က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Saturday, May 24, 2014

Constipation (2) ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း (၂)

အေကာင္းဆံုးနည္းကေတာ့ ဖိုက္ဘာ ပါတဲ့အစားအစာ မ်ားမ်ားစားေပးဘို႔ပါ။ Fiber ဖိုက္ဘာ ဆိုတာ ဟင္းသီး ဟင္းရြက္ေတြထဲမွာပါတယ္။ စားလိုက္ရင္ အစာလမ္းကေန စုပ္ယူမသြားဘဲ က်န္ေနတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ဝမ္းထုထည္ မ်ားေစမယ္။ ဝမ္းေပ်ာ့ေစမယ္။ သစ္သီးေတြထဲမွာမ်ားတယ္။ တမ်ိဳးနဲ႔တမ်ိဳးေတာ့ မတူၾကပါ။ ေလထတာေတာ့ ရွိႏိုင္တယ္။ ကိုယ္နဲ႔သင့္တာကို မွတ္သားထားျပီးစားပါ။ အူထဲေနတဲ့ ဗက္တီးရီးယားေတြကေနျဖစ္ေစလို႔ပါ။ ေရလဲ မ်ားမ်ား ေသာက္ဘို႔ လိုပါတယ္။

Lubricant laxatives ေခ်ာဆီသေဘာ ဝမ္းႏုတ္ေဆး
Mineral oil ဆီေတြသံုးတယ္။ ေရနဲ႔ေရာထားတဲ့ Emulsion လဲသံုးတယ္။ ဆီကေန ဆီထဲေပ်ာ္ဝင္တဲ့ ဗီတာမင္ေတြကို စုပ္ယူသြားႏိုင္တာသတိထားရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ မသင့္ပါ။ Warfarin (Coumadin) ေဆးနဲ႔ oral contraceptives ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြကို သက္ေရာက္ေစႏိုင္တယ္။ အစြမ္းနည္းေစမယ္။

Emollient laxatives ဝမ္းေပ်ာ့္ေဆး
Docusate လိုဟာပါတယ္။ ဥပမာ Colace လို။ ဝမ္းကိုေရမ်ားေစတယ္။ ဆီစုပ္ယူတာကို ပိုေစႏိုင္တယ္။ အသဲနဲ႔ တက္စိေတြမွာ လာစုေနမယ္။

Hyperosmolar laxatives ဟိုက္ပါေအာ့စမိုလာ ဝမ္းႏုပ္ေဆး
ဝမ္းကိုေပ်ာ့ေစမယ္။ Lactulose (Kristalose) လက္က်ဳလို႔စ္၊ Sorbitol ေဆာ္ဘီေတာ နဲ႔ Polyethylene glycol (MiraLax) ေပၚလီအက္သလင္း ဂလိုင္ေကာလ္ ေတြျဖစ္တယ္။ တာရွည္သံုးႏိုင္တယ္။ ဗက္တီးရီးားေတြေၾကာင့္ ေလပြႏိုင္တယ္။

Saline laxatives ဆာရည္ဝမ္းႏုပ္ေဆး
Magnesium hydroxide, Sulfate, Sodium phosphate နဲ႔ citrate ေတြပါမယ္။ ဝမ္းေပ်ာ့ေစမယ္။ ေက်ာက္ကပ္ မေကာင္းသူေတြအတြက္ မသင့္ဘူး။ သက္ေရာက္မႈ ျမန္တယ္။ ခဏခဏမသံုးသင့္ဘူး။ ဝမ္းသၾးတာ မ်ားေစႏိုင္တယ္။ ဓါတ္ဆားရည္ေသာက္ဘို႔အထိ လိုခ်င္လိုမယ္။ အေပ်ာ့စားျဖစ္တဲ့ Milk (Cream) of magnesia ကိုအမ်ားဆံုးသံုးတယ္ Epsom Salt (Magnesium sulfate) ဆားခါးက ပိုျပင္းတယ္။

Stimulant laxatives စတီမ်ဴလင့္ ဝမ္းႏုပ္ေဆး
အးကၾကြက္သားေတြကို ေပ်ာ့ေပးတယ္။ ဝမ္းထဲ ေရမ်ားေစမယ္။

Cascara (castor oil) ဝကက္ဆးတီ၊ Senna ေပြးကိုင္း၊ Aloe ေတြသံုးတယ္။ ျပင္းလို႔ ဝမ္းသြားတာမ်ားမယ္။ ပိုတက္ဆီယမ္ နည္းမွာသတိထားရမယ္။ ေရရွည္မသံုးသင့္ဘူး။ Bisacodyl (Dulcolax, Correctol) ေဆးျဖစ္တယ္။

Enemas ဝမ္းျခဴျခင္း
Phosphate enemas (Fleet phosphosoda) ေဖါ့စ္ဖတ္၊ Mineral oil enemas ဆီ နဲ႔ Emollient enemas (Colace Microenema) အီမိုးလီယင့္ေတြျဖစ္တယ္။ ဝမ္းကမာေနျပီးဆို႔ေနတာမ်ိဳးသံုးသင့္တယ္။ ခဏခဏမသံုးသင့္ပါ။

Suppositories ဝမ္းျခဴေတာင့္
Bisacodyl (Dulcolax) နဲ႔ Glycerin suppositories ေတြသံုးတယ္။

Combination products တြဲဖက္ေဆး
ေပြးကိုင္းနဲ႔ေရာထားတဲ့ senna and psyllium (Perdiem)၊ senna and docusate (Senokot-S) နဲ႔ senna and glycerin (Fletcher's Castoria) ေတြျဖစ္တယ္။ Casanthranol, Docusate, and glycerin (Sof-lax Overnight) က ၃ မ်ိဳးေရာထားတာျဖစ္တယ္။ ေရရွည္မသံုးသင့္ဘူး။

ေဆးလက္မွတ္နဲ႔သာဝယ္ရတာေတြ
• Tegaserod (Zelnorm)
• Lubiprostone (Amitiza)
• Linaclotide (Linzess)

Miscellaneous drugs တျခားဝမ္းႏုပ္ေဆးေတြ
• Colchicine
• Misoprostol (Cytotec)
• Orlistat (Xenical)

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ