Sunday, August 5, 2018

Tibet တိဘက္

မတ္တတ္ရပ္ ကေနျပီ ျပားျပားဝပ္ျပီ ရွိခိုးတဲ့ ႏိုင္ငံက ဘာႏိုင္ငံပါလဲခင္ဗ်ာ။

ေမးခြန္းပါသတ္ပံုတခ်ိဳ႕ကို ျပင္လိုက္တယ္။ ဘူတန္အေၾကာင္းကေန၊ လာအို၊ ဆက္ျပီး တိဘက္ေရးရပါမယ္။ ဟုတ္တယ္။ တိဘက္ေတြ ဘုရားဝတ္ျပဳတဲ့အခါ မတ္တတ္စံုရပ္၊ရင္ပတ္ေရွ႕မွာလက္အုပ္ခ်ီျပီး ေရွ႕ၾကမ္းျပင္ ေျမျပင္ အခင္းေပၚမွာ ဝပ္ခ်ရတယ္။ လက္ကိုဆန္႔တန္းျပီး ဘုရားဘက္ဆီထားရတယ္။
စိတ္က ဘုရားတရားကို အာရံုျပဳရ ရြတ္ဆိုရတယ္။ တခ်ိဳ႕က မဟာယာနဆိုတာနဲ႔ အျပစ္သာေျပာၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ္က သေဘမတူပါ။

ႏွစ္စဥ္ ဇူလိုင္လ (၆) ရက္မွာ တိဘက္ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ ဒလိုင္လားမားရ့ဲ ေမြးေန႔နဲ႔ ကမာၻၻၻၻ႔တိဘက္ေန႔လို႔ က်င္းပၾကတယ္။ တိဘက္လူမ်ိဳးေတြရ့ဲ လြတ္ေျမာက္ေရးတိုက္ပြဲက ၁၉၅၉ မွာ တရုပ္ႏိုင္ငံကေန စစ္အင္အားသံုးျပီး မတရား သိမ္းပိုက္ခဲ့ခ်ိန္က စတင္ခဲ့တာပါ။ ျပည္ပႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈေတြ အဲဒီကတည္းက အခုထိၾကိဳးပမ္းေနပါတယ္။ သူတို႔ေနာက္မွ ကြ်န္ေတာ္တို႔တေတြက ၁၉၈၈ အေရးအခင္းၾကီးအျပီးမွာ ျပည္ပကိုထြက္ၾကရျပီး ျပည္ပႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ကေန႔အထိ။

တိဘက္လႈပ္ရွားမႈဟာ အိႏၵိယမွာ ဗဟိုျပဳပါတယ္။ တိဘက္အေဝးေရာက္အစိုးရလဲ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၊ အရူနာခ်ာ ပရာဒက္ရွ္ ျပည္နယ္၊ ဒါရမ္ဆလာျမိဳ႕မွာ ထားရွိပါတယ္။ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားမႈ (ျပည္ပ) ကို ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္မွာ ဗဟိုျပဳပါတယ္။ အိႏိၵယမွာေဆာင္ရြက္ၾကတာက ဒုတိယလိုက္ပါတယ္။ အႏွစ္ ၂ဝ ေက်ာ္ကာလအတြင္းမွာ တိဘက္ လႈပ္ရွားမႈနဲ႔အတူ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားမႈ အတူတြဲႏိုင္တာေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ တိဘက္ေတြရ့ဲတိုက္ပြဲနဲ႔ ျမန္မာေတြရ့ဲတိုက္ပြဲမွာ တူတာေတြလဲရွိသလို၊ ကြဲျပားတာေတြလဲ ရွိတယ္။

ဒလိုင္လားမားနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဗယ္ဆု ရၾကတာမွာလဲ တူတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအထိ တင္ရွားတာလည္းတူတယ္။ သက္ဆိုင္ရာလူထုက အားထားယံုၾကည္ရာမွာလည္း တူၾကတယ္။ သူတို႔အခ်င္ခ်င္းလဲ ရင္းႏွီးကြ်မ္းဝင္ၾကပါေသးတယ္။ တိဘက္ အေဝးေရာက္အစိုးရနဲ႔ ျမန္မာအေဝးေရာက္ ညြန္႔ေပါင္းအစိုးရ လက္တြဲခဲ့ႏိုင္တာေတြရွိပါတယ္။ တိဘက္လူငယ္အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ ျမန္မာေက်ာင္းသား အဖြဲ႔အစည္းေတြ အတူတူ လုပ္ႏိုင္ခဲ့တာေတြရွိခဲ့တယ္။ တိဘက္အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔လဲ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔အစည္းေတြ လက္တြဲႏိုင္တာေတြ ရွိတယ္။ နယူးေဒလီအေျခစိုက္ ဘုန္းေတာ္ၾကီး ဒလိုင္လားမားဗ်ဴရိုရံုးနဲ႔ ကြ်န္ေတာ့္ရံုးတို႔ဟာ အျမဲဆက္သြယ္မႈ ရွိခဲ့ပါတယ္။

တိဘက္ေတြမွာ ေလးစားရာေတြအမ်ားၾကီးရွိတယ္။ စနစ္တက်ထူေထာင္ထားႏိုင္တယ္။ စည္းလံုးညီညြတ္မႈ ေကာင္းတယ္။ ေနထိုင္ရာအရပ္ေဒသေတြမွာ အံဝင္ဂြင္က်ျဖစ္ေအာင္ ေနႏိုင္ၾကတယ္။ ဥပမာ ဟင္ဒီစကားကို အိႏိၵယမွာေနၾကတဲ့ တိဘက္ေတြ အားလံုးကေျပာႏိုင္ၾကေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔အထဲမွာ နည္းနည္းကသာ ေျပာႏိုင္ၾကတယ္။ အလုပ္အကိုင္ လုပ္ႏိုင္တာ အေတာ္ကြာျခားတယ္။

တိဘက္လႈပ္ရွားမႈနဲ႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔အၾကား ဗ်ဴဟာအရ ခြဲလုပ္ၾကရတာေတြရွိတယ္။ တရုပ္နဲ႔ပတ္သက္ရင္ သတိထားျပီး တြဲသင့္တာတြဲျပီး၊ ခြါသင့္တာကိုခြါၾကဘို႔ နားလည္မႈထားၾကပါတယ္။ တိဘက္ေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ထက္ေစာျပီး ျပည္ပတိုက္ပြဲစခဲ့ေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔လို ျပည္တြင္းမဝင္ႏိုင္ၾကေသးပါ။ ဒါေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အဲဒီအဆင့္အတြက္ ဂုဏ္ယူစရာလို႔မျမင္ပါ။ တိဘက္အတြက္ ရင္ဆိုင္ရတာက တရုပ္ႏိုင္ငံတခုတည္းသာျဖစ္ေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔အတြက္ ရင္ဆိုင္စရာေတြက တရုပ္တခုတည္းမဟုတ္ခဲ့ပါ။

ကြ်န္ေတာ္ အိႏၵိယမွာေနခဲ့စဥ္က တိဘက္ အေဝးေရာက္ပါလီမာန္ကေနဖိတ္ၾကားလို႔ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ စက္တဘၤာလ ၁၇-၁၈ ရက္ေန႔မွာ ဒါရမ္ဆလာကို သြားေရာက္လည္ပတ္ခဲ့စဥ္က တိဘက္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ေလာဘ္ဆန္း ဆန္ေဂးနဲ႔လည္း ေတြ႔ခဲ့ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည့္ အသက္ (၆ဝ) ျပည့္ေမြးေန႔ကို နယူးေဒလီမွာက်င္းပခဲ့ပါတယ္။ တိဘက္အေဝးေရာက္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒၊ တိဘက္အဆင့္ျမင္တကၠသိုလ္ ဒုအဓိပတိ၊ ဆမ္ေဒါင္ ရင္ပိုေခ်း တက္ေရာက္ျပီး အမွတ္တရပစၥည္းေပးအပ္ပါတယ္။ ပိုးသားနဲ႔ ယက္လုပ္ထားတဲ့ ဘုရားပံုေတာ္တခုလည္းပါတယ္။ ေဒလီက ကြ်န္ေတာ့္ ရံုးခန္းမွာခ်ိတ္ဆြဲထားခဲ့ပါတယ္။ သူက ေနာင္မွာ တိဘက္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ျဖစ္လာပါတယ္။

ဒလိုင္လားမားနဲ႔ ၃-၄ ၾကိမ္ဆံုျဖစ္ခဲ့တယ္။ နာဂစ္ျဖစ္တုန္းကေတာ့ သူနဲ႔သီးသန္႔ေတြ႔ရတယ္။ ကြ်န္ကေနတဆင့္ ရူးပီး ၅ သိန္းလွဴတယ္။ ျပည္တြင္းက အသိဘုန္းၾကီး ၅ ပါးဆီကို တသိန္းစီ လွမ္းပို႔ျပီး ဒဏ္ခံရသူေတြဆီ အေရာက္ပို႔ႏိုင္ခဲ့တယ္။ ဒုကၡေရာက္ေနသူေတြက လူၾကီးကို လက္အုပ္ခ်ီရွိခိုးေနၾကရခ်ိန္မွာေပါ့။

တိဘက္ေတြနဲ႔ အတူ ၂၄ ႏွစ္ေနခဲ့ရတာကို မေမ့ပါ။ တျခားႏိုင္ငံကလူေတြနဲ႔ကေတာ့ အျမဲတမ္းမိတ္ေဆြမရွိ၊ အျမဲတမ္း ရန္သူမရွိဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရး အဆံုးအမနဲ႔သာ စခန္းသြားရတာ။ တိဘက္ေတြကေတာ့ ကိုယ့္ေဆြမ်ိဳး သားခ်င္း အခ်င္းခ်င္းဆက္ဆံရသလိုပဲ။ ေနာက္ေက်ာလံုတယ္။ ရင္ထဲေႏြးေထြးတယ္။

တိဘက္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ မွန္ကန္တဲ့ ၾကိဳးပမ္းမႈေတြ ေအာင္ျမင္ပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

ESL အဂၤလိပ္စာ

ေက်ာင္းစဖြင္ျပီလို႔ေရးေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဘာသင္တဲ့ေက်ာင္းလဲ ဆရာတဲ့။  ေက်ာင္းအေၾကာင္း နည္းနည္း နည္းနည္း ေရးထားျပီး။ တေယာက္က ေမးဖူးတယ္။ အခုမွ...