က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Monday, April 28, 2014

Pituitary gland tumors ဦးေႏွာက္ထဲက အက်ိတ္

Q: My wife had diagnosed by MRI scan. The endocrinologist said her Pituitary gland has tumor size 1.5 x1.3 cm. It is still under consultation for further treatment. Please explain about this disease treatment and side effect for living style. She is 46 years old with 2 kids.

Pituitary tumors ဦးေႏွာက္ထဲက (ပစ္က်ဴထရီ ဂလင္း) အက်ိတ္ အမ်ားစုဟာ ကင္ဆာ မဟုတ္ပါ။ တခ်ိဳ႕မွာ အက်ိတ္ ရွိေနေပမဲ့ ဘာမွလဲ မခံစားရလို႔ ရွိေနမွန္းမသိၾကပါ။ (ပစ္က်ဴထရီ ဂလင္း) ဆိုတာ လူတိုင္းရဲ႕ ဦးေႏွာက္ေအာက္ ေနရာေလးမွာ ရွိတယ္။ ေျမပဲေစ့ေလာက္သာၾကီးတယ္။ ဘာလို႔ျဖစ္သလဲ မေျပာႏိုင္ပါ။

ေဟာ္မုန္းေတြ အမ်ားၾကီးထုတ္ေပးေနတယ္။
1. Adrenocorticotropic hormone (ACTH)
2. Growth hormone (GH)
3. Prolactin နဲ႔
4. Thyroid-stimulating hormone (TSH) ေဟာ္မုန္းေတြျဖစ္တယ္။

တကယ္လို႔ ျဖစ္လာတဲ့အက်ိတ္ေၾကာင့္ ေဟာ္မုန္း မထုတ္ႏိုင္ေတာ့ရင္ Hypopituitarism ေရာဂါျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

Symptoms ခံစားရႏိုင္တာေတြကေတာ့ -
1. Hyperthyroidism လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္းမ်ားျခင္း၊
2. Cushing syndrome (ကြတ္ရွင္း ဆင္ဒရုမ္း)၊
3. Gigantism or acromegaly (အခရိုမက္ဂါလီ) လူေ႕ာင္းၾကီးမားလာျခင္းနဲ႔
4. Nipple discharge ႏို႔ကေန မထြက္သင့္ဘဲ ႏို႔ထြက္ျခင္း။

Pressure symptoms ဖိအားေၾကာင့္ဆက္ျဖစ္တာေတြလဲ ခံစားရႏိုင္တယ္။
1. Headache ေခါင္းကိုက္၊
2. Lethargy အားယုတ္၊
3. Nasal drainage ႏွာရည္ယို၊
4. Nausea and vomiting ပ်ိဳ႕-အန္၊
5. Problems with the sense of smell အနံ႔ပ်က္၊
6. Visual changes အျမင္ေျပာင္း၊ Double vision ႏွစ္ရုပ္ျမင္၊ Drooping eyelids မ်က္ခြံက်၊ Visual field loss ျမင္ကြင္းေပ်ာက္။

Endocrine function tests ေဟာ္မုန္းစစ္ေဆးမႈလုပ္မယ္။
1. Cortisol levels (Dexamethasone suppression test + Urine cortisol test)
2. Follicle-stimulating hormone (FSH) levels
3. Insulin growth factor-1 (IGF-1) levels
4. Luteinizing hormone (LH) levels
5. Serum prolactin levels
6. Testosterone/estradiol levels
7. Thyroid hormone levels (Free T4 test + TSH test)

Tests that help confirm the diagnosis ေရာဂါေသခ်ာေအာင္ ဒါေတြလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။
1. Formal visual field testing
2. MRI of head

Treatment ကုသမႈ
1. Surgery ခြဲစိတ္ကုသမႈ လိုႏိုင္တယ္။
2. Radiation therapy ဓါတ္ကင္ျပီး ေသးေအာင္လုပ္ႏိုင္တယ္။
3. Medications ေဆးေပးတာေတြလုပ္ႏိုင္တယ္။
a. Bromocriptine or cabergoline
b. Octreotide or pegvisomant

Outlook အလားအလာ
ခြဲစိတ္ထုတ္ႏိုင္ရင္ အလားအလာေကာင္းတယ္။

Possible Complications ဘာဆက္ျဖစ္ႏိုင္သလဲ
1. Blindness မ်က္စိကြယ္ႏိုင္တယ္။
2. Permanent hormone imbalances ရာသက္ပန္ေဟာ္မုန္းမွ်ေျခပ်က္လို႔ ေဟာ္မုန္းအစားထိုးေပးေနရႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၈-၄-၂ဝ၁၄