ အဲတာအကုန္ျဖတ္ပါ။ ေနာက္ဆံုးေမးတဲ့သူရဲ႕ မိတ္ေဆြကို အထက္မွာေရးထားတဲ့ (စတီရြိဳက္) ေဆးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သတိထားရမွာေတြ မရွိရင္ ခ်က္ခ်င္း Prednisolone တခါေသာက္ ၂ ျပား၊ တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၂ ရက္၊ ေနာက္မွာ တခါေသာက္ ၂ ျပား၊ တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၂ ရက္၊ ေနာက္မွာ တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၂ ရက္၊ ေနာက္မွာ တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၂ ရက္၊ ေနာက္မွာ တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၂ ရက္၊ ေနာက္မွာ တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၂ ရက္၊ ေသာက္ေစပါ။ တျပိဳင္တည္းမွာ Parecetamol တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ကိုပါ တြဲေသာက္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၆-၁၁-၂ဝ၁၂

Cirrhosis Diet အသဲေျခာက္ အစားအေသာက္

ဆရာ ကြ်န္ေတာ္က နယ္စပ္မွာ က်န္းမာေရးလုပ္သားေဆးမွဴးလုပ္ေနပါတယ္။ ေဆးစာေတြမွာ အသဲေျခာက္ေနသူဟာ အသားဓါတ္မစားနဲ႔ စားပါဆိုျပီး ဖတ္ရတယ္ဆရာ။ ဘယ္ဟာက မွန္ပါသလဲ။

• အသဲေျခာက္ေနသူဟာ အသီးေတြ၊ အသီးအႏွံေတြ၊ ျဖဴေဖြးသြားေအာင္လုပ္မထားတဲ့ ဆန္-ဂ်ံဳ နဲ႔ အဲဒီကလုပ္တဲ့ အစားအစာေတြနဲ႔ သင့္ေတာ္တဲ့ (ပရိုတင္း) ဓါတ္ပါအစားေတြက ေကာင္းပါတယ္။
• ေန႔စဥ္ဗီတာမင္ေတြပါျဖည့္ေသာက္တာ ေကာင္းတယ္။ (ေက)၊ (ေအ)၊ (ဒီ) နဲ႔ (အီး) လိုႏိုင္တယ္။ သိထားဘို႔က မွ်တ-လံုေလာက္တဲ့ အစားအစာေတြစားေနသူမွာ ဒီဗီတာမင္ေတြက ပါေနျပီးျဖစ္တယ္။
• ဘာေတြေရွာင္ရမလဲ (၁) အရက္ နဲ႔ (၂) အဆီမ်ားအစားအေသာက္ေတြျဖစ္တယ္။
- အသဲေျခာက္တာက အရက္မေသာက္လဲ ျဖစ္ေပမဲ့ အသဲေျခာက္ေနသူတိုင္း အရက္ေရွာင္သင့္တယ္။
- အဆီကို အသဲ (အသဲအရည္ + သည္းေျခရည္) ကခ်က္လုပ္တာမို႔ အသဲေျခာက္ေနရင္ မခ်က္ႏိုင္ပါ။ သတိထားဘို႔က အဆီ+ ဆီကို လံုးဝေရွာဘို႔မဟတု္ပါ။ အနည္းဆံုးလိုအပ္ခ်က္ရဘို႔လိုတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေကာင္းတဲ့ဟင္းခ်က္ဆီ၊ အေစ့အဆံေတြ၊ ငါးနဲ႔ အသီးအႏွံအဆီေတြစားသင့္ပါတယ္။

• အသဲေျခာက္သူေတြမွာ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ႏိုင္တာ (၃) မ်ိဳးရွိတယ္။ (၁) Ascites ေရဖ်င္း၊ (၂) Hypoglycemia သၾကားဓါတ္နည္းတာနဲ႔ (၃) Encephalopathy ဦးေႏွာက္ထိခိုက္တာ။

• Ascites ေရဖ်င္းရွိေနသူဆိုရင္ ဆားေလွ်ာ့ရမယ္။ ေခတ္ေပၚ ဆိုင္ကေန အလြယ္ဝယ္ရတဲ့ အစားအေသာက္ေတြမွာ (ဆိုဒီယမ္) ဓါတ္ မ်ားၾကတယ္။

• Hypoglycemia သၾကားဓတ္နည္းေနသူဆုိရင္ အစားကို အၾကိမ္မ်ားမ်ား စားေပးရမယ္။

• Encephalopathy ဦးေႏွာက္ကိုထိခိုက္မႈရွိေနသူဆိုရင္ အသဲေရာင္ေနသူေတြလိုဘဲ (ပရိုတင္း) ဓါတ္ကို ႏိိုင္ေအာင္ အလုပ္လုပ္မေပးႏိုင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးထဲမွာ (ပရိုတင္း) ဓါတ္ေတြ ပိုမ်ားေနမယ္။ (အမိုးနီးယား) ဓါတ္ေတြ မ်ားေနမယ္။ ဦးေႏွာက္ကို ထိခိုက္ေစတယ္။ ဒါေၾကာင့္ (ပရိုတင္း) ေလွ်ာ့စားသင့္တယ္။

ေဒါတာတင့္ေဆြ
၂၃-၂-၂ဝ၁၄

CPR ႏွလံုး-အဆုပ္ ျပန္လည္အလုပ္လုပ္ေစရန္ျပဳစုနည္း

Cardio-Pulmonary Resuscitation ႏွလံုး-အဆုပ္ျပန္လည္အလုပ္လုပ္ေစရန္ အေရးေပၚျပဳစုေပးျခင္း

ႏွလံုး-အဆုပ္ရုတ္တရက္ ရပ္သြားေစတတ္သည့္အေၾကာင္းမ်ား
၁) Cardiac Arrest ႏွလံုးခုန္ရပ္သြားျခင္း၊
၂) Cardiac Attack ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း၊
၃) Drowning ေရနစ္ျခင္း၊
၄) Drug Overdose ေဆးအလြန္မ်ားသြားျခင္း၊
၅) Poisoning အဆပ္သင့္ျခင္း၊
၆) Electrocution လွ်ပ္စစ္ဓါတ္လိုက္ျခင္း၊

ႏွလံုး-အဆုပ္ ျပန္လည္အလုပ္လုပ္ေစရန္ အေရးေပၚျပဳစုေပးျခင္း ေအ-ဘီ-စီ-ဒီ
A for Airway ေအ အသက္ရွဴလမ္းစစ္ေဆးပါ၊
B for Breathing အသက္ရွဴျခင္းရွိ-မရွိစစ္ေဆးပါ၊
C for Circulation ေသြးလည့္လည္ျခင္းရွိ-မရွိစစ္ေဆးပါ၊
D for Defibrillation လ်ပ္စစ္ဓါတ္ႏွင့္ ႏွစ္လံုးခုန္ေစသည့္စက္သံုးျခင္း၊

A for Airway အသက္ရွဴလမ္းစစ္ေဆးျခင္း၊
ႏွာေခါင္း-ပါးစပ္တို႔ပိတ္ေန-မေနစစ္ပါ။ လည္ပင္ရိုး က်ိဳးေန-မေနစစ္ပါ၊
လူနာကို မာေသာၾကမ္းျပင္ေပၚ တင္ထားပါ၊ သတိလစ္ေနသည့္လူနာ၏လ်ာသည္ အသက္ရွဴလမ္း အာေခါင္ကို ပိတ္ေနတတ္သည္၊
ထိုသို႔မပိတ္ေစရန္ လူနာ၏လည္ပင္းကို ဆန္႔လ်က္ ေမးေစ့ကို အထက္(ေရွ႕)သို ့ မ-တင္ေပးထားရမည္။

B for Breathing အသက္ရွဴျခင္းရွိ-မရွိစစ္ေဆးျခင္း၊
အသက္ရွဴေနလ်င္ ရင္ပတ္-ဝမ္းဗိုက္ လွဳပ္ေနမည္၊ ႏွာေခါင္းကေလထြက္မည္၊ ထြက္ေလသည္ အျပင္ေလထက္ အနည္းငယ္ပိုပူသည္။
အသက္မရွဴပါက ခ်က္ခ်င္း Mouth-to-Mouth ပါးစပ္မွပါးစပ္ ေလမွဳတ္သြင္းနည္းလုပ္ပါ။

Mouth-to-Mouth ပါးစပ္မွပါးစပ္ ေလမွဳတ္သြင္းနည္း
ပါးစပ္၊ အာေခါင္၊ လည္ေခ်ာင္းထဲ ပစၥည္းမ်ား (အမိႈက္၊ အန္ဖတ္၊ အဝတ္စ) ဆို႔ပိတ္ေနပါက ဖယ္ရွားပါ။
လူနာကို ပက္လက္လွန္ထားပါ။ မာေသာၾကမ္းျပင္ျဖစ္က ပိုေကာင္းသည္။
လူနာ၏လည္ပင္းကို ဆန္႔လ်က္ ေမးေစ့ကို အထက္(ေရွ႕)သို႔မတင္ေပးပါ။
လူနာ၏ပါးစပ္ကို ဖြင့္ထားပါ၊
မိမိက ေလတဝၾကီးရွဴလိုက္ျပီး၊ လူနာ၏ပါးစပ္ကို မိမိပါးစပ္ႏွင့္ ေတ့ပိတ္လ်က္ ေလသြင္းေပးပါ။
ပါးစပ္ဖြင့္မရပါက ႏွာေခါင္းကေနေလသြင္းေပးပါ။
ပါးစပ္ဖြင့္ရပါက ႏွာေခါင္းကိုမိမိလက္ႏွင့္ပိတ္ျပီး၊ ပါးစပ္ကေနေလသြင္းပါ။
ပဌမဦးစြာ (၂)ၾကိမ္လုပ္ပါ။
ထိုသို႔လုပ္ရသည္မွာ အခ်ိန္တစ္စကၠန္႔သာၾကမည္။
လူနာ၏အဆုပ္ကို ေလဘူေဘာင္းကဲ့သို႔ အတင္းေဖါင္းသြားေအာင္လုပ္ရန္မလိုပါ။
ႏွစ္ၾကိမ္လုပ္ျပီး ျပန္လည္ရွဴလာမည္။
မရွဴေသးပါက (စီ-ပီ-အာရ္)လုပ္ပါ။

C for Circulation ေသြးလည့္လည္ျခင္းရွိ-မရွိစစ္ေဆးျခင္း၊
လည္ပင္းေဘးတဖက္တခ်က္ရွိ ေသြးလႊတ္ေၾကာအားစမ္းပါ။ (ကေရာတစ္အာထရီ)ဟုေခၚသည္။ ၄င္းသည္ ေသြးခုန္ျခင္းမရွိပါက (စီ-ပီ-အာရ္) လုပ္ပါ။

(စီ-ပီ-အာရ္) လုပ္နည္း
လူနာကို မာေသာၾကမ္းျပင္ေပၚထားပါ၊
မိမိက လူနာ၏ေဘးမွာ ဒူးႏွစ္ဖက္ေထာက္ထိုင္ပါ။
လူနာမွ တင္းၾကပ္ေနေသာအဝတ္အစားမ်ား ေလ်ာ့ပါ-ဖယ္ပါ။
မိမိ၏လက္ဝါးႏွစ္ဖက္ကို ထပ္လ်က္ လူနာ၏ရင္ပတ္အလယ္ေကာင္တည့္တည့္ ႏို႔အံုႏွစ္ဖက္၏အလယ္၊ ရင္ညြန္႔ရိုးအေပၚမွာ တင္ပါ၊
မိမိ၏လက္ႏွစ္ဖက္ကို ဆန္႔တန္းထားျပီး၊ မိမိ၏ကုိယ္အေလးခ်ိန္ကို လက္ႏွစ္ဖက္အေပၚသို႔ေျပာင္းေရႊ႕ကာ မိမိ၏လက္ပါးႏွစ္က လူနာ၏ရင္ပတ္ကို ဖိခ်ေပးရမည္။
ႏွစ္လက္မခန္႔က်သြားေအာင္ဖိလိုက္ျပီးေနာက္ လံုးဝၾကြလိုက္ရမည္။
တမိနစ္လ်င္ အၾကိမ္ ၁ဝဝ ႏွဳန္းျဖင့္ ထိုအတိုင္း ဖိလိုက္-ၾကြလိုက္လုပ္ရမည္။
အၾကိမ္ ၃ဝ လုပ္ျပီးတိုင္း ပါးစပ္မွေလးသြင္းျခင္း (၂)ခါလုပ္ရမည္။
ရင္ပတ္ဖိ-ၾကြျခင္းႏွင့္ပါးစပ္မွေလသြင္ျခင္းကို စုစုေပါင္း (၂)မိနစ္ သို ့မဟုတ္ (၅)ပါတ္ လုပ္ရမည္။

တႏွစ္ေအာက္ကေလးအား (စီ-ပီ-အာရ္) လုပ္နည္း
အသက္ရွဴလမ္းစ္ေဆးပါ။ ပိတ္ေနလ်င္ဖြင့္ပါ။
ေလႏွစ္ၾကိမ္ ညင္သာစြာသြင္းေပးပါ။ ကေလး၏ ပါးစပ္ေရာႏွာေခါင္းပါ မိမိ၏ပါးစပ္က ငံုလ်က္သြင္းပါ။
ကေလး၏ရင္ပတ္ေပၚ မိမိလက္ဝါးႏွစ္ဖက္ ထပ္တင္လ်က္ ကေလးရင္ပတ္၏ သံုးပံုတပံု ျပားသြားေအာင္ ဖိေပးပါ။ တမိနစ္လ်င္ အၾကိမ္ ၂ဝဝ ႏႈန္းျဖင့္ အခါ ၃ဝ လုပ္ျပီးတိုင္း ပါးစပ္မွေလသြင္းရမည္။
လူၾကီးကဲ့သို႔ အၾကိမ္ ၃ဝ ဖိျပီးတိုင္း၊ ေလႏွစ္ခါမွုတ္ေပးရမည္။
စုစုေပါင္း (၂)မိနစ္ သို႔မဟုတ္ (၅)ပါတ္ လုပ္ရမည္။

Hands-only CPR enough to save a life ႏွလံုး-အဆုပ္ ျပန္လည္ အလုပ္လုပ္ျခင္း အေရးေပၚျပဳစုေပးရန္ ပါးစပ္-ပါးစပ္ ေလမႈတ္စရာမလို၊ လက္ျဖင့္ ရင္ပတ္ကိုဖိျခင္း တမ်ိဳးတည္းျဖင့္ လံုေလာက္။

CPR New Guidelines 2010 ႏွလံုး-အဆုပ္ ျပန္လည္လုပ္ေစရန္ အေရးေပၚ ေဆာင္ရြက္နည္း ၂ဝ၁ဝ
ထူးျခားတာကေတာ့ ႏွလံုးေနရာ ဖိေပးတာကို ဦးစားေပး အရင္ဆံုး လုပ္ပါတဲ့။ အရင္ကေတာ့ A-B-C ဆိုျပီး သတ္မွတ္ ထားခဲ့ၾကတာပါ။ “ေအ ေဖၚ အဲယားေဝး” ေလဝင္-ထြက္လမ္း၊ “ဘီ ေဖၚ ဘရီးသီးန္” အသက္ရွဴ-မရွဴ နဲ႔ “စီ ေဖၚ ကြန္ပရက္ရွင္း” ႏွလံုးေနရာဖိတာ။ အခု ေနာက္ဆံုး ဟာကေန စရပါမယ္တဲ့။

လူတေယာက္ ေကာက္ခါ-ငင္ကာ ႏွလံုးေသြးရပ္ မတ္တပ္က လဲရင္ ခ်က္ခ်င္း ရင္ညြန္႔ရိုးေပၚမွာ ဖိခ်ေပးပါ။ Mouth-to-mouth ပါးစပ္ကေန မႈတ္တာ ေနာက္မွ၊ လိုမွ လုပ္ပါ။ ၾကမ္းျပင္မာမာမွာ လူနာကို လွဲထား။ သူ႔ ရင္ညြန္႔ရိုး Sternum ေခၚ Breast bone ေပၚမွာ ကိုယ့္လက္ဝါးျပင္ ႏွစ္ခုထပ္ျပီး လက္ဖေနာင့္နဲ႔ မိမိရရ ဖိခ်ပါ။ လူၾကီးဆိုရင္ ေအာက္ကို ၂ လကၼ က်သြားေအာင္၊ ကေလးဆိုရင္ ၁ လကၼခြဲ ပိက်သြာေစေအာင္ ဖိရမွာပါ။ တမိနစ္မွာ အၾကိမ္ ၁ဝဝ ႏွဳန္း။ ဆိုခ်င္တာက တခါနဲ႔ တခါ ၁ စကၠန္႔ေတာင္ မၾကာေစပါနဲ႔။

မေမ့ေအာင္ ေျပာရရင္ ဟိုအရင္ ၁၉၇၇ “စေန-ညခ်မ္း-အဖ်ား” ထဲက ေပါ့ပ္-ဒစ္စကို သီခ်င္းဟာ Billboard Hot 100 မွာ နံပါတ္ တစ္ စြဲခဲ့တယ္။ သူတို႔ သီခ်င္းက (ပါကားရွင္း) ကလဲ တမိနစ္မွာ ၁ဝဝ၊ နာမယ္ကလဲ Stayin' Alive ပါ။ ႏွလံုးရပ္ရင္ အသက္ ျပန္ရွင္ေအာင္ တမိနစ္မွာ အၾကိမ္ ၁ဝဝ ဖိခ်ေပးပါေလ။

Dr. တင့္ေဆြ

Lordosis ခါးနာေရာဂါတမ်ိဳး

ဆရာ သမီးခါနာတာတႏွစ္ေက်ာ္ပါၿပီ။ ဓါတ္မွန္႐ိုက္ၿပီး ေဆးေသာက္တာၾကာေနပါၿပီ။ (Lindac - Sulimdac BP 100 mg) ေဆးကို တေန႔ႏွစ္လုံးေသာက္ခိုင္းပါတယ္ရွင့္။ အဲလိုအၾကာႀကီး ေသာက္ရတဲ့အတြက္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးကို သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ ေနာက္ၿပီး သမီးအလုပ္က အထိုင္မ်ားပါတယ္။ ႐ုံးမွာတေန႔လုံးကြန္ပ်ဳတာသုံးရပါတယ္။ ညေနဘက္ဆို ခါးကအရမ္းနာပါတယ္။ ခါးတျပင္လုံးနာတာပါ။ ၾကာၾကာလမ္းေလ်ာက္ရင္လည္းနာပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး X-ray အေျဖကိုလည္း တိတိက်က်သိခ်င္ပါတယ္။ သမီးနာတာရွည္ျဖသ္မွာလည္း ေၾကာက္ပါတယ္။ ႐ုံးမွာထိုင္ရင္လည္း သတိထားၿပီး မတ္မတ္ထိုင္ပါတယ္။ အိပ္ရင္လည္း ေခါင္းအုံးမပါဘဲ ပက္လက္အေနအထားနဲ႔အိပ္ပါတယ္။ ေအာက္ခံအခင္းကလည္း မာပါတယ္။ အရမ္းနာတဲ့ရက္မ်ိဳးဆို ေရေႏြးအိပ္ကပ္ပါတယ္။ ခဏပဲသက္သာၿပီး ျပန္ျဖစ္ပါတယ္ဆရာ။ သမီးဘာဆက္လုပ္သင့္ပါသလဲ၊ ေဆးကိုရပ္ထားသင့္ပါသလား။ ဆရာဝန္ကိုေတာ့ ရန္ကုန္ျပန္မွ ျပန္ျပျဖစ္ပါတယ္၊ ခုမျပတာေတာ္ေတာ္ၾကာေနလို႔ပါ။

ဓါတ္မွန္အေျဖ
• ပံုမွန္ (ေလာဒိုးဆစ္) မရွိ။
• အရိုး အေနအထား ေကာင္း။
• ခါးရိုးဆစ္ နံပါတ္ ၅ နဲ႔ တင္ရိုး ၁ မွာ အရိုးၾကားအရြတ္ အနည္းငယ္ က်ဥ္း (ေသး) ေနတယ္။
• အရိုး အတြင္းသား ပံုမွန္အတိုင္းအတာအတြင္းမွာရွိသည္။

လူေတြမွာ လည္ပင္းေနရာနဲ႔ ခါးေနရာမွာ (ေဘးတိုက္ၾကည့္ရင္) ေရွ႕ဖက္ဆီကို ေကာ့ေနရတယ္။ အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္မွာ ပိုသိသာလာတယ္။ အရိုးေလးေတြၾကားမွာရွိတဲ့ အရိုးႏုျပားေလးေတြရဲ႕ အထူဟာ ေရွ႕ကပိုပါးေနတယ္။ အခုေမးသူမွာ Lordosis (ေလာဒိုးဆစ္) ဆိုတာျဖစ္ေနတယ္။

Lordosisကို Swayback ခါးေကာ့ေနတယ္လို႔လဲ ေျပာၾကတယ္။ ပိုေကာ့-ေကာက္ေနတယ္။ ေဘးကေနၾကည့္ရင္ သိသာတယ္။ (စီ) ပံုျဖစ္ေနမယ္။ ဗိုက္နဲ႔ တင္ကလဲ ပိုထြက္ေနမယ္။ ပက္လက္အပိ္ျပီး ခါးေအာက္ကို လက္ဝါး သြင္းၾကည့္ရင္ ေနရာပိုမ်ားေနတာေတြ႔ရမယ္။

(ေလာဒိုးဆစ္) ခါးေရာဂါတမ်ိဳး ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းေတြ -
1. Posture အေနအထိုင္မေကာင္းခဲ့လို႔ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
2. Achondroplasia လူပုေတြမွာျဖစ္တဲ့ အရိုးပံုမွန္ၾကီးထြားမႈမဟုတ္တဲ့ေရာဂါ၊
3. Spondylolisthesis အရိုးကြ်ံျခင္း၊
4. Osteoporosis အမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ အရိုးအားနည္းေရာဂါ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္ရင္စျပီး ေသြးဆံုးရင္ အျဖစ္မ်ားတယ္။
5. Obesity လူအဝလြန္တာ၊
6. Kyphosis ရင္ေခါင္းပိုင္းေနရာ ပံုမွန္မဟုတ္ျဖစ္ျခင္း၊
7. Discitits ပိုးဝင္လို႔ အရိုးၾကား အရိုးႏုေရာင္ျခင္း၊
8. Benign juvenile lordosis ကေလးေတြမွာျဖစ္တဲ့ ေရာဂါေတြလဲရွိတယ္။
9. Excessive lordotic curvature အလြန္အကြ်ံခါးေျဖာင့္ေနျခင္း ဆိုတာလဲရွိေသးတယ္။

ဘယ္လိုခစားရမလဲ - ခါးနာမယ္။ အသင့္အတင့္ကေန ဆိုးႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ နာယံုမကဘဲ ေအာက္ပိုင္း ထံု-က်င္တာလဲ ခံစားရတတ္တယ္။ ဆီး-ဝမ္းသြားရတာလဲ ခက္ခဲႏိုင္တယ္။

ကုသနည္းေတြ -
• Medication နာတာနဲ႔ ေရာင္ေနတာအတြက္ေဆး၊
• Physical therapy (ဖီဇီကယ္္လ္) ကုသနည္း၊
• Yoga ေယာဂက်င့္နည္း၊
• Weight loss ကိုယ္အေလးခ်ိန္ခ်နည္း၊
• Surgery ဆိုးေနသူေတြကို ခြဲစိတ္နည္း။
• ခါးမွာျဖစ္တာကို တင္ပါးဆန္႔ၾကြက္သားေတြကို ေပါင္ေနာက္ဖက္ဆီ ဆြဲဆန္႔နည္းနဲ႔ တင္ပါးေကြးၾကြက္သားေတြကို ေပါင္ေရွ႕ဖက္ဆီဆြဲဆန္႔ေပးနည္းလုပ္ေပးရတယ္။ ဗိုက္ၾကြက္သားေတြက ပံုမွန္မွာ (ဘယ္ဘက္ကိုမွ မယိမ္းဘဲ) ရွိေနဘို႔လိုအပ္တယ္။ (ဖီဇီယို သာရာပီ) ကေန အေကာင္းဆံုးလုပ္ေပးႏိုင္တယ္။
• Lindac - Sulimdac BP 100 mg ဆိုတာ Sulindac ျဖစ္ပါမယ္။ NSAID အုပ္စုဝင္ အနာ-အဖ်ား-အေရာင္ သက္သာေဆးျဖစ္တယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြက ထံုးစံအတိုင္းရွိတယ္။ လူတိုင္းကိုေတာ့ မျဖစ္ေစပါ။ အစာလမ္းေၾကာင္းကို သက္ေရာက္ႏိုင္တယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္၊ ဗိုကနာ၊ အစာလမ္းေရာင္၊ ေသြးယို၊ အသဲနဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ကို သက္ေရာက္၊ အစာအိမ္နာျဖစ္။ (အလာဂ်ီ)၊ ပန္းနာရွိသူေတြ သတိထားေသာက္ရမယ္။
• အနာသက္သာေဆးလဲေသာက္ပါ။ အေနအထား-အေနအထိုင္လဲ ျပဳျပင္ပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလဲလုပ္ပါ။ လူမဝေစနဲ႔။ ကယ္လ္စီယမ္ + ဗီတာမင္ (ဒီ) တေန႔ ၁ ျပားေသာက္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၃-၂-၂ဝ၁၄

Molly လူငယ္ေတြ သံုးေနၾကတဲ့ စိတ္ၾကြေဆး “ေမာ္လီ” ေဆးျပား ပိုဆိုးဝါး

• ေဆးဝါးေဗဒအရ MDMA (3,4-methylenedioxy-N-methylamphetamine) လို႔ေခၚတယ္။
ဆရာ က်ေနာ္ပုလဲဇာတိပါ။ ဆရာကို က်ေနာ္တခုေလာက္ေမးပါရေစခင္ဗ်။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ပ႗ိပကၡေတြမွာ ပါဝင္တဲ့လူေတြဟာ ေမာ္လီဆိုတဲ့ စိတ္ႂကြေဆးေကြ်းၿပီး သတ္ခ်င္ျဖတ္ခ်င္စိတ္ေတြ ေပၚလာေအာင္ လုပ္တယ္လို႔ၾကားရလို႔ အဲဒီေဆးအေၾကာင္းေလး သိခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်။

• ေဆးဝါးေဗဒအရ MDMA (3,4-methylenedioxy-N-methylamphetamine) လို႔ေခၚတယ္။
• Ecstasy စိတ္ၾကြေစတယ္။ Mandy (မင္န္ဒီ) လို႔လဲေခၚတယ္။ Molly (ေမာ္လီ) လို႔လဲေခၚၾကတယ္။
• ေဆးသုေတသီေတြ ေတြ႔ရွိခ်က္အရ ကေန႔ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ဒီေဆးဟာ MDMA အစစ္မဟုတ္ေတာ့ဘူးလို႔ သိလာရတယ္။ ေဆးတလြဲသံုးသူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးကို ပိုျပီးဆိုးေစမယ္။
• ေဆးအစြမ္းက ဗဟိုအာရံုေၾကာစနနစ္ကိုသက္ေရာက္တယ္။ အေကာင္းေတြခ်ည္းထင္ျမင္ခံစားရမယ္။ ဒီအခ်က္ကို လိုခ်င္လို႔ ေဆးတလြဲသံုးၾကတာျဖစ္မယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ ႏွလံုးခုန္ျမန္လာမယ္။ ေသြးဖိအား တက္လာမယ္။ ေသြးေၾကာေတြက်ဥ္းမယ္။ ေခြ်းထြက္မယ္။ တခ်ိဳ႕ေဆးအေရာေတြကေန ေဆာက္တည္ရာမရ ျဖစ္မယ္။ စိတ္ေဖါက္ျပန္မယ္။ တက္မယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ စိတ္က်ေရာဂါဝင္လာမယ္။
• ေဆးအဆလြန္ရင္ ေသေစႏိုင္တယ္။
• MDMA ေဆးဟာစထုတ္တံုးက စိတ္က်ေနသူေတြကိုကုသဘို႔ျဖစ္တယ္။ ကေန႔တရားမဝင္ဝယ္လို႔ရတဲ့ (ေမာ္) ကေတာ့ အဆိပ္အေတာက္လို႔ေျပရမွာေတြေရာေနတယ္လို႔ ေဆးဝါးထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ကေျပာပါတယ္။ နယူးေယာ့မွာ ဖမ္းမိတဲ့ ေမာ္လီေဆးျပားေတြရဲ႕ ၁၃% မွၾသာ MDMA ပါတယ္လို႔ေျပာတယ္။
• ေဆးအေရာအေႏွာေတြက Methylone, MDPV, 4-MEC, 4-MMC, Pentedrone နဲ႔ MePP ေတြျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။
• ေဆးျပား အေရာင္၊ အရြယ္၊ ပံုပန္း အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေနတယ္။ အမံႈ႕လဲလာတယ္။ ေဆးေတာင့္လိုလဲလာတယ္။ ထိုးေဆးလိုထြင္တာလဲရွိသတဲ့။
• အေမရိကားကို ဘယ္ကလာလဲဆိုေတာ့ တရုတ္ျပည္ကပါ။ (အြန္လိုင္း) အေရာင္းအဝယ္ရွိတယ္။ ပြဲစားကေန ဝယ္လို႔ ရတယ္။
• ဒီျပႆနာက အေတာ္ကိုၾကီးမားတယ္။
• လူေတြကို စိတ္ေျပာင္းေစေအာင္တမင္တကာသံုးတဲ့ေဆးက တျခားဟာေတြလဲရွိေသးပါတယ္။ ေရးထားတာေတြရွိပါတယ္။ 9 things everyone should know about the drug Molly http://edition.cnn.com/2013/11/22/health/9-things-molly-drug/index.html?hpt=hp_c5

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၂-၂-၂ဝ၁၄ ဆရာ က်ေနာ္ပုလဲဇာတိပါ။ ဆရာကို က်ေနာ္တခုေလာက္ေမးပါရေစခင္ဗ်။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ပ႗ိပကၡေတြမွာ ပါဝင္တဲ့လူေတြဟာ ေမာ္လီဆိုတဲ့ စိတ္ႂကြေဆးေကြ်းၿပီး သတ္ခ်င္ျဖတ္ခ်င္စိတ္ေတြ ေပၚလာေအာင္ လုပ္တယ္လို႔ၾကားရလို႔ အဲဒီေဆးအေၾကာင္းေလး သိခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်။
• ေဆးဝါးေဗဒအရ MDMA (3,4-methylenedioxy-N-methylamphetamine) လို႔ေခၚတယ္။
• Ecstasy စိတ္ၾကြေစတယ္။ Mandy (မင္န္ဒီ) လို႔လဲေခၚတယ္။ Molly (ေမာ္လီ) လို႔လဲေခၚၾကတယ္။
• ေဆးသုေတသီေတြ ေတြ႔ရွိခ်က္အရ ကေန႔ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ဒီေဆးဟာ MDMA အစစ္မဟုတ္ေတာ့ဘူးလို႔ သိလာရတယ္။ ေဆးတလြဲသံုးသူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးကို ပိုျပီးဆိုးေစမယ္။
• ေဆးအစြမ္းက ဗဟိုအာရံုေၾကာစနနစ္ကိုသက္ေရာက္တယ္။ အေကာင္းေတြခ်ည္းထင္ျမင္ခံစားရမယ္။ ဒီအခ်က္ကို လိုခ်င္လို႔ ေဆးတလြဲသံုးၾကတာျဖစ္မယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ ႏွလံုးခုန္ျမန္လာမယ္။ ေသြးဖိအား တက္လာမယ္။ ေသြးေၾကာေတြက်ဥ္းမယ္။ ေခြ်းထြက္မယ္။ တခ်ိဳ႕ေဆးအေရာေတြကေန ေဆာက္တည္ရာမရ ျဖစ္မယ္။ စိတ္ေဖါက္ျပန္မယ္။ တက္မယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ စိတ္က်ေရာဂါဝင္လာမယ္။
• ေဆးအဆလြန္ရင္ ေသေစႏိုင္တယ္။
• MDMA ေဆးဟာစထုတ္တံုးက စိတ္က်ေနသူေတြကိုကုသဘို႔ျဖစ္တယ္။ ကေန႔တရားမဝင္ဝယ္လို႔ရတဲ့ (ေမာ္) ကေတာ့ အဆိပ္အေတာက္လို႔ေျပရမွာေတြေရာေနတယ္လို႔ ေဆးဝါးထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ကေျပာပါတယ္။ နယူးေယာ့မွာ ဖမ္းမိတဲ့ ေမာ္လီေဆးျပားေတြရဲ႕ ၁၃% မွၾသာ MDMA ပါတယ္လို႔ေျပာတယ္။
• ေဆးအေရာအေႏွာေတြက Methylone, MDPV, 4-MEC, 4-MMC, Pentedrone နဲ႔ MePP ေတြျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။
• ေဆးျပား အေရာင္၊ အရြယ္၊ ပံုပန္း အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေနတယ္။ အမံႈ႕လဲလာတယ္။ ေဆးေတာင့္လိုလဲလာတယ္။ ထိုးေဆးလိုထြင္တာလဲရွိသတဲ့။
• အေမရိကားကို ဘယ္ကလာလဲဆိုေတာ့ တရုတ္ျပည္ကပါ။ (အြန္လိုင္း) အေရာင္းအဝယ္ရွိတယ္။ ပြဲစားကေန ဝယ္လို႔ ရတယ္။
• ဒီျပႆနာက အေတာ္ကိုၾကီးမားတယ္။
• လူေတြကို စိတ္ေျပာင္းေစေအာင္တမင္တကာသံုးတဲ့ေဆးက တျခားဟာေတြလဲရွိေသးပါတယ္။ ေရးထားတာေတြရွိပါတယ္။ 9 things everyone should know about the drug Molly http://edition.cnn.com/2013/11/22/health/9-things-molly-drug/index.html?hpt=hp_c5

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၂-၂-၂ဝ၁၄

Saturday, February 22, 2014

CPR နဲ႔ အသက္ကယ္ႏိုင္ျခင္း

တေန႔ကတင္ ‘Premature labor ကေလးေစာေမြးျခင္း’ အေၾကာင္း တင္ထားခဲ့ေသးတယ္။ ကေန႔ စိတ္ဝင္စားစရာ က်န္းမာေရးသတင္းတပုဒ္ ထြက္တာနဲ႔ တိုက္တိုင္ေနပါတယ္။

အေမရိကား၊ ဖေလာ္ရီဒါ အေဝးေျပးလမ္းမၾကီးေပၚမွာ လမေစ့ဘဲေမြးခဲ့တဲ့ကေလးငယ္ေလး အသက္ရွဴရပ္သြားလို႔ ပါးစပ္ခ်င္းေတ့မႈတ္ျပီး အသက္ကယ္ဆယ္တဲ့သတင္းျဖစ္ပါတယ္။

ၾကာသပေတးေန႔က အေဝးေျပးလမ္းမၾကီးေပၚမွာ ကားေတြပိတ္လို႔ ရပ္ေနတံုးမွာျဖစ္တာပါ။ (ဆီဘက္ရွန္) လို႔ နာမည္ေပးထားတဲ့ ကေလးအသက္မရွဴျဖစ္ေနလို႔ အေဒၚျဖစ္သူကေန ကားကိုလမ္းေဘးမွာရပ္ျပီး ေအာ္ဟစ္ အကူအညီ ေတာင္းပါတယ္။ ကေလးအေဒၚက အသက္ ၃၇ ႏွစ္၊ (ပင္မလာ ေရာ္ဆီယို) ျဖစ္တယ္။

ကံေကာင္းခ်င္ေတာ့ အသက္ ၃၄ ႏွစ္ရွိတဲ့ (လူစီယာ ဂိုဓြိဳင္) က သူ႔ ၃ ႏွစ္သားေလးကို ကားေပၚမွာထားခဲ့ျပီး ပါးစပ္ခ်င္း ေတ့မႈတ္ေပးနည္း CPR နဲ႔ ကေလးအသက္ရွဴေစေအာင္လုပ္ေပးပါတယ္။ ဒိေနာက္မွာ ရဲအရာရွိေတြ မီးသတ္ေတြကေန ဆက္ကူညီၾကလို႔ ကေလး အသက္ရွင္သြားခဲ့ပါသတဲ့။

အဆင္သင့္ခ်င္ေတာ့ ဆုရဓါတ္ပံုဆရာ (အယ္လ္ ဒိုင္ယပ္စ္) က ကားေနာက္ကပါလာတယ္။ ကေလးျပာႏွမ္းေနတဲ့ပံုကစျပီး ဓါတ္ပံုေတြ ရိုက္ႏိုင္လိုက္တယ္။

Strangers help save baby who stopped breathing on road http://www.local10.com/news/strangers-help-infants-life-on-836-roadside/24597956
CPR ႏွလံုး-အဆုပ္ ျပန္လည္အလုပ္လုပ္ေစရန္ျပဳစုနည္း http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2009/12/cpr.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၂-၂-၂ဝ၁၄

NSAIDs (2) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြကို ေလ့လာျခင္း

NSAID (Non-steroidal anti-inflammatory drugs) ေခၚတဲ့ (စတီရြိဳက္) မပါတဲ့ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြကို Systematic review with meta-analysis စနစ္တက် ေလ့လာမႈ (မက္တာ-အနာလိုက္ဆစ္) ျပဳခဲ့တယ္။ ဒီေဆးေတြေၾကာင့္ Cardiovascular risk ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါျဖစ္လာႏိုင္ေျခ အႏၠရာယ္ နဲ႔ Death ေသဆံုးမႈ ဆက္စပ္ေနတာကို ေတြ႔ရွိရတယ္။ အဲဒီေဆးေတြထဲက Naproxen ေဆးကေတာ့ အသက္သာဆံုး ျဖစ္တယ္လို႔ ၂ဝ၁၁ ဧျပီလမွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

NSAIDs ေဆးေတြဟာ Mild to moderate pain သာမန္နဲ႔ အသင့္အတင့္ နာတာကိုေရာ Arthritis အဆစ္နာ ေရာဂါအတြက္ ေရရွည္သံုးဘို႔ အတြက္ပါ ေကာင္းေစတဲ့ မွတ္တိုင္ထားရမဲ့ ေဆးဝါးေတြ ျဖစ္တယ္။ ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္မွာ Cyclooxygenase-2 (COX-2) inhibitor အမ်ိဳးအစားျဖစ္တဲ့ Rofecoxib ေဆးကို ႏွလံုး-ေသြးေၾကာေရာဂါနဲ႔ ဆက္စပ္တာ သိလာရလို႔ ေစ်းကြက္ကေန ဖယ္ရွားလိုက္တယ္။

ဆက္ျပီးေတာ့ COX-2 inhibitors ေဆးေတြကိုလဲ သတိထား ေလ့လာေနခဲ့တယ္။ ေလ့လာမႈရလဒ္ေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတယ္။ အဲလိုျဖစ္မယ္-မျဖစ္ဘူး ကံေသကမၼ ေျပာမရေသးခဲ့ဘူး။

Network meta-analysis ကေန Large-scale က်ယ္ျပန္႔တဲ့ ေလ့လာမႈ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ Randomised controlled trials လုပ္တယ္လို႔ ေခၚတယ္။ သုေတသန ေဝါဟာရနဲ႔ဆိုရင္ Patient-years ေခၚတယ္။ ေလ့လာသူေတြအားလံုးကို ေယဘုယ် က်က် ႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ည္ျပီး ေလ့လာ မွတ္တမ္းတင္းတယ္။ သတ္မွတ္ထားတဲ့ လူစုကိုသာ ေလ့လာမႈျပဳတာ မဟုတ္ဘူး။ အခုေလ့လာမႈဟာ 100 patient years ေက်ာ္တယ္။ ကင္ဆာလူနာေတြကို ဖယ္ထားတယ္။ စုစုေပါင္းလိုက္ရင္ စမ္းသပ္မႈေပါင္း ၃၁ ခုမွာ လူနာေပါင္း ၁၁၆၄၂၉ ေယာက္ ပါဝင္ခဲ့တယ္။ 115 000 patient years ကို follow-up ဆက္တိုက္ ေလ့လာခဲ့တယ္။

ပဌမ ေကာက္ခ်က္မွာ Myocardial infarction ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္သူေတြထဲက Fatal or non-fatal မေသသူေရာ ေသဆံုးသူပါ ပါဝင္တယ္။ ဒုတိယ ေကာက္ခ်က္မွာ Haemorrhagic or ischaemic ေသြးယိုတာနဲ႔ ေသြးေကာင္းေကာင္း မေလွ်ာက္တာေတြထဲက Fatal or non-fatal မေသသူေရာ ေသဆံုးသူပါ ပါဝင္တယ္။ ဒါ့ျပင္ Cardiovascular death ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ေသဆံုးသူေတြ၊ death from any cause တျခားအေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ေသဆံုးရသူေတြ၊ Antiplatelet Trialists' Collaboration (ATC) composite outcome ေသြးမံႈနည္းတာနဲ႔ ဆက္စပ္သူေတြ ပါဝင္ေသးတယ္။

ေဆး ၇ မ်ိဳးစမ္းခဲ့တယ္။ Celecoxib, Diclofenac, Etoricoxib, Ibuprofen, Lumiracoxib, Naproxen နဲ႔ Rofecoxib ေတြျဖစ္တယ္။

Findings ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကေတာ့ -
• Ibuprofen, Celecoxib, Rofecoxib နဲ႔ Lumiracoxib ေတြက Placebo ေဆးမေပးဘဲေနသူေတြနဲ႔ စာရင္ Increased risk of myocardial infarction ႏွလံုး-ေသြးေၾကာပိတ္တဲ့ အႏၠရာယ္ ပိုမ်ားတယ္။
• ေဆး ၇ မ်ိဳးလံုးက Increased risk of stroke ႏွလံုး-ေသြးေၾကာေရာဂါနဲ႔ ရင္ပတ္နာတာ ပိုမ်ားတယ္။
• Naproxen ကလြဲရင္ က်န္ ေဆး ၆ မ်ိဳးလံုးက Increased risk of cardiovascular death ႏွလံုး-ေသြးေၾကာ ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးရတာ ပိုမ်ားတယ္။
• ေဆး ၇ မ်ိဳးလံုးက Increased risk of death from any cause ဘယ္အေၾကာင္းနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ ေသဆံုးရတာ ပိုမ်ားတယ္။
• ေဆး ၇ မ်ိဳးလံုးက Increased risk of the ATC composite outcome ေသြးမံႈနည္းတာနဲ႔ ဆက္စပ္မႈ ပိုမ်ားတယ္။

အၾကံျပဳခ်က္ -
ဆရာဝန္ေတြဟာ NSAID therapy အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး ေပးကုသလို႔ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ Gastrointestinal အသာေျခလမ္း နဲ႔ Renal risk ေက်ာက္ကပ္အေပၚ သက္ေရာက္မႈေတြကိုသာမကဘဲ Cardiovascular risk ႏွလံုး-ေသြးေၾကာအေပၚ သက္ေရာက္ႏိုင္မႈေတြပါ သတိထားရမယ္။ ဒီေဆးေတြေပးရင္လဲ Dose ေဆးအဆ နည္းနည္းကို ရက္တိုတိုသာ ေပးသင့္တယ္။

• Painkillers အနာသက္သာေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/painkillers.html
• NSAIDs (1) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/nsaids.html
• Narcotic Analgesics မူးယစ္ေဆးပါ အနာသက္ေသာေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/narcotic-analgesics.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၆-၁ဝ-၂ဝ၁၁

NSAIDs (1) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား

အနာသက္သာေဆးေတြမွာ သံုးးပန္လွသတၲိရွိၾကတာမ်ားတယ္။ အမ်ားဆံုး နာတာအတြက္ သံုးတယ္။ အဖ်ားလဲက်မယ္။ အေရာင္လဲေလွ်ာ့မယ္။ အဆစ္နာတာ၊ အေၾကာနာတာေတြ သ္ကသာမယ္။ ေခါင္းကိုက္၊ အေအးမိ-ေခ်ာင္းဆိုး၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရလို႔ နာတာ-ေရာင္တာ၊ ရာသီလာလို႔ နာတာေတြအတြက္ပါ သံုးႏိုင္တယ္။ Aspirin (အက္စပရင္)၊ Ibuprofen (အိုင္ဘူပရိုဖင္)၊ Naproxen (နက္ပေရာက္ဆင္) နဲ႔ Nabumetone (နျဗဴမီတံုး) ေတြကို အသံုးမ်ားတယ္။ (ပါရာစီတေမာ) လဲ အနာသက္သာေစေပမဲ့ ေဆးအုပ္စုက သပ္သပ္ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဆးစာမွာ (NSAIDs) Non-steroidal anti-inflammatory drugs (စတီရြိဳက္) မပါတဲ့ အေရာင္သက္သာေဆးေတြလို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ေနရာတကာမွာသံုးတယ္။ အိမ္တိုင္းမွာလဲ ရွိတတ္တယ္။ ဝယ္ရတာလဲ အင္မတန္လြယ္တယ္။ ထိေရာက္မႈလဲ ရွိတယ္။ (စတီရြိဳက္) နဲ႔ အေရာင္ဆိုတာကို အရင္သိဘို႔ လိုမယ္။

Steroid (စတီရြိဳက္) ဆိုတာ ဓါတုေဗဒအရ (ေအာ္ဂဲနစ္) ျဒပ္ေပါင္းေတြ ျဖစ္တယ္။ ေဆးဝါးေဗဒအရ Cholesterol (ကိုလက္စေထာ)၊ Anabolic steroids (ခြန္အားတိုး-စတီရြိဳက္)၊ Estradiol မိန္းမ-ေဟာ္မုန္း၊ Testosterone ေယာက္်ား-ေဟာ္မုန္း နဲ႔ Dexamethasone (ဒက္ဆာမီသာဇုမ္း) အားလံုး ပါတယ္။ (စတီရြိဳက္) ကေနလဲ ေရာင္ျခင္းျဖစ္စဥ္ကို တားေပးတယ္။ (စတီရြိဳက္) ေဆးအမ်ိဳးအစားက ျပင္းတယ္လို႔ ေျပာတာ မမွန္ဘူး။ တလြဲမသံုးသင့္ဘူးေျပာမွ မွန္တယ္။ ဒါေတာင္ အေမရိကားမွာ လူဦးေရ ၁% က တလြဲသံုးေနၾကတယ္။

Inflammation ေရာင္ျခင္းျဖစ္စဥ္ဆိုတာ ေရာဂါေဗဒမွာ အေျခခံျဖစ္တယ္။ ကိုယ့္လက္ကိုယ္ ရိုက္ၾကည့္လိုက္ပါ။ အရိုက္ခံရတဲ့ ေနရာမွာ အျခင္းအရာ ၅ မ်ိဳး ျဖစ္လာတယ္။ နီ၊ ပူ၊ ေရာင္၊ နာ၊ ဆိုတာေတြ ျဖစ္လာမယ္။ ဒါ့ျပင္ ထိခိုက္ခံရတဲ့ (တစ္ရွဴး) ေတြက သူ႔အလုပ္သူ မလုပ္ႏိုင္တာလဲ ပါေသးတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီလိုျဖစ္တဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြကို သက္သာေအာင္ NSAIDs ေဆးေတြကို သံုးတယ္။

NSAIDs ေဆးေတြကေန ေရာင္တာ၊ ဖ်ားတာ နဲ႔ နာတာကိုျဖစ္ေစမဲ့ Prostaglandins (ပရိုစတက္ဂလင္ဒင္) ဓါတ္ ထုတ္ေပးရာမွာလိုအပ္တဲ့ Cyclooxygenase (COX) ေခၚတဲ့ (အင္ဇိုင္းမ္) ကို တားဆီးေပးတာတယ္။ COX-1 နဲ႔ COX-2 ဆိုျပီး ၂ မ်ိဳး ရွိတယ္။
• COX-1 အမ်ိဳးအစားက Platelets ေသြးမႈံေတြကို တက္ၾကြေစမဲ့ Prostaglandins (ပရိုစတက္ဂလင္ဒင္) ထုတ္ေပးလို႔ အစာအိမ္နံရံ၊ အူနံရံေတြကိုလဲ အကာကြယ္ေပးတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ကိုလဲ အကူအညီေပးတယ္။
• COX-2 inhibitors ကထူးျခားတယ္။ ေရာင္တာကိုျဖစ္ေစတဲ့ (အင္ဇိုင္းမ္) ကိုသာ ျပစ္မွတ္ထားလို႔ အစာအိမ္နံရံကို မထိခိုက္ေစဘူး။ ဒါေပမဲ့ ႏွလံုးေရာဂါအတြက္ မသံုးႏိုင္ဘူး။ အဆစ္ေတြထိခိုက္တာ၊ ေရာင္တာေတြကို သက္သာေစတယ္။ အဆီနဲ႔တြဲမစားသင့္ဘူး။ Antacids ေလေဆးနဲ႔ တြဲမေပးသင့္ဘူး။ ေစ်းနဲနဲပိုၾကီးတယ္။ ေဆးကို ရက္ၾကာၾကာေပးလို႔ ရတယ္။

Aspirin (အက္စပရင္)၊ Ibuprofen (အိုင္ဘူပရိုဖင္)၊ Naproxen (နက္ပေရာက္ဆင္) နဲ႔ Nabumetone (နျဗဴမီတံုး) ေတြကို အသံုးမ်ားတယ္။ အမ်ားဆံုး နာတာအတြက္ သံုးတယ္။ အဖ်ားလဲက်မယ္။ အေရာင္လဲေလွ်ာ့မယ္။ Arthritis, Bursitis and Tendonitis အဆစ္နာတာေတြအတြက္ သံုးတယ္။ ေခါင္းကိုက္၊ အေအးမိ-ေခ်ာင္းဆိုး၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရလို႔နာတာ၊ Menstrual cramps ရာသီလာလို႔နာတာအတြက္လဲ သံုးႏိုင္တယ္။

တခ်ိဳ႕ေဆးေတြမွာ ထူးျခားတဲ့ သတိၲိမ်ိဳးလဲ ရွိေသးတယ္။
• Aspirin (အက္စပရင္) တမ်ိဳးထဲကိုသာ Strokes (စထုပ္ခ္) နဲ႔ Heart attacks ႏွလံုး (အတက္ခ္) ရမွာ ကာကြယ္ဘို႔ သံုးတယ္။ (အက္စ္ပရင္) ကို ေသြးမခဲေစေအာင္ သံုးတာျဖစ္တယ္။ ၄-၇ ရက္အထိ အခ်ိန္ဆြဲေပးတယ္။
• Aspirin (အက္စပရင္) ဘယ္ေလာက္ေပးမလဲ -
• Ankylosing Spondylitis, Osteoarthritis, Rheumatoid arthritis, SLE-associated arthritis and pleurisy = 3 grams per day in divided doses
• Fever Pain = 325 to 650 mg orally or rectally every 4 hours as needed, not to exceed 4 g/day
• Rheumatic Fever = 80 mg/kg/day orally in 4 equally divided doses, up to 6.5 g/day
• Myocardial Infarction = 160 to 162.5 mg orally once a day beginning as soon as an acute myocardial infarction is suspected and continuing for 30 days
• Ischemic Stroke = 50 to 325 mg orally once a day
• Angina Pectoris = 75 mg to 325 mg orally once a day
• Angina Pectoris Prophylaxis = 75 mg to 325 mg orally once a day, continued indefinitely
• Thromboembolic Stroke Prophylaxis = 75 mg to 325 mg orally once a day, continued indefinitely
• Myocardial Infarction Prophylaxis = 75 mg to 325 mg orally once a day, continued indefinitely
• Ischemic Stroke Prophylaxis = 75 mg to 325 mg orally once a day, continued indefinitely
• Coronary artery bypass graft = 325 mg orally once a day beginning 6 hours after the procedure and continuing for 1 year or indefinitely as needed
• Percutaneous transluminal coronary angiography = 325 mg orally once 2 hours prior to procedure, then 160 to 325 mg orally once a day indefinitely
• Carotid endarterectomy = 80 mg orally once a day up to 650 mg orally twice a day beginning prior to surgery and continuing indefinitely
• Vioxx နဲ႔ Bextra ေတြကို ေစ်းကြက္မွာ ေရာင္းခြင့္ ပိတ္လိုက္ျပီ။

• Ketorolac (Toradol) ေဆးကို သိပ္နာတာအတြက္ ဘိန္းပါတဲ့ေဆးကိုသာ သံုးရမွာမ်ိဳးကို ရက္တိုတို ေပးႏိုင္တယ္။ ၅ ရက္ထက္ပို ၾကာၾကာေပးရင္ အစာအိမ္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။ ထိုးေဆးကို 15 to 60 mg ကို ၆ နာရီတခါထိုးေပးႏိုင္တယ္။ တေန႔မွာ 60 or 120 mg ထက္မမ်ားေစရဘူး။ စားေဆးကို တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ ၄-၆ နာရီတခါေပးတယ္။ တေန႔မွာ 40 mg ထက္မပိုရဘူး။

• Celecoxib (Celebrex) ေဆးက COX-2 ကိုပိုသက္ေရာက္တယ္။ COX-1 ကို နည္းနည္းသက္ေရာက္တယ္။ အစာလမ္းကို သိပ္မထိခိုက္ေစဘူး။ 100-200 mg တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္။ Osteoarthritis အရိုး-အဆစ္ေရာင္တာအတြက္ 100 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ဒါမွမဟုတ္ 200 mg တခါတည္းေသာက္။ Rheumatoid arthritis (ရူမက္တစ္) အဆစ္နာအတြက္ 100 or 200 တေန႔ ၂ ၾကိမ္။ Menstrual cramps ရာသီလာလို႔ နာတာအတြက္ 400 mg တခါတည္းေသာက္ပါ။ လိုေသးရင္ 200 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ေသာက္ပါ။ Familial adenomatous polyposis (FAP) ေခၚတဲ့ ေမြးရာပါ အူမၾကီးထဲ အသားပိုေလးေတြေၾကာင့္နာတာအတြက္ 400 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္။

NSAIDs ေတြရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြက အန္၊ ပ်ိဳ႕၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ဝမ္းပ်က္၊ အစားအေသာက္ပ်က္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ေခါင္းမူး၊ အေရျပားအနီျပင္ထြက္၊ အိပ္ခ်င္။ တခ်ိဳ႕ကို ေျခ-လက္ေရာင္ေစတယ္။

အဆိုးဆံုးျဖစ္ေစတာက Ulcers ေလနာ၊ Bleeding ေသြးယိုတာ၊ Kidney failure ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္တာ၊ ရွားရွားပါးပါး Liver failure အသဲထိခိုက္တာ။ ကေလးငယ္ေတြကို Aspirin မေပးသင့္ဘူး။ Chickenpox ေရေက်ာက္ နဲ႔ Influenza တုပ္ေကြး ျဖစ္ေနရာကေန ဒီေဆးေပးရင္ Reye's syndrome ေခၚတဲ့ အသဲေရာဂါရေစႏိုင္တယ္။

NSAIDs ေဆးေတြကို Classification အုပ္စုခြဲထားတယ္။
1. Salicylates
- Aspirin (Acetylsalicylic acid)
- Diflunisal
- Salsalate

2. Propionic acid derivatives
- Ibuprofen
- Dexibuprofen
- Naproxen
- Fenoprofen
- Ketoprofen
- Dexketoprofen
- Flurbiprofen
- Oxaprozin
- Loxoprofen

3. Acetic acid derivatives
- Indomethacin
- Sulindac
- Etodolac
- Ketorolac
- Diclofenac (FDA ကေန စိတ္ခ်ရမႈကို သတိေပးထားတယ္။)
- Nabumetone

4. Enolic acid (Oxicam) derivatives
- Piroxicam
- Meloxicam
- Tenoxicam
- Droxicam
- Lornoxicam
- Isoxicam

5. Fenamic acid derivatives (Fenamates)
- Mefenamic acid
- Meclofenamic acid
- Flufenamic acid
- Tolfenamic acid

6. Selective COX-2 inhibitors (Coxibs)
- Celecoxib (FDA ကေန စိတ္ခ်ရမႈကို သတိေပးထားတယ္။)
- Rofecoxib (တရားဝင္ေရာင္းခ်ခြင့္ ပိတ္ထားတယ္။)
- Valdecoxib (တရားဝင္ေရာင္းခ်ခြင့္ ပိတ္ထားတယ္။)
- Parecoxib (FDA တရားဝင္ေရာင္းခ်ခြင့္ ပိတ္ထားတယ္။ ဥေရာပမွာေရာင္းတယ္။)
- Lumiracoxib (ၾသစေၾတးလ် TGA က ျပန္ပိတ္လိုက္တယ္။)
- Etoricoxib (FDA တရားဝင္ေရာင္းခ်ခြင့္ ပိတ္ထားတယ္။ ဥေရာပမွာေရာင္းတယ္။)

7. Sulphonanilides
- Nimesulide (အသဲကိုထိခိုက္ေစႏိုင္လို႔ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ပိတ္ထားတယ္။)

8. Others
- Licofelone
- Lysine clonixinate

• NSAIDs (2) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြကို ေလ့လာျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/nsaid.html
• Painkillers အနာသက္သာေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/painkillers.html
- Narcotic Analgesics မူးယစ္ေဆးပါ အနာသက္ေသာေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/narcotic-analgesics.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၃-၆-၂ဝ၁၂

Friday, February 21, 2014

Painkillers (2) အနာသက္သာေဆးမ်ား (၂)

Prescription Pain Medicine ဆရာဝန္လက္မွတ္နဲ႔သာ ဝယ္ရတဲ့ အနာသက္သာေဆးမ်ား

1. Celecoxib (Celebrex) = (COX-2 inhibitor) NSAID
Dose = 100 mg - 200 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၃႕၇
ေပးႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ အရိုးနာ၊ (ရူမက္တစ္) အဆစ္နာ၊ ရက္တိုနာျခင္း၊ ရာသီလာစဥ္နာျခင္း၊
ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = ႏွလံုးေရာဂါ၊ အစာအိမ္ ေသြးယိုျခင္း၊ Heart attack ႏွလံုး (အတက္ခ္) ရျခင္း၊ Stroke (စထုပ္ခ္) ရျခင္း၊

2. Tramadol (Ultram) 50 mg ေပးရတယ္။ အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၃႕၈ ေပးႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ = အေတာ္အသင့္နာျခင္း၊ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = ပ်ိဳ႕၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ေခါင္းမူး၊ ေခါင္းကိုက္၊ အိပ္ခ်င္၊ အန္၊

3. Meperidine HCl (Demerol)
Dose = 50 mg - 100 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၄

4. Hydrocodone and Acetaminophen (Lorcet)
Dose = 5-500 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၅
5. Hydrocodone and Acetaminophen (Vicodin)
Dose = 5-500 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၅
6. Hydrocodone and Acetaminophen (Lorcet Plus)
Dose = 7.5-650 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၅႕၅
7. Hydrocodone and Acetaminophen (Vicodin ES)
Dose = 7.5-750 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၆
8. Hydrocodone-APAP and Acetaminophen (Norco)
Dose = 5-325 mg
Dose = 7.5-325 mg
Dose = 10-325 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၆႕၅
9. Hydrocodone and Acetaminophen (Lortab)
Dose = 10-500 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၇
10. Hydrocodone and Acetaminophen (Vicodin HP)
Dose = 10-660 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၇

11. Oxycodone HCl with Acetaminophen (Percocet)
Dose = 2.5-325 mg - 5- 325 mg - 7.5-325 mg - 7.5-500 mg - 0-325 mg - 10-650 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၇
12. Oxycodone HCl, Oxycodone terephthalate and Aspirin (Percodan)
Dose = 4.50 mg
0.38 mg - 325 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၇
13. Oxycodone HCl (Oxycontin 40)
Dose = 40 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၈႕၅

14. Morphine sulfate (RMS, MS Contin)
Dose = 15 mg - 30 mg - 60 mg - 100 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၉

15. Fentora (Duragesic, Fentanyl, Actiq) Skin patch
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၁ဝ

16. Hydromorphone hydrochloride = Dihydromorphinone (Dilaudid, Palladone)
Dose = 1 mg - 2 mg - 3 mg - 4 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၁၁

17. Oxymorphone (Opana)
Dose = 5 mg - 10 mg

18. Extended release (Opana ER)
Dose = 5 mg - 7.5 mg - 10 mg - 15 mg - 20 mg - 30 mg - 40 mg
3 - 5 - 8 hours (Injection and Suppository)

အေမရိကားမွာ ေဆးလြန္လို႔ ေသရတဲ့လူဦးေရဟာ Cocaine (ကိုကိန္း) နဲ႔ Heroin (ဟီရိုယင္း) ႏွစ္မ်ိဳးတြဲေၾကာင့္ ေသတာထက္ အနာသက္သာေဆး တရားလြန္ သံုးစြဲလို႔က ပိုမ်ားတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ၃-၄ ဆ အထိရွိလာတယ္။ ေသေအာင္ေသာက္ၾကတဲ့ ေဆးေတြက Narcotic painkillers မူးယစ္ေဆးပါ အနာသက္သာေဆး OxyContin (Oxycodone), Opana (Oxymorphone HCl), Methadone, နဲ႔ Vicodin (Hydrocodone) ေတြျဖစ္တယ္။ မိုက္ကယ္-ဂ်က္ဆင္ ကြယ္လြန္ရတာဟာ သူ႔ဆရာဝန္က Propofol ေဆးေတြ ထိုးေပးတာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီေဆးကေတာ့ အခ်ိန္တို ေမ့ေဆးျဖစ္တယ္။ Painkiller မဟုတ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Painkillers (1) အနာသက္သာေဆးမ်ား (၁)

ဆရာဝန္လက္မွတ္မပါဘဲ ဝယ္လိုရတဲ့ေဆးမ်ား

Painkiller ကို ေဆးစာနဲ႔ Analgesic လို႔ေခၚပါတယ္။ လူေတြမွာ နာတယ္ဆိုတာ အာရံုေၾကာစနစ္ထဲက နာတာနဲ႔ ပတ္သက္တာကို သက္ေရာက္မႈခံရလို႔ ျဖစ္တယ္။ နာတာသိတဲ့ေနရာေတြကို ထံုးေဆးေပးထားရင္ မနာသလို၊ နာတာ ျဖစ္ေစမဲ့ျဖစ္စဥ္ကို ဟန္႔တားေပးရင္လဲ နာတာကို သက္သက္သာသာ ခံစားရမယ္။ ထံုေဆးက ခံစားႏိုင္စြမ္းကို တာေပးတာျဖစ္တယ္။ ေမ့ေဆးဆိုရင္ေတာ့ ဘာဆိုဘာမွ မသိႏိုင္ဘူးေပါ့။

Analgesic drugs ေဆးေတြက ေဘးအဖ်ားအနား အာရံုေၾကာေတြျဖစ္ျဖစ္၊ ဗဟို အာရံုေၾကာစနစ္ျဖစ္ျဖစ္ကို သက္ေရာက္ေစၾကတယ္။ ေဆးသေဘာခ်င္း မတူၾကသလို နာပံုနာနည္းမတူရင္ အနာသက္သာေဆးလဲ ေရြးေပးရတယ္။ ဘယ္ေလာက္နာသလဲအေပၚနဲ႔ အနာအမ်ိဳးအစားအေပၚမွာ မူတည္တယ္။ Paracetamol (Acetaminophen) (ပါရာစီတေမာ)၊ (NSAIDs) (စတီရြိဳက္) မပါတဲ့ အနာ-အေရာင္ သက္သာေဆးေတြ နဲ႔ Opioid drugs ဘိန္းသေဘာပါတဲ့ေဆးေတြဆိုျပီး ရွိတယ္။

• Paracetamol မွာ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး သိပ္မရွိပါ။ ေဆးအဆမ်ားသြားရင္ေတာ့ အသဲ နဲ႔ ေက်ာက္ကပ္မွာ ဆိုးဝါးတာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• COX-2 inhibitors ေတြက NSAIDs ေတြရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးကို သက္သာေအာင္ တီထြင္ထားတဲ့ အမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္။ Rofecoxib နဲ႔ Celecoxib ေတြျဖစ္တယ္။ ထိေရာက္တာမွာ တူျပီး အစာလမ္းက ေသြးယုိမွာ သက္သာေစတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္း ေလ့လာမႈေတြအရ ႏွလံုးနဲ႔ ဦးေႏွာက္ကို သက္ေရာက္မႈျဖစ္ေစႏိုင္တာ သိလာရတယ္။ Rofecoxib (Vioxx) ကို ေရာင္းခြင့္မျပဳေတာ့ဘူး။ Celecoxib ထဲမွာ (ဆာလ္ဖါ) ပါတယ္။
• Ofirmev ေဆးက Acetaminophen ေဆးျဖစ္တယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ထိုးေပးရတယ္။ ဥေရာပမွာ ခြဲစိတ္လူနာေတြ အနာသက္သာဘို႔ အသံုးမ်ားလာတယ္။
• Morphine, Codeine, Oxycodone, Hydrocodone, Dihydromorphine, Pethidine ေဆးေတြက ဘိန္း၊ ဘိန္းနဲ႔ ဆင္တာေတြကေန ထုတ္လုပ္တာျဖစ္တယ္။
• Buprenorphine က ဓါတ္ခြဲခန္းမွာထုတ္တဲ့ ဘိန္းျဖစ္တယ္။
• Tramadol ေဆးက Codeine နဲ႔ ဆင္တယ္။
• Flupirtine (Aminopyridine) ေဆးမွာ ဘိန္းမပါဘူး။
• Tricyclic antidepressants စိတ္မက်ေဆးေတြကိုလဲ သံုးႏိုင္တယ္။
• Paracetamol နဲ႔ Codeine လို ေရာထားတဲ့ေဆးေတြလဲ ရွိတယ္။
• Ibuprofen or Diclofenac ေတြကို လိမ္းေဆးအျဖစ္လဲသံုးႏိုင္တယ္။
• Capsaicin ငရုပ္သီးကေနထုတ္တယ္။ ေဆးကပ္ခြါအျဖစ္သံုးတယ္။
• Lidocaine အဆစ္ထဲထိုးေပးႏိုင္တယ္။ ပါးစပ္အနာအတြက္လဲ လိမ္းေပးႏိုင္တယ္။
• Tetrahydrocannabinol (THC) စိတ္ေရာဂါအတြက္ေဆး၊ နာတာအတြက္လဲ ေပးတယ္။
• Ketamine ေမ့ေဆးထိုးေဆးကို မေတာ္မတရားျပဳက်င့္ဘို႔၊ ပစၥည္းလုယက္ဘို႔ ေဆးမံႈ႔ အျဖစ္သံုးတယ္။
• Clonidine ယားတာ၊ စိုးရိမ္တာ၊ ေသြးတိုး နဲ႔ နာတာေတြအတြက္သံုးတယ္။
• Mexiletine ႏွလံုးခုန္မမွန္တာကို အဓိကသံုးတယ္။ နာတာကိုလဲ သက္သာေစတယ္။
• တျခား အနာသက္သာေဆးေတြကေတာ့ Nefopam, Orphenadrine, Pregabalin, Gabapentin, Cyclobenzaprine, Scopolamine ေတြျဖစ္ၾကတယ္။
• Dextromethorphan ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးျဖစ္တယ္၊ အနာလဲသက္သာေစတယ္။
• High-alcohol liquor အရက္အျပင္းကိုလဲ နာတာသက္သာ ေအာင္သံုးတယ္။

ဆရာဝန္ သတိေပးတာ လိုက္နာပါ
• ဆရာဝန္ညႊန္တဲ့အတိုင္း တိတိက်က် သံုးစြဲရမယ္။
• လိုအပ္တယ္လို႔ ဆရာဝန္ကညႊန္ရင္ အခ်ိန္ဆြဲမေနဘဲ ေသာက္ပါ။
• ရက္တိုအတြက္သာ သံုးပါ။
• ေကာ္ဖီ၊ (ကိုလာ)၊ ေဖ်ာ္ရည္၊ ႏြားႏို႔႔၊ လဖက္ရည္ေတြနဲ႔ တြဲမေသာက္ပါနဲ႔။
• Paracetamol နဲ႔ အရင္စတာ သင့္တယ္။ ေဆးအဆက အနည္းဆံုးျဖစ္သင့္တယ္။ နာတာလဲ သက္သာမယ္၊ ဆိုးက်ိဳးလဲ နည္းမယ္။
• တခ်ိဳ႕မွာ အနာသက္သာေဆးတမ်ိဳးက ပိုသက္သာေစတာျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• အစာလမ္းမွာ ေသြးယိုလာမွာကို အထူးသတိထားရမယ္။
• ေသြးယိုေစႏိုင္တာက Warfarin ေသြးက်ဲေဆး၊ Steroids (စတီရြိဳက္ေဆး)၊ Low-dose Aspirin ႏွလံုးကို ကာကြယ္ဘို႔ ေသာက္ရတဲ့ (အက္စ္ပရင္) ေဆးေတြနဲ႔ အတူေသာက္ရင္ ပိုျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• Myocardial infarction (MI or heart attack) or Stroke ျဖစ္မွာကိုလဲ သတိထားရမယ္။
• Rheumatoid arthritis (ရူမတြိဳက္) ေလးဘက္နာ၊ Osteoarthritis အရိုး-အဆစ္ေရာဂါ နဲ႔ Chronic back pain နာတာရွည္ ခါးနာေရာဂါေတြကိုေတာ့ ရက္ရွည္လိုမယ္။
• Aspirin (အက္စပရင္) ကို အသက္ ၁၆ ႏွစ္ေအာက္မေပးသင့္ဘူး။

Over-the-counter Pain Medicine ေဆးဆိုင္မွာ အလြယ္ဝယ္ရတဲ့ အနာသက္သာေဆးမ်ား

(၁) Over-the-counter Pain Medicine ေဆးဆိုင္မွာ အလြယ္ဝယ္ရတဲ့ အနာသက္သာေဆးေတြ နဲ႔ (၂) Prescription Pain Medicine ဆရာဝန္လက္မွတ္နဲ႔သာ ဝယ္ရတဲ့ အနာသက္သာေဆးေတြလို႔ ၂ ပိုင္း ခြဲထားပါမယ္။ Pain relief score အနာကို သက္သာေစတဲ့ အဆင့္ (၁) ကေန (၁၁) အထိရွိတယ္။ (၁) က အနိမ့္ဆံုး။

1. Aspirin (Acetylsalicylic acid) = NSAID
Dose = 81 mg - 325 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၁
ေပးႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ သာမန္ကိုက္ခဲျခင္း၊ နာျခင္း၊ အေအးမိ၊ ေခါင္းကိုက္၊ ၾကြက္သားနာ၊
ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = အလာဂ်ီရျခင္း၊ ပန္းနာ၊ အစာအိမ္ ေသြးယိုျခင္း၊ Reye's Syndrome (ရိုင္း-ဆင္ဒရုမ္း)၊

2. Acetaminophen (Excedrin, Tylenol, Paracetamol)
Dose = 500 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၂
ေခါင္းကိုက္၊ ကိုယ္ပူ၊ အဆစ္နာ၊ (ရူမက္တစ္) ေရာဂါ၊ အရိုး-ၾကြက္သားနာျခင္း၊
ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = Tylenol ဟာ အေမရိကားမွာ အသဲအလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ျခင္းရဲ႕ နံပါတ္ (၁) တရားခံျဖစ္သည္။

3. Vanquish (Aspirin + Acetaminophen)
Dose = 325 mg - 500 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၂႕၂၅
Headache ေခါင္းကိုက္၊ Muscle ache ၾကြက္သားနာ၊

4. Ibuprofen (Advil, Motrin, Nuprin) = NSAID
Dose = 200 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၂႕၅
ကိုက္ခဲျခင္း၊ နာျခင္း၊ အေအးမိ၊ သြားကိုက္၊ ၾကြက္သားနာ၊ ခါးနာ၊ ရာသီလာစဥ္နာျခင္း၊ ကိုယ္ပူျခင္း၊
ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = အလာဂ်ီရျခင္း၊ ပန္းနာ၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ကိုယ္ဝန္ တတိယ ၃ လေနာက္ပိုင္း မေပးသင့္။

5. Naproxen sodium (Aleve, Naproxen) = NSAID
Dose = 220 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၃
ေပးႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ အဆစ္-ၾကြက္သားနာ၊ အဆစ္နာေရာဂါ၊ (ရူမက္တစ္) ေရာဂါ၊ အရိုး-ၾကြက္သားနာ၊
ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = ႏွလံုးေရာဂါ၊ အစာအိမ္ေအာင့္၊ ႏို႔႔တိုက္မိခင္ေတြကို မေပးသင့္၊

6. Ibuprofen (Motrin 800) = NSAID
Dose = 800 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၃႕၅

7. Ketoprofen (Actron, Orudis) = NSAID
Dose = 12.5 mg
အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၃႕၆
ေပးႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္သက္သာေစရန္၊ နာျခင္း၊ အဆစ္နာ၊

- Narcotic Analgesics မူးယစ္ေဆးပါ အနာသက္ေသာေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/narcotic-analgesics.html
- NSAIDs (1) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/nsaids.html
- NSAIDs (2) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြကို ေလ့လာျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/nsaid.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၃-၆-၂ဝ၁၂

Thursday, February 20, 2014

Rheumatism ေလးဘက္နာ (၁)

(၁) သမီးမွာ ေလးဖက္နာေရာဂါအတြက္ Asprinနဲ႔ ွPrednisolone ကို ေသာက္ေနရတာ ၃ လေက်ာ္ေနပါၿပီ။ASO က ၁၆ဝ ပဲရွိေပမယ့္ ဒူးဆစ္ေရာင္တာက မသက္သာေသးပါဘူး။ အဲဒီေဆးေတြ ႀကာရွည္ေသာက္လ်ွင္ ေနာက္ဆက္တဲြ ဘာၿဖစ္နိုင္ပါသလဲဆရာ။ ဆရာဝန္ေၿပာင္းသင့္ပါသလား။ ၿပန္ၿဖစ္ခါစ ASO က ၅ဝဝ ေက်ာ္ပါတယ္။ အေထြေထြေရာဂါကု ပါေမာကၡႀကီး တစ္ဦးနဲ႔ၿပေနတာပါဆရာ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။
(၂) သမီးမွာ RA positive ၿဖစ္ေနပါတယ္။ မည္သည့္ အစားအစာမ်ားကို ေရွာင္ရမလဲ။ RA သည္ ေလးဘက္နာႏွင္႔ အတူတူဘဲလား။ အဆစ္ေတြအားလံုး နာေနပါတယ္။ နံက္အိပ္ရာထခ်ိန္ အဆိုးဆံုးပါ။
(၃) ကၽြန္မက ေလးဖက္နာေၾကာင့္ Penicillin V ေသာက္ေနတာ ေလးႏွစ္ေက်ာ္ပါၿပီ။ အခုကေလးယူမယ္ဆိုေတာ့ ဒီေဆးကို ဆက္ေသာက္သင့္၊ မသင့္လည္း သိခ်င္ပါတယ္။ ပိုးသတ္ေဆးဆိုေတာ့ ကေလးရလာခဲ့ရင္ ကေလးကို ထိခိုက္ႏိုင္သလား ဆိုတာလည္း သိခ်င္ပါတယ္။

Rheumatoid factor test စမ္းသပ္နည္းကို Rheumatoid arthritis (ရူမက္တစ္) အဆစ္နာသူေတြကို လုပ္တယ္။ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ျဖစ္တယ္။ လူနာအေတာ္မ်ား ၇ဝ-၈ဝ% မွာ RA ရွိေနတယ္။ တျခား (ေအာ္တိုအင္ျမဴး) ေရာဂါ ရွိေနသူေတြမွာလဲ ဒီဟာရွိတယ္။ ေျခႏွစ္ဘက္၊ လက္ႏွစ္ေခ်ာင္းနာလို႔ “ေလးဘက္နာ” လို႔ ဗမာေတြက ေျပာၾကတယ္။ ဟိုအဆစ္-ဒီအဆစ္ ေျပာင္းနာတာမို႔ “ဟိုသြား-ဒီသြား အဆစ္နာ” လို႔ ေဆးစာမွာလာတယ္။ အနီးစပ္ဆံုးက Rheumatism ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီထဲမွာ (ရူမက္တစ္) အဆစ္နာ၊ (ရူမက္တစ္) အဖ်ား၊ (ရူမက္တစ္) ႏွလံုးေရာဂါ၊ စတာေတြကို ျခံဳေခၚတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအသံုးက နဲနဲေတာ့ေခတ္ေနာက္က်သြားပါျပီ။

အဆစ္နာတာနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါ တြဲေနတတ္တာက အေရးပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ငယ္ငယ္-ရြယ္ရြယ္၊ ၅-၁၆ ႏွစ္ေတြမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။ (ရူမက္တစ္) အဖ်ားရဲ႕ အက်ိဳးဆက္ျဖစ္တယ္။ Group A Streptococcus ဆိုတဲ့ (ဗက္တီးရီးယား) ေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ Strep throat ဆိုတဲ့ လည္ပင္းနာနဲ႔ Scarlet fever အဝါေရာင္ အဖ်ားေရာဂါေတြကို လက္ညွိဳးထိုးရတယ္။ ႏွလံုးေရာဂါ ဆိုတာကလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေသးတယ္။ ေလးဘက္နာနဲ႔ ဆိုင္တာက အဆို႔ရွင္ေရာဂါေတြပါ။ MS က်ဥ္းတာ၊ MI က်ယ္တာ။

အဆစ္နာ အမ်ိဳးအစားေပါင္းက ရာေက်ာ္ရွိတယ္။ ေရာဂါရာဇဝင္ နဲ႔ ဆရာဝန္ကေန စစ္ေဆးတာနဲ႔ စမယ္။ စစ္ေဆးရင္ အဆစ္ေနရာမွာ နီေနမယ္၊ ေရာင္ေနမယ္၊ နာေန၊ တင္းေနမယ္၊ အဆစ္ထဲမွာ အရည္ပိုျဖစ္လာလို႔ ေရာင္ေနမယ္၊ အလံုးလို-အက်ိတ္လို ျဖစ္လာမယ္၊ တဖက္ထဲလဲ ျဖစ္ႏိုင္၊ ဘယ္-ညာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္၊ လႈတ္ရွားရတာ အရင္ေလာက္မရ ျဖစ္လာမယ္၊ ကိုယ္ပူႏိုင္တယ္၊ အားယုတ္ေနမယ္။

ခဏခဏ အဆစ္နာရင္ အလုပ္အကိုင္ပါ ပ်က္မယ္။ ၾကာလာရင္ အထူးသျဖင့္ လက္ဆစ္ေတြက ပံုသဏၭာန္ ေျပာင္းသြားလို႔ ၾကည့္မေကာင္း ျဖစ္လာတတ္တယ္။ အမ်ိဳးအေဆြထဲမွာ လူနာရွိရင္ “စိတ္ေတာ့ မပ်က္ပါနဲ႔” လို႔ အရင္ေျပာထားပါရေစ။ ရိုးရိုးသားသား ဝန္ခံရရင္ လံုးဝေပ်ာက္သြားေစရမယ္လို႔ ဆရာဝန္မ်ားက အာမမခံပါ။ ေဆးကုတာရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္က နာေနတာေတြ သက္သာေအာင္၊ အထိခိုက္နည္းေအာင္၊ ဒုကၡိတျဖစ္မသြားေအာင္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါရွိတာကို ေစာေစာ သိဘို႔လိုတယ္။

ေသျခာေအာင္ ASO Test, Complete blood count, ECG, ESR စမ္းသပ္မႈေတြ လုပ္ရတယ္။ ASO ဆိုတာ Antistreptolysin-O ေသြးစစ္တာေခၚတယ္။ Group A streptococci ကို ခုခံေပးမဲ့ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္ 160 Todd units/mil တနည္းေျပာရရင္ လူၾကီးဆို 200 ေအာက္၊ ကေလးဆို 300 ေအာက္ရွိတယ္။ (ေရးထားပါတယ္။)

Rheumatoid arthritis (RA) ရူမတြိဳက္ အဆစ္နာဆိုတာ (ေအာ္တိုအင္ျမဴး) ေရာဂါအုပ္စုမွာ ပါတယ္။ “သူ႔လူနဲ႔ ကိုယ့္လူ မခြဲျခားတတ္ဘဲ၊ လူမွားျပီး၊ (ေအာ္တို-အင္ျမဴး) ေရာဂါျဖစ္လာရတယ္။” အဲဒီထဲက တခုကေတာ့ (ရူမတြိဳက္) အဆစ္နာပါ။ ဒါကို ေလးဘက္နာလို႔ ေျပာတာမွန္တယ္။ တကယ္ေတာ့ ေလးဘက္မကပါ၊ အဆစ္အမ်ားၾကီးမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။ အဆစ္ အေသးစားေရာ အၾကီးစားပါ ျဖစ္တာ။ AIDS နဲ႔ မဆိုင္ပါ။ သူ႔ေအာက္မွာလည္း ေရာဂါမ်ိဳးစံုပါတယ္။ မတည့္တာ ဝင္လာရင္ ခႏၶာကုိယ္က ခုခံ တိုက္ထုတ္ႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္။

အမ်ားအားျဖင့္ ေျခ၊ လက္၊ လည္ပင္း၊ ခါး၊ အဆစ္မွန္သမွ် ဒုကၡေပးတယ္။ အဆစ္နာအျပင္ အရြတ္နာ၊ အဆစ္ဖံုးနာ၊ အရြတ္ေၾကာနာ။ အမ်ားဆံုး ထိတာက အဆစ္ဖံုးလႊာ ေရာင္တာပါ။ ၾကြက္သားမွာျဖစ္ရင္ ဝတ္ေနၾက အဝတ္ေတာင္ အတင္မခံႏိုင္ဘူး။

လူ ၁ဝဝဝ မွာ ၆ ေယာက္မွာ RA ရွိတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက ၂-၃ ဆ ပိုတယ္။ အဆစ္မွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ က်န္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြကိုျဖစ္တာ ၁၅-၂၅% ရွိတယ္။ အဆုပ္မွာ ခဲေနတယ္။ ေက်ာက္ကပ္မွာ ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္တမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ႏွလံုးနဲ႔ေသြးေၾကာမွာ ေသြးလႊတ္ေၾကာမာ-က်ဥ္းလို႔ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္တာျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ႏွလံုးအဖံုးလႊာ ေရာင္တာ၊ ႏွလံုးၾကြက္သားေရာင္တာ၊ ဘယ္ဘက္ေအာက္ခန္းအလုပ္မႏိုင္တာ၊ အဆို႔ရွင္ေတြေရာင္တာစတဲ့ ႏွလံုးေရာဂါေတြကိုလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အာရံုေၾကာ၊ မ်က္စိ၊ အသဲ၊ ထိခိုက္မႈနဳ႔ေသြးအားနည္းတာေတြလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။

• Rheumatoid factor (RF) (ရူမတြိဳက္ ဖက္တာ) ေခၚတဲ့ (ေအာ္တိုအင္တီေဘာ္ဒီ) ၇ဝ-၈ဝ% မွာ ရွိေနမယ္။
• ESR ျမင့္ေနမယ္။
• C-reactive Protein (CRP) အသင့္ကေန မ်ားေနမယ္။
• Anti-cyclic Citrullinated Peptide Antibody Test (anti-CCP) အသင့္ကေန မ်ားေနမယ္။
• Antinuclear Antibodies (ANA) အသင့္ကေန မ်ားေနမယ္။ SLE ျဖစ္ေနရင္ ၉၅% ေသျခာတယ္။
• Scleroderma ျဖစ္ေနရင္ ၆ဝ-၈ဝ% ေသျခာတယ္။ Sjogren’s syndrome ျဖစ္ေနရင္ ၄ဝ-၇ဝ% ေသျခာတယ္။ Rheumatoid arthritis ဆုိရင္ ၃ဝ-၅ဝ% ေသျခာတယ္။
• White blood cell ေသြးျဖဴဥ မ်ားေနႏိုင္တယ္။
• Human Leukocyte Antigens (HLA) တခ်ိဳ႕မွာ ရွိတယ္။
• Uric Acid ေဂါက္ျဖစ္ေနသူေတြမွာ မ်ားေနရင္ေသျခာတယ္။
• ဓါတ္မွန္ နဲ႔ MRI လဲလုပ္ႏိုင္တယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ
လံုးဝမေပ်ာက္သြားမွာေတာ့မဟုတ္ပါ။ ခံစားေနရတာသက္ေသာေစေအာင္၊ ဆက္မဆိုးေအာင္၊ လုပ္ႏိုင္ကိုင္ႏိုင္ ရွိေအာင္ ပန္းတိုင္ထားျပီး ကုသမႈေပးရတယ္။ လူေနမႈပံုစံေျပာင္းရမယ္။ ခြဲစိတ္ကုသမႈလိုသူေတြကို လုပ္ေပးမယ္။ အစားအေသာက္ဆင္ျခင္တာကလဲ အက်ိဳးမ်ားတာေတြ႔ရတယ္။ ဟာဘယ္နည္းေတြကေန အက်ိဳးရွိတာလဲေတြ႔ရတယ္။ (ဖီဇီယို သာရာပီ)၊ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ (သာရာပီ)၊ အစာအာဟာရနည္းေတြလုပ္ရမယ္။ ေဆးထဲမွာ အနာသက္သာေဆး၊ ေရာင္တာသက္သာေဆး၊ (စတီရြိဳက္) ေဆးေတြကိုသံုးတယ္။ သိထားဘို႔က ဒီနည္းေတြကေန အဆစ္ပ်က္စီးတာကိုရပ္ေစမွာမဟုတ္ပါ။ (DMARDs) ေဆးအမ်ိဳးအစားလဲ သံုးတယ္။ သူကေန ေရာဂါျဖစ္စဥ္ကိုေျပာင္းေစမယ္။

လူက သိပ္ဝေနရင္ အရိုး-အဆစ္ကို ဒဏ္မပိေစဘို႔ ကိုယ္ အေလးခ်ိန္ ထိန္းေပးရတယ္။ နားခိုင္းတယ္။ လိုအပ္ရင္ တုတ္ေကာက္၊ ဂ်ိဳင္းေထာက္ သံုးရမယ္။ (ဖီဇီယို) ပညာရွင္တို႔ အလုပ္ျပန္လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ကူညီသင္ၾကားေပးတဲ့ ပညာရွင္တို႔နဲ႔ ကုသရတယ္။ ဆိုးရင္ အဆစ္ထဲ (စတီရြိဳက္) ေဆးထိုး ေပးရတတ္တယ္။ အဆစ္လႈတ္ရႈားမႈကို ထိခိုက္လာရင္ ခြဲစိတ္ရတယ္။

(ရူမက္တစ္) အဖ်ားျဖစ္ရင္ ခ်က္ခ်င္း ပဋိဇီဝေဆး Penicillin, Amoxicillin, Sulfadiazine, Erythromycin တမ်ိဳးမ်ိဳး ေပးတယ္။ လကၡဏာေတြ သက္သက္သာအံုးေတာ့ ၁ဝ ရက္အျပည့္ ေပးတယ္။ နာတာသက္သာေအာင္ Aspirin ေပးတယ္။ ေရာင္တာသက္သာေအာင္ (စတီရြိဳက္) ေဆး ေပးတယ္။ ပါးစပ္-လည္ပင္းနဲ႔ဆိုင္ရင္ ဆားရည္နဲ႔ ပလုပ္က်င္းရတယ္။ Throat lozenges ငံုရတယ္။ သူမ်ားကို ကူးေစႏိုင္လို႔ ၂-၃ ရက္ ေက်ာင္းမတက္ဘဲေန၊ လူၾကား-သူၾကားလဲ မသြားေစနဲ႔။

ဆိုးဝါးတဲ့ ႏွလံုးေရာဂါ ရမလာေအာင္ တာရွည္ခံ (ပနယ္စလင္) ထိုးရတယ္။ Benzathine Penicillin G 1.2 ဆိုတာ ျဖစ္တယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ၁ လ တခါ၊ ၆ လၾကာ၊ ထိုးေလ့ရွိတယ္။ အဖ်ား ျပန္ေပၚလာတတ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပဋိဇီဝေဆး နည္းနည္းကို ၃-၅ ႏွစ္ၾကာ ေပးတတ္တယ္။

ဆရာဝန္မလိုတဲ့ ေဆးနည္းေတြလဲ ရွိတယ္။ အာလူးရည္ကို အစာမစားခင္၊ လက္ဘက္ရည္ဇြန္း ၁-၂ ဇြန္း ေသာက္ပါ။ အားလူးကို အခြံမခြါတာ ပ်င္းလို႔လည္း ဟုတ္တယ္။ အခြံကလည္း ဒီအတြက္ ေကာင္းသတဲ့။ အာလူးခြံကို က်က်နန ေရေဆး၊ ၃ဝ ဂရမ္ကို ေရ လီတာဝက္နဲ႔ ထက္ဝက္က်သြားေအာင္ ျပဳတ္ျပီး ေသာက္ပါ။ ဘူးခါး အရည္ကို ပ်ားရည္နဲ႔ေရာ ေသာက္ပါ။ တရုတ္နံနံအၾကီး အေစ့ကို အရည္ျဖစ္ေအာင္လုပ္ ၅-၁ဝ စက္ကို ေရေႏြးထဲ ထည့္ေသာက္။ သံပုရာရည္ တေန႔ ၂-၃ ၾကိမ္ေသာက္။ အသား-ငါး၊ သၾကား၊ ေလ်ာ့စားပါ။ အရက္၊ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဘက္ရည္၊ ေလ်ာ့ေသာက္ပါ။

Randomized Controlled Trial (RCT) လို႔ေခၚတဲ့ ေဆးကုသနည္းေတြရဲ႕ ထိေရာက္မႈကို စနစ္တက် ေလ့လာမႈ ျပဳျပီးထြက္လာတဲ့ ရလဒ္ေတြအရ သိရတာေတြကေတာ့ -
(၁) ထိေရာက္တဲ့ ေဆးေတြ
- Disease Modifying Anti-Rheumatic Drugs (DMARDs) = Adalimumab, Azathioprine, Chloroquine and Hydroxychloroquine, Ciclosporin (Cyclosporin A), D-penicillamine, Etanercept, Golimumab, Gold salts (sodium aurothiomalate, auranofin), Infliximab, Leflunomide, Methotrexate (MTX), Minocycline, Rituximab, Sulfasalazine (SSZ) ေဆးေတြ ေစာေစာေပးတာ သက္သာေစတယ္။
- Anti-Malarial drugs (Chloroquine and Hydroxychloroquine) ငွက္ဖ်ာေဆးေတြေပးတာ သက္သာတယ္။
- Methotrexate (ကင္ဆာေဆး) ေပးတာ သက္သာေစတယ္။
- Minocycline ေပးတာ သက္သာေစတယ္။
- Sulfasalazine ေပးတာ သက္သာေစတယ္။
- Corticosteroid ရက္တိုနဲ႔ နည္းနည္း ေပးတာ သက္သာေစတယ္။

(၂) ေကာင္းေစႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆတဲ့ ေဆးေတြ
Auranofin ေဆးဟာ (DMARDs) ေဆးေတြေလာက္ေတာ့ မထိေရာက္ဘူး။ မဆိုးပါ။
Leflunomide ေဆးကလဲ သက္သာေလာက္မယ္လို႔ ထင္ရတယ္။ ေရရွည္ေပးတာေတာ့ မေသျခာပါ။
(DMARDs) ေဆးေတြကို တမ်ိဳးနဲ႔တမ်ိဳးတြဲေပးတာလဲ ေကာင္းႏိုင္တယ္။

(၃) မသံုးသင့္ေတာ့တဲ့ ေဆးေတြ
- Azathioprine
- Ciclosporin
- Cyclophosphamide
- Corticosteroid lone term use
- Parenteral gold
- Penicillamine

တခါျဖစ္ဘူးသူဟာ ထပ္ျဖစ္ဘို႔ မ်ားတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကာကြယ္ေနရတယ္။ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ကာကြယ္ေနရမလဲ (၁) အရင္က ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား ခံထားရသလဲ၊ (၂) ေနာက္ထပ္ ေရာဂါပိုး ဝင္ႏိုင္ေျခ၊ လူနာရဲ႕ အသက္၊ ႏွလံုးကို ထိခိုက္မႈ ရွိ-မရွိ၊ ဆိုတာေတြ အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ Penicillin V ပနယ္စလင္စားေဆးကို (ရူမက္တစ္) အဖ်ားေရာဂါ ကာကြယ္ဘို႔ သံုးတယ္။ ကာကြယ္ေရးမွာလဲ (ပနယ္စလင္) က အေကာင္းဆံုး။ မတည့္ရင္ Sulfadiazine, Macrolide နဲ႔ Azithromycin, Clarithromycin ေဆးေတြ ေပးႏိုင္တယ္။

ကုသဘို႔ အေကာင္းဆံုးေဆးက Penicillin ျဖစ္တယ္။ Penicillin V စားေဆးေရာ Benzathine penicillin ထိုးေဆးပါ ေကာင္းတယ္။ ေစ်းလဲမၾကီးဘူး၊ ဒီပိုးမ်ိဳး သန္႔သန္႔ကိုႏိုင္တယ္၊ ေရရွည္ထိေရာက္တာကို သိထားျပီးျဖစ္တယ္။ ဒီပိုးက ဒီေဆးကို ယဥ္တာမ်ိဳးလဲမျဖစ္ဘူး။ (ပနယ္စလင္) ေဆးဟာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကိုသံုးတာ အႏၲရာယ္မရွိပါ။ မိခင္ႏို႔ထဲမွာ နည္းနည္း ပါေနႏိုင္ေပမဲ့ ႏို႔စို႔ကေလးကုိ မထိခိုက္ေစပါ။

(ပနယ္စလင္) မတည့္သူေတြကို Cephalosporin နဲ႔ Clindamycin စားေဆး ဒါမွမဟုတ္ Azithromycin, Clarithromycin, Dirithromycin, Erythromycin, Roxithromycin, Telithromycin, Carbomycin A, Josamycin, Kitasamycin, Midecamycin, Oleandomycin, Solithromycin, Spiramycin နဲ႔ Troleandomycin စားေဆးေတြ ေပးႏိုင္တယ္။

Arthritis အဆစ္နာ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/06/arthritis_08.html
ASO ဆိုတာ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2012/01/aso.html

Dr. တင့္ေဆြ
၁၇-၁-၂ဝ၁၂ ၂ဝ-၂-၂ဝ၁၄

Wednesday, February 19, 2014

Plantar Warts Treatment ေျခဖဝါး အသားမာ ကုသနည္း

ကြၽန္ေတာ့္ရဲ႕ ေျခဖဝါး ေျခမ ေပၚမွာ အသားမာ လိုမ်ိဳးျဖစ္ေနပါတယ္။ အေသးေလးေတြ ပြါးလာပါတယ္။ စာေတြ ေလွ်ာက္ဖတ္ၾကည့္ေတာ့ plantar warts လို႔ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ဘယ္လိုကုသရမလဲ။

• Doughnut-shaped piece of moleskin around the wart ပလာစတာ တမ်ိဳးမ်ာ အဝိုင္းေလးနဲ႔ အလယ္က အေပါက္ေလးနဲ႔ဟာ ကပ္ပါ။
• Duct tape ဆိုတာကို ၂၄ နာရီကပ္ထားပါ။ ၆ ပါတ္ၾကာရင္ေပ်ာက္တယ္။
• 17% Salicylic acid and 17% Lactic acid (Duofilm or DermaTech Wart Treatment) ကိုလမ္းပါ။ ေနရာကို ေရေႏြးနဲ႔ ၅ မိနစ္ စိမ္ျပီးမွ ဒါမွမဟုတ္ ေရခ်ိဳးျပီးခ်ိန္လိမ္းပါ။
အဖတ္ကြာလာတာေတြကို (ဘရပ္ခ်္) နဲ႔တိုက္ဖယ္ပစ္ပါ။ • Cantharidin and Dichloroacetic (or Trichloroacetic) acid ေတြလဲသံုးတယ္။
• Upton's paste (6 parts Salicylic acid and 1 part Trichloroacetic acid in Glycerin) ကိုလဲ သံုးတယ္။
• 40%-60% Salicylic acid နဲ႔ white soft Paraffin ပါရာဖင္အဆီ ေရာလိမ္းတယ္။
• Efudex (5-fluorouracil) topical ointment လိမ္းေဆးသံုးတယ္။
• Laser treatment ေလဆာနည္း၊
• Cryotherapy ေအးခဲေစနည္း၊
• Curettage and Desiccation ျခစ္ခြဲစိတ္နည္း၊
• Immunotherapy ေဆးနည္းကို အေရျပားအထူးကုဆရာဝန္ေတြက လုပ္ေပးတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Stugeron ေဆးဆိုတာ

သမီးက အသက္၂၈ ပါ။ စာသင္ေနတ့ဲအခ်ိန္ ေခါင္းကို ၂ နာရီေလာက္ ဆက္တိုက္ ေထာင္ထားရင္ ပခုံးႏွစ္ဘက္ကစျပီး ဇက္ေၾကာက ေခါင္းတခုလုံး နားထင္ေၾကာထိ ကိုက္တက္လာပါတယ္။ ၿပီးခဏဆိုရင္ ေခါင္းေတြ ကိုက္လာၿပီး ေသြးေပါင္လဲ ၉ဝ-၆ဝ ေလာက္ထိ က်က် သြားပါတယ္။ အ့ဲလိုျဖစ္ရင္ Betex နွင့္ Stugeron ေဆးကို တရက္၂ ႀကိမ္ ၃/၄ ရက္ေလာက္ ဆက္တိုက္ ေသာက္လိုက္ရင္ ေခါင္းကနည္းနည္း သက္သာသြားပါတယ္။ အရမ္းႀကီး ပခုံးေၾကာေတြ မတက္ေတာ့ပါဘူး။ အရမ္းၾကီးေတာ့ ခဏခဏလဲ မေသာက္ရဲဘူး။ ေဆးစဲြသြားမွာေၾကာက္လို႔ပါဆရာ။ အျပင္ကျပန္လာျပီဆိုရင္ နားထဲက ေလေတြထြက္ေနျပီ။

ေဆးေတြထဲမွာ နာတာကိုက္တာအတြက္မပါပါ။

Stugeron ေဆးဆိုတာ Cinnarizine ျဖစ္တယ္။
• Motion sickness (Travel sickness) ေခၚတဲ့ ခရီးသြားေခါင္းမူး၊ အန္ခ်င္တာအတြက္ အဓိကသံုးတယ္။
• Meniere's disease ေရာဂါေခၚတဲ့ အတြင္းနားေရာဂါအတြက္လဲ သံုးတယ္။
• ပ်ိဳ႕တာ၊ ေခါင္းမူးတာ၊ Vertigo အမူးေရာဂါေတြအတြက္လဲ သံုးႏိုင္ပါေသးတယ္။
• Tinnitus နားထဲမွာ အသံမည္ေနတာမ်ိဳးလဲ သက္သာေစတယ္။
• Meniere's disease ေရာဂါအတြက္ အသက္ ၁၂ ႏွစ္အထက္ကို တခါေသာက္ ၂ ျပား၊ တေန႔ ၃ ၾကိမ္အထိေပးႏိုင္တယ္။ ၅-၁၂ ႏွစ္ဆိုရင္ ၁ ျပား၊ ၃ ၾကိမ္။
• Travel sickness ခရီးသြားတံုးမူးခ်င္၊ အန္ခ်င္တာ ကာကြယ္ဘို႔ အသက္ ၁၂ ႏွစ္အထက္ကို ခရီးမထြက္ခင္ ၂ နာရီၾကိဳတင္ျပီး ၂ ျပားေသာက္ပါ။ ၅-၁၂ ႏွစ္ဆိုရင္ ၁ ျပား။
• သတိထားဘို႔က ေခါင္းမူးေစတယ္။ ေက်ာင္း၊ အလုပ္လုပ္ရသူေတြ သတိထားရမယ္။ အရက္နဲ႔မတြဲရပါ။
• ကေလးေတြ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ကေလးႏို႔တိုက္ခ်ိန္ေတြမွာ သတိနဲ႔ေပးတယ္။
• ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြထဲမွာ ေခါင္းမူးတာအျပင္ ရည္ရွည္ေသာက္ရင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တက္မယ္။ အစာမေက်ျဖစ္မယ္။

Betex ထဲမွာ Thiamine HCl 100 mg, Pyridoxine HCl 200 mg, Cyanocobalamin 200 mcg ေတြပါတယ္။ ဗီတာမင္ ဘီ (၁)၊ (၆) နဲ႔ (၁၂) ေတြျဖစ္တယ္။
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၈-၂-၂ဝ၁၄

Cortisone Eyedrop (ေကာ္တီဇုန္း) မ်က္စဥ္း

ဆရာ pred mild ဆိုတဲ့ မ်က္စဥ္းက ရုိးရုိးမ်က္စိ အေဝးမႈန္တဲ့ သူေတြ သုံးလို႔ရလား သိခ်င္လို႔ပါ။ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ မ်က္စိမႈန္ျပီး သိပ္ၾကည့္မေကာင္းလို ့Singapore က ေဆးရုံသြားျပတာ ဒီေဆး pred mild eye drop ေပးလိုက္တာ ေကာင္းသြားတယ္ေျပာတယ္။ ဝယ္ျပီး တန္းမသုံးရဲလို ့ ဆရာ့ကို လွမ္းအကူအညီေတာင္းတာပါ။

• PRED MILD မ်က္စဥ္းထဲမွာ Prednisolone acetate ပါတယ္။ (ေကာ္တီဇုန္း) ပါတဲ့အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။
• (အလာဂ်ီ) ရတာအတြက္ သံုးရတယ္။ ေရာင္ရမ္းတာနဲ႔ ေလာင္တာအတြက္လဲ သံုးတယ္။
• မ်က္ဝတ္ထြက္တာအတြက္ မသံုးရပါ။ မ်က္ၾကည္လႊာ ဗိုင္းရပ္ပိုးေၾကာင့္ေရာင္တာ၊ မ်က္စိေရယံု၊ မ်က္စိေရေက်ာက္၊ မိႈပိုးဝင္တာေတြကိုလဲ မသံုးရပါ။ မ်က္စိမႈန္တာနဲ႔ မဆိုင္ပါ။ မ်က္စိတိမ္နဲ႔လဲ မဆိုင္ပါ။
• ၾကာရွည္ (၁ဝ ရက္မက) လဲ မသံုးရပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနစဥ္လဲ မသံုးသင့္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၇-၂-၂ဝ၁၄

ESL အဂၤလိပ္စာ

ေက်ာင္းစဖြင္ျပီလို႔ေရးေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဘာသင္တဲ့ေက်ာင္းလဲ ဆရာတဲ့။  ေက်ာင္းအေၾကာင္း နည္းနည္း နည္းနည္း ေရးထားျပီး။ တေယာက္က ေမးဖူးတယ္။ အခုမွ...