က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Sunday, February 16, 2014

Flight medicine အျမင့္ပ်ံ က်န္းမာေရး

ေမးခြန္း (ဘာသာျပန္)
ေဒါက္တာရွင့္ က်မက ျမန္မာ့ေလေၾကာင္းရဲတပ္ဖြဲ႔က အရာရွိတဦးပါ။ တေန႔မွာ အနည္းဆံုး ၁၂ နာရီ ေလယာဥ္နဲ႔ လိုက္ပါေနရပါတယ္။ ေဆးစစ္ရတာမ်ိဳးလဲ မရွိပါ။ က်မသိခ်င္တာက ကမာၻေျမဆြဲအားဆန္႔က်င္ျပီး သြားရသူေတြအတြက္ လုပ္သင့္တာေတြနဲ႔ မလုပ္သင့္တာေတြကိုပါ။ က်မတို႔မွာ အဲလိုသာပ်ံသန္းေနရေပမဲ့ က်န္းမာေရး ေထာက္ကူမႈဆိုတာ ဘာမွမရွိပါရွင့္။

• (Aviation medicine) (Aerospace medicine) ေလေၾကာင္းေဆးပညာဆိုတာ ရွိတယ္။
• ေလယာဥ္ခရီးမွာ Aircrews ေလယာဥ္အမႈထမ္းေတြက က်န္းမာေရး ထိခိုက္တာကို အခံရဆံုးျဖစ္တယ္။ ေမးတဲ့သူလို တာဝန္အရလိုက္ေနရသူေတြလဲ အတူတူပါဘဲ။
• Atmospheric physics ေလေၾကာင္းရူပေဗဒအရ ေလယာဥ္မွာ လိုက္ပါသူ ဘယ္သူမဆိုဟာ အျမင့္ 9100–18,300 m (30,000–40,000 ft) ေရာက္တာနဲ႔ အပူခ်ိန္က်လာမယ္။ 2°C (3.6°F) per 305 m (1000 ft) ႏွဳန္းနဲ႔က်တယ္။ ေျမျပင္အပူခ်ိန္ဟာ 16°C (60°F) ရွိခ်ိန္မွာ ေလယာဥ္က အျမင့္ 10,700 m (35,000 ft) ေရာက္ရင္ −57°C (−70°F) သာ ရွိမယ္။
• Pressure ဖိအားနဲ႔ Humidity စိုထိုင္းမႈလဲေျပာင္းလာတယ္။ Radiation ဓါတ္ေရာင္ျခည္၊ Vibration တုန္ခါမႈ နဲ႔ Acceleration forces (G forces) အရွိန္အားေတြရဲ႕ဒဏ္ေတြကိုပါ ရင္ဆိုင္ၾကရတယ္။
• Aircraft life support systems ေလယာဥ္အသက္ကယ္ ေထာက္ပို႔စနစ္ကေန Oxygen ေအာက္စီဂ်င္၊ Heat အပူနဲ႔ Pressurization ဖိအားေတြလုပ္ေပးပါတယ္။
• အဆင့္ျမင့္ေလယာဥ္ေတြကေနေတာ့ G-suits ေပးျပီး အရွိန္နဲ႔ ဖိအားသံုး အသက္ရွဴစနစ္ကို လုပ္ေပးတာရွိတယ္။
• ေလယာဥ္ထဲက Cabin pressure ဖိအားဟာ Atmospheric pressure ပတ္ဝန္းက်င္ဖိအားနဲ႔ အတူမဟုတ္ပါ။ သက္ေတာင့္သက္သာရွိေစေအာင္ တမင္ဖန္တီးေပးထားပါတယ္။ ဖိအားသက္ေရာက္မႈေၾကာင့္ ေရပုလင္းေတြကို ၾကည့္ရင္ ရွံဳ႕သြားတာေတြ႔ရပါမယ္။
• အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ဒီလို ဖိအားအေျပာင္းအလဲမ်ားေပမဲ့ မ်ိဳးပြါးႏိုင္စြမ္းမွာ သက္ေရာက္မႈမရွိတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အားမနာတမ္း ေျပာပါရေစ။ တာရွည္ (၂ဝ-၂၅ ႏွစ္) တာဝန္ထမ္းရသူအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ဗဂ်ိဳင္းနား ၾကြက္သားေတြဟာ ေပ်ာ့တြဲမႈျဖစ္ေစပါတယ္။ ျဖစ္လာရင္လဲ သက္သာေအာင္ Vagina-muscle toning ေလ့က်င့္ခန္းနဲ႔ ေကာင္းႏိုင္ပါတယ္။
• ေနာက္ျပႆနာတခုက ေျခေထာက္မွာျဖစ္တယ္။ ေလထဲကေန ျပန္ဆင္းလာလာခ်င္း ေရေႏြးနဲ႔ ေရမခ်ိဳးပါနဲ႔။ ေျခေထာက္ပိုင္းကို ကိုယ့္ႏွလံုးအထက္မွာထားျပီး နားေနလိုက္ပါ။
• Air-conditioned (အဲယားကြန္း) မွာၾကာခဲ့လို႔ Over-drying of skin အေရျပားေတြပိုေျခာက္ေသြ႔ေနမယ္။ လွခ်င္သူေတြအတြက္ မ်က္ႏွာက ပိုျပီး အုိစာေစတယ္။ Moisturize စနစ္နတက်သံုးပါ။
• ေျခာက္လို႔ အေနရခက္လာရင္ ေလယာဥ္ထဲမွာဘဲ Mineral water mist ကို Full make-up ေပၚမွာလိမ္းပါ။
• ေလထဲမွာ ျမင့္ျမင့္ပ်ံသန္းရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက ကိုယ္ဝန္ရဘို႔ ပိုလြယ္တာလဲ သိလာရတယ္။ ေရာဂါရတာလဲ နည္းေသးပါသတဲ့။
• အၾကံျပဳခ်က္ (၅) ခ်က္
(၁) လတ္ဆပ္တဲ့အစားအေသာက္ တတ္ႏိုင္သေလာက္သယ္လာပါ။
(၂) ေရေသာက္မနည္းပါေစနဲ႔။
(၃) လက္ကို မၾကာမၾကာ ေဆးေၾကာပါ။
(၄) အေအးမိေနတံုး ေလယာဥ္ခရီးသြားတာ ေရွာင္ပါ။
(၅) ေလယာဥ္းစီးေနစဥ္မွာ (အက္တစ္) ျဖစ္ေနပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၆-၂-၂ဝ၁၄