က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Sunday, March 16, 2014

Kidneys ေက်ာက္ကပ္ကို ကိုယ္တိုင္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း

ခ်စ္ခင္ေလးစားရပါေသာဆရာ။ ဆရာ့ကိုအရင္က migraine အေၾကာင္းေတာ့ email ကတစ္ဆင့္ေမးဖူးပါတယ္။ ဆရာျပန္ေျဖေပးၿပီး စိတ္ဓါတ္ခြန္အားတစ္ခုလည္းရခဲ့ပါတယ္၊ ေက်းဇူးအရမ္းတင္ပါတယ္ဆရာ။ အခု သမီး သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္အတြက္ ေမးခ်င္လို႔ပါဆရာ။ ေက်ာက္ကပ္အေၾကာင္းေလးသိခ်င္လို႔ပါဆရာ။ သူ႔ေက်ာက္ကပ္က efficiency က်ေနၿပီး၊ ဆရာဝန္က ေက်ာက္ကပ္သက္တမ္းက ေနာက္ ၁ဝ ႏွစ္ေလာက္ထိပဲ ရေတာ့မယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ သူကေတာ့ စိတ္ဓါတ္က်ၿပီၤး အိမ္လည္းမေျပာဘူး၊ ေဆးလည္းမကုဘူး ဒီတိုင္းပဲေပေနပါတယ္။ အသက္က ၃ဝ ေက်ာ္ ေယာက္က်ားေလးပါ။ အစားထိုးကုဖို႔မလြယ္ဘူး၊ ကုလည္းမကုခ်င္ဘူးေျပာပါတယ္။ တစ္ျခား ဘယ္လိုနည္းလမ္းမ်ားရွိမလဲ သိခ်င္ပါတယ္။ ေဆးေသာက္ယံုနဲ႔ ေက်ာက္ကပ္အခ်ိန္တိုတိုအတြင္းမွာ ပ်က္စီးမသြားေအာင္ေရာ ထိန္းလို႔ရပါသလား။ ဘာေတြစားၿပီး ဘယ္လိုေနထိုင္စားေသာက္ရမလဲ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။

လူေတြမွာရွိတဲ့ ေကာင္းေနတဲ့ ေက်ာက္ကပ္ႏွစ္လံုးက စစ္ထုတ္ေပးေနတာဟာ အသက္ ၃ဝ-၄ဝ ေက်ာ္လာတာနဲ႔ ေလ်ာ့နည္း က်ဆင္းလာတယ္။ ေနာက္ထပ္ ၁ဝ ႏွစ္ရွိတိုင္း ၁ဝ% က်ေလ်ာ့လာတယ္။ အဲဒီဇရာျဖစ္စဥ္ကို ကိုယ္တိုင္ ဆင္ျခင္ျပီး ေက်ာက္ကပ္ကို ေရာဂါေတြမရေစေအာင္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ၾကပါတယ္။

၁။ Manage diabetes, high blood pressure and heart disease ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးတိုးနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါေတြရွိေနရင္ စနစ္တက် ေဆးဝါး + အစားအေသာက္ + လူေနမႈပံုစံ ျပဳျပင္ေနပါ။ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ အမ်ားစုဟာ မူရင္းေရာဂါတခုခု ဥပမာ ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလံုးေရာဂါ နဲ႔ ေသြးတိုးကေနဆက္ျဖစ္တယ္။ ထိန္းရမွာေတြကေတ့ သၾကားဓါတ္၊ (ကိုလက္စေထာ) နဲ႔ ဆားျဖစ္တယ္။ ေရာဂါရွိေနရင္ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာေဆးေတြကိုလဲ ပံုမွန္ေသာက္ေနရမယ္။

၂။ Reduce the intake of salt ဆား (ဆိုဒီယမ္) ေလ်ာ့ပါ။ ေသြးတိုးတက္ေစတယ္။ ေက်ာက္ျဖစ္ဘို႔ အလားအလာ ရွိတယ္။

၃။ Drink lots of water every day ေရကိုေန႔တိုင္ ေသာက္ႏိုင္သမွ်ေသာက္ေပးပါ။ ကိုယ္ထဲကအဆိပ္အေတာက္ေတြကို ဆီးထဲစြန္႔ထုတ္ေပးတဲ့အလုပ္ကို အေထာက္အကူရေစမယ္။ ေသြးထုထည္ကိုလဲ မနည္းေစဘဲ၊ ေသြးေစးပ်စ္တာကိုလဲ ကာကြယ္ရာက်တယ္။ အစာေခ်တာကိုလဲ ကူညီမယ္။ ကိုယ္အပူခ်ိန္လဲ ထိန္းထားေပးမယ္။ တေန႔ ေရ (၁ဝ) ခြက္ ေသာက္ပါ။

၄။ Don’t resist the urge to urinate ဆီးသြားခ်င္လာရင္ ေအာင့္မထားပါနဲ႔။ ေသြးကိုစစ္ထုတ္မႈ လုပ္ရာကေန ဆီး ျဖစ္လာတယ္။ ျဖစ္လာတဲ့ဆီးကို ဆီးအိမ္ထဲမွာသိုေလွာင္ထားတယ္။ ဆီးအိမ္တင္းလာရင္ ဆီးသြားခ်င္လာမယ္။ ဆီးအိမ္က ဆီေတြအမ်ားၾကီးဆန္႔ေပမဲ့ ၁၂ဝ-၁၅ဝ စီစီရွိလာတာနဲ႔ ဆီးသြားခ်င္စိတ္ျဖစ္လာမယ္။ အဲဒီအခါ ဆီးသြားလိုက္ပါ။

၅။ Eat right အစားအေသာက္မွန္ကန္ပါေစ။ ျပဳျပင္စီမံထားတဲ့၊ ဆိုင္မွာအလြယ္ရအစားအေသာက္ေတြ၊ Junk food ေခၚ ေခတ္ေပၚအစားအေသာက္ေတြ၊ ပိုးသတ္ေဆး၊ ေဟာ္မုန္းေဆးသံုးျပီး စိုက္ထား၊ ေမြးထားတဲ့ အသားနဲ႔ အသီးအရြက္ေတြဟာ က်န္းမာေရးနဲ႔ မညီညြတ္ပါ။ ငါး၊ ကညြတ္၊ အေစ့အဆံေတြ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ စတာေတြသင့္တယ္။

၆။ Drink healthy beverages ေသာက္စရာေရြးပါ။ လတ္ဆတ္တဲ့ အသီးေဖ်ာ္ရည္ေတြေသာက္ပါ။ ေကာ္ဖီ၊ ေကဖင္းပါေဖ်ာ္ရည္ေတြ ေရွာင္ပါ။ (ေအာက္ဇဲလစ္အက္စစ္) ပါတာမ်ာတဲ့ ဟင္းႏုႏြယ္ရြက္၊ မရမ္းေရာင္မံုလာဥ၊ မသင့္ပါ။ ေက်ာက္ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အုန္းရည္ေကာင္းတယ္။

၇။ Avoid alcohol and smoking အရက္နဲ႔ ေဆးလိပ္ျဖတ္ပါ။ အရက္ကေန ဓါတ္ဆားအခ်ိဳးအဆကို ေျပာင္းေစတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ကို သက္ေရာက္ေစမဲ့ ေဟာ္မုန္းကိုလဲ ေျပာင္းလဲေစတယ္။ ေဆးလိပ္ကေန ေက်ာက္ကပ္ကို တိုက္ရိုက္ မသက္ေရာက္ေပမဲ့ ေက်ာက္ကပ္အလုပ္ကို ေႏွးေစတယ္။ တျခားေရာဂါရလာရင္ ပိုဆိုးေစမယ္။

၈။ Exercise daily ကိုယ္လက္လႈတ္ရွားမႈ ပံုမွန္ (ေန႔စဥ္ ဒါမွမဟုတ္ တပါတ္မွာ ၅ ရက္) လုပ္ပါ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားတာ ေက်ာက္ကပ္အတြက္လဲ မေကာင္းေစပါ။

၉။ Avoid self medication ေဆးကို ကိုယ္ၾကိဳက္သလိုေသာက္တာ မလုပ္ပါနဲ႔။ ေဆးေတြကို မ်ားေသာအားျဖင့္ ေက်ာက္ကပ္ကေန စစ္ထုတ္ေပးေနတယ္။ ေဆးအဆ (အေလးခ်ိန္)၊ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာေသာက္မယ္ဆိုတာကို စနစ္တက်သိထားျပီး လိုက္နာပါ။

၁ဝ။ Think before you take supplements and herbal medicine အားေဆးတို႔ ဟာဗယ္ေဆးတို႔သံုးခ်င္ရင္ ႏွစ္ခါျပန္ စဥ္းစားပါ။ ဗီတာမင္ မ်ားတာကအစ မသင့္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၅-၃-၂ဝ၁၄